γράφει : ΜΑΡΙΝΑ ΦΟΥΝΤΑ
"Ο κίνδυνος χρεοκοπίας της Ελλάδας είναι πιθανότερος σήμερα σε σχέση με την έναρξη της κρίσης, γεγονός που επιβεβαιώνει το μέγεθος της αποτυχίας της προσπάθειας", δήλωσε ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Νικ. Καραμούζης, μιλώντας σε εκδήλωση του ΕΒΕΑ με θέμα "SOS Ανάπτυξη - Πώς θα βγούμε από την ύφεση για να μείνουμε στην Ευρωζώνη".
Όπως τόνισε ο κ. Καραμούζης, το μέτρο της πρόκλησης είναι το μέτρο του κινδύνου. Αν δεν αντιδράσουμε συγκροτημένα και συλλογικά, αν δε συμφωνήσουμε σε ένα νέο ξεκίνημα στο πλαίσιο της Ευρωζώνης, θέτουμε σε κίνδυνο την εθνική μας προοπτική και κυρίως το μεγαλύτερο επίτευγμα της μεταπολεμικής Ελλάδας: την ευρωπαϊκή ένταξη που αποτελεί ιστορική θεσμική κατάκτηση.
"Υπάρχουν τουλάχιστον δύο αλληλένδετες θεμελιώδεις οικονομικές προϋποθέσεις εξόδου από την κρίση, η επίτευξη υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και ο μετασχηματισμός της ελληνικής οικονομίας σε σύγχρονη ανοικτή οικονομία αγοράς, με μικρό αλλά επιτελικό και παραγωγικό δημόσιο τομέα", σημείωσε μεταξύ άλλων ο κ. Καραμούζης και πρόσθεσε: Η ανάπτυξη είναι ο καθοριστικός παράγοντας για τον περιορισμό των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, την ταχεία μείωση του λόγου δημοσίου χρέους προς ΑΕΠ, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και τη μείωση της ανεργίας. Η οικονομία της αγοράς και η μείωση του κράτους είναι καθοριστικοί παράγοντες για την επικράτηση οικονομικού ορθολογισμού και πειθαρχίας, κοινωνικής και οικονομικής αποτελεσματικότητας και βέλτιστης κατανομής των οικονομικών πόρων.
H κρίση, συνεχίζει ο κ. Καραμούζης, ανέδειξε τις παθογένειες της ελληνικής οικονομίας αλλά, εξίσου εκείνες του υπερτροφικού, γραφειοκρατικού, αναποτελεσματικού, αντιπαραγωγικού και διεφθαρμένου κρατικού τομέα, όπως και του πολιτικού συστήματος, που το εξέθρεψε μέσα από την αποδυνάμωση των θεσμών, των παραγωγικών και κοινωνικών προτύπων και την αντίστοιχη ενδυνάμωση των πελατειακών σχέσεων, σ’ ένα κοινωνικό περιβάλλον που διαμορφώθηκε εχθρικό για τον ιδιωτικό τομέα και την επιχειρηματικότητα.
Οι αδυναμίες είχαν συσσωρευθεί, αλλά μετά το ξέσπασμα της διεθνούς κρίσης, το 2007, μολονότι οι οικονομικοί δείκτες χειροτέρευαν, δεν ελήφθησαν επαρκή μέτρα, γιατί οι μεταρρυθμίσεις, όσο κι αν είναι φανερά επιβεβλημένες, παραμένουν και σήμερα δύσκολες, ιδιαίτερα όταν συμπίπτουν με τον ιδιότυπο ελληνικού τύπου εκλογικό κύκλο.
Η υλοποίησή τους απαιτεί συγκρούσεις με κατεστημένα συμφέροντα και καθιερωμένα κοινωνικά πρότυπα. Απαιτεί, επίσης, ιστορικές υπερβάσεις σε επίπεδο κράτους, θεσμών, νοοτροπίας, οικονομικής λειτουργίας και πολιτικού συστήματος.
Όπως τονίζει στη συνέχεια, το μέγεθος και η έκταση του προβλήματος, που είχε διογκωθεί, με αμαρτίες δεκαετιών, αφενός έγιναν αντιληπτά με σημαντική καθυστέρηση και αφετέρου δεν αποτολμήθηκαν ρήξεις με το παρελθόν και σύγκρουση με τα κατεστημένα συμφέροντα και τις αντιπαραγωγικές δομές. Καταβλήθηκαν, βέβαια, προσπάθειες για τη δημιουργία νέων ευρωπαϊκών συλλογικών θεσμών αλληλεγγύης (EFSF) και χρηματοδότησης της Ελλάδας, για τη διεθνοποίηση του ελληνικού ζητήματος, στο πλαίσιο των προβλημάτων της Ευρωζώνης και παράλληλα για τη μείωση, κυρίως μέσω μισθών και συντάξεων, του πρωτογενούς δημοσιονομικού ελλείμματος από €24 δις το 2009 σε €5 δις το 2011.
"Γνωρίζουμε όλοι, σήμερα, ότι οι προσπάθειες αυτές δεν επαρκούσαν μπροστά στις προκλήσεις, που αντιμετώπιζε η χώρα και, κυρίως, δεν έγιναν κινήσεις, που θα μπορούσαν να έχουν συμβάλει τόσο στον έλεγχο των επιπτώσεων της κρίσης όσο και στη διαμόρφωση ευνοϊκότερου περιβάλλοντος για την ανάπτυξη", προσθέτει και συνεχίζει:
Τις υστερήσεις αυτές, τις κατατάσσω σε τρεις βασικούς τομείς:
Πρώτο και κυριότερο, δεν διαμορφώθηκε έγκαιρα ένα ολοκληρωμένο και πειστικό εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης, μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης, με ευρύτερη κοινωνική αποδοχή, αν όχι εναλλακτικό, πάντως συμπληρωματικό του Μνημονίου και ουσιαστικά βάση διαπραγμάτευσης με τους εταίρους μας και την Τρόϊκα. Ένα πρόγραμμα, που θα συνδύαζε την ανάπτυξη με τις μεταρρυθμίσεις και τη δημοσιονομική προσαρμογή, που θα επικεντρωνόταν στη μείωση των δημοσιονομικών δαπανών και την εξυγίανση του Δημοσίου Τομέα και όχι την αύξηση των φόρων, που θα εξισορροπούσε το μεγάλο κόστος προσαρμογής του ιδιωτικού τομέα με ανεργία και κλείσιμο επιχειρήσεων, με εκείνο του δημοσίου τομέα.
Δεύτερον, στο πλαίσιο του Μνημονίου, αποτύχαμε στο να προτεραιοποιήσουμε την υλοποίηση ενός εμπροσθοβαρούς προγράμματος σοβαρών μεταρρυθμίσεων, που θα έκτιζαν έγκαιρα απόθεμα αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης στις διεθνείς αγορές και τους εταίρους. Η καθυστέρηση είχε ως αποτέλεσμα τη διόγκωση της δυσπιστίας στις διεθνείς αγορές, την προβολή ολοένα νέων απαιτήσεων από την Τρόϊκα για ακόμη περισσότερα οριζόντια μέτρα και τη γενικευμένη αμφισβήτηση της ειλικρίνειας και των προθέσεών μας.
Ένα εμπροσθοβαρές, αξιόπιστο πρόγραμμα θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνει:
σημαντικές ιδιωτικοποιήσεις,
μείωση των δημοσίων δαπανών και του μεγέθους του κράτους,
σοβαρές μεταρρυθμίσεις, κυρίως στον ευρύτερο Δημόσιο Τομέα,
την απελευθέρωση των αγορών προϊόντων και εργασίας,
φιλικά μέτρα για την επιχειρηματικότητα και την ανάπτυξη,
όλα σχετικά χαμηλού κοινωνικού κόστους και υφεσιακής επίπτωσης,
μέτρα, που, όμως, θα είχαν αμβλύνει τη συνεχή πίεση αφενός για οριζόντια μείωση μισθών και συντάξεων και αφετέρου για την επιβολή υπερβολικών φορολογικών μέτρων, που διαλύουν σήμερα την ιδιωτική οικονομία, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.
Τρίτον, η εμφανής αναποτελεσματικότητα και αποτυχία στην υλοποίηση των συμφωνηθέντων με την Τρόϊκα. Ατυχώς, ο κίνδυνος χρεοκοπίας της χώρας είναι πιθανότερος σήμερα σε σχέση με την έναρξη της κρίσης που επιβεβαιώνει το μέγεθος της αποτυχίας της προσπάθειας.
Αποτέλεσμα, κάθε επισκόπηση του Μνημονίου από την Τρόϊκα να μετατρέπεται σε μια μίνι κρίση υπό το βάρος των συνεχών αποτυχιών στο πρόγραμμα και, έτσι, τρέχαμε κάθε φορά πίσω από τις διεθνείς αγορές και εξελίξεις μέσα στην Ευρωζώνη, αδυνατώντας να συγκροτήσουμε αποτελεσματικό πλαίσιο πολιτικής και συμμαχιών, μέσα και έξω από την Ελλάδα, που θα αγόραζαν χρόνο και θα βελτίωναν τους όρους και τις προοπτικές των συμφωνιών.
Μπήκαμε, έτσι, σε ένα μοιραίο, σωρευτικό φαύλο κύκλο, που, ατυχώς, όξυνε η αποσταθεροποιητική συμπεριφορά και οι πολιτικές επιλογές των ευρωπαίων εταίρων μας.
Έτσι, οι διεθνείς αγορές δεν πίστευαν στις δυνατότητες επιτυχίας, η δυσπιστία τους δυσχέραινε την προσπάθεια, με την Τρόϊκα να απαιτεί διαρκώς σκληρότερα μέτρα, δοκιμάζαμε συνεχώς την ανοχή των ευρωπαϊκών λαών και κυβερνήσεων, ενώ ταυτόχρονα η ύφεση δοκίμαζε την αντοχή του ελληνικού λαού – μετατρέποντας τη θεραπεία σε τιμωρία και την ελπίδα σε ζόφο.
"Η φυγή προς τα εμπρός απαιτεί να πνεύσει στη χώρα ένας ισχυρός άνεμος οικονομικής ελευθερίας και επιχειρηματικότητας, μακριά από τον κρατισμό και την εσωστρέφεια, ένα δημιουργικό σοκ αναβάθμισης των θεσμών και ευρύτατων και βιώσιμων μεταρρυθμίσεων, που θα αναμορφώσουν ριζικά τη χώρα, θα βελτιώσουν τις παραγωγικές της δυνατότητες και τις κοινωνικές ευκαιρίες, και θα αναβαθμίσουν τα κοινωνικά και παραγωγικά πρότυπα", τονίζει ο κ. Καραμούζης.
www.bankingnews.gr
"Υπάρχουν τουλάχιστον δύο αλληλένδετες θεμελιώδεις οικονομικές προϋποθέσεις εξόδου από την κρίση, η επίτευξη υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και ο μετασχηματισμός της ελληνικής οικονομίας σε σύγχρονη ανοικτή οικονομία αγοράς, με μικρό αλλά επιτελικό και παραγωγικό δημόσιο τομέα", σημείωσε μεταξύ άλλων ο κ. Καραμούζης και πρόσθεσε: Η ανάπτυξη είναι ο καθοριστικός παράγοντας για τον περιορισμό των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, την ταχεία μείωση του λόγου δημοσίου χρέους προς ΑΕΠ, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και τη μείωση της ανεργίας. Η οικονομία της αγοράς και η μείωση του κράτους είναι καθοριστικοί παράγοντες για την επικράτηση οικονομικού ορθολογισμού και πειθαρχίας, κοινωνικής και οικονομικής αποτελεσματικότητας και βέλτιστης κατανομής των οικονομικών πόρων.
H κρίση, συνεχίζει ο κ. Καραμούζης, ανέδειξε τις παθογένειες της ελληνικής οικονομίας αλλά, εξίσου εκείνες του υπερτροφικού, γραφειοκρατικού, αναποτελεσματικού, αντιπαραγωγικού και διεφθαρμένου κρατικού τομέα, όπως και του πολιτικού συστήματος, που το εξέθρεψε μέσα από την αποδυνάμωση των θεσμών, των παραγωγικών και κοινωνικών προτύπων και την αντίστοιχη ενδυνάμωση των πελατειακών σχέσεων, σ’ ένα κοινωνικό περιβάλλον που διαμορφώθηκε εχθρικό για τον ιδιωτικό τομέα και την επιχειρηματικότητα.
Οι αδυναμίες είχαν συσσωρευθεί, αλλά μετά το ξέσπασμα της διεθνούς κρίσης, το 2007, μολονότι οι οικονομικοί δείκτες χειροτέρευαν, δεν ελήφθησαν επαρκή μέτρα, γιατί οι μεταρρυθμίσεις, όσο κι αν είναι φανερά επιβεβλημένες, παραμένουν και σήμερα δύσκολες, ιδιαίτερα όταν συμπίπτουν με τον ιδιότυπο ελληνικού τύπου εκλογικό κύκλο.
Η υλοποίησή τους απαιτεί συγκρούσεις με κατεστημένα συμφέροντα και καθιερωμένα κοινωνικά πρότυπα. Απαιτεί, επίσης, ιστορικές υπερβάσεις σε επίπεδο κράτους, θεσμών, νοοτροπίας, οικονομικής λειτουργίας και πολιτικού συστήματος.
Όπως τονίζει στη συνέχεια, το μέγεθος και η έκταση του προβλήματος, που είχε διογκωθεί, με αμαρτίες δεκαετιών, αφενός έγιναν αντιληπτά με σημαντική καθυστέρηση και αφετέρου δεν αποτολμήθηκαν ρήξεις με το παρελθόν και σύγκρουση με τα κατεστημένα συμφέροντα και τις αντιπαραγωγικές δομές. Καταβλήθηκαν, βέβαια, προσπάθειες για τη δημιουργία νέων ευρωπαϊκών συλλογικών θεσμών αλληλεγγύης (EFSF) και χρηματοδότησης της Ελλάδας, για τη διεθνοποίηση του ελληνικού ζητήματος, στο πλαίσιο των προβλημάτων της Ευρωζώνης και παράλληλα για τη μείωση, κυρίως μέσω μισθών και συντάξεων, του πρωτογενούς δημοσιονομικού ελλείμματος από €24 δις το 2009 σε €5 δις το 2011.
"Γνωρίζουμε όλοι, σήμερα, ότι οι προσπάθειες αυτές δεν επαρκούσαν μπροστά στις προκλήσεις, που αντιμετώπιζε η χώρα και, κυρίως, δεν έγιναν κινήσεις, που θα μπορούσαν να έχουν συμβάλει τόσο στον έλεγχο των επιπτώσεων της κρίσης όσο και στη διαμόρφωση ευνοϊκότερου περιβάλλοντος για την ανάπτυξη", προσθέτει και συνεχίζει:
Τις υστερήσεις αυτές, τις κατατάσσω σε τρεις βασικούς τομείς:
Πρώτο και κυριότερο, δεν διαμορφώθηκε έγκαιρα ένα ολοκληρωμένο και πειστικό εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης, μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης, με ευρύτερη κοινωνική αποδοχή, αν όχι εναλλακτικό, πάντως συμπληρωματικό του Μνημονίου και ουσιαστικά βάση διαπραγμάτευσης με τους εταίρους μας και την Τρόϊκα. Ένα πρόγραμμα, που θα συνδύαζε την ανάπτυξη με τις μεταρρυθμίσεις και τη δημοσιονομική προσαρμογή, που θα επικεντρωνόταν στη μείωση των δημοσιονομικών δαπανών και την εξυγίανση του Δημοσίου Τομέα και όχι την αύξηση των φόρων, που θα εξισορροπούσε το μεγάλο κόστος προσαρμογής του ιδιωτικού τομέα με ανεργία και κλείσιμο επιχειρήσεων, με εκείνο του δημοσίου τομέα.
Δεύτερον, στο πλαίσιο του Μνημονίου, αποτύχαμε στο να προτεραιοποιήσουμε την υλοποίηση ενός εμπροσθοβαρούς προγράμματος σοβαρών μεταρρυθμίσεων, που θα έκτιζαν έγκαιρα απόθεμα αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης στις διεθνείς αγορές και τους εταίρους. Η καθυστέρηση είχε ως αποτέλεσμα τη διόγκωση της δυσπιστίας στις διεθνείς αγορές, την προβολή ολοένα νέων απαιτήσεων από την Τρόϊκα για ακόμη περισσότερα οριζόντια μέτρα και τη γενικευμένη αμφισβήτηση της ειλικρίνειας και των προθέσεών μας.
Ένα εμπροσθοβαρές, αξιόπιστο πρόγραμμα θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνει:
σημαντικές ιδιωτικοποιήσεις,
μείωση των δημοσίων δαπανών και του μεγέθους του κράτους,
σοβαρές μεταρρυθμίσεις, κυρίως στον ευρύτερο Δημόσιο Τομέα,
την απελευθέρωση των αγορών προϊόντων και εργασίας,
φιλικά μέτρα για την επιχειρηματικότητα και την ανάπτυξη,
όλα σχετικά χαμηλού κοινωνικού κόστους και υφεσιακής επίπτωσης,
μέτρα, που, όμως, θα είχαν αμβλύνει τη συνεχή πίεση αφενός για οριζόντια μείωση μισθών και συντάξεων και αφετέρου για την επιβολή υπερβολικών φορολογικών μέτρων, που διαλύουν σήμερα την ιδιωτική οικονομία, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.
Τρίτον, η εμφανής αναποτελεσματικότητα και αποτυχία στην υλοποίηση των συμφωνηθέντων με την Τρόϊκα. Ατυχώς, ο κίνδυνος χρεοκοπίας της χώρας είναι πιθανότερος σήμερα σε σχέση με την έναρξη της κρίσης που επιβεβαιώνει το μέγεθος της αποτυχίας της προσπάθειας.
Αποτέλεσμα, κάθε επισκόπηση του Μνημονίου από την Τρόϊκα να μετατρέπεται σε μια μίνι κρίση υπό το βάρος των συνεχών αποτυχιών στο πρόγραμμα και, έτσι, τρέχαμε κάθε φορά πίσω από τις διεθνείς αγορές και εξελίξεις μέσα στην Ευρωζώνη, αδυνατώντας να συγκροτήσουμε αποτελεσματικό πλαίσιο πολιτικής και συμμαχιών, μέσα και έξω από την Ελλάδα, που θα αγόραζαν χρόνο και θα βελτίωναν τους όρους και τις προοπτικές των συμφωνιών.
Μπήκαμε, έτσι, σε ένα μοιραίο, σωρευτικό φαύλο κύκλο, που, ατυχώς, όξυνε η αποσταθεροποιητική συμπεριφορά και οι πολιτικές επιλογές των ευρωπαίων εταίρων μας.
Έτσι, οι διεθνείς αγορές δεν πίστευαν στις δυνατότητες επιτυχίας, η δυσπιστία τους δυσχέραινε την προσπάθεια, με την Τρόϊκα να απαιτεί διαρκώς σκληρότερα μέτρα, δοκιμάζαμε συνεχώς την ανοχή των ευρωπαϊκών λαών και κυβερνήσεων, ενώ ταυτόχρονα η ύφεση δοκίμαζε την αντοχή του ελληνικού λαού – μετατρέποντας τη θεραπεία σε τιμωρία και την ελπίδα σε ζόφο.
"Η φυγή προς τα εμπρός απαιτεί να πνεύσει στη χώρα ένας ισχυρός άνεμος οικονομικής ελευθερίας και επιχειρηματικότητας, μακριά από τον κρατισμό και την εσωστρέφεια, ένα δημιουργικό σοκ αναβάθμισης των θεσμών και ευρύτατων και βιώσιμων μεταρρυθμίσεων, που θα αναμορφώσουν ριζικά τη χώρα, θα βελτιώσουν τις παραγωγικές της δυνατότητες και τις κοινωνικές ευκαιρίες, και θα αναβαθμίσουν τα κοινωνικά και παραγωγικά πρότυπα", τονίζει ο κ. Καραμούζης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών