Σχετικά Άρθρα
Πρόταση σοκ: Ζώνη ασφαλείας μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ - Κρεμλίνο: Ανόητος ο Zelensky - Τρομερή η γνώση πολέμου της Ρωσίας
Το ΝΑΤΟ σε αποσύνθεση: «Εγκεφαλικά νεκρό» εν μέσω χάους – Η Βρετανία εκδικείται για το 1956
Με έναν… ετοιμοθάνατο γίγαντα, που παραπαίει κάτω από το ίδιο του το βάρος, φαίνεται το ΝΑΤΟ, καθώς πίσω από τις τυπικές χειραψίες και τα επίσημα ανακοινωθέντα των συνόδων κορυφής, η Συμμαχία βιώνει μια βαθιά γεωπολιτική σχιζοφρένεια, όπου τα μέλη της επικαλούνται την ενότητα μόνο όταν ο κίνδυνος χτυπά τη δική τους πόρτα, ενώ την ίδια στιγμή γυρίζουν την πλάτη στις κοινές προκλήσεις.
Από την ιστορική «λευκή επιταγή» του Ronald Reagan προς τη Βρετανία μέχρι την άρνηση της σημερινής Ευρώπης να στηρίξει τις ΗΠΑ στο μέτωπο του Ιράν, η πορεία του ΝΑΤΟ αποκαλύπτει μια Δύση σε αποσύνθεση. Δεν πρόκειται πλέον για μια συμπαγή στρατιωτική μηχανή, αλλά για ένα κατακερματισμένο σύνολο εθνικών συμφερόντων, όπου η ηπειρωτική Ευρώπη απαιτεί προστασία στα σύνορα της Ουκρανίας, αρνούμενη όμως να αναλάβει το κόστος και τις ευθύνες που της αναλογούν.
Το προηγούμενο της «επιλεκτικής» αλληλεγγύης
Τα μέλη του ΝΑΤΟ δεν υποχρεούνται νομικά να συμμετάσχουν στις στρατιωτικές επιχειρήσεις οποιουδήποτε μέλους που δεν έχουν εγκριθεί επίσημα από τη συμμαχία ή δεν αποσκοπούν στην προστασία των εδαφών των κρατών-μελών. Ωστόσο, συχνά κάνουν ακριβώς αυτό.
Ορισμένα μέλη του ΝΑΤΟ συμμάχησαν με τους Αμερικανούς στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, στηριζόμενα στη θεωρία ότι, στο περιβάλλον μετά την 11η Σεπτεμβρίου, οι Taliban και ο Saddam Hussein αποτελούσαν κίνδυνο για τη συνολική ασφάλεια της Δύσης. Ακολούθησαν το προηγούμενο που έθεσε η αμερικανική επέμβαση του 1999 στα Βαλκάνια, ηγούμενα μιας τρίμηνης εκστρατείας του ΝΑΤΟ για τη διάλυση των συχνά φιλοδοξιών του Slobodan Miloševićγια μια «Μεγάλη Σερβία». Οι Ηνωμένες Πολιτείες συμμετείχαν επίσης στην εγκεκριμένη από τον ΟΗΕ το 2011 -και εμπνευσμένη από τη Γαλλία και τη Βρετανία- εκστρατεία βομβαρδισμού του ΝΑΤΟ στη Λιβύη από έναν «συνασπισμό προθύμων». Αυτή η προσπάθεια αποδείχθηκε μια επτάμηνη περιπέτεια — ειδικά εφόσον ο στοχοποιημένος ισχυρός άνδρας της Λιβύης, Muammar Gaddafi, είχε εγκαταλείψει το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων του και προσπαθούσε απεγνωσμένα να έρθει σε συμφωνία με τη Δύση.
Όταν οι ΗΠΑ «έσωζαν» τους Συμμάχους
Στο παρελθόν, όταν ευρωπαϊκές δυνάμεις δρούσαν μονομερώς για να προστατεύσουν τα δικά τους συμφέροντα, η αμερικανική υποστήριξη λειτουργούσε ως ο κρίσιμος καταλύτης. Για δεκαετίες, η Γαλλία διατηρούσε την επιρροή της στο Τσαντ βασιζόμενη στην υλικοτεχνική και κατασκοπευτική κάλυψη των ΗΠΑ.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο πόλεμος των Φόκλαντ το 1982. Η Βρετανία, αντιμέτωπη με την αδυναμία διεξαγωγής πολέμου στην άλλη άκρη του πλανήτη, στηρίχθηκε στην κρίσιμη παροχή καυσίμων και οπλισμού από τις ΗΠΑ. Ο Ronald Reagan επέλεξε τότε να στηρίξει τον στενό σύμμαχο του ΝΑΤΟ, παραβλέποντας τις σφοδρές αντιδράσεις των λατινοαμερικανικών κρατών και των ισπανόφωνων πολιτών στο εσωτερικό της Αμερικής.
Η παράλυση μπροστά στο Ιράν
Σήμερα, αυτή η «συναλλακτική» αλληλεγγύη φαίνεται να έχει εξαντληθεί. Παρόλο που η Ευρώπη είναι γεωγραφικά πιο εκτεθειμένη στις ιρανικές απειλές και εξαρτάται από το πετρέλαιο τo Στενό του Hormuz, η άρνησή της να στηρίξει την αμερικανική στρατηγική στο Ιράν είναι καθολική.
Η Ουάσινγκτον ζήτησε πρόσβαση σε βάσεις, αλλά συνάντησε ένα τείχος άρνησης: η Ισπανία απαγόρευσε τη χρήση του εναέριου χώρου της, η Ιταλία αρνήθηκε τον ανεφοδιασμό και η Βρετανία καθυστέρησε χαρακτηριστικά. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες προτίμησαν να διατηρήσουν τις ισορροπίες με το εγχώριο κοινό τους, προσφέροντας μόνο τυπική λεκτική στήριξη. Η αναιμική αντίδραση της Συμμαχίας σε προκλήσεις κατά της Τουρκίας ή των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο επιβεβαιώνει ότι η κοινή γραμμή πλεύσης έχει πλέον χαθεί.
Η αντίφαση της Ουκρανίας
Η απάθεια αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις κραυγές αγωνίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Αν και η Ουκρανία δεν ανήκει στο ΝΑΤΟ, οι Ευρωπαίοι ζητούν πλέον επίμονα την αμερικανική εγγύηση για την ασφάλεια των συνόρων τους.
Ωστόσο, η ηπειρωτική Ευρώπη διαθέτει τους πόρους για να αποτελέσει αυτόνομο πόλο ισχύος. Η απροθυμία της να τηρήσει τις αμυντικές δαπάνες (2% του ΑΕΠ) δεν είναι απλώς οικονομικό ζήτημα, αλλά δείγμα μιας βαθιάς δομικής υποκρισίας. Οι επικρίσεις του Trump δεν ήταν η αιτία της κρίσης, αλλά το σύμπτωμα μιας ανοιχτής πληγής, όπου το ΝΑΤΟ αποσυντίθεται επειδή τα μέλη του έχουν πάψει να λειτουργούν ως εταίροι, ακολουθώντας δόλιες και αντικρουόμενες στρατηγικές που οδηγούν τη συμμαχία στο τέλος της.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών