γράφει : Πέτρος Λεωτσάκος
Ποια είναι η βέλτιστη λύση για τα 68 δισεκ. προβληματικά δάνεια 4 τραπεζών;
Είναι η βέλτιστη λύση η πώληση σε distress funds ή ειδικού τύπου bad bank όπως της Ιρλανδικής National Asset Management Agency;
Είναι η βέλτιστη λύση η πώληση σε distress funds ή ειδικού τύπου bad bank όπως της Ιρλανδικής National Asset Management Agency;
Πως θα αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των τραπεζών;
Το ακανθώδες ζήτημα των προβληματικών μη εξυπηρετούμενων δανείων που φθάνουν τα 68 δισεκ. ευρώ ακόμη δεν έχει επιλυθεί.
Το ζητούμενο είναι ποιες λύσεις υπάρχουν ώστε να αντιμετωπιστεί το μείζον πρόβλημα;
Οι πρακτικές λύσεις είναι δύο
1)Να πωληθούν σε distress funds προβληματικά δάνεια.
Η Citibank στην Ελλάδα πούλησε στο Baupost προβληματικά δάνεια αξίας 350 εκατ περίπου 87 εκατ ευρώ δηλαδή στο 25% της αρχικής τους αξίας ή με discount 75%.
Η λύση αυτή θεωρείται καθαρή υπό την έννοια ότι οι τράπεζες αναγνωρίζουν την απώλεια τους μεγαλύτερου μέρους των προβληματικών τους δανείων και εισπράττουν στην προκειμένη περίπτωση το 25% που προφανώς μετατρέπεται σε κεφάλαιο.
Οι τράπεζες μετατρέπουν την ζημία σε κεφάλαιο αλλά οι πωλήσεις προβληματικών δανείων σε distress funds δεν μπορεί να λάβει μεγάλες διαστάσεις.
Θεωρητικά αν μπορούσε να υιοθετηθεί το μοντέλο της Citibank για το σύνολο των προβληματικών δανείων στα 68 δισεκ. ευρώ θα λάμβαναν 17 δισεκ. ευρώ σε κεφάλαιο.
Το σενάριο αυτό προφανώς και είναι μόνο θεωρητικό καθώς είναι αδύνατη και άκρως λανθασμένη επιλογή να πωληθούν δάνεια μεγάλης κλίμακας σε distress funds.
Τα αρνητικά όμως της λύσης αυτής έχουν να κάνουν με τους δανειολήπτες.
Συνήθως τα distress funds ζητούν να υπογραφούν νέες συμβάσεις και π.χ. αν αφορούν στεγαστικά δάνεια ο δανειολήπτης θα ευεργετηθεί με ένα μεγάλο haircut αλλά αν φανεί στο μέλλον εκ νέου ασυνεπής θα χάσει το σπίτι του.
2)Η δεύτερη λύση και στρατηγικά ορθότερη είναι να συσταθεί μια ειδική εταιρία τύπου NAMA Ιρλανδίας (National Asset Management Agency) όπου θα διαχειρίζεται σχεδόν την πλειοψηφία των προβληματικών στεγαστικών δανείων.
Όπως έχει αναφερθεί πλειστάκις φορές η ΤτΕ και Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας συγκλίνουν στην άποψη ότι πρέπει να βρεθεί μια λύση όσον αφορά την διαχείριση των 68 δισεκ. ευρώ που είναι τα NPLs, δηλαδή τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στο σύστημα.
Με βάση εκτιμήσεις τραπεζικών στελεχών τα πραγματικά NPLs συμπεριλαμβανομένης και της κάθαρσης στα αναχρηματοδοτούμενα μπορεί να φθάσουν στο 40% των δανείων ή 88 δισεκ. ευρώ.
Ταυτόχρονα το πρόβλημα συγκεντρώνεται σε 4 συστημικές τράπεζες.
Το NPLs ratio στην Πειραιώς είναι 33,2% ή 25,1 δισεκ. ευρώ.
Το NPLs ratio στην Alpha είναι 31,8% ή 16,3 δισεκ. ευρώ.
Το NPLs ratio στην Eurobank είναι 25,3% ή 12,3 δισεκ. ευρώ.
Το NPLs ratio στην Εθνική είναι 20,8% ή 14,5 δισεκ. ευρώ.
Οι 4 αυτές τράπεζες συγκεντρώνουν το 98% των NPLs στο τραπεζικό σύστημα και πρέπει να βρεθεί μια ουσιώδης λύση.
Για να αντιμετωπιστεί το μείζον πρόβλημα του ελληνικού banking δηλαδή τα προβληματικά δάνεια ύψους 68 δισεκ. ευρώ υπάρχει λύση.
Να συσταθεί μια ειδική εταιρία τύπου NAMA Ιρλανδίας (National Asset Management Agency) όπου θα διαχειρίζεται σχεδόν την πλειοψηφία των προβληματικών στεγαστικών δανείων ή ενδεχομένως και άλλων δανείων και ταυτόχρονα οι τράπεζες που θα μεταφέρουν τα προβληματικά δάνεια να καταβάλλουν μέρος των κεφαλαίων που αναλογούν στα δάνεια αυτά όπως και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.
Θα πρέπει να επισημανθεί ότι από τις αρχές του 2012 την λύση αυτή την έχουν προτείνει κορυφαία τραπεζικά στελέχη στην Ελλάδα.
Η ΤτΕ κατά καιρούς έχει αναφέρει ότι δεν σχεδιάζεται NAMA αλλά δεν έχει αποκλείσει συγχώνευση των ελληνικών bad bank δηλαδή της ΑΤΕ, ΤΤ, Probank και Proton bank.
Τα 68 δισεκ. ευρώ προβληματικά δάνεια αντιστοιχούν σε 500 χιλιάδες δανειολήπτες φυσικά και νομικά πρόσωπα πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόβλημα του συστήματος.
Αυτά τα θέματα θα απασχολήσουν προσεχώς συνολικά το σύστημα καθώς κυβέρνηση και Τρόικα έχουν αποφασίσει να λάβουν ριζικά μέτρα για την αντιμετώπιση της έξαρσης των NPLs και η Blackrock για λογαριασμό της ΤτΕ θα εκπονήσει ειδική μελέτη για τα προβληματικά δάνεια του διαστήματος 2013 με 2016 στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα στο πλαίσιο των νέων stress tests.
Το ερώτημα όμως παραμένει στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα τα προβληματικά δάνεια έχουν φθάσει τα 68 δισεκ. ευρώ με προοπτική τα 88 δισεκ. ευρώ δηλαδή 40% του συνόλου των δανείων στα 222 δισεκ. ευρώ.
Τα 68 δισεκ. αφορούν συνολικά 500 χιλιάδες δανειολήπτες οι οποίοι είτε σε δάνειο είτε σε κάρτα αντιμετωπίζουν προβλήματα.
Τα προβληματικά δάνεια λοιπόν αν συγκεντρώνονταν μαζί θα μπορούσαν να τεθούν υπό καλύτερη διαχείριση;
Στην Ιρλανδία πριν την κατάρρευση των Ιρλανδικών τραπεζών είχε δημιουργηθεί ένας κοινός οργανισμός διαχείρισης προβληματικών δανείων, μια National Asset Management Agency (NAMA) κατά τα πρότυπα της Ιρλανδίας.
Το Δεκέμβριο του 2009 η Ιρλανδική κυβέρνηση όταν κατέρρευσε το τραπεζικό σύστημα έλαβε μια στρατηγική πρωτοβουλία να συστήσει την Εθνική εταιρία asset management στην οποία μετάφερε 74 δις δάνεια ονομαστικής αξίας κατά βάση στεγαστικής πίστης.
Με τον τρόπο αυτό οι τράπεζες εξυγιάνθηκαν και στην έκθεση της Blackrock που ακολούθησε τα αποτελέσματα ήταν ρεαλιστικά.
Η δημιουργία National Asset Management Agency στην Ελλάδα θα είχε επιχειρηματική, στρατηγική, τραπεζική και επενδυτική λογική.
Δεν πρόκειται για good και bad bank καθώς οι συστημικές τράπεζες δεν θα σπάσουν σε καλές και κακές τράπεζες.
Θα μεταφέρουν - πωληθούν χωρίς κόστος μέρος των προβληματικών τους δανείων στην NAMA και μαζί με τα δάνεια θα μεταφέρουν και κεφάλαια που έλαβαν από το ΤΧΣ.
Ταυτόχρονα η ομογενοποιημένη διαχείριση των προβληματικών δανείων μέσω ενός κοινού οργανισμού διαχείρισης προβληματικών δανείων θα αποδώσει περισσότερο σε βάθος χρόνου και θα εξοικονομηθούν και κεφάλαια.
Η διαφορά της NAMA με την bad bank είναι ότι δεν θα σπάσουν οι συστημικές τράπεζες σε καλή και κακή αλλά θα θέσουν τις βάσεις για την εξυγίανση τους.
Η NAMA μπορεί να είναι μια άτυπη bad bank αλλά οι συστημικές τράπεζες δεν θα σπάσουν σε good και bad bank το αναφέρουμε αυτό κατά τρόπο σαφή.
Με 68 δις ευρώ προβληματικά δάνεια οι ελληνικές τράπεζες που κρίθηκαν βιώσιμες, πρακτικά δεν είναι επενδύσιμες.
Το βασικό αντεπιχείρημα που προβάλλεται είναι ότι η Τρόικα δεν θα δεχθεί αυτό το αίτημα ή ότι μια τέτοια κίνηση θα ωφελήσει τον ιδιώτη μέτοχο και θα πλήξει τον φορολογούμενο πολίτη.
Δυστυχώς αυτό είναι αλήθεια..... αλλά αν υλοποιηθεί η πρόταση αυτή, οι ελληνικές τράπεζες θα είναι επενδύσιμες, θα προσελκύσουν κεφάλαια και έτσι το ΤΧΣ θα πάρει πίσω τα κεφάλαια που έχει επενδύσει στις τράπεζες.
Προβάλλεται το αντεπιχείρημα ότι μεταφέροντας δάνεια από τις τράπεζες θα προκύψουν funding gap μεταξύ ενεργητικού και παθητικού που το ΤΧΣ σε καμία περίπτωση δεν θα μπορεί να καλύψει.
Αυτό είναι λάθος, τα δάνεια θα μεταβιβαστούν - πωληθούν στην ΝΑΜΑ χωρίς αποζημίωση προς τις τράπεζες, η ΝΑΜΑ θα κερδίσει την διαφορά των προβλέψεων και της πραγματικής αγοραίας αξίας των δανείων.
Ένα άλλο αντεπιχείρημα που προβάλλεται είναι ότι με την ανακεφαλαιοποίηση οι τράπεζες έλαβαν κεφάλαια και για τα προβληματικά δάνεια.
Στο επιχείρημα αυτό η απάντηση είναι απλή τα κεφάλαια που αναλογούσαν στα προβληματικά δάνεια θα μεταφερθούν στην ΝΑΜΑ και έτσι δεν θα τύχουν ευνοϊκής κεφαλαιακής μεταχείρισης οι ελληνικές τράπεζες.
Ωστόσο η NAMA δεν χρειάζεται να διαθέτει δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας καθώς δεν είναι τράπεζα.
Επίσης προβάλλεται το αντεπιχείρημα ότι στην Ιρλανδία η ΝΑΜΑ δημιουργήθηκε πριν σπάσουν σε καλή και κακή τράπεζα και υιοθετηθούν τα resolution οι Ιρλανδικές τράπεζες.
Στην Ελλάδα μπορεί να δημιουργηθεί μια ΝΑΜΑ μετά;
Είναι προφανές ότι υπάρχει διαφορά αλλά το ζητούμενο παραμένει.
Όλες οι πλευρές τράπεζες, τραπεζίτες, μέτοχοι, επενδυτές, ΤΧΣ, ΤτΕ, Τρόικα και ελληνική κυβέρνηση πρέπει να απαντήσουν στο ερώτημα, οι ελληνικές τράπεζες είναι επενδύσιμες;
ΌΧΙ δεν είναι και αυτό τι σημαίνει ότι ενώ διασφαλίζεται το 10% της ελάχιστης συμμετοχής στις αμκ δεν διασφαλίζεται το υπόλοιπο 90% άρα αποτέλεσμα μηδέν.
www.bankingnews.gr
Το ακανθώδες ζήτημα των προβληματικών μη εξυπηρετούμενων δανείων που φθάνουν τα 68 δισεκ. ευρώ ακόμη δεν έχει επιλυθεί.
Το ζητούμενο είναι ποιες λύσεις υπάρχουν ώστε να αντιμετωπιστεί το μείζον πρόβλημα;
Οι πρακτικές λύσεις είναι δύο
1)Να πωληθούν σε distress funds προβληματικά δάνεια.
Η Citibank στην Ελλάδα πούλησε στο Baupost προβληματικά δάνεια αξίας 350 εκατ περίπου 87 εκατ ευρώ δηλαδή στο 25% της αρχικής τους αξίας ή με discount 75%.
Η λύση αυτή θεωρείται καθαρή υπό την έννοια ότι οι τράπεζες αναγνωρίζουν την απώλεια τους μεγαλύτερου μέρους των προβληματικών τους δανείων και εισπράττουν στην προκειμένη περίπτωση το 25% που προφανώς μετατρέπεται σε κεφάλαιο.
Οι τράπεζες μετατρέπουν την ζημία σε κεφάλαιο αλλά οι πωλήσεις προβληματικών δανείων σε distress funds δεν μπορεί να λάβει μεγάλες διαστάσεις.
Θεωρητικά αν μπορούσε να υιοθετηθεί το μοντέλο της Citibank για το σύνολο των προβληματικών δανείων στα 68 δισεκ. ευρώ θα λάμβαναν 17 δισεκ. ευρώ σε κεφάλαιο.
Το σενάριο αυτό προφανώς και είναι μόνο θεωρητικό καθώς είναι αδύνατη και άκρως λανθασμένη επιλογή να πωληθούν δάνεια μεγάλης κλίμακας σε distress funds.
Τα αρνητικά όμως της λύσης αυτής έχουν να κάνουν με τους δανειολήπτες.
Συνήθως τα distress funds ζητούν να υπογραφούν νέες συμβάσεις και π.χ. αν αφορούν στεγαστικά δάνεια ο δανειολήπτης θα ευεργετηθεί με ένα μεγάλο haircut αλλά αν φανεί στο μέλλον εκ νέου ασυνεπής θα χάσει το σπίτι του.
2)Η δεύτερη λύση και στρατηγικά ορθότερη είναι να συσταθεί μια ειδική εταιρία τύπου NAMA Ιρλανδίας (National Asset Management Agency) όπου θα διαχειρίζεται σχεδόν την πλειοψηφία των προβληματικών στεγαστικών δανείων.
Όπως έχει αναφερθεί πλειστάκις φορές η ΤτΕ και Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας συγκλίνουν στην άποψη ότι πρέπει να βρεθεί μια λύση όσον αφορά την διαχείριση των 68 δισεκ. ευρώ που είναι τα NPLs, δηλαδή τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στο σύστημα.
Με βάση εκτιμήσεις τραπεζικών στελεχών τα πραγματικά NPLs συμπεριλαμβανομένης και της κάθαρσης στα αναχρηματοδοτούμενα μπορεί να φθάσουν στο 40% των δανείων ή 88 δισεκ. ευρώ.
Ταυτόχρονα το πρόβλημα συγκεντρώνεται σε 4 συστημικές τράπεζες.
Το NPLs ratio στην Πειραιώς είναι 33,2% ή 25,1 δισεκ. ευρώ.
Το NPLs ratio στην Alpha είναι 31,8% ή 16,3 δισεκ. ευρώ.
Το NPLs ratio στην Eurobank είναι 25,3% ή 12,3 δισεκ. ευρώ.
Το NPLs ratio στην Εθνική είναι 20,8% ή 14,5 δισεκ. ευρώ.
Οι 4 αυτές τράπεζες συγκεντρώνουν το 98% των NPLs στο τραπεζικό σύστημα και πρέπει να βρεθεί μια ουσιώδης λύση.
Για να αντιμετωπιστεί το μείζον πρόβλημα του ελληνικού banking δηλαδή τα προβληματικά δάνεια ύψους 68 δισεκ. ευρώ υπάρχει λύση.
Να συσταθεί μια ειδική εταιρία τύπου NAMA Ιρλανδίας (National Asset Management Agency) όπου θα διαχειρίζεται σχεδόν την πλειοψηφία των προβληματικών στεγαστικών δανείων ή ενδεχομένως και άλλων δανείων και ταυτόχρονα οι τράπεζες που θα μεταφέρουν τα προβληματικά δάνεια να καταβάλλουν μέρος των κεφαλαίων που αναλογούν στα δάνεια αυτά όπως και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.
Θα πρέπει να επισημανθεί ότι από τις αρχές του 2012 την λύση αυτή την έχουν προτείνει κορυφαία τραπεζικά στελέχη στην Ελλάδα.
Η ΤτΕ κατά καιρούς έχει αναφέρει ότι δεν σχεδιάζεται NAMA αλλά δεν έχει αποκλείσει συγχώνευση των ελληνικών bad bank δηλαδή της ΑΤΕ, ΤΤ, Probank και Proton bank.
Τα 68 δισεκ. ευρώ προβληματικά δάνεια αντιστοιχούν σε 500 χιλιάδες δανειολήπτες φυσικά και νομικά πρόσωπα πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόβλημα του συστήματος.
Αυτά τα θέματα θα απασχολήσουν προσεχώς συνολικά το σύστημα καθώς κυβέρνηση και Τρόικα έχουν αποφασίσει να λάβουν ριζικά μέτρα για την αντιμετώπιση της έξαρσης των NPLs και η Blackrock για λογαριασμό της ΤτΕ θα εκπονήσει ειδική μελέτη για τα προβληματικά δάνεια του διαστήματος 2013 με 2016 στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα στο πλαίσιο των νέων stress tests.
Το ερώτημα όμως παραμένει στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα τα προβληματικά δάνεια έχουν φθάσει τα 68 δισεκ. ευρώ με προοπτική τα 88 δισεκ. ευρώ δηλαδή 40% του συνόλου των δανείων στα 222 δισεκ. ευρώ.
Τα 68 δισεκ. αφορούν συνολικά 500 χιλιάδες δανειολήπτες οι οποίοι είτε σε δάνειο είτε σε κάρτα αντιμετωπίζουν προβλήματα.
Τα προβληματικά δάνεια λοιπόν αν συγκεντρώνονταν μαζί θα μπορούσαν να τεθούν υπό καλύτερη διαχείριση;
Στην Ιρλανδία πριν την κατάρρευση των Ιρλανδικών τραπεζών είχε δημιουργηθεί ένας κοινός οργανισμός διαχείρισης προβληματικών δανείων, μια National Asset Management Agency (NAMA) κατά τα πρότυπα της Ιρλανδίας.
Το Δεκέμβριο του 2009 η Ιρλανδική κυβέρνηση όταν κατέρρευσε το τραπεζικό σύστημα έλαβε μια στρατηγική πρωτοβουλία να συστήσει την Εθνική εταιρία asset management στην οποία μετάφερε 74 δις δάνεια ονομαστικής αξίας κατά βάση στεγαστικής πίστης.
Με τον τρόπο αυτό οι τράπεζες εξυγιάνθηκαν και στην έκθεση της Blackrock που ακολούθησε τα αποτελέσματα ήταν ρεαλιστικά.
Η δημιουργία National Asset Management Agency στην Ελλάδα θα είχε επιχειρηματική, στρατηγική, τραπεζική και επενδυτική λογική.
Δεν πρόκειται για good και bad bank καθώς οι συστημικές τράπεζες δεν θα σπάσουν σε καλές και κακές τράπεζες.
Θα μεταφέρουν - πωληθούν χωρίς κόστος μέρος των προβληματικών τους δανείων στην NAMA και μαζί με τα δάνεια θα μεταφέρουν και κεφάλαια που έλαβαν από το ΤΧΣ.
Ταυτόχρονα η ομογενοποιημένη διαχείριση των προβληματικών δανείων μέσω ενός κοινού οργανισμού διαχείρισης προβληματικών δανείων θα αποδώσει περισσότερο σε βάθος χρόνου και θα εξοικονομηθούν και κεφάλαια.
Η διαφορά της NAMA με την bad bank είναι ότι δεν θα σπάσουν οι συστημικές τράπεζες σε καλή και κακή αλλά θα θέσουν τις βάσεις για την εξυγίανση τους.
Η NAMA μπορεί να είναι μια άτυπη bad bank αλλά οι συστημικές τράπεζες δεν θα σπάσουν σε good και bad bank το αναφέρουμε αυτό κατά τρόπο σαφή.
Με 68 δις ευρώ προβληματικά δάνεια οι ελληνικές τράπεζες που κρίθηκαν βιώσιμες, πρακτικά δεν είναι επενδύσιμες.
Το βασικό αντεπιχείρημα που προβάλλεται είναι ότι η Τρόικα δεν θα δεχθεί αυτό το αίτημα ή ότι μια τέτοια κίνηση θα ωφελήσει τον ιδιώτη μέτοχο και θα πλήξει τον φορολογούμενο πολίτη.
Δυστυχώς αυτό είναι αλήθεια..... αλλά αν υλοποιηθεί η πρόταση αυτή, οι ελληνικές τράπεζες θα είναι επενδύσιμες, θα προσελκύσουν κεφάλαια και έτσι το ΤΧΣ θα πάρει πίσω τα κεφάλαια που έχει επενδύσει στις τράπεζες.
Προβάλλεται το αντεπιχείρημα ότι μεταφέροντας δάνεια από τις τράπεζες θα προκύψουν funding gap μεταξύ ενεργητικού και παθητικού που το ΤΧΣ σε καμία περίπτωση δεν θα μπορεί να καλύψει.
Αυτό είναι λάθος, τα δάνεια θα μεταβιβαστούν - πωληθούν στην ΝΑΜΑ χωρίς αποζημίωση προς τις τράπεζες, η ΝΑΜΑ θα κερδίσει την διαφορά των προβλέψεων και της πραγματικής αγοραίας αξίας των δανείων.
Ένα άλλο αντεπιχείρημα που προβάλλεται είναι ότι με την ανακεφαλαιοποίηση οι τράπεζες έλαβαν κεφάλαια και για τα προβληματικά δάνεια.
Στο επιχείρημα αυτό η απάντηση είναι απλή τα κεφάλαια που αναλογούσαν στα προβληματικά δάνεια θα μεταφερθούν στην ΝΑΜΑ και έτσι δεν θα τύχουν ευνοϊκής κεφαλαιακής μεταχείρισης οι ελληνικές τράπεζες.
Ωστόσο η NAMA δεν χρειάζεται να διαθέτει δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας καθώς δεν είναι τράπεζα.
Επίσης προβάλλεται το αντεπιχείρημα ότι στην Ιρλανδία η ΝΑΜΑ δημιουργήθηκε πριν σπάσουν σε καλή και κακή τράπεζα και υιοθετηθούν τα resolution οι Ιρλανδικές τράπεζες.
Στην Ελλάδα μπορεί να δημιουργηθεί μια ΝΑΜΑ μετά;
Είναι προφανές ότι υπάρχει διαφορά αλλά το ζητούμενο παραμένει.
Όλες οι πλευρές τράπεζες, τραπεζίτες, μέτοχοι, επενδυτές, ΤΧΣ, ΤτΕ, Τρόικα και ελληνική κυβέρνηση πρέπει να απαντήσουν στο ερώτημα, οι ελληνικές τράπεζες είναι επενδύσιμες;
ΌΧΙ δεν είναι και αυτό τι σημαίνει ότι ενώ διασφαλίζεται το 10% της ελάχιστης συμμετοχής στις αμκ δεν διασφαλίζεται το υπόλοιπο 90% άρα αποτέλεσμα μηδέν.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών