γράφει : Πέτρος Λεωτσάκος
Ο κρισιμότερος νόμος των τελευταίων ετών για τις ελληνικές τράπεζες θα είναι έτοιμος μέσα στις επόμενες 8-10 μέρες.
Θα παρουσιαστεί ο νόμος για το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας – ΤΧΣ- με βάση τον οποίο θα ανακεφαλαιοποιηθούν οι τράπεζες.
Θα παρουσιαστεί ο νόμος για το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας – ΤΧΣ- με βάση τον οποίο θα ανακεφαλαιοποιηθούν οι τράπεζες.
Το www.bankingnews.gr παρουσιάζει τους βασικούς άξονες των προτάσεων των τραπεζιτών, τις εισηγήσεις της Κυβέρνησης και του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας καθώς και την διαφαινόμενη στρατηγική σε βασικούς επιμέρους τομείς όπως θα καταγράφονται στο νέο νόμο.
Με βάση έγκυρες πληροφορίες στο νόμο για το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας θα καταγράφονται οι εξής παράμετροι
1)Την διαδικασία προσφυγής στο ΤΧΣ και οι υποχρεώσεις των τραπεζών
2)Τα δικαιώματα ψήφου πως θα κατανέμονται και ο ρόλος των αδιαθέτων από τις κοινές μετοχές με αναστολή ψήφου που θα αποτελούν την πλειοψηφία της ανακεφαλαιοποίησης.
3)Τα κίνητρα των παλαιών μετόχων και ο προσδιορισμός της ελάχιστης συμμετοχής
4)Οι options ή warrants 3 ή 4 τα οποία θα δοθούν ή εκδοθούν με βάση την συμμετοχή
5)Ο ρόλος των CoCos στα σχέδια ανακεφαλαιοποίησης
6)Οι δυνατότητες επανάκτησης του ελέγχου των τραπεζών από τους παλαιούς μετόχους στο μέλλον.
Οι βασικοί άξονες του νόμου για το ΤΧΣ
Στο νέο νόμο που θα διέπει την λειτουργία του ΤΧΣ θα ορίζεται η ακριβής μεθοδολογία με βάση την οποία οι τράπεζες θα προσφεύγουν στο Ταμείο.
Εφόσον ολοκληρωθούν τα Capital plans τα κεφαλαιακά πλάνα τα οποία θα προσδιορίσει η ΤτΕ σε συνεργασία με τις τράπεζες θα δοθεί ένα σχετικά μικρό περιθώριο χρόνου ώστε οι τράπεζες να παρουσιάσουν τους τρόπους ανακεφαλαιοποίησης τους.
Όπως διαφαίνεται οι περισσότερες τράπεζες έχουν επιλέξει να κάνουν χρήση των κεφαλαίων του Ταμείου ενώ όλες ή σχεδόν όλες πλην τις κρατικές, έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι θα καλύψουν την ελάχιστη συμμετοχή.
Ας υποθέσουμε ότι μια τράπεζα θα χρειαστεί 3 δις ευρώ νέα κεφάλαια.
Η τράπεζα εφόσον έχει υποβάλλει αίτημα στο ΤΧΣ και ταυτόχρονα υποβάλλει και σχέδιο αναδιάρθρωσης, θα κληθεί να αντιμετωπίσει τις εξής προκλήσεις
Διαδικασία αύξησης κεφαλαίου
Εφόσον οι τράπεζες έχουν εξαντλήσει τους τρόπους ανακεφαλαιοποίησης τους π.χ. έχουν αποφασίσει να πωλήσουν θυγατρικές ή άλλα περιουσιακά στοιχεία απομένουν επιπλέον 3 δις ευρώ με βάση το παράδειγμα μας.
Η τράπεζα θα συγκαλέσει έκτακτη γενική συνέλευση με την διαδικασία της απαρτίας να ισχύει μεν αλλά να μειώνεται περίπου στο 1/3.
Η τράπεζα θα έχει την δυνατότητα να βρει εγγυητή ανάδοχο ώστε να καλύψει την ελάχιστη συμμετοχή η οποία θα προσδιορίζεται στο 10% αλλά θα είναι στην ευχέρεια του υπουργού αν το ελάχιστο όριο αυξάνεται κατά περίπτωση π.χ. στο 15%.
Δηλαδή μπορεί να δούμε το φαινόμενο π.χ. στο παράδειγμα μας όπου η τράπεζα χρειάζεται 3 δις ευρώ να βρει εγγυητή ανάδοχο για το ελάχιστο 10% και έτσι να συγκεντρωθούν από τους παλαιούς μετόχους 300 εκατ ευρώ.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι κάθε παλαιός μέτοχος θα έχει την δυνατότητα συμμετοχής ενώ θα μπορεί να αγοράσει και αδιάθετες μετοχές.
Για να έχουν όμως ενδιαφέρον οι παλαιοί μέτοχοι να καλύψουν μέρος της αύξησης κεφαλαίου θα χρειαστούν ισχυρά κίνητρα.
Με βάση τον νόμο θα προτείνονται options ή warrants για κάθε μετοχή που εξασκούν.
Ορισμένες τράπεζες έχουν ζητήσει έως 7 warrants σε ειδικές περιπτώσεις.
Το ΤΧΣ έχει προτείνει 2 με 3 warrants ανά εξασκούμενη μετοχή ενώ η κυβέρνηση φαίνεται να βρίσκει λογικό το 2 με 3 αλλά δεν αποκλείεται και τα 4 warrants με το επιχείρημα ότι αν καλυφθεί η ελάχιστη συμμετοχή 10% με 4 warrants οι παλαιοί μέτοχοι θα μπορούν να αποκτήσουν έως το 50% και μια μετοχή δηλαδή την πλειοψηφία των μετοχών σε βάθος χρόνου.
Για να διευκρινίσουμε κάτι σημαντικό η πολιτική των options που είναι πιθανό να έχει χαρακτηριστικά warrants έχει την εξής λογική.
Για κάθε μια μετοχή που εξασκεί ένας παλαιός μέτοχος να έχει δικαίωμα option να αγοράσει δηλαδή άλλες 3 ή 4 μετοχές στο μέλλον σε τιμή που θα περιλαμβάνει μια απόδοση επί της τιμής της αύξησης κεφαλαίου.
Π.χ. Αν η τιμή της αύξησης είναι στο 1 ευρώ αν τα options εξασκηθούν μετά τον πρώτο χρόνο θα πρέπει να πληρώσει για να τα εξασκήσει 1,10 ευρώ ανά warrants. Δηλαδή αν με 1 ευρώ αγόρασε μια μετοχή της αμκ και έχει 3 warrants θα μπορεί με επιπλέον 3,30 ευρώ να αγοράσει άλλες 3 μετοχές μετά τον πρώτο χρόνο.
Ο προσδιορισμός της τιμής πιθανότατα θα περιλαμβάνει μια ετησιοποιημένη απόδοση 10% για κάθε έτος.
Π.χ. μετά από 3 χρόνια 30% από την αρχική τιμή της αύξησης κεφαλαίου.
Τα warrants είναι τίτλοι παραστατικών δικαιωμάτων κτήσης μετοχών. Στην ουσία είναι συμβόλαια/τίτλοι που δίνουν στον κάτοχό τους το δικαίωμα, αλλά όχι την υποχρέωση, να αγοράσει μετοχές στο μέλλον.
Η πολιτική κινήτρων δίδεται και ορθά στους παλαιούς μετόχους με βασικό κριτήριο να μπορούν στο μέλλον να ανακτήσουν τον έλεγχο των τραπεζών.
Αν δεν έχουν options τότε οι βασικοί μέτοχοι δεν θα έχουν την δυνατότητα στο μέλλον να αποκτήσουν τις τράπεζες τους γιατί π.χ. αν επιλεγεί η λύση του πλειοδοτικού διαγωνισμού μπορεί να έρθει μια ξένη τράπεζα να υποβάλλει υψηλότερη προσφορά και έτσι να αποκτήσει τον έλεγχο.
Θα έρθουν νέοι μέτοχοι;
Ο νόμος θα δίνει την δυνατότητα και σε νέους μετόχους να συμμετάσχουν στις αυξήσεις κεφαλαίου ενώ τα κίνητρα των options ή warrants θα εξασκούνται κανονικά από τους νέους μετόχους χωρίς διάκριση παλαιών ή νέων μετόχων.
Αν η τράπεζα του παραδείγματος μας έχει αποφασίσει το 5% από το 10% της ελάχιστης συμμετοχής να το καλύψει μια ξένη τράπεζα τότε αυτή η ξένη τράπεζα θα αποκτήσει το δικαίωμα των options ή warrants 3 ή 4 δηλαδή θα μπορεί στο μέλλον να αποκτήσει έως το 20% της τράπεζας.
Θα δοθούν κίνητρα και στις τράπεζες;
Οι τραπεζίτες ζητούν από την κυβέρνηση στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων στην φάση της επανάκτησης του ελέγχου των τραπεζών να συμμετέχουν πέραν από τους παλαιούς μετόχους και οι ίδιες οι τράπεζες.
Π.χ. αν μια τράπεζα πουλήσει μια θυγατρική 5 μήνες μετά την ανακεφαλαιοποίηση τα κεφάλαια που θα συγκεντρώσει να μπορεί να τα διαθέσει ώστε να επαναγοράσει μέρος των μετοχών που κατέχει το ΤΧΣ.
Όμως με βάση τον νόμο Αλογοσκούφη που δεν έχει τροποποιηθεί οι ελληνικές τράπεζες που έχουν προνομιούχες μετοχές δεν μπορούν να προβαίνουν σε επαναγορές μετοχών.
Σε αυτή την περίπτωση ή οι τράπεζες θα αποπληρώσουν πρώτα τις προνομιούχες μετοχές για να μπορούν να επαναγοράζουν ίδιες μετοχές ή ο νόμος θα τροποποιηθεί.
Ωστόσο η εξέλιξη αυτή ίσως να μην είναι και η πλέον δόκιμη…
Ο ρόλος των CoCos
Οι τραπεζίτες έχουν ζητήσει αυξημένη χρήση των Cocos (“Contingent Convertible capital”, που είναι μορφή αύξησης κεφαλαίου που μετατρέπεται στο μέλλον σε κοινές μετοχές κάτω από ορισμένες συνθήκες.
Τα Cocos, ως πιο ήπια και ευέλικτη μορφή αύξησης κεφαλαίου, αποπληρώνονται πιο εύκολα από την τράπεζα μέσω των καθαρών εσόδων που δημιουργεί, καθώς έχουν μακρύτερο χρόνο αποπληρωμής, ενώ παράλληλα είναι φιλικά για τους μετόχους διότι δεν οδηγεί αναγκαστικά σε dilution των μετοχών.
Το επιχείρημα αυτό των τραπεζιτών είναι καθολικό.
Όλοι οι τραπεζίτες έχουν ζητήσει αυξημένη συμμετοχή πάνω από 20% κατά μέσο όρο όμως ζητούν 30% ενώ είχε υπάρξει και πρόταση για 50 %.
Τα CoCos μπορεί να έχουν χρησιμοποιηθεί στο εξωτερικό π.χ. Ελβετία αλλά ουδέποτε χρησιμοποιήθηκαν ως κρατικός μηχανισμός ανακεφαλαιοποίησης.
Η ΤτΕ η οποία σε συνεργασία με το υπουργείο Οικονομικών θα έχουν και τον τελευταίο λόγο στην διαμόρφωση του τελικού ύψους καλούνται να λύσουν τα εξής ζητήματα
Α)Τα CoCos είθισται να αποτελούν την μειοψηφία της ανακεφαλαιοποίησης μιας τράπεζας.
Με βάση προτάσεις που έχουν υπάρξει π.χ. αν μια τράπεζα φθάσει στο core tier 1 με την αύξηση στο 8% για να φθάσει στο 9% την διαφορά αυτή θα μπορούσε κάθε τράπεζα να την καλύψει μέσω CoCos.
B)Τα CoCos, αποτελούν ένα νέο προϊόν παράγωγο προϊόν και είθισται οι εποπτικές αρχές να μην τα ιεραρχούν πρώτα σε τρόπους ανακεφαλαιοποίησης.
Γ)Τα CoCos μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να καλύψουν ζημίες όχι πραγματοποιηθείσες δηλαδή ζημίες που έχουν συντελεστεί αλλά δυνάμενες ζημίες που θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν όπως π.χ. στην περίπτωση της Blackrock.
Δ)Μια άλλη παράμετρος που ακόμη δεν έχει οριστικοποιηθεί στο νόμο και βρίσκονται σε διαβουλεύσεις τα εμπλεκόμενα μέρη είναι ποιο θα είναι το fair price των CoCos καθώς ως παράγωγο προϊόν επηρεάζεται από τις διακυμάνσεις της μετοχής το volatility.
Με βάση την τωρινή συγκυρία το ΤΧΣ ζητάει απόδοση 25% ώστε να συμπεριληφθούν και οι δυνητικοί κίνδυνοι από το volatility της μετοχής της τράπεζας που ανακεφαλαιοποιείται.
Αν προταθεί π.χ. απόδοση 5% που ζητούν οι τράπεζες θα πρόκειται για πριμοδότηση των τραπεζών και σε ένα ρευστό πολιτικό περιβάλλον αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει εντάσεις.
Το fair value η δίκαιη τιμή των αμκ
Όμως ένα μείζον ζήτημα που θα επιδράσει καίρια στην συμπεριφορά του ΧΑ και των τραπεζικών μετοχών θα είναι η τιμή διάθεσης της αύξησης κεφαλαίου που θα πραγματοποιήσει κάθε τράπεζα.
Διευκρινίζεται ότι η τιμή της αύξησης κεφαλαίου των τραπεζών που θα αφορούν τους παλαιούς μετόχους σε σχέση με την τιμή της αύξησης κεφαλαίου στην οποία θα συμμετάσχει το Ταμείο θα είναι η ίδια.
Θα πρέπει να ξεκαθαριστεί ότι θα ληφθεί υπόψη το fair value της κάθε τράπεζας όπως προκύπτει μετά την αφαίρεση του συνόλου των ζημιών από το PSI+ και την Blackrock.
Ο νόμος ο οποίος δεν θα αλλάξει με το νέο νομικό πλαίσιο που θα διέπει το ΤΧΣ και τους τρόπους ανακεφαλαιοποίησης ορίζει σαφώς ότι «η τιμή διάθεσης των μετοχών θα πρέπει να αντικατοπτρίζει την εύλογη ή την αγοραία εμπορική αξία, όπως αυτή διαμορφώνεται χωρίς τη στήριξη ή ακόμη και τη δυνατότητα στήριξης του πιστωτικού ιδρύματος από το Ελληνικό Δημόσιο, το Ταμείο ή την Τράπεζα της Ελλάδος εκτός του πλαισίου των πράξεων του Ευρωσυστήματος.»
Τι σημαίνει όμως αυτό;
Σημαίνει πρακτικά ότι αν μια τράπεζα αφαιρέσει τις ζημίες που θα έχει από το PSI+ και την Blackrock πόσα κεφάλαια θα διαθέτει;
Κάποιες θα έχουν αρνητικά ίδια κεφάλαια και αυτό τι συνεπάγεται ότι απλά κάποιες τράπεζες θα έχουν αξία σχεδόν μηδέν.
Εδώ και πολύ καιρό προειδοποιούμε για τις τιμές των αμκ των τραπεζών αλλά πλέον η αγορά πρέπει να γνωρίζει ότι όντως οι τιμές θα είναι πολύ χαμηλές για σχεδόν όλες τις τράπεζες εξαιρώντας 2-3 περιπτώσεις ή θα είναι υψηλές τεχνικά λόγω reverse split.
Πως θα προσδιοριστεί η εύλογη αξία;
Για τον προσδιορισμό της κατά τα ανωτέρω αξίας θα λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος των εκτιμήσεων δύο (2) ανεξάρτητων ελεγκτικών εταιρειών, που θα διενεργούνται με κοινά αποδεκτές μεθόδους και κριτήρια.
Τα εν λόγω ελεγκτικά γραφεία θα ορίζονται από το Ταμείο και το πιστωτικό ίδρυμα, αντίστοιχα.
Σε περίπτωση απόκλισης των εκτιμήσεων σε ποσοστό μεγαλύτερο του δέκα τοις εκατό (10%), η αξία θα προσδιορίζεται οριστικά από τρίτη ανεξάρτητη ελεγκτική εταιρεία, η οποία θα ορίζεται με κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.
Οι αναθέσεις στις ελεγκτικές εταιρείες θα πρέπει να προβλέπουν καταληκτικές προθεσμίες για την εκπόνηση των αξιολογήσεών τους, συμβατές με το χρονικό ορίζοντα υλοποίησης του υποβληθέντος επιχειρηματικού σχεδίου. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει επίσης να τηρούνται οι σχετικές κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ανάλογες αποτιμήσεις.
Χρονικά όλες μαζί οι τράπεζες θα ανακεφαλαιοποιηθούν ή όχι;
Ένα άλλο ζήτημα που δεν θα αναφέρεται άμεσα στο νόμο αλλά μόνο έμμεσα είναι ο χρόνος προσφυγής των τραπεζών στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.
Ένα βασικό ερώτημα που τίθεται είναι όλες οι τράπεζες θα προσφύγουν μαζί και σχεδόν μαζί θα υλοποιηθούν γενικές συνελεύσεις και αυξήσεις κεφαλαίου ή θα ακολουθηθεί άλλη στρατηγική;
Είναι αδύνατο όλες οι τράπεζες να προσφύγουν μαζί στο ΤΧΣ.
Με βάση ένα σχεδιασμό το ΤΧΣ αναμένει πρώτα τις μεγάλες τράπεζες σε πρώτη φάση την Εθνική και την Alpha να ξεκινήσουν πρώτες και ακολούθως οι άλλες τράπεζες.
Τι θα συμβεί με την ΑΤΕ και το ΤΤ;
Με δεδομένο ότι ο βασικός μέτοχος δεν μπορεί να καλύψει την ελάχιστη συμμετοχή 10% της ανακεφαλαιοποίησης οι δύο τράπεζες θα ανακεφαλαιοποιηθούν με κοινές μετοχές με αναστολή ψήφου και CoCos στον βαθμό που θα επιλεγούν.
Η ΑΤΕ και το ΤΤ θα ανακεφαλαιοποιηθούν πλήρως από το ΤΧΣ.
Πέτρος Λεωτσάκος
www.bankingnews.gr
Με βάση έγκυρες πληροφορίες στο νόμο για το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας θα καταγράφονται οι εξής παράμετροι
1)Την διαδικασία προσφυγής στο ΤΧΣ και οι υποχρεώσεις των τραπεζών
2)Τα δικαιώματα ψήφου πως θα κατανέμονται και ο ρόλος των αδιαθέτων από τις κοινές μετοχές με αναστολή ψήφου που θα αποτελούν την πλειοψηφία της ανακεφαλαιοποίησης.
3)Τα κίνητρα των παλαιών μετόχων και ο προσδιορισμός της ελάχιστης συμμετοχής
4)Οι options ή warrants 3 ή 4 τα οποία θα δοθούν ή εκδοθούν με βάση την συμμετοχή
5)Ο ρόλος των CoCos στα σχέδια ανακεφαλαιοποίησης
6)Οι δυνατότητες επανάκτησης του ελέγχου των τραπεζών από τους παλαιούς μετόχους στο μέλλον.
Οι βασικοί άξονες του νόμου για το ΤΧΣ
Στο νέο νόμο που θα διέπει την λειτουργία του ΤΧΣ θα ορίζεται η ακριβής μεθοδολογία με βάση την οποία οι τράπεζες θα προσφεύγουν στο Ταμείο.
Εφόσον ολοκληρωθούν τα Capital plans τα κεφαλαιακά πλάνα τα οποία θα προσδιορίσει η ΤτΕ σε συνεργασία με τις τράπεζες θα δοθεί ένα σχετικά μικρό περιθώριο χρόνου ώστε οι τράπεζες να παρουσιάσουν τους τρόπους ανακεφαλαιοποίησης τους.
Όπως διαφαίνεται οι περισσότερες τράπεζες έχουν επιλέξει να κάνουν χρήση των κεφαλαίων του Ταμείου ενώ όλες ή σχεδόν όλες πλην τις κρατικές, έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι θα καλύψουν την ελάχιστη συμμετοχή.
Ας υποθέσουμε ότι μια τράπεζα θα χρειαστεί 3 δις ευρώ νέα κεφάλαια.
Η τράπεζα εφόσον έχει υποβάλλει αίτημα στο ΤΧΣ και ταυτόχρονα υποβάλλει και σχέδιο αναδιάρθρωσης, θα κληθεί να αντιμετωπίσει τις εξής προκλήσεις
Διαδικασία αύξησης κεφαλαίου
Εφόσον οι τράπεζες έχουν εξαντλήσει τους τρόπους ανακεφαλαιοποίησης τους π.χ. έχουν αποφασίσει να πωλήσουν θυγατρικές ή άλλα περιουσιακά στοιχεία απομένουν επιπλέον 3 δις ευρώ με βάση το παράδειγμα μας.
Η τράπεζα θα συγκαλέσει έκτακτη γενική συνέλευση με την διαδικασία της απαρτίας να ισχύει μεν αλλά να μειώνεται περίπου στο 1/3.
Η τράπεζα θα έχει την δυνατότητα να βρει εγγυητή ανάδοχο ώστε να καλύψει την ελάχιστη συμμετοχή η οποία θα προσδιορίζεται στο 10% αλλά θα είναι στην ευχέρεια του υπουργού αν το ελάχιστο όριο αυξάνεται κατά περίπτωση π.χ. στο 15%.
Δηλαδή μπορεί να δούμε το φαινόμενο π.χ. στο παράδειγμα μας όπου η τράπεζα χρειάζεται 3 δις ευρώ να βρει εγγυητή ανάδοχο για το ελάχιστο 10% και έτσι να συγκεντρωθούν από τους παλαιούς μετόχους 300 εκατ ευρώ.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι κάθε παλαιός μέτοχος θα έχει την δυνατότητα συμμετοχής ενώ θα μπορεί να αγοράσει και αδιάθετες μετοχές.
Για να έχουν όμως ενδιαφέρον οι παλαιοί μέτοχοι να καλύψουν μέρος της αύξησης κεφαλαίου θα χρειαστούν ισχυρά κίνητρα.
Με βάση τον νόμο θα προτείνονται options ή warrants για κάθε μετοχή που εξασκούν.
Ορισμένες τράπεζες έχουν ζητήσει έως 7 warrants σε ειδικές περιπτώσεις.
Το ΤΧΣ έχει προτείνει 2 με 3 warrants ανά εξασκούμενη μετοχή ενώ η κυβέρνηση φαίνεται να βρίσκει λογικό το 2 με 3 αλλά δεν αποκλείεται και τα 4 warrants με το επιχείρημα ότι αν καλυφθεί η ελάχιστη συμμετοχή 10% με 4 warrants οι παλαιοί μέτοχοι θα μπορούν να αποκτήσουν έως το 50% και μια μετοχή δηλαδή την πλειοψηφία των μετοχών σε βάθος χρόνου.
Για να διευκρινίσουμε κάτι σημαντικό η πολιτική των options που είναι πιθανό να έχει χαρακτηριστικά warrants έχει την εξής λογική.
Για κάθε μια μετοχή που εξασκεί ένας παλαιός μέτοχος να έχει δικαίωμα option να αγοράσει δηλαδή άλλες 3 ή 4 μετοχές στο μέλλον σε τιμή που θα περιλαμβάνει μια απόδοση επί της τιμής της αύξησης κεφαλαίου.
Π.χ. Αν η τιμή της αύξησης είναι στο 1 ευρώ αν τα options εξασκηθούν μετά τον πρώτο χρόνο θα πρέπει να πληρώσει για να τα εξασκήσει 1,10 ευρώ ανά warrants. Δηλαδή αν με 1 ευρώ αγόρασε μια μετοχή της αμκ και έχει 3 warrants θα μπορεί με επιπλέον 3,30 ευρώ να αγοράσει άλλες 3 μετοχές μετά τον πρώτο χρόνο.
Ο προσδιορισμός της τιμής πιθανότατα θα περιλαμβάνει μια ετησιοποιημένη απόδοση 10% για κάθε έτος.
Π.χ. μετά από 3 χρόνια 30% από την αρχική τιμή της αύξησης κεφαλαίου.
Τα warrants είναι τίτλοι παραστατικών δικαιωμάτων κτήσης μετοχών. Στην ουσία είναι συμβόλαια/τίτλοι που δίνουν στον κάτοχό τους το δικαίωμα, αλλά όχι την υποχρέωση, να αγοράσει μετοχές στο μέλλον.
Η πολιτική κινήτρων δίδεται και ορθά στους παλαιούς μετόχους με βασικό κριτήριο να μπορούν στο μέλλον να ανακτήσουν τον έλεγχο των τραπεζών.
Αν δεν έχουν options τότε οι βασικοί μέτοχοι δεν θα έχουν την δυνατότητα στο μέλλον να αποκτήσουν τις τράπεζες τους γιατί π.χ. αν επιλεγεί η λύση του πλειοδοτικού διαγωνισμού μπορεί να έρθει μια ξένη τράπεζα να υποβάλλει υψηλότερη προσφορά και έτσι να αποκτήσει τον έλεγχο.
Θα έρθουν νέοι μέτοχοι;
Ο νόμος θα δίνει την δυνατότητα και σε νέους μετόχους να συμμετάσχουν στις αυξήσεις κεφαλαίου ενώ τα κίνητρα των options ή warrants θα εξασκούνται κανονικά από τους νέους μετόχους χωρίς διάκριση παλαιών ή νέων μετόχων.
Αν η τράπεζα του παραδείγματος μας έχει αποφασίσει το 5% από το 10% της ελάχιστης συμμετοχής να το καλύψει μια ξένη τράπεζα τότε αυτή η ξένη τράπεζα θα αποκτήσει το δικαίωμα των options ή warrants 3 ή 4 δηλαδή θα μπορεί στο μέλλον να αποκτήσει έως το 20% της τράπεζας.
Θα δοθούν κίνητρα και στις τράπεζες;
Οι τραπεζίτες ζητούν από την κυβέρνηση στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων στην φάση της επανάκτησης του ελέγχου των τραπεζών να συμμετέχουν πέραν από τους παλαιούς μετόχους και οι ίδιες οι τράπεζες.
Π.χ. αν μια τράπεζα πουλήσει μια θυγατρική 5 μήνες μετά την ανακεφαλαιοποίηση τα κεφάλαια που θα συγκεντρώσει να μπορεί να τα διαθέσει ώστε να επαναγοράσει μέρος των μετοχών που κατέχει το ΤΧΣ.
Όμως με βάση τον νόμο Αλογοσκούφη που δεν έχει τροποποιηθεί οι ελληνικές τράπεζες που έχουν προνομιούχες μετοχές δεν μπορούν να προβαίνουν σε επαναγορές μετοχών.
Σε αυτή την περίπτωση ή οι τράπεζες θα αποπληρώσουν πρώτα τις προνομιούχες μετοχές για να μπορούν να επαναγοράζουν ίδιες μετοχές ή ο νόμος θα τροποποιηθεί.
Ωστόσο η εξέλιξη αυτή ίσως να μην είναι και η πλέον δόκιμη…
Ο ρόλος των CoCos
Οι τραπεζίτες έχουν ζητήσει αυξημένη χρήση των Cocos (“Contingent Convertible capital”, που είναι μορφή αύξησης κεφαλαίου που μετατρέπεται στο μέλλον σε κοινές μετοχές κάτω από ορισμένες συνθήκες.
Τα Cocos, ως πιο ήπια και ευέλικτη μορφή αύξησης κεφαλαίου, αποπληρώνονται πιο εύκολα από την τράπεζα μέσω των καθαρών εσόδων που δημιουργεί, καθώς έχουν μακρύτερο χρόνο αποπληρωμής, ενώ παράλληλα είναι φιλικά για τους μετόχους διότι δεν οδηγεί αναγκαστικά σε dilution των μετοχών.
Το επιχείρημα αυτό των τραπεζιτών είναι καθολικό.
Όλοι οι τραπεζίτες έχουν ζητήσει αυξημένη συμμετοχή πάνω από 20% κατά μέσο όρο όμως ζητούν 30% ενώ είχε υπάρξει και πρόταση για 50 %.
Τα CoCos μπορεί να έχουν χρησιμοποιηθεί στο εξωτερικό π.χ. Ελβετία αλλά ουδέποτε χρησιμοποιήθηκαν ως κρατικός μηχανισμός ανακεφαλαιοποίησης.
Η ΤτΕ η οποία σε συνεργασία με το υπουργείο Οικονομικών θα έχουν και τον τελευταίο λόγο στην διαμόρφωση του τελικού ύψους καλούνται να λύσουν τα εξής ζητήματα
Α)Τα CoCos είθισται να αποτελούν την μειοψηφία της ανακεφαλαιοποίησης μιας τράπεζας.
Με βάση προτάσεις που έχουν υπάρξει π.χ. αν μια τράπεζα φθάσει στο core tier 1 με την αύξηση στο 8% για να φθάσει στο 9% την διαφορά αυτή θα μπορούσε κάθε τράπεζα να την καλύψει μέσω CoCos.
B)Τα CoCos, αποτελούν ένα νέο προϊόν παράγωγο προϊόν και είθισται οι εποπτικές αρχές να μην τα ιεραρχούν πρώτα σε τρόπους ανακεφαλαιοποίησης.
Γ)Τα CoCos μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να καλύψουν ζημίες όχι πραγματοποιηθείσες δηλαδή ζημίες που έχουν συντελεστεί αλλά δυνάμενες ζημίες που θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν όπως π.χ. στην περίπτωση της Blackrock.
Δ)Μια άλλη παράμετρος που ακόμη δεν έχει οριστικοποιηθεί στο νόμο και βρίσκονται σε διαβουλεύσεις τα εμπλεκόμενα μέρη είναι ποιο θα είναι το fair price των CoCos καθώς ως παράγωγο προϊόν επηρεάζεται από τις διακυμάνσεις της μετοχής το volatility.
Με βάση την τωρινή συγκυρία το ΤΧΣ ζητάει απόδοση 25% ώστε να συμπεριληφθούν και οι δυνητικοί κίνδυνοι από το volatility της μετοχής της τράπεζας που ανακεφαλαιοποιείται.
Αν προταθεί π.χ. απόδοση 5% που ζητούν οι τράπεζες θα πρόκειται για πριμοδότηση των τραπεζών και σε ένα ρευστό πολιτικό περιβάλλον αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει εντάσεις.
Το fair value η δίκαιη τιμή των αμκ
Όμως ένα μείζον ζήτημα που θα επιδράσει καίρια στην συμπεριφορά του ΧΑ και των τραπεζικών μετοχών θα είναι η τιμή διάθεσης της αύξησης κεφαλαίου που θα πραγματοποιήσει κάθε τράπεζα.
Διευκρινίζεται ότι η τιμή της αύξησης κεφαλαίου των τραπεζών που θα αφορούν τους παλαιούς μετόχους σε σχέση με την τιμή της αύξησης κεφαλαίου στην οποία θα συμμετάσχει το Ταμείο θα είναι η ίδια.
Θα πρέπει να ξεκαθαριστεί ότι θα ληφθεί υπόψη το fair value της κάθε τράπεζας όπως προκύπτει μετά την αφαίρεση του συνόλου των ζημιών από το PSI+ και την Blackrock.
Ο νόμος ο οποίος δεν θα αλλάξει με το νέο νομικό πλαίσιο που θα διέπει το ΤΧΣ και τους τρόπους ανακεφαλαιοποίησης ορίζει σαφώς ότι «η τιμή διάθεσης των μετοχών θα πρέπει να αντικατοπτρίζει την εύλογη ή την αγοραία εμπορική αξία, όπως αυτή διαμορφώνεται χωρίς τη στήριξη ή ακόμη και τη δυνατότητα στήριξης του πιστωτικού ιδρύματος από το Ελληνικό Δημόσιο, το Ταμείο ή την Τράπεζα της Ελλάδος εκτός του πλαισίου των πράξεων του Ευρωσυστήματος.»
Τι σημαίνει όμως αυτό;
Σημαίνει πρακτικά ότι αν μια τράπεζα αφαιρέσει τις ζημίες που θα έχει από το PSI+ και την Blackrock πόσα κεφάλαια θα διαθέτει;
Κάποιες θα έχουν αρνητικά ίδια κεφάλαια και αυτό τι συνεπάγεται ότι απλά κάποιες τράπεζες θα έχουν αξία σχεδόν μηδέν.
Εδώ και πολύ καιρό προειδοποιούμε για τις τιμές των αμκ των τραπεζών αλλά πλέον η αγορά πρέπει να γνωρίζει ότι όντως οι τιμές θα είναι πολύ χαμηλές για σχεδόν όλες τις τράπεζες εξαιρώντας 2-3 περιπτώσεις ή θα είναι υψηλές τεχνικά λόγω reverse split.
Πως θα προσδιοριστεί η εύλογη αξία;
Για τον προσδιορισμό της κατά τα ανωτέρω αξίας θα λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος των εκτιμήσεων δύο (2) ανεξάρτητων ελεγκτικών εταιρειών, που θα διενεργούνται με κοινά αποδεκτές μεθόδους και κριτήρια.
Τα εν λόγω ελεγκτικά γραφεία θα ορίζονται από το Ταμείο και το πιστωτικό ίδρυμα, αντίστοιχα.
Σε περίπτωση απόκλισης των εκτιμήσεων σε ποσοστό μεγαλύτερο του δέκα τοις εκατό (10%), η αξία θα προσδιορίζεται οριστικά από τρίτη ανεξάρτητη ελεγκτική εταιρεία, η οποία θα ορίζεται με κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.
Οι αναθέσεις στις ελεγκτικές εταιρείες θα πρέπει να προβλέπουν καταληκτικές προθεσμίες για την εκπόνηση των αξιολογήσεών τους, συμβατές με το χρονικό ορίζοντα υλοποίησης του υποβληθέντος επιχειρηματικού σχεδίου. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει επίσης να τηρούνται οι σχετικές κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ανάλογες αποτιμήσεις.
Χρονικά όλες μαζί οι τράπεζες θα ανακεφαλαιοποιηθούν ή όχι;
Ένα άλλο ζήτημα που δεν θα αναφέρεται άμεσα στο νόμο αλλά μόνο έμμεσα είναι ο χρόνος προσφυγής των τραπεζών στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.
Ένα βασικό ερώτημα που τίθεται είναι όλες οι τράπεζες θα προσφύγουν μαζί και σχεδόν μαζί θα υλοποιηθούν γενικές συνελεύσεις και αυξήσεις κεφαλαίου ή θα ακολουθηθεί άλλη στρατηγική;
Είναι αδύνατο όλες οι τράπεζες να προσφύγουν μαζί στο ΤΧΣ.
Με βάση ένα σχεδιασμό το ΤΧΣ αναμένει πρώτα τις μεγάλες τράπεζες σε πρώτη φάση την Εθνική και την Alpha να ξεκινήσουν πρώτες και ακολούθως οι άλλες τράπεζες.
Τι θα συμβεί με την ΑΤΕ και το ΤΤ;
Με δεδομένο ότι ο βασικός μέτοχος δεν μπορεί να καλύψει την ελάχιστη συμμετοχή 10% της ανακεφαλαιοποίησης οι δύο τράπεζες θα ανακεφαλαιοποιηθούν με κοινές μετοχές με αναστολή ψήφου και CoCos στον βαθμό που θα επιλεγούν.
Η ΑΤΕ και το ΤΤ θα ανακεφαλαιοποιηθούν πλήρως από το ΤΧΣ.
Πέτρος Λεωτσάκος
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών