Διεθνής Αμνηστία για νομοσχέδιο Πλεύρη: Αδικαιολόγητη σύνδεση νόμιμης ανθρωπιστικής δράσης και εγκληματικών δραστηριοτήτων

Το Ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Αμνηστίας εκφράζει τη «σοβαρή του ανησυχία» για το νομοσχέδιο του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, «Προώθηση πολιτικών νόμιμης μετανάστευσης», καθώς «περιλαμβάνει διατάξεις που ενέχουν τον κίνδυνο περαιτέρω περιορισμού του έργου των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των υπερασπιστριών/ών ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα».
Σε ανακοίνωσή του την Τετάρτη 4/2, Το Ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Αμνηστίας αναφέρει, ότι «οι προτεινόμενες διατάξεις καθιστούν την ιδιότητα μέλους ΜΚΟ εγγεγραμμένης στο Μητρώο Ελληνικών και ξένων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου ως επιβαρυντικό παράγοντα σε αδικήματα που σχετίζονται με τη διευκόλυνση της παράτυπης μετανάστευσης, εξομοιώνοντάς την με την τέλεση του εγκλήματος “κατ’ επάγγελμα” ή “με σκοπό το κέρδος”».
Συνεπώς, «η επιβολή αυξημένων ποινικών συνεπειών λόγω της ιδιότητας ενός προσώπου ως μέλους οργάνωσης της κοινωνίας των πολιτών δημιουργεί μια επικίνδυνη και αδικαιολόγητη σύνδεση μεταξύ της νόμιμης ανθρωπιστικής δράσης ή της υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εγκληματικών δραστηριοτήτων».

Η Διεθνής Αμνηστία εκφράζει επίσης την ανησυχία της για τις διατάξεις «που επιτρέπουν στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου να διαγράφει μια οργάνωση από το επίσημο Μητρώο εφόσον μέλος της διώκεται ποινικά για αδικήματα που σχετίζονται με τη “διευκόλυνση” και θεωρηθεί ότι η ΜΚΟ φέρει ευθύνη για την τέλεση των πράξεων».
«Ένα τέτοιο μέτρο μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για ολόκληρες οργανώσεις και ενέχει τον κίνδυνο να συνιστά δυσανάλογη και τιμωρητικού χαρακτήρα αντίδραση, βασιζόμενη αποκλειστικά σε κατηγορίες κατά φυσικών προσώπων.
Ο νόμος δεν προσδιορίζει με σαφήνεια πως στοιχειοθετείται η ευθύνη μιας οργάνωσης, ποιο επίπεδο απόδειξης εφαρμόζεται ούτε ποια αποτελεσματικά ένδικα μέσα είναι διαθέσιμα για την προσβολή της διαγραφής. Αυτό εγείρει ζητήματα νομικής βεβαιότητας, κινδύνου αυθαίρετης λήψης αποφάσεων, καθώς και σεβασμού του τεκμηρίου αθωότητας. Οι δυνητικές συνέπειες της διάταξης αυτής επιτείνονται από τους περιοριστικούς κανόνες εγγραφής που επιβάλλονται επιλεκτικά σε ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στον τομέα της μετανάστευσης, οι οποίοι από το 2020 απειλούν το δικαίωμά τους στην ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και παρεμβαίνουν στην αυτονομία τους. Τόσο τα Ηνωμένα Έθνη όσο και το Συμβούλιο της Ευρώπης έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τους εν λόγω κανόνες».

«Διαχρονικές ελλείψεις του ελληνικού νομικού πλαισίου»

Σύμφωνα με τον φορέα, «οι προτάσεις αυτές προστίθενται σε διαχρονικές ελλείψεις του ελληνικού νομικού πλαισίου κατά της διακίνησης/διευκόλυνσης».
Η Διεθνής Αμνηστία «έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι η νομοθεσία βασίζεται σε ευρύ και ασαφές ορισμό της “διευκόλυνσης”, δεν αντιμετωπίζει το οικονομικό ή υλικό όφελος ως συστατικό στοιχείο του αδικήματος, σύμφωνα με το Πρωτόκολλο του ΟΗΕ Κατά της Λαθραίας Διακίνησης Μεταναστών, και προβλέπει μόνο μια στενή ανθρωπιστική εξαίρεση, η οποία δεν προστατεύει επαρκώς τις/τους υπερασπίστριες/ές ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τους ανθρωπιστικούς φορείς από ποινικές διώξεις.
Η πρόταση συνδέει επίσης την άσκηση ποινικής δίωξης για αδικήματα διευκόλυνσης με πιθανές συνέπειες στο καθεστώς διαμονής, συμπεριλαμβανομένης της ανάκλησης ή της απόρριψης άδειας διαμονής. Τέτοια μέτρα δεν πρέπει να οδηγούν σε επαναπροώθηση και οφείλουν να σέβονται πλήρως δικαιώματα όπως στην οικογενειακή ζωή, στο βέλτιστο συμφέρον του παιδιού και στην προστασία από τον οικογενειακό διαχωρισμό».

Οι διατάξεις που πρέπει να αποσυρθούν

«Προηγούμενες υποθέσεις στην Ελλάδα έχουν ήδη καταδείξει το βαρύ ανθρώπινο κόστος της χρήσης της νομοθεσίας περί διακίνησης σε βάρος ατόμων που δραστηριοποιούνται σε δράσεις αλληλεγγύης και ανθρωπιστικής βοήθειας. Η δίωξη του ακτιβιστή Sean Binder, ο οποίος παρέμεινε επί επτά χρόνια αντιμέτωπος με σοβαρές κατηγορίες πριν τελικά αθωωθεί μαζί με άλλους 23 κατηγορούμενους, καταδεικνύει πως τέτοιες υποθέσεις μπορούν να επιφέρουν παρατεταμένη νομική, οικονομική και ψυχολογική επιβάρυνση. Η νέα πρόταση ενδέχεται να εντείνει το «πάγωμα του λόγου» (chilling effect) σε οργανώσεις που παρέχουν ζωτικής σημασίας ανθρωπιστική στήριξη και τεκμηριώνουν καταγγελλόμενες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα σύνορα».

Το Ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Αμνηστίας «καλεί τις ελληνικές αρχές να αποσύρουν τις διατάξεις που καθιστούν την ιδιότητα μέλους ΜΚΟ επιβαρυντικό παράγοντα σε αδικήματα που σχετίζονται με τη διευκόλυνση της παράτυπης μετανάστευσης και που επιτρέπουν τη διαγραφή οργανώσεων από το Μητρώο».
«Οι αρχές οφείλουν να διασφαλίσουν ότι κάθε νομοθετικό μέτρο συμμορφώνεται πλήρως με το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στην ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, ότι οι ποινικές κυρώσεις είναι αναλογικές και ότι η ανθρωπιστική βοήθεια και το έργο υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων προστατεύονται, διευκολύνονται και δεν αντιμετωπίζονται ως εγκληματικές δραστηριότητες».

www.bankingnews.gr