γράφει : Αλεξάνδρα Τόμπρα
H δραματική πτώση των καταθέσεων στην Ελλάδα οδηγεί σε άλμα τα επιτόκια καταθέσεων τα οποία είναι πλέον και τα υψηλότερα στην Ευρώπη. Υπενθυμίζεται εδώ ότι από το 2010 οι ελληνικές τράπεζες έχασαν περί τα 74 δις. ευρώ, λόγω της ασκούμενης φορολογικής πολιτικής και της οικονομικής αστάθειας....
Μια άλλη σημαντική παράμετρος είναι ότι τα επιτόκια στις καταθέσεις αυξάνονται ειδικά σε χώρες που εμφανίζουν μνημόνια ενώ η εξαίρεση της Κύπρου που έχει υψηλά επιτόκια ναι μεν δεν βρίσκεται σε μνημόνιο αλλά οι κυπριακές τράπεζες έχουν μεγάλη έκθεση στην Ελλάδα.
Στα επιτόκια δανείων και ειδικά στα στεγαστικά η Ελλάδα συνεχίζει να παρέχει ρεαλιστικά επιτόκια.
Μια άλλη σημαντική παράμετρος είναι ότι τα επιτόκια στις καταθέσεις αυξάνονται ειδικά σε χώρες που εμφανίζουν μνημόνια ενώ η εξαίρεση της Κύπρου που έχει υψηλά επιτόκια ναι μεν δεν βρίσκεται σε μνημόνιο αλλά οι κυπριακές τράπεζες έχουν μεγάλη έκθεση στην Ελλάδα.
Στα επιτόκια δανείων και ειδικά στα στεγαστικά η Ελλάδα συνεχίζει να παρέχει ρεαλιστικά επιτόκια.
Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης αυτών των πιέσεων, οι τράπεζες επιδίωξαν να συγκρατήσουν την απόσυρση των καταθέσεων εκ μέρους των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, προσφέροντας υψηλές ονομαστικές αποδόσεις στις καταθέσεις προθεσμίας. Παρά τις μειώσεις των βασικών επιτοκίων του Ευρωσυστήματος και των επιτοκίων Euribor μετά τον Οκτώβριο του 2011,7 το μέσο επιτόκιο των νέων τραπεζικών καταθέσεων στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 19 μονάδες βάσης το δίμηνο που ακολούθησε (Δεκέμβριος 2011: 2,81%) και οριακά τους δύο πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους (Φεβρουάριος 2012: 2,83%). Η συνολική αύξηση από το Δεκέμβριο του 2010 (2,15%) έφθασε τις 68 μονάδες βάσης.
Τα πραγματικά επιτόκια καταθέσεων αυξήθηκαν το 2011 κατά 274-401 μονάδες βάσης στις καταθέσεις προθεσμίας (ανάλογα με το δικαιούχο ―μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, νοικοκυριά― και τη διάρκεια) και κατά 278-288 μονάδες βάσης στις καταθέσεις διάρκειας μίας ημέρας (ανάλογα με το δικαιούχο). Η ανωτέρω εξέλιξη αντανακλά και τη σημαντική υποχώρηση του πληθωρισμού μεταξύ 2010 και 2011.
Ωστόσο, τα επιτόκια αυξήθηκαν στις περισσότερες κατηγορίες νέων καταθέσεων στη ζώνη του ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου 2011-Οκτωβρίου 2011 (δηλ. πριν από τις μειώσεις των βασικών επιτοκίων του Ευρωσυστήματος στις αρχές του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου του 2011), αλλά η αύξησή τους ήταν σαφώς μικρότερη σε σύγκριση με την αύξηση των επιτοκίων καταθέσεων στην Ελλάδα. Την περίοδο Νοεμβρίου 2011-Φεβρουαρίου 2012 τα επιτόκια αυτά στη ζώνη του ευρώ υποχώρησαν στις περισσότερες κατηγορίες καταθέσεων, σε συνέπεια με τις μειώσεις των διατραπεζικών επιτοκίων οι οποίες συνεχίστηκαν και στις αρχές του 2012, ή αυξήθηκαν ελαφρά, αλλά λιγότερο σε σύγκριση με τα αντίστοιχα επιτόκια καταθέσεων στην Ελλάδα.
Έτσι, η διαφορά μεταξύ του ελληνικού επιτοκίου και του αντίστοιχου στη ζώνη του ευρώ διευρύνθηκε το 2011 και τους δύο πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους στις περισσότερες κατηγορίες νέων καταθέσεων, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι πιέσεις στη ρευστότητα των ελληνικών τραπεζών εντάθηκαν προοδευτικά.
Δείτε εδώ αναλυτικά τη διαμόρφωση των επιτοκίων καταθέσεων:
Την ίδια ώρα, από τα μέσα του 2011, η τάση στα επιτόκια χορηγήσεων αντιστράφηκε, και από ανοδική έγινε καθοδική.
Όσον αφορά τα καταναλωτικά δάνεια, οι μειώσεις επιτοκίου το 2011 ήταν σημαντικές, με αποτέλεσμα το μέσο επιτόκιο των δανείων αυτών να διαμορφωθεί το Δεκέμβριο του 2011 κατά 76 μονάδες βάσης χαμηλότερα από ό,τι το Δεκέμβριο του 2010. Εντούτοις, την περίοδο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2012 το εν λόγω επιτόκιο αυξήθηκε κατά 17 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε σε 9,09%. Αντιθέτως, το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων και εκείνο των επιχειρηματικών δανείων διαμορφώθηκαν το Δεκέμβριο του 2011 σε επίπεδα υψηλότερα, κατά 35 μονάδες βάσης και 128 μονάδες βάσης αντιστοίχως, από ό,τι το Δεκέμβριο του 2010. Την περίοδο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2012 τα εν λόγω επιτόκια υποχώρησαν κατά 39 μονάδες βάσης και 50 μονάδες βάσης σε 3,75% και 6,53% αντιστοίχως.
Οι μειώσεις των επιτοκίων κυρίως των στεγαστικών δανείων συνδέονται άμεσα με τις μειώσεις των βασικών επιτοκίων του Ευρωσυστήματος και τη συνακόλουθη υποχώρηση των επιτοκίων Euribor, καθώς τα τελευταία χρησιμοποιούνται ως επιτόκια αναφοράς στις περισσότερες συμβάσεις στεγαστικών δανείων στην Ελλάδα. Επιπροσθέτως, η εξέλιξη των επιτοκίων, ιδιαιτέρως όσον αφορά τα καταναλωτικά δάνεια, επηρεάστηκε από την πραγματοποίηση αναδιαρθρώσεων-ρυθμίσεων δανείων (δηλ. την επαναδιαπραγμάτευση, μεταξύ δανειοληπτών και τραπεζών,
των όρων σε υφιστάμενα δάνεια), οι οποίες δρομολογούνται λόγω της σημαντικής χειροτέρευσης της χρηματοοικονομικής κατάστασης ορισμένων νοικοκυριών. Όσον αφορά τα επιχειρηματικά δάνεια, οι μειώσεις των επιτοκίων δανεισμού ήταν πολύ μικρότερες, γεγονός που είναι συνεπές με το μικρότερο (σε σύγκριση με τα στεγαστικά και τα καταναλωτικά δάνεια) ποσοστό δανείων σε καθυστέρηση, με το αντιστοίχως μικρότερο ποσοστό των ρυθμιζόμενων επιχειρηματικών δανείων (σε σχέση με τα δάνεια προς τα νοικοκυριά), αλλά και με το γεγονός ότι η υποχώρηση της ζήτησης για επιχειρηματικά δάνεια είναι πιθανόν πιο περιορισμένη αλλά και πιο πρόσφατη από την υποχώρηση της ζήτησης για δάνεια από τα νοικοκυριά.
Τα πραγματικά επιτόκια των νέων δανείων αυξήθηκαν αισθητά το 2011, κατά 97-504 μονάδες βάσης στις σημαντικότερες κατηγορίες νέων δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Η εν λόγω αύξηση αντανακλά κυρίως τη σημαντική επιβράδυνση του πληθωρισμού μεταξύ 2010 και 2011. Το δίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2012 τα πραγματικά επιτόκια συνέχισαν να αυξάνονται στις περισσότερες κατηγορίες
χορηγήσεων όσον αφορά τα καταναλωτικά δάνεια, σε αντίθεση με τα στεγαστικά και τα επιχειρηματικά δάνεια. Έτσι, στα επιχειρηματικά δάνεια το πραγματικό επιτόκιο υπολογίζεται σε 4,62% το Δεκέμβριο του 2011 (Φεβρουάριος 2012: 4,43%, Δεκέμβριος 2010: 0,58%) και 1,72% και 6,50% στα στεγαστικά και στα καταναλωτικά δάνεια αντιστοίχως (Φεβρουάριος 2012: 1,65% και 7,00%, Δεκέμβριος 2010: -1,38% και 4,51%).
Αναλυτικά τα επιτόκια χορηγήσεων της Ελλάδας και των υπολοίπων χωρών – μελών της ευρωζώνης:
www.bankingnews.gr
Τα πραγματικά επιτόκια καταθέσεων αυξήθηκαν το 2011 κατά 274-401 μονάδες βάσης στις καταθέσεις προθεσμίας (ανάλογα με το δικαιούχο ―μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, νοικοκυριά― και τη διάρκεια) και κατά 278-288 μονάδες βάσης στις καταθέσεις διάρκειας μίας ημέρας (ανάλογα με το δικαιούχο). Η ανωτέρω εξέλιξη αντανακλά και τη σημαντική υποχώρηση του πληθωρισμού μεταξύ 2010 και 2011.
Ωστόσο, τα επιτόκια αυξήθηκαν στις περισσότερες κατηγορίες νέων καταθέσεων στη ζώνη του ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου 2011-Οκτωβρίου 2011 (δηλ. πριν από τις μειώσεις των βασικών επιτοκίων του Ευρωσυστήματος στις αρχές του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου του 2011), αλλά η αύξησή τους ήταν σαφώς μικρότερη σε σύγκριση με την αύξηση των επιτοκίων καταθέσεων στην Ελλάδα. Την περίοδο Νοεμβρίου 2011-Φεβρουαρίου 2012 τα επιτόκια αυτά στη ζώνη του ευρώ υποχώρησαν στις περισσότερες κατηγορίες καταθέσεων, σε συνέπεια με τις μειώσεις των διατραπεζικών επιτοκίων οι οποίες συνεχίστηκαν και στις αρχές του 2012, ή αυξήθηκαν ελαφρά, αλλά λιγότερο σε σύγκριση με τα αντίστοιχα επιτόκια καταθέσεων στην Ελλάδα.
Έτσι, η διαφορά μεταξύ του ελληνικού επιτοκίου και του αντίστοιχου στη ζώνη του ευρώ διευρύνθηκε το 2011 και τους δύο πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους στις περισσότερες κατηγορίες νέων καταθέσεων, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι πιέσεις στη ρευστότητα των ελληνικών τραπεζών εντάθηκαν προοδευτικά.
Δείτε εδώ αναλυτικά τη διαμόρφωση των επιτοκίων καταθέσεων:
| Καταθέσεις | Με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος | |
| Δεκ. 2010 | Φεβ. 2012 | |
| Αυστρία | 1,22 | 1,76 |
| Βέλγιο | 0,75 | 0,55 |
| Γαλλία | 1,87 | 2,18 |
| Γερμανία | 1,06 | 1,42 |
| Ελλάδα | 3,68 | 4,86 |
| Εσθονία | 1,19 | 1,12 |
| Ιρλανδία | 1,84 | 2,47 |
| Ισπανία | 2,64 | 2,64 |
| Ιταλία | 1,4 | 3,21 |
| Κύπρος | 3,98 | 4,29 |
| Λουξεμβούργο | 0,8 | 0,68 |
| Μάλτα | 1,96 | 1,89 |
| Ολλανδία | 2,49 | 3,03 |
| Πορτογαλία | 2,56 | 3,52 |
| Σλοβακία | 1,97 | 2,29 |
| Σλοβενία | 1,94 | 2,35 |
| Φινλανδία | 1,67 | 1,78 |
Την ίδια ώρα, από τα μέσα του 2011, η τάση στα επιτόκια χορηγήσεων αντιστράφηκε, και από ανοδική έγινε καθοδική.
Όσον αφορά τα καταναλωτικά δάνεια, οι μειώσεις επιτοκίου το 2011 ήταν σημαντικές, με αποτέλεσμα το μέσο επιτόκιο των δανείων αυτών να διαμορφωθεί το Δεκέμβριο του 2011 κατά 76 μονάδες βάσης χαμηλότερα από ό,τι το Δεκέμβριο του 2010. Εντούτοις, την περίοδο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2012 το εν λόγω επιτόκιο αυξήθηκε κατά 17 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε σε 9,09%. Αντιθέτως, το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων και εκείνο των επιχειρηματικών δανείων διαμορφώθηκαν το Δεκέμβριο του 2011 σε επίπεδα υψηλότερα, κατά 35 μονάδες βάσης και 128 μονάδες βάσης αντιστοίχως, από ό,τι το Δεκέμβριο του 2010. Την περίοδο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2012 τα εν λόγω επιτόκια υποχώρησαν κατά 39 μονάδες βάσης και 50 μονάδες βάσης σε 3,75% και 6,53% αντιστοίχως.
Οι μειώσεις των επιτοκίων κυρίως των στεγαστικών δανείων συνδέονται άμεσα με τις μειώσεις των βασικών επιτοκίων του Ευρωσυστήματος και τη συνακόλουθη υποχώρηση των επιτοκίων Euribor, καθώς τα τελευταία χρησιμοποιούνται ως επιτόκια αναφοράς στις περισσότερες συμβάσεις στεγαστικών δανείων στην Ελλάδα. Επιπροσθέτως, η εξέλιξη των επιτοκίων, ιδιαιτέρως όσον αφορά τα καταναλωτικά δάνεια, επηρεάστηκε από την πραγματοποίηση αναδιαρθρώσεων-ρυθμίσεων δανείων (δηλ. την επαναδιαπραγμάτευση, μεταξύ δανειοληπτών και τραπεζών,
των όρων σε υφιστάμενα δάνεια), οι οποίες δρομολογούνται λόγω της σημαντικής χειροτέρευσης της χρηματοοικονομικής κατάστασης ορισμένων νοικοκυριών. Όσον αφορά τα επιχειρηματικά δάνεια, οι μειώσεις των επιτοκίων δανεισμού ήταν πολύ μικρότερες, γεγονός που είναι συνεπές με το μικρότερο (σε σύγκριση με τα στεγαστικά και τα καταναλωτικά δάνεια) ποσοστό δανείων σε καθυστέρηση, με το αντιστοίχως μικρότερο ποσοστό των ρυθμιζόμενων επιχειρηματικών δανείων (σε σχέση με τα δάνεια προς τα νοικοκυριά), αλλά και με το γεγονός ότι η υποχώρηση της ζήτησης για επιχειρηματικά δάνεια είναι πιθανόν πιο περιορισμένη αλλά και πιο πρόσφατη από την υποχώρηση της ζήτησης για δάνεια από τα νοικοκυριά.
Τα πραγματικά επιτόκια των νέων δανείων αυξήθηκαν αισθητά το 2011, κατά 97-504 μονάδες βάσης στις σημαντικότερες κατηγορίες νέων δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Η εν λόγω αύξηση αντανακλά κυρίως τη σημαντική επιβράδυνση του πληθωρισμού μεταξύ 2010 και 2011. Το δίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2012 τα πραγματικά επιτόκια συνέχισαν να αυξάνονται στις περισσότερες κατηγορίες
χορηγήσεων όσον αφορά τα καταναλωτικά δάνεια, σε αντίθεση με τα στεγαστικά και τα επιχειρηματικά δάνεια. Έτσι, στα επιχειρηματικά δάνεια το πραγματικό επιτόκιο υπολογίζεται σε 4,62% το Δεκέμβριο του 2011 (Φεβρουάριος 2012: 4,43%, Δεκέμβριος 2010: 0,58%) και 1,72% και 6,50% στα στεγαστικά και στα καταναλωτικά δάνεια αντιστοίχως (Φεβρουάριος 2012: 1,65% και 7,00%, Δεκέμβριος 2010: -1,38% και 4,51%).
Αναλυτικά τα επιτόκια χορηγήσεων της Ελλάδας και των υπολοίπων χωρών – μελών της ευρωζώνης:
| Νέα δάνεια με επιτόκιο κυμαινόμενο ή σταθερό έως 1 έτος | |||||
| Για δάνεια έως 1 εκατ. ευρώ | Στεγαστικά | Καταναλωτικά | |||
| Φεβ. 2012 | Δεκ. 2010 | Φεβ. 2012 | Δεκ. 2010 | Φεβ. 2012 | |
| Αυστρία | 2,67 | 2,75 | 3,06 | 4,95 | 5,12 |
| Βέλγιο | 2,38 | 3,12 | 3,86 | 5,27 | 6,28 |
| Γαλλία | 3,04 | 3,06 | 3,71 | 6,4 | 6,44 |
| Γερμανία | 3,56 | 3,38 | 3,55 | 3,16 | 3,2 |
| Ελλάδα | 7,02 | 3,65 | 3,77 | 10,27 | 8,8 |
| Εσθονία | 4,62 | 3,23 | 3,11 | 18,99 | 22,49 |
| Ιρλανδία | 4,72 | 3,01 | 3,09 | 4,76 | 7,94 |
| Ισπανία | 4,96 | 2,52 | 3,54 | 5,06 | 7,73 |
| Ιταλία | 4,92 | 2,52 | 3,99 | 6,63 | 9,09 |
| Κύπρος | 7,12 | 5,12 | 5,23 | 6,79 | 6,98 |
| Λουξεμβούργο | 2,55 | 1,88 | 2,12 | ---- | ---- |
| Μάλτα | 5,03 | 3,42 | 3,29 | 5,81 | 4,56 |
| Ολλανδία | 3,3 | 3,58 | 4,01 | ---- | ---- |
| Πορτογαλία | 7,54 | 2,96 | 4,38 | 6,67 | 10,13 |
| Σλοβακία | 4,39 | 4,74 | 5,02 | 7,56 | 15,13 |
| Σλοβενία | 6,04 | 3,35 | 3,72 | 4,73 | 6,74 |
| Φινλανδία | 3,21 | 2,08 | 2,27 | 3,38 | 4,67 |
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών