Επιτυχημένη αναδιάρθρωση της οικονομίας από την κυβέρνηση Putin, η οποία αποδείχθηκε πιο ικανή στη διαχείριση της εσωτερικής πολιτικής και των δημόσιων οικονομικών ακόμη και απ’ ό,τι στη στρατιωτική εκστρατεία κατά τα τρία πρώτα χρόνια του πολέμου
Στο Κρεμλίνο καθώς οι ειδησεογραφικές ροές μετέδιδαν λεπτό προς λεπτό αναφορές για το πραξικόπημα του Donald Trump στη Βενεζουέλα, ο Vladimir Putin σίγουρα θα αναρωτιόταν τι θα σήμαινε αυτό για την τιμή του πετρελαίου και έάν ο Trump οδηγώντας τις τιμές στα βάραθρα θα μπορούσε να κερδίσει τη μάχη στο οικονομικό πεδίο...
Το αργό πετρέλαιο έχει κρατήσει… ζεστή τη ρωσική οικονομία για δεκαετίες — πολύ περισσότερο από τις εξαγωγές φυσικού αερίου προς την Ευρώπη — και έτσι η απειλή πτώσης των τιμών του πετρελαίου, που προκαλείται από τα αμερικανικά σχέδια για έλεγχο των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Βενεζουέλας, θα ήταν πηγή ανησυχίας.
Κατά πρώτον οι απόψεις διχάζονται για το πόσο γρήγορα μπορεί να αναβιώσει η γερασμένη πετρελαϊκή βιομηχανία της νοτιοαμερικανικής χώρας και εάν οι αμερικανικανικές Big Oil σκοπεύουν να δαπάνησουν το τεράστιο ποσόν των 100 δισ. που ο ίδιος παραδέχθηκε ότι χρειάζεται.
Όμως ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν ότι η Βενεζουέλα, που διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα στον κόσμο, θα μπορούσε να αντλεί εκατομμύρια επιπλέον βαρέλια ήδη από φέτος και θα αυξήσει την προσφορά επηρεάζοντας την παγκόσμια τιμή και πιέζοντας τα έσοδα της Ρωσίας.
Οι αμερικανικές κυρώσεις στη Rosneft και τη Lukoil πέρυσι και η άνοδος του ρουβλίου, που μειώνει τα έσοδα από τις πωλήσεις πετρελαίου σε δολάρια, έχουν ήδη περιορίσει τις εισπράξεις της Μόσχας.
Ο μύθος της ευάλωτης οικονομίας
Οι αισιόδοξοι της Δύσης υποστηρίζουν ότι, μετά από τέσσερα χρόνια πολέμου στην Ουκρανία, ο Putin είναι όλο και πιο ευάλωτος επειδή η οικονομική θέση της Ρωσίας είναι επισφαλής.
Μια πτώση των τιμών του πετρελαίου - επισημαίνουν - θα είχε καταστροφική επίδραση στην ικανότητά του να χρηματοδοτεί τον πόλεμο και να συνεχίζει να φθείρει την ουκρανική αντίσταση.
Παρουσιάζουν τη ρωσική οικονομία ως ένα σπίτι κτισμένο με τραπουλόχαρτα, έτοιμο να καταρρεύσει αν μόνο κατευθυνθεί προς τη Μόσχα η σωστή ριπή οικονομικής πίεσης.
Τι λένε τα νούμερα
Η οικονομική ανάπτυξη, που τροφοδοτήθηκε από τις κρατικές αμυντικές δαπάνες, έχει επιβραδυνθεί σχεδόν στο μηδέν αφού το Κρεμλίνο επιχείρησε να περιορίσει τον πληθωρισμό που προκλήθηκε από την ίδια αυτή επέκταση.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προέβλεψε ανάπτυξη 0,6% για το 2025 και 1% για το 2026.
Τα επιτόκια είναι υψηλά, κοντά στο 20%, και οι φόροι πρόκειται να αυξηθούν ξανά φέτος.
Η ανεργία έχει πέσει σχεδόν στο 2%, αντανακλώντας σοβαρή έλλειψη εργατικού δυναμικού, καθώς νέοι άνδρες επιστρατεύονται εν μέσω πτώσης των γεννήσεων και εξόδου οικογενειών μεσαίου εισοδήματος προς τη Δύση.
Τα εισοδήματα των νοικοκυριών, που είχαν αυξηθεί λόγω υψηλότερων κοινωνικών δαπανών, αναμένεται τώρα να στασιματήσουν.
Ένα άρθρο του Marek Dabrowski, αναλυτή στο think tank Bruegel με έδρα τις Βρυξέλλες, αναφέρει ότι οι τελευταίες περικοπές στον προϋπολογισμό μεταφέρθηκαν από τη Μόσχα στις περιφέρειες και μείωσαν τις συντάξεις, ενώ η εκπαίδευση επίσης αντιμετωπίζει περικοπές.
Επιχειρηματίες διαμαρτύρονται ότι υπάρχει ελάχιστο κίνητρο για επενδύσεις σε ένα τέτοιο περιβάλλον.
Ορισμένοι δείχνουν προς το Ιράν, όπου ένας συνδυασμός κυρώσεων και στοχευμένων στρατιωτικών πληγμάτων έχει γονατίσει την οικονομία, οδηγώντας σε ελλείψεις τροφίμων και ταραχές που απειλούν να ανατρέψουν το καθεστώς.
Θα μπορούσε να περιμένει την ίδια μοίρα και η Ρωσία εάν οι κυρώσεις σκληρύνουν και οι τιμές του πετρελαίου πέσουν, αναγκάζοντας τον Putin να υποχωρήσει πίσω στα παλιά σύνορα ενώ προσπαθεί να καταστείλει την εσωτερική αναταραχή;
Τον περασμένο μήνα, μια ομάδα οικονομολόγων συγκεντρώθηκε στο Brookings Institution στην Ουάσιγκτον για να εξετάσει πώς πιο σκληρές και πιο δυναμικές κυρώσεις θα μπορούσαν να πλήξουν περαιτέρω την πολεμική προσπάθεια της Ρωσίας.
Ο σκιώδης στόλος
Από την αρχή της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης στην Ουκρανία στις αρχές του 2022, η Μόσχα αγόρασε έναν τεράστιο στόλο μεταχειρισμένων πλοίων, περισσότερων από 400, για να μεταφέρει πετρέλαιο στην Τουρκία, την Ινδία και σε πολλές άλλες χώρες.
Αυτός ο «σκιώδης στόλος» έχει συρρικνωθεί από το 2024 περίπου στο μισό της αρχικής του χωρητικότητας, αναγκάζοντας τη Ρωσία να βασίζεται σε πλοία ασφαλισμένα στην Ευρώπη για τη μεταφορά του πετρελαίου της.
Αν τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά κέντρα — με πρώτο το Λονδίνο — υιοθετούσαν πιο σκληρή στάση ως προς το τι ασφαλίζουν, τα ρωσικά έσοδα από το πετρέλαιο θα μπορούσαν να πληγούν σοβαρά.
Ωστόσο, αυτή η ανάλυση αγνοεί την επιτυχημένη αναδιάρθρωση της οικονομίας από την κυβέρνηση του Putin, η οποία αποδείχθηκε πιο ικανή στη διαχείριση της εσωτερικής πολιτικής και των δημόσιων οικονομικών ακόμη και απ’ ό,τι στη στρατιωτική εκστρατεία κατά τα τρία πρώτα χρόνια του πολέμου.
Η αυτοεξαπάτηση της Δύσης
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες και οι πολύτιμοι σύμμαχοι της Ουκρανίας στο Κογκρέσο των ΗΠΑ, δεν θα πρέπει να αυταπατώνται ότι η ρωσική οικονομία βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης.
Ενώ η οικονομική ανάπτυξη έχει επιβραδυνθεί σχεδόν σε μηδενικά επίπεδα, η ευρύτερη στρατηγική μοιάζει με ιατρικά προκληθέν κώμα — σχεδιασμένο να απομονώσει τον ασθενή από ανεπιθύμητες εξωτερικές παρεμβάσεις.
Όπως σημειώνουν οι αισιόδοξοι, μεγάλο μέρος των κρατικών αποθεμάτων έχει δαπανηθεί και τα έσοδα από το πετρέλαιο έχουν μειωθεί από το 50% των κρατικών εσόδων στο 25%. Ωστόσο, ο Putin έχει βρει εσωτερικούς πόρους για να καλύψει το κενό, κυρίως μέσω υψηλότερων φόρων στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Ο Richard Connolly από το think tank Royal United Services Institute λέει: «Το Κρεμλίνο έχει καταφέρει να πουλήσει τον πόλεμο, όχι ως μάχη με τον κοντινό του γείτονα — τους αδελφούς και τις αδελφές στην Ουκρανία — αλλά ως πόλεμο με τη Δύση».
Για την επίδραση των κυρώσεων μέχρι στιγμής, προσθέτει:
«Δεν βρισκόμαστε κοντά στο να αποτελεί η οικονομία τον καθοριστικό παράγοντα στη σκέψη του Κρεμλίνου για το πώς θα συνεχίσει τον πόλεμο».
Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ της Ρωσίας είναι λίγο κάτω από 20%, ενώ το ετήσιο δημοσιονομικό έλλειμμα πρόκειται να φτάσει το 3,5% — μέτριο με διεθνή κριτήρια, ιδιαίτερα σε σύγκριση με το 11% δημοσιονομικό έλλειμμα του Ηνωμένου Βασιλείου τη χρονιά της Covid και χρέος προς ΑΕΠ περίπου 95%.
Ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε μετά την εισβολή αλλά από τότε έχει περιοριστεί, υποχωρώντας προς το 6%, μόλις λίγο υψηλότερα από τον στόχο της κεντρικής τράπεζας στο 4%.
Το σχέδιο για παραγωγική ανασυγκρότηση με ορίζοντα το 2042
Πρόσφατα ρωσική κυβέρνηση ενέκρινε πρόσφατα τις προβλέψεις του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού μέχρι το 2042, σηματοδοτώντας μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για την αναδιάρθρωση της οικονομίας εν μέσω γεωπολιτικών αναταράξεων.
Σύμφωνα με τις παραδοχές του Υπουργείου Οικονομικής Ανάπτυξης, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο θα χάσουν σταδιακά τον ρόλο τους ως κύριοι χρηματοδότες του ομοσπονδιακού ταμείου - η χώρα θα πάψει de facto να είναι το παγκόσμιο... βενζινάδιο, όπως την κατηγορούν, εξαιτίας των εξελίξεων στο ευρύτερο ενεργειακό πεδίο και την οικονομία.
Οι τιμές του πετρελαίου Urals, του βασικού εξαγωγικού τύπου, προβλέπεται να παραμείνουν σε μέγιστο επίπεδο περίπου 70 δολαρίων το βαρέλι, με τα έσοδα από τα παραγωγα πετρελαίου να παραμένουν σε σχετικά χαμηλά επίπεδα.
Οι δημοσιονομικές προβλέψεις ακολουθούν δύο σενάρια: βασικό και δυσμενές.
Στο βασικό σενάριο, το έλλειμμα του προϋπολογισμού αυξάνεται από περίπου 63 δισ. δολ. το 2025 σε 240 δισ. το 2042, ενώ στο συντηρητικό σενάριο μπορεί να φτάσει έως και 608 δισ. δολ., δηλαδή περισσότερο από τριπλάσιο ποσοστό σε σχέση με το 2025.
Οι ειδικοί, όπως ο Vladimir Chernov της Freedom Finance Global και ο Mikhail Nikitin της 5D Consulting, επισημαίνουν ότι η συρρίκνωση των εσόδων από την ενέργεια δεν σημαίνει μείωση της σημασίας του κλάδου, αλλά αποτελεί μέρος μιας στρατηγικής μείωσης της εξάρτησης του προϋπολογισμού από τα έσοδα από υδρογονάνθρακες.
Η κυβέρνηση επιδιώκει την ενίσχυση άλλων πηγών εσόδων, κυρίως μέσω της ανάπτυξης της εγχώριας οικονομίας, της αύξησης της φορολογικής βάσης και της ανάπτυξης μη ενεργειακών παραγωγικών κλάδων.
Η μετατροπή της αμυντικής βιομηχανίας
Η σταθεροποίηση των τιμών πετρελαίου, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της εγχώριας βιομηχανίας και των μη ενεργειακών κλάδων, προβλέπεται να αποτελέσει τη βάση για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.
Στο μέλλον, η κυβέρνηση σκοπεύει να μεταφέρει περίπου το 50% της παραγωγής της στρατιωτικής-βιομηχανικής υποδομής σε πολιτικούς τομείς, αξιοποιώντας τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια ειδικών στρατιωτικών επιχειρήσεων, συμβάλλοντας έτσι στην επίτευξη τεχνολογικής αυτονομίας και στη δημιουργία νέων έργων υποδομών.
Το σχέδιο περιλαμβάνει συγκεκριμένα βήματα:
• Μετατροπή στρατιωτικών εργοστασίων και γραμμών παραγωγής σε μονάδες πολιτικής βιομηχανίας, όπως κατασκευή μηχανολογικού εξοπλισμού, υποδομών ενέργειας και ψηφιακής τεχνολογίας.
• Αξιοποίηση στρατιωτικών καινοτομιών για ειρηνικές εφαρμογές, από ενεργειακά έργα μέχρι υποδομές μεταφορών και τηλεπικοινωνιών.
• Δημιουργία συνθηκών για ιδιωτικές επενδύσεις και δημόσιες συνέργειες, ώστε οι πρώην στρατιωτικές μονάδες να ενταχθούν στην ευρύτερη οικονομική αλυσίδα και να παράγουν προστιθέμενη αξία σε ειρηνικό πλαίσιο.
Διαφοροποίηση του οικονομικού μοντέλου
Παράλληλα, η κυβέρνηση και η Κεντρική Τράπεζα δείχνουν ότι η μακροπρόθεσμη στρατηγική δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις πρώτες ύλες.
Η έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη ενός πολυτομεακού οικονομικού μοντέλου, όπου η ενέργεια συνεχίζει να είναι σημαντική, αλλά η διαφοροποίηση και η παραγωγική ισχύς θα καθορίσουν τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα της οικονομίας έως το 2042.
Οι Chernov και Nikitin επισημαίνουν ότι η προβλεπόμενη τιμή Urals στα 69 δολάρια/βαρέλι δεν σηματοδοτεί παύση της ανόδου των τιμών, αλλά αντανάκλαση ενός συντηρητικού σεναρίου προϋπολογισμού που αποσκοπεί στη μείωση δημοσιονομικών κινδύνων και στην προτεραιότητα της σταθερότητας έναντι των υψηλών κερδών.
Η διαχείριση αυτή, σε συνδυασμό με την αναδιάρθρωση των επενδύσεων και την μετατροπή στρατιωτικών δυνατοτήτων σε ειρηνική παραγωγική ισχύ, δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο βιώσιμης ανάπτυξης, ανθεκτικό σε γεωπολιτικούς και χρηματοπιστωτικούς κραδασμούς.
Η Ρωσία κινείται προς ένα νέο μοντέλο οικονομικής ανθεκτικότητας, όπου η σταθερή ανάπτυξη της εγχώριας παραγωγής, η τεχνολογική αναβάθμιση και η προσεκτική δημοσιονομική διαχείριση γίνονται τα κύρια εργαλεία της μακροπρόθεσμης στρατηγικής της χώρας, ενώ οι παραδοσιακές εξαρτήσεις από τις ενεργειακές πρώτες ύλες περιορίζονται προοδευτικά.
Μάλλον η Δύση έπεσε στην οικονομική παγίδα στην οποία προσπάθησε να ρίξει την Ρωσική Ομοσπονδια.
www.bankingnews.gr
Το αργό πετρέλαιο έχει κρατήσει… ζεστή τη ρωσική οικονομία για δεκαετίες — πολύ περισσότερο από τις εξαγωγές φυσικού αερίου προς την Ευρώπη — και έτσι η απειλή πτώσης των τιμών του πετρελαίου, που προκαλείται από τα αμερικανικά σχέδια για έλεγχο των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Βενεζουέλας, θα ήταν πηγή ανησυχίας.
Κατά πρώτον οι απόψεις διχάζονται για το πόσο γρήγορα μπορεί να αναβιώσει η γερασμένη πετρελαϊκή βιομηχανία της νοτιοαμερικανικής χώρας και εάν οι αμερικανικανικές Big Oil σκοπεύουν να δαπάνησουν το τεράστιο ποσόν των 100 δισ. που ο ίδιος παραδέχθηκε ότι χρειάζεται.
Όμως ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν ότι η Βενεζουέλα, που διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα στον κόσμο, θα μπορούσε να αντλεί εκατομμύρια επιπλέον βαρέλια ήδη από φέτος και θα αυξήσει την προσφορά επηρεάζοντας την παγκόσμια τιμή και πιέζοντας τα έσοδα της Ρωσίας.
Οι αμερικανικές κυρώσεις στη Rosneft και τη Lukoil πέρυσι και η άνοδος του ρουβλίου, που μειώνει τα έσοδα από τις πωλήσεις πετρελαίου σε δολάρια, έχουν ήδη περιορίσει τις εισπράξεις της Μόσχας.
Ο μύθος της ευάλωτης οικονομίας
Οι αισιόδοξοι της Δύσης υποστηρίζουν ότι, μετά από τέσσερα χρόνια πολέμου στην Ουκρανία, ο Putin είναι όλο και πιο ευάλωτος επειδή η οικονομική θέση της Ρωσίας είναι επισφαλής.
Μια πτώση των τιμών του πετρελαίου - επισημαίνουν - θα είχε καταστροφική επίδραση στην ικανότητά του να χρηματοδοτεί τον πόλεμο και να συνεχίζει να φθείρει την ουκρανική αντίσταση.
Παρουσιάζουν τη ρωσική οικονομία ως ένα σπίτι κτισμένο με τραπουλόχαρτα, έτοιμο να καταρρεύσει αν μόνο κατευθυνθεί προς τη Μόσχα η σωστή ριπή οικονομικής πίεσης.
Τι λένε τα νούμερα
Η οικονομική ανάπτυξη, που τροφοδοτήθηκε από τις κρατικές αμυντικές δαπάνες, έχει επιβραδυνθεί σχεδόν στο μηδέν αφού το Κρεμλίνο επιχείρησε να περιορίσει τον πληθωρισμό που προκλήθηκε από την ίδια αυτή επέκταση.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προέβλεψε ανάπτυξη 0,6% για το 2025 και 1% για το 2026.
Τα επιτόκια είναι υψηλά, κοντά στο 20%, και οι φόροι πρόκειται να αυξηθούν ξανά φέτος.
Η ανεργία έχει πέσει σχεδόν στο 2%, αντανακλώντας σοβαρή έλλειψη εργατικού δυναμικού, καθώς νέοι άνδρες επιστρατεύονται εν μέσω πτώσης των γεννήσεων και εξόδου οικογενειών μεσαίου εισοδήματος προς τη Δύση.
Τα εισοδήματα των νοικοκυριών, που είχαν αυξηθεί λόγω υψηλότερων κοινωνικών δαπανών, αναμένεται τώρα να στασιματήσουν.
Ένα άρθρο του Marek Dabrowski, αναλυτή στο think tank Bruegel με έδρα τις Βρυξέλλες, αναφέρει ότι οι τελευταίες περικοπές στον προϋπολογισμό μεταφέρθηκαν από τη Μόσχα στις περιφέρειες και μείωσαν τις συντάξεις, ενώ η εκπαίδευση επίσης αντιμετωπίζει περικοπές.
Επιχειρηματίες διαμαρτύρονται ότι υπάρχει ελάχιστο κίνητρο για επενδύσεις σε ένα τέτοιο περιβάλλον.
Ορισμένοι δείχνουν προς το Ιράν, όπου ένας συνδυασμός κυρώσεων και στοχευμένων στρατιωτικών πληγμάτων έχει γονατίσει την οικονομία, οδηγώντας σε ελλείψεις τροφίμων και ταραχές που απειλούν να ανατρέψουν το καθεστώς.
Θα μπορούσε να περιμένει την ίδια μοίρα και η Ρωσία εάν οι κυρώσεις σκληρύνουν και οι τιμές του πετρελαίου πέσουν, αναγκάζοντας τον Putin να υποχωρήσει πίσω στα παλιά σύνορα ενώ προσπαθεί να καταστείλει την εσωτερική αναταραχή;
Τον περασμένο μήνα, μια ομάδα οικονομολόγων συγκεντρώθηκε στο Brookings Institution στην Ουάσιγκτον για να εξετάσει πώς πιο σκληρές και πιο δυναμικές κυρώσεις θα μπορούσαν να πλήξουν περαιτέρω την πολεμική προσπάθεια της Ρωσίας.
Ο σκιώδης στόλος
Από την αρχή της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης στην Ουκρανία στις αρχές του 2022, η Μόσχα αγόρασε έναν τεράστιο στόλο μεταχειρισμένων πλοίων, περισσότερων από 400, για να μεταφέρει πετρέλαιο στην Τουρκία, την Ινδία και σε πολλές άλλες χώρες.
Αυτός ο «σκιώδης στόλος» έχει συρρικνωθεί από το 2024 περίπου στο μισό της αρχικής του χωρητικότητας, αναγκάζοντας τη Ρωσία να βασίζεται σε πλοία ασφαλισμένα στην Ευρώπη για τη μεταφορά του πετρελαίου της.
Αν τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά κέντρα — με πρώτο το Λονδίνο — υιοθετούσαν πιο σκληρή στάση ως προς το τι ασφαλίζουν, τα ρωσικά έσοδα από το πετρέλαιο θα μπορούσαν να πληγούν σοβαρά.
Ωστόσο, αυτή η ανάλυση αγνοεί την επιτυχημένη αναδιάρθρωση της οικονομίας από την κυβέρνηση του Putin, η οποία αποδείχθηκε πιο ικανή στη διαχείριση της εσωτερικής πολιτικής και των δημόσιων οικονομικών ακόμη και απ’ ό,τι στη στρατιωτική εκστρατεία κατά τα τρία πρώτα χρόνια του πολέμου.
Η αυτοεξαπάτηση της Δύσης
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες και οι πολύτιμοι σύμμαχοι της Ουκρανίας στο Κογκρέσο των ΗΠΑ, δεν θα πρέπει να αυταπατώνται ότι η ρωσική οικονομία βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης.
Ενώ η οικονομική ανάπτυξη έχει επιβραδυνθεί σχεδόν σε μηδενικά επίπεδα, η ευρύτερη στρατηγική μοιάζει με ιατρικά προκληθέν κώμα — σχεδιασμένο να απομονώσει τον ασθενή από ανεπιθύμητες εξωτερικές παρεμβάσεις.
Όπως σημειώνουν οι αισιόδοξοι, μεγάλο μέρος των κρατικών αποθεμάτων έχει δαπανηθεί και τα έσοδα από το πετρέλαιο έχουν μειωθεί από το 50% των κρατικών εσόδων στο 25%. Ωστόσο, ο Putin έχει βρει εσωτερικούς πόρους για να καλύψει το κενό, κυρίως μέσω υψηλότερων φόρων στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Ο Richard Connolly από το think tank Royal United Services Institute λέει: «Το Κρεμλίνο έχει καταφέρει να πουλήσει τον πόλεμο, όχι ως μάχη με τον κοντινό του γείτονα — τους αδελφούς και τις αδελφές στην Ουκρανία — αλλά ως πόλεμο με τη Δύση».
Για την επίδραση των κυρώσεων μέχρι στιγμής, προσθέτει:
«Δεν βρισκόμαστε κοντά στο να αποτελεί η οικονομία τον καθοριστικό παράγοντα στη σκέψη του Κρεμλίνου για το πώς θα συνεχίσει τον πόλεμο».
Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ της Ρωσίας είναι λίγο κάτω από 20%, ενώ το ετήσιο δημοσιονομικό έλλειμμα πρόκειται να φτάσει το 3,5% — μέτριο με διεθνή κριτήρια, ιδιαίτερα σε σύγκριση με το 11% δημοσιονομικό έλλειμμα του Ηνωμένου Βασιλείου τη χρονιά της Covid και χρέος προς ΑΕΠ περίπου 95%.
Ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε μετά την εισβολή αλλά από τότε έχει περιοριστεί, υποχωρώντας προς το 6%, μόλις λίγο υψηλότερα από τον στόχο της κεντρικής τράπεζας στο 4%.
Το σχέδιο για παραγωγική ανασυγκρότηση με ορίζοντα το 2042
Πρόσφατα ρωσική κυβέρνηση ενέκρινε πρόσφατα τις προβλέψεις του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού μέχρι το 2042, σηματοδοτώντας μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για την αναδιάρθρωση της οικονομίας εν μέσω γεωπολιτικών αναταράξεων.
Σύμφωνα με τις παραδοχές του Υπουργείου Οικονομικής Ανάπτυξης, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο θα χάσουν σταδιακά τον ρόλο τους ως κύριοι χρηματοδότες του ομοσπονδιακού ταμείου - η χώρα θα πάψει de facto να είναι το παγκόσμιο... βενζινάδιο, όπως την κατηγορούν, εξαιτίας των εξελίξεων στο ευρύτερο ενεργειακό πεδίο και την οικονομία.
Οι τιμές του πετρελαίου Urals, του βασικού εξαγωγικού τύπου, προβλέπεται να παραμείνουν σε μέγιστο επίπεδο περίπου 70 δολαρίων το βαρέλι, με τα έσοδα από τα παραγωγα πετρελαίου να παραμένουν σε σχετικά χαμηλά επίπεδα.
Οι δημοσιονομικές προβλέψεις ακολουθούν δύο σενάρια: βασικό και δυσμενές.
Στο βασικό σενάριο, το έλλειμμα του προϋπολογισμού αυξάνεται από περίπου 63 δισ. δολ. το 2025 σε 240 δισ. το 2042, ενώ στο συντηρητικό σενάριο μπορεί να φτάσει έως και 608 δισ. δολ., δηλαδή περισσότερο από τριπλάσιο ποσοστό σε σχέση με το 2025.
Οι ειδικοί, όπως ο Vladimir Chernov της Freedom Finance Global και ο Mikhail Nikitin της 5D Consulting, επισημαίνουν ότι η συρρίκνωση των εσόδων από την ενέργεια δεν σημαίνει μείωση της σημασίας του κλάδου, αλλά αποτελεί μέρος μιας στρατηγικής μείωσης της εξάρτησης του προϋπολογισμού από τα έσοδα από υδρογονάνθρακες.
Η κυβέρνηση επιδιώκει την ενίσχυση άλλων πηγών εσόδων, κυρίως μέσω της ανάπτυξης της εγχώριας οικονομίας, της αύξησης της φορολογικής βάσης και της ανάπτυξης μη ενεργειακών παραγωγικών κλάδων.
Η μετατροπή της αμυντικής βιομηχανίας
Η σταθεροποίηση των τιμών πετρελαίου, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της εγχώριας βιομηχανίας και των μη ενεργειακών κλάδων, προβλέπεται να αποτελέσει τη βάση για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.
Στο μέλλον, η κυβέρνηση σκοπεύει να μεταφέρει περίπου το 50% της παραγωγής της στρατιωτικής-βιομηχανικής υποδομής σε πολιτικούς τομείς, αξιοποιώντας τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια ειδικών στρατιωτικών επιχειρήσεων, συμβάλλοντας έτσι στην επίτευξη τεχνολογικής αυτονομίας και στη δημιουργία νέων έργων υποδομών.
Το σχέδιο περιλαμβάνει συγκεκριμένα βήματα:
• Μετατροπή στρατιωτικών εργοστασίων και γραμμών παραγωγής σε μονάδες πολιτικής βιομηχανίας, όπως κατασκευή μηχανολογικού εξοπλισμού, υποδομών ενέργειας και ψηφιακής τεχνολογίας.
• Αξιοποίηση στρατιωτικών καινοτομιών για ειρηνικές εφαρμογές, από ενεργειακά έργα μέχρι υποδομές μεταφορών και τηλεπικοινωνιών.
• Δημιουργία συνθηκών για ιδιωτικές επενδύσεις και δημόσιες συνέργειες, ώστε οι πρώην στρατιωτικές μονάδες να ενταχθούν στην ευρύτερη οικονομική αλυσίδα και να παράγουν προστιθέμενη αξία σε ειρηνικό πλαίσιο.
Διαφοροποίηση του οικονομικού μοντέλου
Παράλληλα, η κυβέρνηση και η Κεντρική Τράπεζα δείχνουν ότι η μακροπρόθεσμη στρατηγική δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις πρώτες ύλες.
Η έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη ενός πολυτομεακού οικονομικού μοντέλου, όπου η ενέργεια συνεχίζει να είναι σημαντική, αλλά η διαφοροποίηση και η παραγωγική ισχύς θα καθορίσουν τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα της οικονομίας έως το 2042.
Οι Chernov και Nikitin επισημαίνουν ότι η προβλεπόμενη τιμή Urals στα 69 δολάρια/βαρέλι δεν σηματοδοτεί παύση της ανόδου των τιμών, αλλά αντανάκλαση ενός συντηρητικού σεναρίου προϋπολογισμού που αποσκοπεί στη μείωση δημοσιονομικών κινδύνων και στην προτεραιότητα της σταθερότητας έναντι των υψηλών κερδών.
Η διαχείριση αυτή, σε συνδυασμό με την αναδιάρθρωση των επενδύσεων και την μετατροπή στρατιωτικών δυνατοτήτων σε ειρηνική παραγωγική ισχύ, δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο βιώσιμης ανάπτυξης, ανθεκτικό σε γεωπολιτικούς και χρηματοπιστωτικούς κραδασμούς.
Η Ρωσία κινείται προς ένα νέο μοντέλο οικονομικής ανθεκτικότητας, όπου η σταθερή ανάπτυξη της εγχώριας παραγωγής, η τεχνολογική αναβάθμιση και η προσεκτική δημοσιονομική διαχείριση γίνονται τα κύρια εργαλεία της μακροπρόθεσμης στρατηγικής της χώρας, ενώ οι παραδοσιακές εξαρτήσεις από τις ενεργειακές πρώτες ύλες περιορίζονται προοδευτικά.
Μάλλον η Δύση έπεσε στην οικονομική παγίδα στην οποία προσπάθησε να ρίξει την Ρωσική Ομοσπονδια.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών