Δημογραφική βόμβα ή πολιτική αυτοπροστασίας; Η Ελβετία αποφασίζει για τον πληθυσμό της με δημοψήφισμα

Η Ελβετία βρίσκεται μπροστά σε μία απόφαση που θα μπορούσε να αλλάξει το μοντέλο ανάπτυξής της και τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς, στις 14 Ιουνίου, οι πολίτες της χώρας καλούνται να ψηφίσουν σε δημοψήφισμα για την πρόταση «Όχι σε μια Ελβετία των 10 εκατομμυρίων», η οποία υποστηρίζεται από το δεξιό εθνικιστικό κόμμα SVP και προβλέπει συνταγματικό όριο στον μόνιμο πληθυσμό της χώρας έως το 2050.
Η πρόταση αποκτά ολοένα μεγαλύτερη δυναμική, καθώς οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πάνω από το 50% των πολιτών τάσσονται υπέρ. Εάν εγκριθεί, η κυβέρνηση θα είναι υποχρεωμένη να λάβει άμεσα μέτρα περιορισμού της μετανάστευσης μόλις ο πληθυσμός πλησιάσει τα 9,5 εκατομμύρια κατοίκους, ενώ στο όριο των 10 εκατομμυρίων θα πρέπει να επανεξετάσει ή ακόμη και να ακυρώσει διεθνείς συμφωνίες που συμβάλλουν στην πληθυσμιακή αύξηση.

Στο στόχαστρο η συμφωνία με την Ε.Ε.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η συμφωνία ελεύθερης μετακίνησης προσώπων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία επιτρέπει σε πολίτες κρατών-μελών της Ε.Ε. να ζουν και να εργάζονται στην Ελβετία. Η συγκεκριμένη συμφωνία θεωρείται κομβικής σημασίας για την ελβετική οικονομία, καθώς η χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ξένο εργατικό δυναμικό.
Η Ελβετία αριθμεί σήμερα περίπου 9,1 εκατομμύρια κατοίκους, ενώ από το 2000 ο πληθυσμός της αυξήθηκε κατά σχεδόν 1,9 εκατομμύρια άτομα. Περίπου το 27% των κατοίκων είναι αλλοδαποί, ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό για ευρωπαϊκή χώρα. Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στη μετανάστευση, καθώς η γεννητικότητα παραμένει χαμηλή, με δείκτη γονιμότητας μόλις 1,3 παιδιά ανά γυναίκα.

Πίεση σε υποδομές και κοινωνία

Οι υποστηρικτές της πρωτοβουλίας υποστηρίζουν ότι η συνεχής πληθυσμιακή αύξηση ασκεί τεράστιες πιέσεις στις υποδομές, στις τιμές των ακινήτων και στις δημόσιες υπηρεσίες. Σε πόλεις όπως η Ζυρίχη και η Γενεύη, τα ενοίκια έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ οι μεταφορές και το οδικό δίκτυο αντιμετωπίζουν προβλήματα συμφόρησης.
Παράλληλα, εκφράζονται ανησυχίες για την περιβαλλοντική επιβάρυνση, αλλά και για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και της εθνικής ταυτότητας.

Οι φόβοι για την οικονομία

Από την άλλη πλευρά, κυβέρνηση, επιχειρηματικοί φορείς και μεγάλο μέρος του πολιτικού κόσμου προειδοποιούν ότι ένα αυστηρό πληθυσμιακό όριο θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις εργαζομένων σε κρίσιμους τομείς όπως η υγεία, η φαρμακοβιομηχανία, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και ο τουρισμός.
Επιπλέον, μια πιθανή σύγκρουση με την Ε.Ε. ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά το εμπόριο, τις επενδύσεις και τη συμμετοχή της χώρας σε ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα.

Ένα ευρωπαϊκό δίλημμα

Το ελβετικό δημοψήφισμα δεν αφορά μόνο την Ελβετία. Αντανακλά ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό δίλημμα: πώς μπορούν οι ανεπτυγμένες κοινωνίες να ισορροπήσουν ανάμεσα στις ανάγκες της οικονομίας, τη χαμηλή γεννητικότητα, τη μετανάστευση και την επιθυμία διατήρησης της εθνικής ταυτότητας και της ποιότητας ζωής.

www.bankingnews.gr