Οι «αθάνατοι» καρχαρίες της Γροιλανδίας εκπλήσσουν τους επιστήμονες – Τι ανακάλυψαν για τα μάτια τους
Οι καρχαρίες της Γροιλανδίας (Somniosus microcephalus) αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της θαλάσσιας βιολογίας. Θεωρούνται οι μακροβιότεροι γνωστοί σπονδυλωτοί στον πλανήτη, με ορισμένα άτομα να εκτιμάται ότι μπορούν να ζήσουν έως και 400 χρόνια.
Για δεκαετίες, οι επιστήμονες πίστευαν ότι τα ζώα αυτά είχαν πολύ περιορισμένη όραση, καθώς τα μάτια τους συχνά καλύπτονται από παρασιτικούς οργανισμούς και παρουσιάζουν θολή εικόνα.
Νέα ερευνητικά δεδομένα, ωστόσο, υποδηλώνουν ότι η πραγματική κατάσταση ίσως είναι πιο σύνθετη.
Το μάτι που συνεχίζει να λειτουργεί μετά από αιώνες
Ερευνητές που μελετούν τους καρχαρίες της Γροιλανδίας παρατήρησαν ότι τα ζώα εξακολουθούν να κινούν ενεργά τους οφθαλμούς τους και να αντιδρούν σε φωτεινά ερεθίσματα, γεγονός που δείχνει ότι η όρασή τους ενδέχεται να διατηρείται σε καλύτερη κατάσταση από ό,τι θεωρούνταν μέχρι σήμερα.
Η παρατήρηση αυτή οδήγησε τους επιστήμονες σε πιο λεπτομερείς εργαστηριακές αναλύσεις των οφθαλμικών ιστών.
Εντυπωσιακά ευρήματα στον αμφιβληστροειδή
Σύμφωνα με τη μελέτη, ο αμφιβληστροειδής των συγκεκριμένων καρχαριών δεν παρουσιάζει τα εκτεταμένα σημάδια εκφυλισμού που συναντώνται συνήθως σε ηλικιωμένα σπονδυλωτά.
Παράλληλα, η πρωτεΐνη ροδοψίνη, η οποία επιτρέπει την όραση σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού, φαίνεται να παραμένει λειτουργική ακόμη και σε εξαιρετικά προχωρημένη ηλικία.
Η ροδοψίνη είναι προσαρμοσμένη στο μπλε φως, το οποίο διεισδύει αποτελεσματικότερα στα βαθιά και παγωμένα νερά όπου ζουν οι καρχαρίες της Γροιλανδίας.
Γιατί ενδιαφέρει την ιατρική
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η κατανόηση των μηχανισμών που προστατεύουν τους οφθαλμικούς ιστούς αυτών των ζώων θα μπορούσε να συμβάλει μελλοντικά στην ανάπτυξη νέων θεραπειών για ασθένειες που σχετίζονται με τη γήρανση του ανθρώπινου ματιού.
Παθήσεις όπως ο εκφυλισμός της ωχράς κηλίδας ή το γλαύκωμα αποτελούν βασικές αιτίες απώλειας όρασης στους ηλικιωμένους και η μελέτη οργανισμών με εξαιρετικά μεγάλη διάρκεια ζωής μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τη βιολογία της γήρανσης.
Όχι ακόμη το «ελιξίριο της νεότητας»
Παρά τον ενθουσιασμό που προκαλούν τα νέα ευρήματα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν σημαίνουν πως οι καρχαρίες της Γροιλανδίας δεν γερνούν ή ότι έχει ανακαλυφθεί τρόπος να εφαρμοστούν οι βιολογικοί τους μηχανισμοί στον άνθρωπο.
Η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και απαιτούνται επιπλέον μελέτες για να κατανοηθεί πώς ακριβώς προστατεύονται οι ιστοί τους από τη φθορά επί αιώνες.
Ωστόσο, το γεγονός ότι ένας σπονδυλωτός οργανισμός μπορεί να διατηρεί λειτουργικούς οφθαλμικούς ιστούς για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό και ενισχύει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας για τη βιολογία της μακροζωίας.
www.bankingnews.gr
Για δεκαετίες, οι επιστήμονες πίστευαν ότι τα ζώα αυτά είχαν πολύ περιορισμένη όραση, καθώς τα μάτια τους συχνά καλύπτονται από παρασιτικούς οργανισμούς και παρουσιάζουν θολή εικόνα.
Νέα ερευνητικά δεδομένα, ωστόσο, υποδηλώνουν ότι η πραγματική κατάσταση ίσως είναι πιο σύνθετη.
Το μάτι που συνεχίζει να λειτουργεί μετά από αιώνες
Ερευνητές που μελετούν τους καρχαρίες της Γροιλανδίας παρατήρησαν ότι τα ζώα εξακολουθούν να κινούν ενεργά τους οφθαλμούς τους και να αντιδρούν σε φωτεινά ερεθίσματα, γεγονός που δείχνει ότι η όρασή τους ενδέχεται να διατηρείται σε καλύτερη κατάσταση από ό,τι θεωρούνταν μέχρι σήμερα.
Η παρατήρηση αυτή οδήγησε τους επιστήμονες σε πιο λεπτομερείς εργαστηριακές αναλύσεις των οφθαλμικών ιστών.
Εντυπωσιακά ευρήματα στον αμφιβληστροειδή
Σύμφωνα με τη μελέτη, ο αμφιβληστροειδής των συγκεκριμένων καρχαριών δεν παρουσιάζει τα εκτεταμένα σημάδια εκφυλισμού που συναντώνται συνήθως σε ηλικιωμένα σπονδυλωτά.
Παράλληλα, η πρωτεΐνη ροδοψίνη, η οποία επιτρέπει την όραση σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού, φαίνεται να παραμένει λειτουργική ακόμη και σε εξαιρετικά προχωρημένη ηλικία.
Η ροδοψίνη είναι προσαρμοσμένη στο μπλε φως, το οποίο διεισδύει αποτελεσματικότερα στα βαθιά και παγωμένα νερά όπου ζουν οι καρχαρίες της Γροιλανδίας.
Γιατί ενδιαφέρει την ιατρική
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η κατανόηση των μηχανισμών που προστατεύουν τους οφθαλμικούς ιστούς αυτών των ζώων θα μπορούσε να συμβάλει μελλοντικά στην ανάπτυξη νέων θεραπειών για ασθένειες που σχετίζονται με τη γήρανση του ανθρώπινου ματιού.
Παθήσεις όπως ο εκφυλισμός της ωχράς κηλίδας ή το γλαύκωμα αποτελούν βασικές αιτίες απώλειας όρασης στους ηλικιωμένους και η μελέτη οργανισμών με εξαιρετικά μεγάλη διάρκεια ζωής μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τη βιολογία της γήρανσης.
Όχι ακόμη το «ελιξίριο της νεότητας»
Παρά τον ενθουσιασμό που προκαλούν τα νέα ευρήματα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν σημαίνουν πως οι καρχαρίες της Γροιλανδίας δεν γερνούν ή ότι έχει ανακαλυφθεί τρόπος να εφαρμοστούν οι βιολογικοί τους μηχανισμοί στον άνθρωπο.
Η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και απαιτούνται επιπλέον μελέτες για να κατανοηθεί πώς ακριβώς προστατεύονται οι ιστοί τους από τη φθορά επί αιώνες.
Ωστόσο, το γεγονός ότι ένας σπονδυλωτός οργανισμός μπορεί να διατηρεί λειτουργικούς οφθαλμικούς ιστούς για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό και ενισχύει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας για τη βιολογία της μακροζωίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών