Σύμφωνα με τον Ahmet Davutoglu, «το NATO προετοιμάζεται για τη σύνοδο κορυφής της 7–8 Ιουλίου στην Άγκυρα, ενώ αντιμετωπίζει τις προκλήσεις της Ρωσίας ή της Κίνας…»
Επίθεση στη Δύση, κατηγορώντας το ΝΑΤΟ για υποκρισία απέναντι στις διεθνείς αιματοχυσίες, εξαπολύει μέσω άρθρου του στο Project Syndicate ο Τούρκος πρώην πρωθυπουργός Ahmet Davutoglu…
Ο Davutoglu παρουσιάζει μια Ευρώπη γεωπολιτικά «γυμνή» και ανίσχυρη μπροστά στις καταιγιστικές εξελίξεις, την ώρα που το οικονομικό κέντρο βάρους μετατοπίζεται οριστικά προς την Ασία.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Ahmet Davutoglu, «το NATO προετοιμάζεται για τη σύνοδο κορυφής της 7–8 Ιουλίου στην Άγκυρα, ενώ αντιμετωπίζει τις προκλήσεις της Ρωσίας ή της Κίνας…
Την ίδια στιγμή, τα μέλη της δεν μοιράζονται πλέον μια συνεκτική κατανόηση των αξιών, της οικονομικής τάξης, του γεωπολιτικού οράματος και των νομικών αρχών που δημιουργήθηκε για να υπερασπιστεί».
Αλλά κάθε διαρκής στρατιωτική συμμαχία τελικά εξαρτάται από ένα παραπλανητικά απλό ερώτημα: Τι υπερασπίζεται;
Χωρίς σαφή απάντηση, γίνεται αντιδραστική, ορίζοντας τον εαυτό της από τους αντιπάλους της και όχι από ίδιους σκοπούς.
Όπως σημειώνει ο Τούρκος πολιτικός, «όταν το NATO ιδρύθηκε το 1949, αυτός ο σκοπός ήταν ξεκάθαρος.
Αναδυόμενο από την καταστροφή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η συμμαχία ιδρύθηκε για να υπερασπιστεί αυτό που οι ιδρυτές του αποκάλεσαν “ελεύθερο κόσμο” απέναντι στον σοβιετικό επεκτατισμό.
Πιο θεμελιωδώς, επιδίωξε να διατηρήσει μια φιλελεύθερη διεθνή τάξη που βασιζόταν σε τέσσερις αλληλοενισχυόμενους πυλώνες: δημοκρατική διακυβέρνηση, οικονομική ανοιχτότητα, τη γεωπολιτική πρωτοκαθεδρία της Δύσης και το διεθνές δίκαιο βασισμένο στον Χάρτη των ΗΠΑ.
Σήμερα, καθεμία από αυτές τις βάσεις βρίσκεται υπό πίεση.
Πουθενά δεν είναι αυτό πιο εμφανές από ό,τι στην πολιτική ταυτότητα της συμμαχίας, η οποία αποδυναμώνεται από δημοκρατική οπισθοχώρηση και την άνοδο της αυταρχικότητας».
Το NATO μπορεί να παραμένει ο ισχυρότερος στρατιωτικός συνασπισμός στον κόσμο, αλλά η ηθική του νομιμοποίηση εξαρτάται από το αν τα μέλη του συνεχίζουν να ενσαρκώνουν τις δημοκρατικές αξίες που διακηρύσσουν.
Η αντίδραση πολλών κυβερνήσεων του NATO στον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα έχει αποκαλύψει το διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ των διακηρυγμένων αξιών της συμμαχίας και των πολιτικών των μελών της.
Ενώ το Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο συνεχίζουν να εξετάζουν κατηγορίες για γενοκτονία και άλλες σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, αρκετά κορυφαία μέλη του NATO, με πιο χαρακτηριστικό τις ΗΠΑ, συνεχίζουν να παρέχουν στην κυβέρνηση του Ισραήλ πολιτική υποστήριξη και πολιτική κάλυψη.
Αλλά μια συμμαχία της οποίας η ιστορική νομιμοποίηση ριζώνει στη μεταπολεμική απόρριψη του φασισμού και της γενοκτονίας δεν μπορεί να αντέξει να εμφανίζεται επιλεκτική στην υπεράσπιση οικουμενικών ανθρωπιστικών αρχών.
Η ηθική συνέπεια δεν είναι ηθική πολυτέλεια• είναι ένα στρατηγικό πλεονέκτημα που το NATO εγκαταλείπει με δική του ευθύνη».
Αυξανόμενη πίεση
Όπως αναφέρει ο Davutoglu, «η φιλελεύθερη οικονομική τάξη τελεί επίσης υπό αυξανόμενη πίεση.
Παραδόξως, η μεγαλύτερη πρόκλησή της δεν προήλθε από τους αντιπάλους του NATO, αλλά από τα ίδια τα μέλη του, καθώς ο προστατευτισμός, οι εμπορικοί πόλεμοι με δασμούς και η πολιτικοποίηση του διεθνούς εμπορίου έχουν υπονομεύσει το σύστημα κανόνων που οι δυτικές χώρες οικοδόμησαν και διατήρησαν επί δεκαετίες μετά το 1945.
Εν τω μεταξύ, το κέντρο βάρους της παγκόσμιας οικονομίας έχει μετατοπιστεί αποφασιστικά προς την Ασία.
Όταν ιδρύθηκε το NATO, τα μέλη του αντιπροσώπευαν περίπου τα δύο τρίτα του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Το μερίδιό τους έχει πλέον μειωθεί σε λιγότερο από το μισό, καθώς η Ασία έχει αναδειχθεί στον κύριο κινητήρα ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας.
Ο τρίτος πυλώνας της μεταπολεμικής τάξης, η γεωπολιτική ηγεσία, έχει γίνει εξίσου εύθραυστος.
Ο Ψυχρός Πόλεμος παρείχε στο NATO σαφές στρατηγικό πλαίσιο.
Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, ωστόσο, η υπόθεση ότι η κυριαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών θα διαρκούσε έγινε κυρίαρχη αντίληψη, ενισχύοντας διαδοχικά κύματα διεύρυνσης του NATO και την πεποίθηση ότι η στρατιωτική υπεροχή από μόνη της μπορούσε να διαμορφώσει διεθνή αποτελέσματα.
Ο πόλεμος στο Αφγανιστάν αποκάλυψε τα όρια αυτής της υπόθεσης.
Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις Ηνωμένες Πολιτείες, το NATO ανέλαβε τη μεγαλύτερη και μακροβιότερη στρατιωτική επιχείρηση στην ιστορία του.
Ωστόσο, παρά δύο δεκαετίες συντριπτικής στρατιωτικής και τεχνολογικής υπεροχής, οι Taliban επέστρεψαν στην εξουσία.
Το δίδαγμα δεν ήταν ότι η ισχύς έχει καταστεί άνευ σημασίας, αλλά ότι η επιτυχία στο πεδίο της μάχης δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πολιτική στρατηγική.
Η διαρκής ασφάλεια απαιτεί διπλωματία, οικοδόμηση θεσμών, περιφερειακή εμπλοκή και μακροπρόθεσμο πολιτικό όραμα.
Αυτό το μάθημα είναι ακόμη πιο επίκαιρο στο σημερινό πολυπολικό τοπίο.
Ενώ η αποτροπή παραμένει απαραίτητη, τα πλαίσια του Ψυχρού Πολέμου δεν ταιριάζουν πλέον σε έναν κόσμο που διαμορφώνεται από οικονομικό καταναγκασμό, μετανάστευση, ενεργειακή ανασφάλεια, τεχνολογικό ανταγωνισμό και κυβερνοπόλεμο.
Το NATO πρέπει επομένως να συμπληρώσει τη στρατιωτική ισχύ με γεωπολιτική διορατικότητα και πιο σύνθετη κρατική στρατηγική.
Η ίδια η στρατηγική αντίφαση της Ευρώπης γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να αγνοηθεί.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να αποκλείει τη μοναδική χώρα που βρίσκεται στο σταυροδρόμι και των τριών περιοχών -την Τουρκία- παρότι η Ουκρανία, η Μαύρη Θάλασσα και η Μέση Ανατολή αποτελούν πλέον μία ενιαία, αλληλένδετη ζώνη αστάθειας».
Στρατηγική αυτονομία
Όπως αναφέρει ο Davutoglu, «Μια Ευρώπη που επιδιώκει στρατηγική αυτονομία δεν μπορεί να αντέξει να παραμένει στρατηγικά κατακερματισμένη.
Η ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας ενίσχυσε τη βόρεια πτέρυγα του ΝΑΤΟ, αλλά η αρχιτεκτονική ασφάλειας της νότιας Ευρώπης εξαρτάται πλέον από την ενσωμάτωση της Τουρκίας τόσο στους πολιτικούς θεσμούς όσο και στους θεσμούς ασφάλειας της ΕΕ.
Τέλος, η διεθνής έννομη τάξη υποχωρεί ολοένα και περισσότερο υπέρ της πολιτικής των μεγάλων δυνάμεων.
Η αξιοπιστία κάθε συμμαχίας εξαρτάται από την προθυμία της να υπερασπίζεται τους κανόνες που διακηρύσσει.
Ωστόσο, οι απειλές του προέδρου των Ηνωμένες Πολιτείες Donald Trump να “αναλάβει” τη Γροιλανδία αμφισβήτησαν μία από τις θεμελιώδεις αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ: την εδαφική ακεραιότητα των κυρίαρχων κρατών.
Όταν η ηγετική δύναμη του ΝΑΤΟ απειλεί την κυριαρχία ενός από τα ίδια της τα μέλη, η δέσμευση της συμμαχίας στο διεθνές δίκαιο αποδυναμώνεται.
Αυτές οι δομικές προκλήσεις επιδεινώνονται από το διευρυνόμενο ρήγμα σχετικά με τον στρατηγικό σκοπό του ΝΑΤΟ.
Βεβαίως, οι διαφωνίες μεταξύ συμμάχων δεν είναι κάτι νέο.
Ο πόλεμος στο Ιράκ, για παράδειγμα, δίχασε βαθιά τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους Ευρωπαίους εταίρους τους, αλλά και οι δύο πλευρές συνέχισαν να θεωρούν το ΝΑΤΟ απαραίτητο για τη διατλαντική ασφάλεια.
Οι σημερινές διαφωνίες είναι πιο θεμελιώδεις.
Υπό τον Donald Trump, οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερο το ΝΑΤΟ ως μια συναλλακτική σχέση, λαμβάνοντας σημαντικές αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής χωρίς διαβούλευση με βασικούς συμμάχους.
Ο πόλεμος με το Ιράν αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Η σύγκρουση, που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει το περιφερειακό τοπίο ασφάλειας και έχει διαταράξει βαθιά την παγκόσμια οικονομία, έχει σοβαρές επιπτώσεις για κάθε μέλος του ΝΑΤΟ, όμως η ίδια η συμμαχία φαίνεται να μην έχει διαδραματίσει κανέναν ρόλο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Μια συμμαχία της οποίας τα μέλη μπορούν να παρασυρθούν σε μια περιφερειακή σύγκρουση που δεν επέλεξαν συλλογικά ούτε ενέκριναν πολιτικά, κινδυνεύει να υπονομεύσει την αμοιβαία εμπιστοσύνη που απαιτείται για τη συνεργασία στην ασφάλεια.
Δεδομένου ότι η κρίση του ΝΑΤΟ είναι περισσότερο κρίση ταυτότητας παρά ικανοτήτων, η αναζωογόνησή της απαιτεί περισσότερα από υψηλότερους αμυντικούς προϋπολογισμούς ή ισχυρότερη αποτροπή.
Το ΝΑΤΟ χρειάζεται μια ανανεωμένη κανονιστική βάση που να εδράζεται στη δημοκρατική νομιμοποίηση και τα ανθρώπινα δικαιώματα, μια επαναδέσμευση στο διεθνές δίκαιο και ένα οικονομικό όραμα προσαρμοσμένο σε μια εποχή μεταβαλλόμενης παγκόσμιας ισχύος.
Αυτά δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστές ατζέντες.
Χωρίς μια συνεκτική στρατηγική φιλοσοφία που να εστιάζει στη δημοκρατική νομιμοποίηση, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου, το ΝΑΤΟ κινδυνεύει να μετατραπεί σε τίποτε περισσότερο από ένα εργαλείο μεταβαλλόμενων εθνικών συμφερόντων.
Το μέλλον της συμμαχίας εξαρτάται τελικά λιγότερο από τις εξωτερικές απειλές που αντιμετωπίζει και περισσότερο από την ικανότητά της να επαναπροσδιορίσει τι πρεσβεύει η διατλαντική κοινότητα και τι, τελικά, επιδιώκει να υπερασπιστεί».
www.bankingnews.gr
Ο Davutoglu παρουσιάζει μια Ευρώπη γεωπολιτικά «γυμνή» και ανίσχυρη μπροστά στις καταιγιστικές εξελίξεις, την ώρα που το οικονομικό κέντρο βάρους μετατοπίζεται οριστικά προς την Ασία.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Ahmet Davutoglu, «το NATO προετοιμάζεται για τη σύνοδο κορυφής της 7–8 Ιουλίου στην Άγκυρα, ενώ αντιμετωπίζει τις προκλήσεις της Ρωσίας ή της Κίνας…
Την ίδια στιγμή, τα μέλη της δεν μοιράζονται πλέον μια συνεκτική κατανόηση των αξιών, της οικονομικής τάξης, του γεωπολιτικού οράματος και των νομικών αρχών που δημιουργήθηκε για να υπερασπιστεί».
Αλλά κάθε διαρκής στρατιωτική συμμαχία τελικά εξαρτάται από ένα παραπλανητικά απλό ερώτημα: Τι υπερασπίζεται;
Χωρίς σαφή απάντηση, γίνεται αντιδραστική, ορίζοντας τον εαυτό της από τους αντιπάλους της και όχι από ίδιους σκοπούς.
Όπως σημειώνει ο Τούρκος πολιτικός, «όταν το NATO ιδρύθηκε το 1949, αυτός ο σκοπός ήταν ξεκάθαρος.
Αναδυόμενο από την καταστροφή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η συμμαχία ιδρύθηκε για να υπερασπιστεί αυτό που οι ιδρυτές του αποκάλεσαν “ελεύθερο κόσμο” απέναντι στον σοβιετικό επεκτατισμό.
Πιο θεμελιωδώς, επιδίωξε να διατηρήσει μια φιλελεύθερη διεθνή τάξη που βασιζόταν σε τέσσερις αλληλοενισχυόμενους πυλώνες: δημοκρατική διακυβέρνηση, οικονομική ανοιχτότητα, τη γεωπολιτική πρωτοκαθεδρία της Δύσης και το διεθνές δίκαιο βασισμένο στον Χάρτη των ΗΠΑ.
Σήμερα, καθεμία από αυτές τις βάσεις βρίσκεται υπό πίεση.
Πουθενά δεν είναι αυτό πιο εμφανές από ό,τι στην πολιτική ταυτότητα της συμμαχίας, η οποία αποδυναμώνεται από δημοκρατική οπισθοχώρηση και την άνοδο της αυταρχικότητας».
Το NATO μπορεί να παραμένει ο ισχυρότερος στρατιωτικός συνασπισμός στον κόσμο, αλλά η ηθική του νομιμοποίηση εξαρτάται από το αν τα μέλη του συνεχίζουν να ενσαρκώνουν τις δημοκρατικές αξίες που διακηρύσσουν.
Η αντίδραση πολλών κυβερνήσεων του NATO στον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα έχει αποκαλύψει το διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ των διακηρυγμένων αξιών της συμμαχίας και των πολιτικών των μελών της.
Ενώ το Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο συνεχίζουν να εξετάζουν κατηγορίες για γενοκτονία και άλλες σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, αρκετά κορυφαία μέλη του NATO, με πιο χαρακτηριστικό τις ΗΠΑ, συνεχίζουν να παρέχουν στην κυβέρνηση του Ισραήλ πολιτική υποστήριξη και πολιτική κάλυψη.
Αλλά μια συμμαχία της οποίας η ιστορική νομιμοποίηση ριζώνει στη μεταπολεμική απόρριψη του φασισμού και της γενοκτονίας δεν μπορεί να αντέξει να εμφανίζεται επιλεκτική στην υπεράσπιση οικουμενικών ανθρωπιστικών αρχών.
Η ηθική συνέπεια δεν είναι ηθική πολυτέλεια• είναι ένα στρατηγικό πλεονέκτημα που το NATO εγκαταλείπει με δική του ευθύνη».
Αυξανόμενη πίεση
Όπως αναφέρει ο Davutoglu, «η φιλελεύθερη οικονομική τάξη τελεί επίσης υπό αυξανόμενη πίεση.
Παραδόξως, η μεγαλύτερη πρόκλησή της δεν προήλθε από τους αντιπάλους του NATO, αλλά από τα ίδια τα μέλη του, καθώς ο προστατευτισμός, οι εμπορικοί πόλεμοι με δασμούς και η πολιτικοποίηση του διεθνούς εμπορίου έχουν υπονομεύσει το σύστημα κανόνων που οι δυτικές χώρες οικοδόμησαν και διατήρησαν επί δεκαετίες μετά το 1945.
Εν τω μεταξύ, το κέντρο βάρους της παγκόσμιας οικονομίας έχει μετατοπιστεί αποφασιστικά προς την Ασία.
Όταν ιδρύθηκε το NATO, τα μέλη του αντιπροσώπευαν περίπου τα δύο τρίτα του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Το μερίδιό τους έχει πλέον μειωθεί σε λιγότερο από το μισό, καθώς η Ασία έχει αναδειχθεί στον κύριο κινητήρα ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας.
Ο τρίτος πυλώνας της μεταπολεμικής τάξης, η γεωπολιτική ηγεσία, έχει γίνει εξίσου εύθραυστος.
Ο Ψυχρός Πόλεμος παρείχε στο NATO σαφές στρατηγικό πλαίσιο.
Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, ωστόσο, η υπόθεση ότι η κυριαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών θα διαρκούσε έγινε κυρίαρχη αντίληψη, ενισχύοντας διαδοχικά κύματα διεύρυνσης του NATO και την πεποίθηση ότι η στρατιωτική υπεροχή από μόνη της μπορούσε να διαμορφώσει διεθνή αποτελέσματα.
Ο πόλεμος στο Αφγανιστάν αποκάλυψε τα όρια αυτής της υπόθεσης.
Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις Ηνωμένες Πολιτείες, το NATO ανέλαβε τη μεγαλύτερη και μακροβιότερη στρατιωτική επιχείρηση στην ιστορία του.
Ωστόσο, παρά δύο δεκαετίες συντριπτικής στρατιωτικής και τεχνολογικής υπεροχής, οι Taliban επέστρεψαν στην εξουσία.
Το δίδαγμα δεν ήταν ότι η ισχύς έχει καταστεί άνευ σημασίας, αλλά ότι η επιτυχία στο πεδίο της μάχης δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πολιτική στρατηγική.
Η διαρκής ασφάλεια απαιτεί διπλωματία, οικοδόμηση θεσμών, περιφερειακή εμπλοκή και μακροπρόθεσμο πολιτικό όραμα.
Αυτό το μάθημα είναι ακόμη πιο επίκαιρο στο σημερινό πολυπολικό τοπίο.
Ενώ η αποτροπή παραμένει απαραίτητη, τα πλαίσια του Ψυχρού Πολέμου δεν ταιριάζουν πλέον σε έναν κόσμο που διαμορφώνεται από οικονομικό καταναγκασμό, μετανάστευση, ενεργειακή ανασφάλεια, τεχνολογικό ανταγωνισμό και κυβερνοπόλεμο.
Το NATO πρέπει επομένως να συμπληρώσει τη στρατιωτική ισχύ με γεωπολιτική διορατικότητα και πιο σύνθετη κρατική στρατηγική.
Η ίδια η στρατηγική αντίφαση της Ευρώπης γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να αγνοηθεί.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να αποκλείει τη μοναδική χώρα που βρίσκεται στο σταυροδρόμι και των τριών περιοχών -την Τουρκία- παρότι η Ουκρανία, η Μαύρη Θάλασσα και η Μέση Ανατολή αποτελούν πλέον μία ενιαία, αλληλένδετη ζώνη αστάθειας».
Στρατηγική αυτονομία
Όπως αναφέρει ο Davutoglu, «Μια Ευρώπη που επιδιώκει στρατηγική αυτονομία δεν μπορεί να αντέξει να παραμένει στρατηγικά κατακερματισμένη.
Η ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας ενίσχυσε τη βόρεια πτέρυγα του ΝΑΤΟ, αλλά η αρχιτεκτονική ασφάλειας της νότιας Ευρώπης εξαρτάται πλέον από την ενσωμάτωση της Τουρκίας τόσο στους πολιτικούς θεσμούς όσο και στους θεσμούς ασφάλειας της ΕΕ.
Τέλος, η διεθνής έννομη τάξη υποχωρεί ολοένα και περισσότερο υπέρ της πολιτικής των μεγάλων δυνάμεων.
Η αξιοπιστία κάθε συμμαχίας εξαρτάται από την προθυμία της να υπερασπίζεται τους κανόνες που διακηρύσσει.
Ωστόσο, οι απειλές του προέδρου των Ηνωμένες Πολιτείες Donald Trump να “αναλάβει” τη Γροιλανδία αμφισβήτησαν μία από τις θεμελιώδεις αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ: την εδαφική ακεραιότητα των κυρίαρχων κρατών.
Όταν η ηγετική δύναμη του ΝΑΤΟ απειλεί την κυριαρχία ενός από τα ίδια της τα μέλη, η δέσμευση της συμμαχίας στο διεθνές δίκαιο αποδυναμώνεται.
Αυτές οι δομικές προκλήσεις επιδεινώνονται από το διευρυνόμενο ρήγμα σχετικά με τον στρατηγικό σκοπό του ΝΑΤΟ.
Βεβαίως, οι διαφωνίες μεταξύ συμμάχων δεν είναι κάτι νέο.
Ο πόλεμος στο Ιράκ, για παράδειγμα, δίχασε βαθιά τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους Ευρωπαίους εταίρους τους, αλλά και οι δύο πλευρές συνέχισαν να θεωρούν το ΝΑΤΟ απαραίτητο για τη διατλαντική ασφάλεια.
Οι σημερινές διαφωνίες είναι πιο θεμελιώδεις.
Υπό τον Donald Trump, οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερο το ΝΑΤΟ ως μια συναλλακτική σχέση, λαμβάνοντας σημαντικές αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής χωρίς διαβούλευση με βασικούς συμμάχους.
Ο πόλεμος με το Ιράν αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Η σύγκρουση, που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει το περιφερειακό τοπίο ασφάλειας και έχει διαταράξει βαθιά την παγκόσμια οικονομία, έχει σοβαρές επιπτώσεις για κάθε μέλος του ΝΑΤΟ, όμως η ίδια η συμμαχία φαίνεται να μην έχει διαδραματίσει κανέναν ρόλο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Μια συμμαχία της οποίας τα μέλη μπορούν να παρασυρθούν σε μια περιφερειακή σύγκρουση που δεν επέλεξαν συλλογικά ούτε ενέκριναν πολιτικά, κινδυνεύει να υπονομεύσει την αμοιβαία εμπιστοσύνη που απαιτείται για τη συνεργασία στην ασφάλεια.
Δεδομένου ότι η κρίση του ΝΑΤΟ είναι περισσότερο κρίση ταυτότητας παρά ικανοτήτων, η αναζωογόνησή της απαιτεί περισσότερα από υψηλότερους αμυντικούς προϋπολογισμούς ή ισχυρότερη αποτροπή.
Το ΝΑΤΟ χρειάζεται μια ανανεωμένη κανονιστική βάση που να εδράζεται στη δημοκρατική νομιμοποίηση και τα ανθρώπινα δικαιώματα, μια επαναδέσμευση στο διεθνές δίκαιο και ένα οικονομικό όραμα προσαρμοσμένο σε μια εποχή μεταβαλλόμενης παγκόσμιας ισχύος.
Αυτά δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστές ατζέντες.
Χωρίς μια συνεκτική στρατηγική φιλοσοφία που να εστιάζει στη δημοκρατική νομιμοποίηση, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου, το ΝΑΤΟ κινδυνεύει να μετατραπεί σε τίποτε περισσότερο από ένα εργαλείο μεταβαλλόμενων εθνικών συμφερόντων.
Το μέλλον της συμμαχίας εξαρτάται τελικά λιγότερο από τις εξωτερικές απειλές που αντιμετωπίζει και περισσότερο από την ικανότητά της να επαναπροσδιορίσει τι πρεσβεύει η διατλαντική κοινότητα και τι, τελικά, επιδιώκει να υπερασπιστεί».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών