Μια ξαφνική «ασθένεια», μια πολύμηνη εξαφάνιση από προσώπου γης και μια αλήθεια που η Κίνα ήθελε πάση θυσία να θάψει.
Ο θάνατος του εξέχοντος Κινέζου οικονομολόγου Gao Shanwen, σε ηλικία μόλις 55 ετών, ανοίγει ξανά το κουτί της Πανδώρας για το πώς το κομμουνιστικό καθεστώς χειρίζεται όσους τολμούν να αμφισβητήσουν τα επίσημα αφηγήματά του.
Συγκεκριμένα, ο Gao Shanwen, πρώην οικονομολόγος της SDIC Securities, ενός κρατικά ελεγχόμενου επενδυτικού ομίλου, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 55 ετών «λόγω ασθένειας», όπως μετέδωσε η κρατική εφημερίδα Shanghai Securities News. Η αναφορά, η οποία δεν διευκρίνιζε πότε πέθανε, τον περιέγραψε ως «έναν από τους πιο επιδραστικούς μακροοικονομολόγους στην κεφαλαιαγορά της Κίνας».
Ο Gao τράβηξε τη διεθνή προσοχή στα τέλη του 2024, όταν δήλωσε σε συνέδριο στην Ουάσινγκτον -το οποίο συνδιοργανώθηκε από το Ινστιτούτο Peterson για τη Διεθνή Οικονομία και ένα κινεζικό think tank- ότι η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ της Κίνας τα τελευταία δύο με τρία χρόνια κατά μέσο όρο «ίσως βρισκόταν γύρω στο 2%», πολύ κάτω από το επίσημο ποσοστό του περίπου 5%.
Η δήλωση αυτή θεωρήθηκε άμεση πρόκληση προς το Πεκίνο, το οποίο θέτει επίσημους στόχους για το ΑΕΠ και σπάνια αποτυγχάνει να τους πιάσει, ενώ θεωρήθηκε ότι επιβεβαίωνε τον σκεπτικισμό των διεθνών οικονομολόγων σχετικά με την ακρίβεια των δεδομένων της χώρας.
Η… εξαφάνιση
Στη συνέχεια, ο Gao εξαφανίστηκε από τη δημόσια θέα για σχεδόν έναν χρόνο, προτού επανεμφανιστεί για λίγο για να εκφωνήσει μια ομιλία μέσω βίντεο σε ένα φόρουμ του Πανεπιστημίου του Πεκίνου τον Σεπτέμβριο του 2025. Αν και υπήρχαν αναφορές ότι βρισκόταν υπό έρευνα, ένα πρόσωπο που γνωρίζει το θέμα δήλωσε ότι ο Gao είχε επίσης εκμυστηρευτεί σε φίλους και συναδέλφους του ότι είχε διαγνωστεί με καρκίνο τον Ιανουάριο του 2025.
«Ένας σπάνιος οικονομολόγος που έλεγε την αλήθεια. Τα τελευταία δύο χρόνια έχουν απομείνει μόνο οι "αισιόδοξοι" οικονομολόγοι», σχολίασε ένας χρήστης στον κινεζικό ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης Xiaohongshu, ο οποίος είναι επίσης γνωστός ως RedNote.
Η πανδημία του Covid
Οι κινεζικές αρχές συχνά φιμώνουν τους πληροφοριοδότες (whistleblowers) και τους σχολιαστές που εκφράζουν ανεξάρτητες απόψεις οι οποίες αμφισβητούν την επίσημη γραμμή, ακόμη και σε καθημερινά οικονομικά θέματα. Οι ποινές μπορούν να κυμαίνονται από τη λογοκρισία και την αναγκαστική εξαφάνιση από τη δημόσια ζωή, μέχρι την απώλεια εργασιακών προνομίων, την απόλυση ή και χειρότερα.
Το 2023, καθώς η Κίνα πάλευε να ανακάμψει μετά την άρση των αυστηρών lockdown για τον Covid και ενώ μια πολυετής κρίση στην αγορά ακινήτων συνεχιζόταν, η κυβέρνηση προειδοποίησε τους αναλυτές να μην κάνουν αρνητικά σχόλια για την οικονομική ανάπτυξη και λογόκρινε εξέχοντες σχολιαστές.
Στον Wu Xiaobo, έναν από τους πιο γνωστούς οικονομικούς μπλόγκερ της Κίνας, απαγορεύτηκε η πρόσβαση στο Weibo –όπου είχε σχεδόν 5 εκατομμύρια ακόλουθους– τον Ιούνιο εκείνου του έτους, με την κατηγορία ότι εξέφραζε επιβλαβείς πληροφορίες.
Οι θάνατοι πληροφοριοδοτών και «εκφραστών της αλήθειας» μπορούν επίσης να αποτελέσουν άκρως πολιτικά ευαίσθητες στιγμές για την ηγεσία της Κίνας. Στο παρελθόν, τέτοια περιστατικά πρόσφεραν μια σπάνια ευκαιρία στους πολίτες να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους για την άκαμπτη λογοκρισία και τον έλεγχο των πληροφοριών στη χώρα.
Το 2020, ο θάνατος του Li Wenliang, του γιατρού από τη Wuhan που έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την εμφάνιση του Covid-19, πυροδότησε μια πανεθνική διαδικτυακή αγρύπνια, με τους πολίτες να δημοσιεύουν φωτογραφίες με κεριά στο διαδίκτυο και τη φράση «ποτέ μην ξεχνάτε», σε μια συντονισμένη πράξη μνήμης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών