Ακόμη και εάν τηρηθούν όλες οι υφιστάμενες δεσμεύσεις για το κλίμα, η υπερθέρμανση αναμένεται να φτάσει τουλάχιστον τους 1,8°C, αναφέρει έκθεση του ΟΗΕ
Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών αναγνώρισε, για πρώτη φορά, ότι ο κόσμος θα ξεπεράσει τον στόχο περιορισμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, σηματοδοτώντας την αποτυχία των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού το 2015.
Σύμφωνα με έκθεση του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP), η μέση θερμοκρασία του πλανήτη αναμένεται πλέον να φτάσει το όριο του 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια.
Ακόμη και εάν τηρηθούν όλες οι υφιστάμενες δεσμεύσεις για το κλίμα, η υπερθέρμανση αναμένεται να φτάσει τουλάχιστον τους 1,8°C, αναφέρει η έκθεση.
Η έκθεση δημοσιεύθηκε λίγο μετά το καλοκαίρι κατά το οποίο η Ευρώπη βίωσε θερμοκρασίες-ρεκόρ, με αποτέλεσμα εκτεταμένες ξηρασίες και δασικές πυρκαγιές, ενώ την ίδια περίοδο φονικές πλημμύρες έπληξαν περιοχές της Ασίας.
Τι σημαίνει ένας κόσμος πάνω από τον 1,5°C
Σύμφωνα με την έκθεση, η άνοδος της θερμοκρασίας θα οδηγήσει σε συχνότερα και εντονότερα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως κύματα καύσωνα και πλημμύρες, καθώς και σε επιτάχυνση της τήξης των παγετώνων, άνοδο της στάθμης των θαλασσών και λεύκανση των κοραλλιογενών υφάλων.
Παράλληλα, ενδέχεται να προκληθούν αλλαγές σε κρίσιμα συστήματα του πλανήτη, όπως η εξασθένηση ή ακόμη και η κατάρρευση ωκεάνιων ρευμάτων που μεταφέρουν θερμότητα από τις τροπικές περιοχές προς τον Βορρά.
Τέτοιες μεταβολές, προειδοποιεί η έκθεση, θα μπορούσαν να «αναδιαμορφώσουν τον κόσμο για πάντα».
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ António Guterres, μιλώντας κατά την παρουσίαση της έκθεσης, προειδοποίησε ότι «κάθε κλάσμα του βαθμού θα κοστίζει ζωές, θα καταστρέφει μέσα βιοπορισμού, θα εντείνει τις ανισότητες και θα ωθεί τα οικοσυστήματα πιο κοντά σε μη αναστρέψιμες βλάβες».
Ο Guterres υπογράμμισε την ανάγκη να επιταχυνθεί η σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων και η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, να μειωθούν δραστικά οι εκπομπές μεθανίου και να προστατευθούν η γη, τα δάση και οι ωκεανοί.
Όπως ανέφερε, «οι κυβερνήσεις πρέπει να υπερβούν τις δεσμεύσεις των εθνικών σχεδίων για το κλίμα και τους στόχους μηδενικών καθαρών εκπομπών», ενώ «οι ανεπτυγμένες χώρες πρέπει να τριπλασιάσουν τη χρηματοδότηση για την προσαρμογή και να διασφαλίσουν ότι τα κεφάλαια φτάνουν σε όσους διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο».
«Η επιστήμη είναι σαφής.
Οι λύσεις βρίσκονται στα χέρια μας.
Και ο κόσμος δεν ήταν ποτέ καλύτερα εξοπλισμένος για να τις εφαρμόσει.
Τώρα είναι η στιγμή να αυξήσουμε τις φιλοδοξίες και να επιταχύνουμε τη δράση.
Η μάχη για τον 1,5 βαθμό είναι μάχη για την ανθρωπότητα», πρόσθεσε.
«Υπέρβαση, κορύφωση, αποκλιμάκωση»
Αντί να περιορίζεται στην περιγραφή της αναμενόμενης εξέλιξης, η έκθεση χαράσσει μια στρατηγική για την επαναφορά της θερμοκρασίας στον 1,5°C ή χαμηλότερα έως το τέλος του αιώνα.
Το UNEP παρουσιάζει την πορεία «υπέρβαση, κορύφωση, αποκλιμάκωση» («overshoot, peak, decline») ως την «καλύτερη επιλογή που απομένει».
Σύμφωνα με αυτήν, οι παγκόσμιες δυνάμεις πρέπει να συνεργαστούν ώστε η περίοδος κατά την οποία η θερμοκρασία θα παραμείνει πάνω από το όριο του 1,5°C να είναι όσο το δυνατόν συντομότερη, με στόχο την ταχεία αποκλιμάκωσή της στη συνέχεια.
Το UNEP τονίζει ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με άμεση και δραστική μείωση όλων των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, σε συνδυασμό με την απομάκρυνση διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.
Παράλληλα, επισημαίνει την ανάγκη επιτάχυνσης τόσο των στρατηγικών προσαρμογής όσο και των μέτρων περιορισμού της κλιματικής αλλαγής.
Η έκθεση αναφέρει ότι «δεν υπάρχουν καλές εκβάσεις» εάν ο κόσμος παραμείνει πάνω από τον 1,5°C.
Είναι επίσης αδύνατο να γνωρίζουμε ακριβώς πώς θα είναι ο πλανήτης όταν το κλίμα σταθεροποιηθεί εκ νέου.
Ωστόσο, «κάθε κλάσμα του βαθμού που αποφεύγεται μειώνει τους κινδύνους» και, επομένως, η επίτευξη του στόχου πρέπει να επιδιωχθεί επειγόντως.
Το UNEP ζητεί «συλλογική και παγκόσμια δράση για την είσοδο σε μια πορεία υπέρβασης, κορύφωσης και αποκλιμάκωσης».
Δάση και δέσμευση άνθρακα
Για να περιοριστεί η υπερθέρμανση και να αρχίσει στη συνέχεια η υποχώρηση της θερμοκρασίας, το UNEP υπογραμμίζει τη σημασία μιας συλλογικής προσπάθειας απομάκρυνσης του άνθρακα.
Σε αυτή περιλαμβάνεται η δημιουργία τεράστιων δασικών εκτάσεων σε ολόκληρο τον κόσμο, καθώς και η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, όπως τα συστήματα δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (Carbon Capture and Storage – CCS), για την απομάκρυνση CO2 από την ατμόσφαιρα.
Ωστόσο, οι τεχνολογίες CCS έχουν δεχθεί έντονη κριτική τα τελευταία χρόνια και μέχρι σήμερα δεν έχουν επιτύχει σημαντικά αποτελέσματα σε εμπορική κλίμακα.
Κριτική στον ΟΗΕ για τα ορυκτά καύσιμα
Μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης, αρκετοί επέκριναν το UNEP επειδή δεν εστίασε αρκετά ρητά στην ανάγκη ταχείας απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Οι χώρες είχαν δεσμευθεί σε διεθνή σύνοδο για το κλίμα το 2023 να απομακρυνθούν από το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τον άνθρακα. Ωστόσο, πολλές δεν ανταποκρίνονται στις δεσμεύσεις τους, με αποτέλεσμα οι εκπομπές να συνεχίζουν να αυξάνονται.
Επιπλέον, η κυβέρνηση Trump απέσυρε τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη Συμφωνία του Παρισιού, εξέλιξη που, σύμφωνα με το άρθρο, αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην παγκόσμια προσπάθεια για το κλίμα.
Οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους
Την ίδια στιγμή, ορισμένες από τις Λιγότερο Ανεπτυγμένες Χώρες του κόσμου (Least Developed Countries – LDCs) αναλαμβάνουν δικές τους πρωτοβουλίες, λόγω των επίμονων αποτυχιών των χωρών υψηλού εισοδήματος να ανταποκριθούν στις δεσμεύσεις τους.
Υπουργοί και εκπρόσωποι διαφόρων LDCs συναντήθηκαν τον Σεπτέμβριο στο πλαίσιο της Υπουργικής Συνόδου Υψηλού Επιπέδου της Ομάδας LDC για την Κλιματική Αλλαγή, προκειμένου να προετοιμαστούν για την COP31 του Νοεμβρίου.
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με την υιοθέτηση της Υπουργικής Διακήρυξης του Dili για την Κλιματική Αλλαγή, η οποία καθορίζει τις βασικές προτεραιότητες της ομάδας.
Ο Marcos Da Cruz, υπουργός Γεωργίας, Κτηνοτροφίας, Αλιείας και Δασών της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ, δήλωσε:
«Η στρατηγική μας και η υπουργική συνάντηση των τελευταίων τριών ημερών ενίσχυσαν ένα σαφές μήνυμα: οι LDCs δεν αντέχουν ακόμη μία χρονιά υποσχέσεων χωρίς υλοποίηση.
Φεύγουμε από το Dili περισσότερο ενωμένοι και με σαφή πολιτική κατεύθυνση για την COP31.
Η χρηματοδότηση πρέπει να φτάσει στις χώρες μας.
Η προσαρμογή πρέπει να ενισχυθεί και να εφαρμοστεί.
Οι απώλειες και οι ζημιές πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Και όσοι φέρουν τη μεγαλύτερη ευθύνη και διαθέτουν τις μεγαλύτερες δυνατότητες πρέπει να ηγηθούν με βαθύτερες και ταχύτερες μειώσεις των εκπομπών».
Μία δεκαετία υπερθέρμανσης μπορεί να χρειαστεί 50 χρόνια για να αντιστραφεί
Ακόμη και εάν ο κόσμος καταφέρει να συνεργαστεί και να προχωρήσει σε ουσιαστικές αλλαγές, το UNEP προειδοποιεί ότι μόλις μία δεκαετία υπερθέρμανσης μπορεί να απαιτήσει περίπου 50 χρόνια για να αντιστραφεί.
Παρά τις προειδοποιήσεις των επιστημόνων εδώ και δεκαετίες για τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη και παρά τις δεσμεύσεις των περισσότερων χωρών να προχωρήσουν σε ουσιαστικές αλλαγές για τον περιορισμό των κινδύνων της κλιματικής αλλαγής, η υπέρβαση του 1,5°C φαίνεται πλέον αναπόφευκτη.
Η νέα πραγματικότητα έχει οδηγήσει τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες να σχεδιάζουν ήδη την προσαρμογή τους στις προκλήσεις που αναμένονται τις επόμενες δεκαετίες, ενώ το UNEP επιχειρεί πλέον να χαράξει έναν δρόμο όχι μόνο για τον περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας, αλλά και για τη μείωσή της αφού αυτή φτάσει στο ανώτατο σημείο της.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με έκθεση του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP), η μέση θερμοκρασία του πλανήτη αναμένεται πλέον να φτάσει το όριο του 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια.
Ακόμη και εάν τηρηθούν όλες οι υφιστάμενες δεσμεύσεις για το κλίμα, η υπερθέρμανση αναμένεται να φτάσει τουλάχιστον τους 1,8°C, αναφέρει η έκθεση.
Η έκθεση δημοσιεύθηκε λίγο μετά το καλοκαίρι κατά το οποίο η Ευρώπη βίωσε θερμοκρασίες-ρεκόρ, με αποτέλεσμα εκτεταμένες ξηρασίες και δασικές πυρκαγιές, ενώ την ίδια περίοδο φονικές πλημμύρες έπληξαν περιοχές της Ασίας.
Τι σημαίνει ένας κόσμος πάνω από τον 1,5°C
Σύμφωνα με την έκθεση, η άνοδος της θερμοκρασίας θα οδηγήσει σε συχνότερα και εντονότερα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως κύματα καύσωνα και πλημμύρες, καθώς και σε επιτάχυνση της τήξης των παγετώνων, άνοδο της στάθμης των θαλασσών και λεύκανση των κοραλλιογενών υφάλων.
Παράλληλα, ενδέχεται να προκληθούν αλλαγές σε κρίσιμα συστήματα του πλανήτη, όπως η εξασθένηση ή ακόμη και η κατάρρευση ωκεάνιων ρευμάτων που μεταφέρουν θερμότητα από τις τροπικές περιοχές προς τον Βορρά.
Τέτοιες μεταβολές, προειδοποιεί η έκθεση, θα μπορούσαν να «αναδιαμορφώσουν τον κόσμο για πάντα».
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ António Guterres, μιλώντας κατά την παρουσίαση της έκθεσης, προειδοποίησε ότι «κάθε κλάσμα του βαθμού θα κοστίζει ζωές, θα καταστρέφει μέσα βιοπορισμού, θα εντείνει τις ανισότητες και θα ωθεί τα οικοσυστήματα πιο κοντά σε μη αναστρέψιμες βλάβες».
Ο Guterres υπογράμμισε την ανάγκη να επιταχυνθεί η σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων και η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, να μειωθούν δραστικά οι εκπομπές μεθανίου και να προστατευθούν η γη, τα δάση και οι ωκεανοί.
Όπως ανέφερε, «οι κυβερνήσεις πρέπει να υπερβούν τις δεσμεύσεις των εθνικών σχεδίων για το κλίμα και τους στόχους μηδενικών καθαρών εκπομπών», ενώ «οι ανεπτυγμένες χώρες πρέπει να τριπλασιάσουν τη χρηματοδότηση για την προσαρμογή και να διασφαλίσουν ότι τα κεφάλαια φτάνουν σε όσους διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο».
«Η επιστήμη είναι σαφής.
Οι λύσεις βρίσκονται στα χέρια μας.
Και ο κόσμος δεν ήταν ποτέ καλύτερα εξοπλισμένος για να τις εφαρμόσει.
Τώρα είναι η στιγμή να αυξήσουμε τις φιλοδοξίες και να επιταχύνουμε τη δράση.
Η μάχη για τον 1,5 βαθμό είναι μάχη για την ανθρωπότητα», πρόσθεσε.
«Υπέρβαση, κορύφωση, αποκλιμάκωση»
Αντί να περιορίζεται στην περιγραφή της αναμενόμενης εξέλιξης, η έκθεση χαράσσει μια στρατηγική για την επαναφορά της θερμοκρασίας στον 1,5°C ή χαμηλότερα έως το τέλος του αιώνα.
Το UNEP παρουσιάζει την πορεία «υπέρβαση, κορύφωση, αποκλιμάκωση» («overshoot, peak, decline») ως την «καλύτερη επιλογή που απομένει».
Σύμφωνα με αυτήν, οι παγκόσμιες δυνάμεις πρέπει να συνεργαστούν ώστε η περίοδος κατά την οποία η θερμοκρασία θα παραμείνει πάνω από το όριο του 1,5°C να είναι όσο το δυνατόν συντομότερη, με στόχο την ταχεία αποκλιμάκωσή της στη συνέχεια.
Το UNEP τονίζει ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο με άμεση και δραστική μείωση όλων των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, σε συνδυασμό με την απομάκρυνση διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.
Παράλληλα, επισημαίνει την ανάγκη επιτάχυνσης τόσο των στρατηγικών προσαρμογής όσο και των μέτρων περιορισμού της κλιματικής αλλαγής.
Η έκθεση αναφέρει ότι «δεν υπάρχουν καλές εκβάσεις» εάν ο κόσμος παραμείνει πάνω από τον 1,5°C.
Είναι επίσης αδύνατο να γνωρίζουμε ακριβώς πώς θα είναι ο πλανήτης όταν το κλίμα σταθεροποιηθεί εκ νέου.
Ωστόσο, «κάθε κλάσμα του βαθμού που αποφεύγεται μειώνει τους κινδύνους» και, επομένως, η επίτευξη του στόχου πρέπει να επιδιωχθεί επειγόντως.
Το UNEP ζητεί «συλλογική και παγκόσμια δράση για την είσοδο σε μια πορεία υπέρβασης, κορύφωσης και αποκλιμάκωσης».
Δάση και δέσμευση άνθρακα
Για να περιοριστεί η υπερθέρμανση και να αρχίσει στη συνέχεια η υποχώρηση της θερμοκρασίας, το UNEP υπογραμμίζει τη σημασία μιας συλλογικής προσπάθειας απομάκρυνσης του άνθρακα.
Σε αυτή περιλαμβάνεται η δημιουργία τεράστιων δασικών εκτάσεων σε ολόκληρο τον κόσμο, καθώς και η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, όπως τα συστήματα δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (Carbon Capture and Storage – CCS), για την απομάκρυνση CO2 από την ατμόσφαιρα.
Ωστόσο, οι τεχνολογίες CCS έχουν δεχθεί έντονη κριτική τα τελευταία χρόνια και μέχρι σήμερα δεν έχουν επιτύχει σημαντικά αποτελέσματα σε εμπορική κλίμακα.
Κριτική στον ΟΗΕ για τα ορυκτά καύσιμα
Μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης, αρκετοί επέκριναν το UNEP επειδή δεν εστίασε αρκετά ρητά στην ανάγκη ταχείας απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Οι χώρες είχαν δεσμευθεί σε διεθνή σύνοδο για το κλίμα το 2023 να απομακρυνθούν από το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τον άνθρακα. Ωστόσο, πολλές δεν ανταποκρίνονται στις δεσμεύσεις τους, με αποτέλεσμα οι εκπομπές να συνεχίζουν να αυξάνονται.
Επιπλέον, η κυβέρνηση Trump απέσυρε τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη Συμφωνία του Παρισιού, εξέλιξη που, σύμφωνα με το άρθρο, αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην παγκόσμια προσπάθεια για το κλίμα.
Οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους
Την ίδια στιγμή, ορισμένες από τις Λιγότερο Ανεπτυγμένες Χώρες του κόσμου (Least Developed Countries – LDCs) αναλαμβάνουν δικές τους πρωτοβουλίες, λόγω των επίμονων αποτυχιών των χωρών υψηλού εισοδήματος να ανταποκριθούν στις δεσμεύσεις τους.
Υπουργοί και εκπρόσωποι διαφόρων LDCs συναντήθηκαν τον Σεπτέμβριο στο πλαίσιο της Υπουργικής Συνόδου Υψηλού Επιπέδου της Ομάδας LDC για την Κλιματική Αλλαγή, προκειμένου να προετοιμαστούν για την COP31 του Νοεμβρίου.
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με την υιοθέτηση της Υπουργικής Διακήρυξης του Dili για την Κλιματική Αλλαγή, η οποία καθορίζει τις βασικές προτεραιότητες της ομάδας.
Ο Marcos Da Cruz, υπουργός Γεωργίας, Κτηνοτροφίας, Αλιείας και Δασών της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ανατολικού Τιμόρ, δήλωσε:
«Η στρατηγική μας και η υπουργική συνάντηση των τελευταίων τριών ημερών ενίσχυσαν ένα σαφές μήνυμα: οι LDCs δεν αντέχουν ακόμη μία χρονιά υποσχέσεων χωρίς υλοποίηση.
Φεύγουμε από το Dili περισσότερο ενωμένοι και με σαφή πολιτική κατεύθυνση για την COP31.
Η χρηματοδότηση πρέπει να φτάσει στις χώρες μας.
Η προσαρμογή πρέπει να ενισχυθεί και να εφαρμοστεί.
Οι απώλειες και οι ζημιές πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Και όσοι φέρουν τη μεγαλύτερη ευθύνη και διαθέτουν τις μεγαλύτερες δυνατότητες πρέπει να ηγηθούν με βαθύτερες και ταχύτερες μειώσεις των εκπομπών».
Μία δεκαετία υπερθέρμανσης μπορεί να χρειαστεί 50 χρόνια για να αντιστραφεί
Ακόμη και εάν ο κόσμος καταφέρει να συνεργαστεί και να προχωρήσει σε ουσιαστικές αλλαγές, το UNEP προειδοποιεί ότι μόλις μία δεκαετία υπερθέρμανσης μπορεί να απαιτήσει περίπου 50 χρόνια για να αντιστραφεί.
Παρά τις προειδοποιήσεις των επιστημόνων εδώ και δεκαετίες για τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη και παρά τις δεσμεύσεις των περισσότερων χωρών να προχωρήσουν σε ουσιαστικές αλλαγές για τον περιορισμό των κινδύνων της κλιματικής αλλαγής, η υπέρβαση του 1,5°C φαίνεται πλέον αναπόφευκτη.
Η νέα πραγματικότητα έχει οδηγήσει τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες να σχεδιάζουν ήδη την προσαρμογή τους στις προκλήσεις που αναμένονται τις επόμενες δεκαετίες, ενώ το UNEP επιχειρεί πλέον να χαράξει έναν δρόμο όχι μόνο για τον περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας, αλλά και για τη μείωσή της αφού αυτή φτάσει στο ανώτατο σημείο της.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών