Νέα μελέτη σε ποντίκια δείχνει ότι τα γλυκαντικά χωρίς θερμίδες ενδέχεται να επηρεάζουν το μικροβίωμα του εντέρου και τη γονιδιακή δραστηριότητα που σχετίζεται με τον μεταβολισμό και τη φλεγμονή, με πιθανές επιδράσεις που φτάνουν έως και επόμενες γενιές
Η επιλογή ενός αναψυκτικού διαίτης μπορεί να φαίνεται ένας απλός τρόπος για μείωση θερμίδων, όμως η «ανταλλαγή» της ζάχαρης με μη θρεπτικά γλυκαντικά όπως η σουκραλόζη ή η στέβια φαίνεται ότι δεν είναι απαραίτητα βιολογικά ουδέτερη.
Αυτές οι ουσίες προσφέρουν γλυκύτητα χωρίς θερμιδικό φορτίο, αλλά ολοένα και περισσότεροι επιστήμονες εξετάζουν το κατά πόσο το «μηδέν θερμίδες» σημαίνει και «μηδέν επίδραση στον οργανισμό».
Έρευνες υποδεικνύουν ότι μπορεί να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα ρυθμίζει την ενέργεια, δημιουργώντας ανησυχίες για πιθανές μακροπρόθεσμες μεταβολικές διαταραχές.
Μια νέα μελέτη σε ποντίκια προσθέτει ακόμη ένα επίπεδο στη συζήτηση, δείχνοντας λεπτές αλλά διαρκείς αλλαγές στο έντερο και σε γενετικό επίπεδο.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η έκθεση σε σουκραλόζη ή στέβια άλλαξε το μικροβίωμα του εντέρου και επηρέασε γονίδια που σχετίζονται με τον μεταβολισμό και τη φλεγμονή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αλλαγές αυτές φάνηκαν να μεταδίδονται στην επόμενη γενιά, υποδηλώνοντας ότι η διατροφή μπορεί να έχει επιδράσεις που ξεπερνούν μία μόνο ζωή!
«Βρήκαμε ενδιαφέρον ότι, παρά την αυξανόμενη κατανάλωση αυτών των πρόσθετων, ο επιπολασμός της παχυσαρκίας και μεταβολικών διαταραχών όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη δεν έχει μειωθεί», δήλωσε η Δρ. Francisca Concha Celume από το Universidad de Chile, επικεφαλής της μελέτης στο περιοδικό Frontiers in Nutrition.
«Αυτό δεν σημαίνει ότι τα γλυκαντικά ευθύνονται για αυτές τις τάσεις, αλλά εγείρει το ερώτημα αν επηρεάζουν τον μεταβολισμό με τρόπους που δεν κατανοούμε πλήρως ακόμη».
Ζάχαρη με άλλο όνομα;
Οι ερευνητές χώρισαν 47 αρσενικά και θηλυκά ποντίκια σε τρεις ομάδες. Η μία έλαβε απλό νερό, ενώ οι άλλες δύο νερό με σουκραλόζη ή στέβια σε επίπεδα αντίστοιχα με τη συνήθη ανθρώπινη κατανάλωση.
Τα ποντίκια αυτά αναπαράχθηκαν για δύο γενιές και οι απόγονοί τους έπιναν μόνο καθαρό νερό.
«Τα ζωικά μοντέλα μας επιτρέπουν να ελέγχουμε με ακρίβεια τις περιβαλλοντικές συνθήκες και να απομονώνουμε την επίδραση ενός συγκεκριμένου παράγοντα, όπως μιας διατροφικής ουσίας, παρακολουθώντας ταυτόχρονα πολλές γενιές σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα», εξήγησε η Concha.
Κάθε γενιά υποβλήθηκε σε δοκιμή ανοχής γλυκόζης από το στόμα, η οποία μετρά την αντίσταση στην ινσουλίνη - ένα πρώιμο σημάδι διαβήτη. Η ομάδα συνέλεξε επίσης δείγματα κοπράνων για ανάλυση του μικροβιώματος και των λιπαρών οξέων βραχείας αλυσίδας, τα οποία σχετίζονται με μεταβολικές και επιγενετικές αλλαγές.
Επιπλέον, εξετάστηκε η δραστηριότητα πέντε γονιδίων που σχετίζονται με φλεγμονή, λειτουργία του εντερικού φραγμού και μεταβολισμό στο ήπαρ και στο έντερο.
Δύο διαφορετικά γλυκαντικά
Τα αποτελέσματα έδειξαν διαφορετικές επιδράσεις ανά γλυκαντικό και γενιά.
Στην πρώτη γενιά, μόνο οι αρσενικοί απόγονοι των ποντικιών που έλαβαν σουκραλόζη εμφάνισαν μειωμένη ανοχή στη γλυκόζη. Στη δεύτερη γενιά, υψηλότερα επίπεδα σακχάρου νηστείας εμφανίστηκαν σε αρσενικούς απογόνους της ομάδας σουκραλόζης και σε θηλυκούς απογόνους της ομάδας στέβιας.
Και οι δύο ομάδες παρουσίασαν αυξημένη ποικιλότητα μικροβιώματος, αλλά χαμηλότερα επίπεδα ωφέλιμων λιπαρών οξέων, κάτι που υποδηλώνει μειωμένη παραγωγή ευεργετικών μεταβολιτών. Οι επιδράσεις ήταν πιο έντονες και μακροχρόνιες στη σουκραλόζη, το οποίο συνδέθηκε με μετατόπιση προς πιο επιβλαβή βακτήρια.
Η σουκραλόζη φάνηκε επίσης να αυξάνει τη δραστηριότητα γονιδίων που σχετίζονται με φλεγμονή και να μειώνει γονίδια μεταβολισμού, με επιδράσεις έως και δύο γενιές. Η στέβια είχε ηπιότερες επιδράσεις και δεν φάνηκε να διαρκεί πέρα από μία γενιά.
«Οι αλλαγές που παρατηρήσαμε στη ρύθμιση της γλυκόζης και στη γονιδιακή έκφραση θα μπορούσαν να θεωρηθούν πρώιμα βιολογικά σήματα μεταβολικών ή φλεγμονωδών διεργασιών», δήλωσε η Concha. «Τα ζώα δεν εμφάνισαν διαβήτη, αλλά λεπτές αλλαγές στη ρύθμιση της γλυκόζης που ενδέχεται, υπό ορισμένες συνθήκες όπως δίαιτα υψηλών λιπαρών, να αυξήσουν την ευαισθησία σε μεταβολικές διαταραχές».
Οι ερευνητές τονίζουν ότι πρόκειται για συσχετίσεις και όχι απόδειξη αιτιώδους σχέσης, ενώ επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα σε ποντίκια δεν μεταφέρονται απαραίτητα στους ανθρώπους.
«Στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί πανικός, αλλά να αναδειχθεί η ανάγκη για περαιτέρω έρευνα», κατέληξε η Concha. «Ίσως είναι λογικό να υπάρχει μέτρο στην κατανάλωση αυτών των πρόσθετων και να συνεχιστεί η μελέτη των μακροπρόθεσμων βιολογικών τους επιδράσεων».
www.bankingnews.gr
Αυτές οι ουσίες προσφέρουν γλυκύτητα χωρίς θερμιδικό φορτίο, αλλά ολοένα και περισσότεροι επιστήμονες εξετάζουν το κατά πόσο το «μηδέν θερμίδες» σημαίνει και «μηδέν επίδραση στον οργανισμό».
Έρευνες υποδεικνύουν ότι μπορεί να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα ρυθμίζει την ενέργεια, δημιουργώντας ανησυχίες για πιθανές μακροπρόθεσμες μεταβολικές διαταραχές.
Μια νέα μελέτη σε ποντίκια προσθέτει ακόμη ένα επίπεδο στη συζήτηση, δείχνοντας λεπτές αλλά διαρκείς αλλαγές στο έντερο και σε γενετικό επίπεδο.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η έκθεση σε σουκραλόζη ή στέβια άλλαξε το μικροβίωμα του εντέρου και επηρέασε γονίδια που σχετίζονται με τον μεταβολισμό και τη φλεγμονή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αλλαγές αυτές φάνηκαν να μεταδίδονται στην επόμενη γενιά, υποδηλώνοντας ότι η διατροφή μπορεί να έχει επιδράσεις που ξεπερνούν μία μόνο ζωή!
«Βρήκαμε ενδιαφέρον ότι, παρά την αυξανόμενη κατανάλωση αυτών των πρόσθετων, ο επιπολασμός της παχυσαρκίας και μεταβολικών διαταραχών όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη δεν έχει μειωθεί», δήλωσε η Δρ. Francisca Concha Celume από το Universidad de Chile, επικεφαλής της μελέτης στο περιοδικό Frontiers in Nutrition.
«Αυτό δεν σημαίνει ότι τα γλυκαντικά ευθύνονται για αυτές τις τάσεις, αλλά εγείρει το ερώτημα αν επηρεάζουν τον μεταβολισμό με τρόπους που δεν κατανοούμε πλήρως ακόμη».
Ζάχαρη με άλλο όνομα;
Οι ερευνητές χώρισαν 47 αρσενικά και θηλυκά ποντίκια σε τρεις ομάδες. Η μία έλαβε απλό νερό, ενώ οι άλλες δύο νερό με σουκραλόζη ή στέβια σε επίπεδα αντίστοιχα με τη συνήθη ανθρώπινη κατανάλωση.
Τα ποντίκια αυτά αναπαράχθηκαν για δύο γενιές και οι απόγονοί τους έπιναν μόνο καθαρό νερό.
«Τα ζωικά μοντέλα μας επιτρέπουν να ελέγχουμε με ακρίβεια τις περιβαλλοντικές συνθήκες και να απομονώνουμε την επίδραση ενός συγκεκριμένου παράγοντα, όπως μιας διατροφικής ουσίας, παρακολουθώντας ταυτόχρονα πολλές γενιές σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα», εξήγησε η Concha.
Κάθε γενιά υποβλήθηκε σε δοκιμή ανοχής γλυκόζης από το στόμα, η οποία μετρά την αντίσταση στην ινσουλίνη - ένα πρώιμο σημάδι διαβήτη. Η ομάδα συνέλεξε επίσης δείγματα κοπράνων για ανάλυση του μικροβιώματος και των λιπαρών οξέων βραχείας αλυσίδας, τα οποία σχετίζονται με μεταβολικές και επιγενετικές αλλαγές.
Επιπλέον, εξετάστηκε η δραστηριότητα πέντε γονιδίων που σχετίζονται με φλεγμονή, λειτουργία του εντερικού φραγμού και μεταβολισμό στο ήπαρ και στο έντερο.
Δύο διαφορετικά γλυκαντικά
Τα αποτελέσματα έδειξαν διαφορετικές επιδράσεις ανά γλυκαντικό και γενιά.
Στην πρώτη γενιά, μόνο οι αρσενικοί απόγονοι των ποντικιών που έλαβαν σουκραλόζη εμφάνισαν μειωμένη ανοχή στη γλυκόζη. Στη δεύτερη γενιά, υψηλότερα επίπεδα σακχάρου νηστείας εμφανίστηκαν σε αρσενικούς απογόνους της ομάδας σουκραλόζης και σε θηλυκούς απογόνους της ομάδας στέβιας.
Και οι δύο ομάδες παρουσίασαν αυξημένη ποικιλότητα μικροβιώματος, αλλά χαμηλότερα επίπεδα ωφέλιμων λιπαρών οξέων, κάτι που υποδηλώνει μειωμένη παραγωγή ευεργετικών μεταβολιτών. Οι επιδράσεις ήταν πιο έντονες και μακροχρόνιες στη σουκραλόζη, το οποίο συνδέθηκε με μετατόπιση προς πιο επιβλαβή βακτήρια.
Η σουκραλόζη φάνηκε επίσης να αυξάνει τη δραστηριότητα γονιδίων που σχετίζονται με φλεγμονή και να μειώνει γονίδια μεταβολισμού, με επιδράσεις έως και δύο γενιές. Η στέβια είχε ηπιότερες επιδράσεις και δεν φάνηκε να διαρκεί πέρα από μία γενιά.
«Οι αλλαγές που παρατηρήσαμε στη ρύθμιση της γλυκόζης και στη γονιδιακή έκφραση θα μπορούσαν να θεωρηθούν πρώιμα βιολογικά σήματα μεταβολικών ή φλεγμονωδών διεργασιών», δήλωσε η Concha. «Τα ζώα δεν εμφάνισαν διαβήτη, αλλά λεπτές αλλαγές στη ρύθμιση της γλυκόζης που ενδέχεται, υπό ορισμένες συνθήκες όπως δίαιτα υψηλών λιπαρών, να αυξήσουν την ευαισθησία σε μεταβολικές διαταραχές».
Οι ερευνητές τονίζουν ότι πρόκειται για συσχετίσεις και όχι απόδειξη αιτιώδους σχέσης, ενώ επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα σε ποντίκια δεν μεταφέρονται απαραίτητα στους ανθρώπους.
«Στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί πανικός, αλλά να αναδειχθεί η ανάγκη για περαιτέρω έρευνα», κατέληξε η Concha. «Ίσως είναι λογικό να υπάρχει μέτρο στην κατανάλωση αυτών των πρόσθετων και να συνεχιστεί η μελέτη των μακροπρόθεσμων βιολογικών τους επιδράσεων».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών