Η φράση του ότι ο σημερινός κόσμος χρειάζεται «λιγότερες διαχωριστικές γραμμές και περισσότερη κατανόηση και συνεργασία» λειτουργεί ως το βασικό πολιτικό μήνυμα της παρέμβασής του
Με φόντο τα 20 χρόνια από τη στρατηγική εταιρική σχέση Ελλάδας και Κίνας, ο Κώστας Καραμανλής επέλεξε να κάνει κάτι περισσότερο από μια ιστορική αναδρομή.
Η ομιλία του στο Πανεπιστήμιο Tsinghua ήταν ταυτόχρονα μια υπενθύμιση μιας συγκεκριμένης στρατηγικής επιλογής της κυβέρνησής του, αλλά και μια τοποθέτηση για το πώς αντιλαμβάνεται το σημερινό διεθνές περιβάλλον και τον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει η Ελλάδα.
Η γεωπολιτική πραγματικότητα
Ο πρώην πρωθυπουργός στέλνοντας μήνυμα στο Μέγαρο Μαξίμου, μίλησε για την ανάγκη μιας «πιο σύνθετης και πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής», σε μια περίοδο κατά την οποία, όπως υποστήριξε, ο κόσμος επιστρέφει στη λογική της ισχύος και των σφαιρών επιρροής.
Δεν πρόκειται για μια τυχαία αναφορά.
Ο Καραμανλής συνδέει ευθέως τη σημερινή γεωπολιτική πραγματικότητα με τη στρατηγική που είχε ακολουθήσει η κυβέρνησή του από το 2004 και μετά, όταν επιδίωξε να διευρύνει τις διεθνείς οικονομικές και πολιτικές σχέσεις της Ελλάδας πέρα από το παραδοσιακό πλαίσιο των συμμαχιών της.
Το «μοντέλο» της Κίνας
Στην ομιλία του, ο πρώην πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η στρατηγική συνεργασία Αθήνας και Πεκίνου δεν οικοδομήθηκε από τη μια ημέρα στην άλλη.
Ξεκίνησε μέσα από την ολυμπιακή συνεργασία Αθήνας και Πεκίνου και στη συνέχεια επεκτάθηκε στη ναυτιλία, το εμπόριο, τον τουρισμό και τις επενδύσεις.
Κορυφαίο σημείο αυτής της πολιτικής ήταν η υπογραφή της Ολοκληρωμένης Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης το 2006 με τον τότε Κινέζο πρωθυπουργό Wen Jiabao. Στο επίκεντρο βρισκόταν η αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης της Ελλάδας ως πύλης προς την Ευρώπη και η σύνδεση των λιμανιών με τη ναυτιλία και τις εμπορευματικές μεταφορές.
Το αποτέλεσμα αυτής της στρατηγικής ήταν, μεταξύ άλλων, η επένδυση της COSCO στον Πειραιά.
Ο Καραμανλής θυμήθηκε τις πρώτες συζητήσεις με την κινεζική εταιρεία το 2006 και την τελική συμφωνία του 2008 για τη λειτουργία και διαχείριση δύο προβλητών εμπορευματοκιβωτίων.
Ο πρώην πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι τότε υπήρξαν αντιδράσεις και σκεπτικισμός από εταίρους της Ελλάδας, σημείωσε όμως ότι κανένας άλλος αξιόπιστος διεθνής παράγοντας δεν είχε εκδηλώσει ανάλογο ενδιαφέρον για τον Πειραιά.
Δεν είμαστε δεδομένοι
Με άλλα λόγια, ο Καραμανλής υπερασπίστηκε εκ νέου τη λογική πίσω από εκείνη την επιλογή: η Ελλάδα, χωρίς να εγκαταλείπει τις συμμαχίες της, μπορεί να αξιοποιεί τη γεωγραφική και οικονομική της θέση και να συνομιλεί με δυνάμεις πέρα από το παραδοσιακό δυτικό πλαίσιο.
Η δύναμη της ισχύος
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν βρίσκεται μόνο στην COSCO και τον Πειραιά.
Βρίσκεται κυρίως στη γενικότερη εικόνα που έδωσε ο Καραμανλής για τον κόσμο του σήμερα.
Ο πρώην πρωθυπουργός περιέγραψε ένα διεθνές σύστημα περισσότερο ασταθές και απρόβλεπτο, όπου η realpolitik, οι σφαίρες επιρροής και η ισχύς επανέρχονται στο προσκήνιο.
Αναφέρθηκε στον πόλεμο στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή, στις σχέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας και στον αυξανόμενο ρόλο της Κίνας.
Χαρακτηριστικά επισήμανε: «Το διεθνές τοπίο είναι σήμερα πολύ πιο ασταθές από οποιαδήποτε άλλη φάση μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ζούμε πλέον σε έναν πολυπολικό κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο απρόβλεπτος, ασταθής και αβέβαιος. Σε αυτό το πλαίσιο, το διεθνές σύστημα επιστρέφει σε ένα realpolitik σύστημα σφαιρών επιρροής και ισχύος ως μέσο επίλυσης διεθνών διαφορών, δείχνοντας αυξανόμενη περιφρόνηση για το κράτος δικαίου και τις διεθνείς συνθήκες και οργανισμούς. Οι ΗΠΑ προσπαθούν να διατηρήσουν την πρωτοκαθεδρία τους,βασιζόμενες στη συντριπτική στρατιωτική τους υπεροχή, αν και όχι με αξιοσημείωτη επιτυχία. Άλλοι βασικοί παράγοντες στη διεθνή σκηνή επιδιώκουν να αναβαθμίσουν το ρόλο τους, να επεκτείνουν την επιρροή τους και να ανατρέψουν σταδιακά την μεταπολεμική τάξη που έχει εγκαθιδρύσει η Δύση.
Παρατεταμένη σύγκρουση
Είναι ενδεικτικό ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έφερε πίσω στην καρδιά της Ευρώπης μια παρατεταμένη σύγκρουση υψηλής έντασης.
Αυτό, σε συνδυασμό με τον παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τη σύγκρουση με το Ιράν, οδηγεί τις συνέπειες της επίμονης παγκόσμιας αστάθειας και της μακροχρόνιας οικονομικής και κοινωνικής αναταραχής στα δυτικά έθνη. Ο υψηλός πληθωρισμός και το υψηλό κόστος της ενέργειας, ειδικότερα, κλονίζουν τα θεμέλια των δυτικών κοινωνιών. Από μια ευρύτερη οπτική γωνία, ο ευρωσκεπτικισμός στην Ευρώπη αμφισβητεί τις αρχές της ενιαίας αγοράς και της οικονομικής ολοκλήρωσης, ενώ στις ΗΠΑ, τα οφέλη του ελεύθερου εμπορίου αμφισβητούνται ανοιχτά».
Και ο Καραμανλής κατέληξε: «Ο παρατεταμένος και αιματηρός πόλεμος στην Ουκρανία αναδεικνύει με έντονο τρόπο πολλά από τα νέα δεδομένα και τις αντιφάσεις που χαρακτηρίζουν τις τρέχουσες διεθνείς εξελίξεις. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είναι άδικη και παράνομη. Ωστόσο, η προγενέστερη στάση της συλλογικής Δύσης δεν ήταν άμοιρη ευθυνών, δεδομένων των διαφόρων προσπαθειών της να εντάξει την Ουκρανία στο δυτικό στρατόπεδο. Η αλλαγή κυβέρνησης στις ΗΠΑ επέφερε πλήρη ανατροπή της κατάστασης, καθώς οι ΗΠΑ κινήθηκαν προς την κατεύθυνση της προσέγγισης με τη Ρωσία και της πίεσης προς την Ουκρανία να αποδεχθεί έναν επώδυνο συμβιβασμό. Αυτό άφησε τους Ευρωπαίους εμβρόντητους και χωρίς ουσιαστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη».
Δυο μέτρα και σταθμά
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η αναφορά του στην Τουρκία.
Ο Καραμανλής μίλησε για «δύο μέτρα και δύο σταθμά» της Δύσης, συνδέοντας τις δυτικές επιλογές έναντι της Ρωσίας με τη στάση απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις έναντι της Ελλάδας και την κατοχή τμήματος της Κύπρου. Όπως τόνισε: «, η εφαρμογή δύο μέτρων και δύο σταθμών εκ μέρους της Δύσης υπονομεύει σοβαρά την αξιοπιστία όσων δηλώνουν υπέρμαχοι αξιών και αρχών, ενισχύοντας την υποψία ότι η στήριξη προς την Ουκρανία δεν υπαγορεύεται από αρχές, αλλά από γεωπολιτικές σκοπιμότητες.
Συγκεκριμένα, ενώ η Τουρκία προβάλλει αναθεωρητικές αξιώσεις έναντι της Ελλάδας, εξαπολύει διαρκώς απειλές πολέμου, καταφεύγει συχνά στη βία για την προώθηση των φιλοδοξιών της και κατέχει παράνομα τμήμα της Κύπρου, εντούτοις η Άγκυρα εξακολουθεί να θεωρείται πολύτιμος εταίρος και σύμμαχος από τα περισσότερα άλλα δυτικά κράτη. Και ενώ η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία καταδικάζεται, επιβάλλονται κυρώσεις και η αμυνόμενη πλευρά λαμβάνει κάθε μορφή στήριξης, τα παράλληλα δεινά της Κύπρου παραμένουν χωρίς αντιμετώπιση. Αυτή η ασυνέπεια υπονομεύει την πολιτική, νομική και ηθική υπεροχή του δυτικού αφηγήματος.»
Το συμπέρασμα που προκύπτει από τη συλλογιστική του είναι σαφές: η Ελλάδα παραμένει μέρος της Δύσης, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να περιορίζει την εξωτερική της πολιτική σε ένα μόνο γεωπολιτικό κανάλι.
Ο ίδιος το διατυπώνει ακόμη πιο καθαρά, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα είναι αναμφίβολα ευθυγραμμισμένη με τη Δύση, αλλά η ίδια η Δύση βρίσκεται σε φάση μετασχηματισμού και διχασμού.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι Αθήνα και Πεκίνο έχουν κοινά συμφέροντα σε συγκεκριμένους τομείς, με τη ναυτιλία να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Η πολιτική «ουρά»
Η παρέμβαση Καραμανλή, λοιπόν, δεν είναι απλώς μια επέτειος για τη συμπλήρωση δύο δεκαετιών ελληνοκινεζικής συνεργασίας. Έχει και μια ευρύτερη πολιτική διάσταση.
Ο πρώην πρωθυπουργός υπενθυμίζει μια επιλογή της δικής του διακυβέρνησης και ταυτόχρονα παρουσιάζει τη σημερινή διεθνή πραγματικότητα ως ένα περιβάλλον που απαιτεί μεγαλύτερη ευελιξία, περισσότερα ανοίγματα και πολυδιάστατες σχέσεις.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις ευρωατλαντικές της δεσμεύσεις, στις σχέσεις με την Τουρκία και στις νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται διεθνώς, η αναφορά του Καραμανλή στην Κίνα αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος.
Και η φράση του ότι ο σημερινός κόσμος χρειάζεται «λιγότερες διαχωριστικές γραμμές και περισσότερη κατανόηση και συνεργασία» λειτουργεί ως το βασικό πολιτικό μήνυμα της παρέμβασής του.
Από αυτή την άποψη, η ομιλία στο Tsinghua ήταν κάτι περισσότερο από μια αναδρομή στο παρελθόν. Ήταν μια υπενθύμιση του πώς αντιλαμβάνεται ο Κώστας Καραμανλής τη θέση της Ελλάδας στον νέο διεθνή χάρτη: σταθερά στη Δύση, αλλά με ανοιχτούς διαύλους και στρατηγικές σχέσεις πέρα από αυτήν.
Νίκος Ελευθερόγλου
www.bankingnews.gr
Η ομιλία του στο Πανεπιστήμιο Tsinghua ήταν ταυτόχρονα μια υπενθύμιση μιας συγκεκριμένης στρατηγικής επιλογής της κυβέρνησής του, αλλά και μια τοποθέτηση για το πώς αντιλαμβάνεται το σημερινό διεθνές περιβάλλον και τον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει η Ελλάδα.
Η γεωπολιτική πραγματικότητα
Ο πρώην πρωθυπουργός στέλνοντας μήνυμα στο Μέγαρο Μαξίμου, μίλησε για την ανάγκη μιας «πιο σύνθετης και πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής», σε μια περίοδο κατά την οποία, όπως υποστήριξε, ο κόσμος επιστρέφει στη λογική της ισχύος και των σφαιρών επιρροής.
Δεν πρόκειται για μια τυχαία αναφορά.
Ο Καραμανλής συνδέει ευθέως τη σημερινή γεωπολιτική πραγματικότητα με τη στρατηγική που είχε ακολουθήσει η κυβέρνησή του από το 2004 και μετά, όταν επιδίωξε να διευρύνει τις διεθνείς οικονομικές και πολιτικές σχέσεις της Ελλάδας πέρα από το παραδοσιακό πλαίσιο των συμμαχιών της.
Το «μοντέλο» της Κίνας
Στην ομιλία του, ο πρώην πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η στρατηγική συνεργασία Αθήνας και Πεκίνου δεν οικοδομήθηκε από τη μια ημέρα στην άλλη.
Ξεκίνησε μέσα από την ολυμπιακή συνεργασία Αθήνας και Πεκίνου και στη συνέχεια επεκτάθηκε στη ναυτιλία, το εμπόριο, τον τουρισμό και τις επενδύσεις.
Κορυφαίο σημείο αυτής της πολιτικής ήταν η υπογραφή της Ολοκληρωμένης Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης το 2006 με τον τότε Κινέζο πρωθυπουργό Wen Jiabao. Στο επίκεντρο βρισκόταν η αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης της Ελλάδας ως πύλης προς την Ευρώπη και η σύνδεση των λιμανιών με τη ναυτιλία και τις εμπορευματικές μεταφορές.
Το αποτέλεσμα αυτής της στρατηγικής ήταν, μεταξύ άλλων, η επένδυση της COSCO στον Πειραιά.
Ο Καραμανλής θυμήθηκε τις πρώτες συζητήσεις με την κινεζική εταιρεία το 2006 και την τελική συμφωνία του 2008 για τη λειτουργία και διαχείριση δύο προβλητών εμπορευματοκιβωτίων.
Ο πρώην πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι τότε υπήρξαν αντιδράσεις και σκεπτικισμός από εταίρους της Ελλάδας, σημείωσε όμως ότι κανένας άλλος αξιόπιστος διεθνής παράγοντας δεν είχε εκδηλώσει ανάλογο ενδιαφέρον για τον Πειραιά.
Δεν είμαστε δεδομένοι
Με άλλα λόγια, ο Καραμανλής υπερασπίστηκε εκ νέου τη λογική πίσω από εκείνη την επιλογή: η Ελλάδα, χωρίς να εγκαταλείπει τις συμμαχίες της, μπορεί να αξιοποιεί τη γεωγραφική και οικονομική της θέση και να συνομιλεί με δυνάμεις πέρα από το παραδοσιακό δυτικό πλαίσιο.
Η δύναμη της ισχύος
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν βρίσκεται μόνο στην COSCO και τον Πειραιά.
Βρίσκεται κυρίως στη γενικότερη εικόνα που έδωσε ο Καραμανλής για τον κόσμο του σήμερα.
Ο πρώην πρωθυπουργός περιέγραψε ένα διεθνές σύστημα περισσότερο ασταθές και απρόβλεπτο, όπου η realpolitik, οι σφαίρες επιρροής και η ισχύς επανέρχονται στο προσκήνιο.
Αναφέρθηκε στον πόλεμο στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή, στις σχέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας και στον αυξανόμενο ρόλο της Κίνας.
Χαρακτηριστικά επισήμανε: «Το διεθνές τοπίο είναι σήμερα πολύ πιο ασταθές από οποιαδήποτε άλλη φάση μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ζούμε πλέον σε έναν πολυπολικό κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο απρόβλεπτος, ασταθής και αβέβαιος. Σε αυτό το πλαίσιο, το διεθνές σύστημα επιστρέφει σε ένα realpolitik σύστημα σφαιρών επιρροής και ισχύος ως μέσο επίλυσης διεθνών διαφορών, δείχνοντας αυξανόμενη περιφρόνηση για το κράτος δικαίου και τις διεθνείς συνθήκες και οργανισμούς. Οι ΗΠΑ προσπαθούν να διατηρήσουν την πρωτοκαθεδρία τους,βασιζόμενες στη συντριπτική στρατιωτική τους υπεροχή, αν και όχι με αξιοσημείωτη επιτυχία. Άλλοι βασικοί παράγοντες στη διεθνή σκηνή επιδιώκουν να αναβαθμίσουν το ρόλο τους, να επεκτείνουν την επιρροή τους και να ανατρέψουν σταδιακά την μεταπολεμική τάξη που έχει εγκαθιδρύσει η Δύση.
Παρατεταμένη σύγκρουση
Είναι ενδεικτικό ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έφερε πίσω στην καρδιά της Ευρώπης μια παρατεταμένη σύγκρουση υψηλής έντασης.
Αυτό, σε συνδυασμό με τον παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τη σύγκρουση με το Ιράν, οδηγεί τις συνέπειες της επίμονης παγκόσμιας αστάθειας και της μακροχρόνιας οικονομικής και κοινωνικής αναταραχής στα δυτικά έθνη. Ο υψηλός πληθωρισμός και το υψηλό κόστος της ενέργειας, ειδικότερα, κλονίζουν τα θεμέλια των δυτικών κοινωνιών. Από μια ευρύτερη οπτική γωνία, ο ευρωσκεπτικισμός στην Ευρώπη αμφισβητεί τις αρχές της ενιαίας αγοράς και της οικονομικής ολοκλήρωσης, ενώ στις ΗΠΑ, τα οφέλη του ελεύθερου εμπορίου αμφισβητούνται ανοιχτά».
Και ο Καραμανλής κατέληξε: «Ο παρατεταμένος και αιματηρός πόλεμος στην Ουκρανία αναδεικνύει με έντονο τρόπο πολλά από τα νέα δεδομένα και τις αντιφάσεις που χαρακτηρίζουν τις τρέχουσες διεθνείς εξελίξεις. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είναι άδικη και παράνομη. Ωστόσο, η προγενέστερη στάση της συλλογικής Δύσης δεν ήταν άμοιρη ευθυνών, δεδομένων των διαφόρων προσπαθειών της να εντάξει την Ουκρανία στο δυτικό στρατόπεδο. Η αλλαγή κυβέρνησης στις ΗΠΑ επέφερε πλήρη ανατροπή της κατάστασης, καθώς οι ΗΠΑ κινήθηκαν προς την κατεύθυνση της προσέγγισης με τη Ρωσία και της πίεσης προς την Ουκρανία να αποδεχθεί έναν επώδυνο συμβιβασμό. Αυτό άφησε τους Ευρωπαίους εμβρόντητους και χωρίς ουσιαστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη».
Δυο μέτρα και σταθμά
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η αναφορά του στην Τουρκία.
Ο Καραμανλής μίλησε για «δύο μέτρα και δύο σταθμά» της Δύσης, συνδέοντας τις δυτικές επιλογές έναντι της Ρωσίας με τη στάση απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις έναντι της Ελλάδας και την κατοχή τμήματος της Κύπρου. Όπως τόνισε: «, η εφαρμογή δύο μέτρων και δύο σταθμών εκ μέρους της Δύσης υπονομεύει σοβαρά την αξιοπιστία όσων δηλώνουν υπέρμαχοι αξιών και αρχών, ενισχύοντας την υποψία ότι η στήριξη προς την Ουκρανία δεν υπαγορεύεται από αρχές, αλλά από γεωπολιτικές σκοπιμότητες.
Συγκεκριμένα, ενώ η Τουρκία προβάλλει αναθεωρητικές αξιώσεις έναντι της Ελλάδας, εξαπολύει διαρκώς απειλές πολέμου, καταφεύγει συχνά στη βία για την προώθηση των φιλοδοξιών της και κατέχει παράνομα τμήμα της Κύπρου, εντούτοις η Άγκυρα εξακολουθεί να θεωρείται πολύτιμος εταίρος και σύμμαχος από τα περισσότερα άλλα δυτικά κράτη. Και ενώ η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία καταδικάζεται, επιβάλλονται κυρώσεις και η αμυνόμενη πλευρά λαμβάνει κάθε μορφή στήριξης, τα παράλληλα δεινά της Κύπρου παραμένουν χωρίς αντιμετώπιση. Αυτή η ασυνέπεια υπονομεύει την πολιτική, νομική και ηθική υπεροχή του δυτικού αφηγήματος.»
Το συμπέρασμα που προκύπτει από τη συλλογιστική του είναι σαφές: η Ελλάδα παραμένει μέρος της Δύσης, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να περιορίζει την εξωτερική της πολιτική σε ένα μόνο γεωπολιτικό κανάλι.
Ο ίδιος το διατυπώνει ακόμη πιο καθαρά, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα είναι αναμφίβολα ευθυγραμμισμένη με τη Δύση, αλλά η ίδια η Δύση βρίσκεται σε φάση μετασχηματισμού και διχασμού.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι Αθήνα και Πεκίνο έχουν κοινά συμφέροντα σε συγκεκριμένους τομείς, με τη ναυτιλία να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Η πολιτική «ουρά»
Η παρέμβαση Καραμανλή, λοιπόν, δεν είναι απλώς μια επέτειος για τη συμπλήρωση δύο δεκαετιών ελληνοκινεζικής συνεργασίας. Έχει και μια ευρύτερη πολιτική διάσταση.
Ο πρώην πρωθυπουργός υπενθυμίζει μια επιλογή της δικής του διακυβέρνησης και ταυτόχρονα παρουσιάζει τη σημερινή διεθνή πραγματικότητα ως ένα περιβάλλον που απαιτεί μεγαλύτερη ευελιξία, περισσότερα ανοίγματα και πολυδιάστατες σχέσεις.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις ευρωατλαντικές της δεσμεύσεις, στις σχέσεις με την Τουρκία και στις νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται διεθνώς, η αναφορά του Καραμανλή στην Κίνα αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος.
Και η φράση του ότι ο σημερινός κόσμος χρειάζεται «λιγότερες διαχωριστικές γραμμές και περισσότερη κατανόηση και συνεργασία» λειτουργεί ως το βασικό πολιτικό μήνυμα της παρέμβασής του.
Από αυτή την άποψη, η ομιλία στο Tsinghua ήταν κάτι περισσότερο από μια αναδρομή στο παρελθόν. Ήταν μια υπενθύμιση του πώς αντιλαμβάνεται ο Κώστας Καραμανλής τη θέση της Ελλάδας στον νέο διεθνή χάρτη: σταθερά στη Δύση, αλλά με ανοιχτούς διαύλους και στρατηγικές σχέσεις πέρα από αυτήν.
Νίκος Ελευθερόγλου
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών