«Βόμβα» πληθωρισμού στην οικονομία - Η ακρίβεια ρίχνει το ΑΕΠ στο 1,7%, εξανεμίζει τα εισοδήματα

Σε «νούμερο ένα» κίνδυνο για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2026 εξελίσσεται ο πληθωρισμός, καθώς οι συνεχείς ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες περιορίζουν την κατανάλωση, συρρικνώνουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και αναγκάζουν το οικονομικό επιτελείο να επανεξετάσει τις προβλέψεις του για την πορεία του ΑΕΠ.
Παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός επιβραδύνθηκε τον Ιούνιο στο 4,4%, από 5,2% τον Μάιο, στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επικρατεί έντονος προβληματισμός για το σαρωτικό κύμα ακρίβειας στην αγορά και τις επιπτώσεις που αυτό έχει στην πραγματική οικονομία. Ο μεγάλος φόβος είναι ότι οι υψηλές τιμές θα συνεχίσουν να «ροκανίζουν» την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, περιορίζοντας την ιδιωτική κατανάλωση, η οποία αποτελεί τη βασική κινητήρια δύναμη της ελληνικής οικονομίας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου, κάθε μία ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πληθωρισμού αφαιρεί περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες από τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας. Με δεδομένο ότι ο μέσος πληθωρισμός κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 διαμορφώνεται στο 4,02%, σημαντικά υψηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις, η επίτευξη ακόμη και του αναθεωρημένου στόχου για ανάπτυξη 2% φέτος, έναντι αρχικής εκτίμησης για 2,2%, καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη.
Βέβαια, είναι ακόμη πολύ νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα, καθώς το τοπίο στη Μέση Ανατολή παραμένει θολό και κάθε νέα εξέλιξη γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να επηρεάσει άμεσα την παγκόσμια προσφορά ενέργειας και να προκαλέσει νέες αναταράξεις στις αγορές. Ωστόσο, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, το νέο σενάριο προβλέπει περαιτέρω επιβράδυνση της ελληνικής οικονομίας, με τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ να διαμορφώνεται πλέον στην περιοχή του 1,8%, με ανοιχτό το ενδεχόμενο να υποχωρήσει ακόμη και στο 1,7%.

Συγκρατημένες προβλέψεις 

Ήδη, πάντως, πιο συγκρατημένες είναι και οι προβλέψεις των θεσμικών φορέων. Το Δημοσιονομικό Συμβούλιο εκτιμά ότι η οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 1,9% το 2026, πρόβλεψη που ταυτίζεται με εκείνες της Τράπεζας της Ελλάδος και του ΟΟΣΑ. Αντίστοιχα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εμφανίζονται ακόμη πιο επιφυλακτικά, τοποθετώντας τον ρυθμό ανάπτυξης στο 1,8%.
Να σημειωθεί ότι η αναθεωρημένη πρόβλεψη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας για την πορεία του πληθωρισμού τοποθετεί τον μέσο δείκτη τιμών καταναλωτή για το 2026 στο 3%, έναντι αρχικής εκτίμησης για 2,2% που περιλαμβανόταν στον κρατικό προϋπολογισμό.
Παρά την επί τα χείρω αναθεώρηση, το υπουργείο εξακολουθεί να εμφανίζεται πιο αισιόδοξο σε σχέση με άλλους εγχώριους και διεθνείς οργανισμούς. Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί μεταξύ 3,7% και 3,8%, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ρυθμό 3,7%, επιβεβαιώνοντας ότι η αποκλιμάκωση των τιμών θα είναι πιο αργή από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί.
Τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Ιούνιο επιβεβαιώνουν την εικόνα της επίμονης ακρίβειας. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις στα τρόφιμα καταγράφηκαν στο αρνί και κατσίκι με 16,2%, στο μοσχάρι με 15,6%, στα ψάρια με 11,1%, καθώς και στα γαλακτοκομικά, τα φρούτα και τον καφέ. Μοναδική σημαντική εξαίρεση αποτέλεσε το ελαιόλαδο, η τιμή του οποίου υποχώρησε κατά 12,8% σε ετήσια βάση.
Ιδιαίτερα ισχυρές παραμένουν οι πιέσεις στη στέγαση, όπου οι τιμές αυξήθηκαν συνολικά κατά 10,6%, ενώ τα ενοίκια κατέγραψαν άνοδο 7,1%. Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν οι ανατιμήσεις στην ενέργεια, με το φυσικό αέριο να αυξάνεται κατά 24,6%, το πετρέλαιο θέρμανσης κατά 53,2%, τη βενζίνη κατά 12,8% και το πετρέλαιο κίνησης κατά 12%.

Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr