γράφει : Αλεξάνδρα Τόμπρα
Βραδυφλεγής βόμβα, που μπορεί να τινάξει στον αέρα όλο το εγχείρημα των ανακεφαλαιοποιήσεων στις τράπεζες είναι τα επισφαλή δάνεια. Το ύψος τους έχει φτάσει πλέον στο εκρηκτικό ποσό των 36,5 δις. ευρώ –μια και σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε η Τράπεζα της Ελλάδος- ανέρχονται πλέον στο 14,7% του συνόλου από 10,5% μόλις ένα χρόνο πριν.
Μάλιστα, οι απαισιόδοξοι αναλυτές εκτιμούν ότι η εικόνα των χαρτοφυλακίων των τραπεζών θα επιδεινωθεί εντός του 2012, έτσι ώστε –στο τέλος του χρόνου- το σύνολο των «κόκκινων» δανείων να ξεπερνά τα 40 δις. ευρώ, πριν αφαιρεθούν οι όποιες διαγραφές θα κάνουν αναγκαστικά οι τράπεζες.
Επιπλέον, ο εφιάλτης για τους τραπεζίτες έχει να κάνει και με την «ποιότητα» των επισφαλειών: δηλαδή, ολοένα και περισσότερα επισφαλή δάνεια θεωρούνται πλέον «χαμένη υπόθεση», καθώς οι δανειολήπτες έχουν ελάχιστες ή και μηδενικές πιθανότητες να τακτοποιήσουν ένα μέρος του χρέους τους. Όσο η ανεργία καλπάζει πάνω από το 20% και η ύφεση μαστίζει της επιχειρήσεις, τόσο λιγότερες πιθανότητες έχουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά να «γυρίσουν» την οικονομική τους κατάσταση και να ξαναρχίσουν να εξυπηρετούν τα χρέη τους.
Όπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη, η αλματώδης αύξηση των επισφαλειών αποτελεί τεράστιο κίνδυνο, καθώς το κόστος από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μπορεί να αποβεί συνολικά μεγαλύτερο από αυτό του «κουρέματος» των ομολόγων. Ένα κομμάτι από αυτό θα αποτυπωθεί (ενδεχομένως αρκετά στρογγυλεμένα) στην έκθεση της Blackrock, αν όμως η οικονομία δεν ορθοποδήσει και μάλιστα σύντομα, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει που θα βρίσκονται οι επισφάλειες στο τέλος του 2013 ή του 2014 και τι επιπτώσεις θα έχει αυτό στους κεφαλαιακούς δείκτες των τραπεζών.
Παράλληλα, με δεδομένο ότι νέα δάνεια δίνονται με το σταγονόμετρο, το ποσοστό των επισφαλειών επί του συνολικού χαρτοφυλακίου νομοτελειακά θα αυξάνει, προκαλώντας νέο κύμα ανησυχίας ως προς την κεφαλαιακή επάρκεια των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
«Πρωταθλητές» τα καταναλωτικά δάνεια
Ως προς τις επιμέρους κατηγορίες δανείων, σε ποσοστό επί του συνόλου, την «πρωτιά» στις επισφάλειες κερδίζει με μεγάλη διαφορά η καταναλωτική πίστη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, περισσότερα από ένα στα τέσσερα καταναλωτικά δάνεια ή πιστωτικές κάρτες (26,4%) δεν εξυπηρετούνται για παραπάνω από τρεις μήνες. Πρόκειται για ποσό που ανέρχεται σε περισσότερα από 8,7 δις, ευρώ, τα οποία εν πολλοίς οι τράπεζες θεωρούν «ξεγραμμένα», μια και έχουν ελάχιστες εμπράγματες εξασφαλίσεις επ’ αυτών. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο το γεγονός ότι χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν πλέον σε γκαράζ και αλάνες στόλους από χιλιάδες αυτοκίνητα μεγάλου κυβισμού τα οποία απαξιώνονται μέρα με την ημέρα.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι οι επισφάλειες στα στεγαστικά δάνεια φτάνουν το 14% και ανέρχονται συνολικά σε σχεδόν 11 δις. ευρώ, ποσό πρωτόγνωρο για τα δεδομένα του χρηματοπιστωτικού τομέα. Αν αναλογιστεί κανείς ότι ένα μέσο στεγαστικό δάνειο είναι της τάξης των 100.000 ευρώ, τότε προκύπτει το συμπέρασμα ότι ήδη στο «κόκκινο» βρίσκονται περισσότερες από 110.000 οικογένειες, ή –με μια άλλη ανάγνωση- ότι οι τράπεζες μπορούν να βγάλουν «στο σφυρί» (αν το επιτρέψουν οι νομοθετικές ρυθμίσεις) περισσότερα από 110.000 ακίνητα. Μια τέτοια εξέλιξη, αφενός θα «τινάξει στον αέρα» τον κοινωνικό ιστό και αφετέρου θα προκαλέσει τσουνάμι στην κτηματαγορά, διαταράσσοντας τις ισορροπίες και ρίχνοντας τις τιμές.
Τέλος, τα «κόκκινα» επιχειρηματικά δάνεια αλλά και αυτά που δόθηκαν σε ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες ανέρχονται στο επίσης αστρονομικό ποσό των 18 δις. ευρώ, καθώς αντιπροσωπεύουν το 13% του συνόλου. Με δεδομένο ότι δεκάδες επιχειρήσεις καθημερινά προσφεύγουν στο άρθρο 99 ή απλώς «βάζουν λουκέτο», αφήνοντας χρέη δεκάδων, εκατοντάδων χιλιάδων ή και εκατομμυρίων ευρώ, και αυτή η κατηγορία αποτελεί «ανοικτή πληγή» για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Γιώργος Θεοδώρου
www.bankingnews.gr
Επιπλέον, ο εφιάλτης για τους τραπεζίτες έχει να κάνει και με την «ποιότητα» των επισφαλειών: δηλαδή, ολοένα και περισσότερα επισφαλή δάνεια θεωρούνται πλέον «χαμένη υπόθεση», καθώς οι δανειολήπτες έχουν ελάχιστες ή και μηδενικές πιθανότητες να τακτοποιήσουν ένα μέρος του χρέους τους. Όσο η ανεργία καλπάζει πάνω από το 20% και η ύφεση μαστίζει της επιχειρήσεις, τόσο λιγότερες πιθανότητες έχουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά να «γυρίσουν» την οικονομική τους κατάσταση και να ξαναρχίσουν να εξυπηρετούν τα χρέη τους.
Όπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη, η αλματώδης αύξηση των επισφαλειών αποτελεί τεράστιο κίνδυνο, καθώς το κόστος από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μπορεί να αποβεί συνολικά μεγαλύτερο από αυτό του «κουρέματος» των ομολόγων. Ένα κομμάτι από αυτό θα αποτυπωθεί (ενδεχομένως αρκετά στρογγυλεμένα) στην έκθεση της Blackrock, αν όμως η οικονομία δεν ορθοποδήσει και μάλιστα σύντομα, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει που θα βρίσκονται οι επισφάλειες στο τέλος του 2013 ή του 2014 και τι επιπτώσεις θα έχει αυτό στους κεφαλαιακούς δείκτες των τραπεζών.
Παράλληλα, με δεδομένο ότι νέα δάνεια δίνονται με το σταγονόμετρο, το ποσοστό των επισφαλειών επί του συνολικού χαρτοφυλακίου νομοτελειακά θα αυξάνει, προκαλώντας νέο κύμα ανησυχίας ως προς την κεφαλαιακή επάρκεια των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
«Πρωταθλητές» τα καταναλωτικά δάνεια
Ως προς τις επιμέρους κατηγορίες δανείων, σε ποσοστό επί του συνόλου, την «πρωτιά» στις επισφάλειες κερδίζει με μεγάλη διαφορά η καταναλωτική πίστη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, περισσότερα από ένα στα τέσσερα καταναλωτικά δάνεια ή πιστωτικές κάρτες (26,4%) δεν εξυπηρετούνται για παραπάνω από τρεις μήνες. Πρόκειται για ποσό που ανέρχεται σε περισσότερα από 8,7 δις, ευρώ, τα οποία εν πολλοίς οι τράπεζες θεωρούν «ξεγραμμένα», μια και έχουν ελάχιστες εμπράγματες εξασφαλίσεις επ’ αυτών. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο το γεγονός ότι χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν πλέον σε γκαράζ και αλάνες στόλους από χιλιάδες αυτοκίνητα μεγάλου κυβισμού τα οποία απαξιώνονται μέρα με την ημέρα.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι οι επισφάλειες στα στεγαστικά δάνεια φτάνουν το 14% και ανέρχονται συνολικά σε σχεδόν 11 δις. ευρώ, ποσό πρωτόγνωρο για τα δεδομένα του χρηματοπιστωτικού τομέα. Αν αναλογιστεί κανείς ότι ένα μέσο στεγαστικό δάνειο είναι της τάξης των 100.000 ευρώ, τότε προκύπτει το συμπέρασμα ότι ήδη στο «κόκκινο» βρίσκονται περισσότερες από 110.000 οικογένειες, ή –με μια άλλη ανάγνωση- ότι οι τράπεζες μπορούν να βγάλουν «στο σφυρί» (αν το επιτρέψουν οι νομοθετικές ρυθμίσεις) περισσότερα από 110.000 ακίνητα. Μια τέτοια εξέλιξη, αφενός θα «τινάξει στον αέρα» τον κοινωνικό ιστό και αφετέρου θα προκαλέσει τσουνάμι στην κτηματαγορά, διαταράσσοντας τις ισορροπίες και ρίχνοντας τις τιμές.
Τέλος, τα «κόκκινα» επιχειρηματικά δάνεια αλλά και αυτά που δόθηκαν σε ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες ανέρχονται στο επίσης αστρονομικό ποσό των 18 δις. ευρώ, καθώς αντιπροσωπεύουν το 13% του συνόλου. Με δεδομένο ότι δεκάδες επιχειρήσεις καθημερινά προσφεύγουν στο άρθρο 99 ή απλώς «βάζουν λουκέτο», αφήνοντας χρέη δεκάδων, εκατοντάδων χιλιάδων ή και εκατομμυρίων ευρώ, και αυτή η κατηγορία αποτελεί «ανοικτή πληγή» για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Γιώργος Θεοδώρου
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών