Τελευταία Νέα
Διεθνή

Εφιάλτης στην ΕΕ: Χιλιάδες νεκροί από τον καύσωνα, ουρές και ξύλο για ένα κλιματιστικό – Η Κίνα παραδίδει μαθήματα διακυβέρνησης

Εφιάλτης στην ΕΕ: Χιλιάδες νεκροί από τον καύσωνα, ουρές και ξύλο για ένα κλιματιστικό – Η Κίνα παραδίδει μαθήματα διακυβέρνησης
Εικόνες Δυτικοευρωπαίων που περιμένουν σε ουρές επί ώρες κάτω από τον καυτό ήλιο για να αποκτήσουν ένα κλιματιστικό έχουν γίνει συνηθισμένες.
«Να εγκαταστήσει κανείς κλιματιστικά (AC) ή όχι — ιδού το ερώτημα».
Σφοδρό κύμα καύσωνα πλήττει την Ευρώπη εδώ και έναν μήνα, ανεβάζοντας τον αριθμό των θανάτων που αποδίδονται στην ακραία ζέστη σε χιλιάδες σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Γερμανία.
Εικόνες Δυτικοευρωπαίων που περιμένουν σε ουρές επί ώρες κάτω από τον καυτό ήλιο για να αποκτήσουν ένα κλιματιστικό έχουν γίνει συνηθισμένες.
Κάποιοι μάλιστα πλακώνονται για ένα μηχάνημα.
Αυτές οι ειδήσεις είναι ανησυχητικές.
Η Ευρώπη εδώ και καιρό καυχιέται ότι είναι ανεπτυγμένη, ώριμη και σύγχρονη, και πράγματι πολλές ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν ισχυρές βιομηχανικές βάσεις και υψηλά επίπεδα διαβίωσης.
Όμως γιατί η Ευρώπη, που επί μακρόν αυτοπροβάλλεται ως «θεματοφύλακας του περιβάλλοντος», αποδεικνύεται τόσο απροετοίμαστη να αντιμετωπίσει μια προβλέψιμη, κλιματικά προκαλούμενη καταστροφή;
Τα καλοκαίρια στην Ευρώπη στο παρελθόν ήταν σχετικά ήπια, οπότε η έλλειψη εγκαταστάσεων ψύξης οφείλεται σε ιστορικούς παράγοντες.
Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή έχει εδώ και καιρό σημάνει συναγερμό• τα κύματα καύσωνα δεν είναι πλέον απλά τυχαία γεγονότα.
Αντιμέτωπες με αυτή τη νέα κανονικότητα, οι κυβερνήσεις θα έπρεπε να σχεδιάζουν προληπτικά την αστική ανανέωση, την ενεργειακή ασφάλεια, τη στήριξη των ευάλωτων ομάδων και τη διανομή έκτακτων προμηθειών.
Όμως, όταν χτυπά η καταστροφή, οι Ευρωπαίοι πολιτικοί δεν αναζητούν τρόπους να αυξήσουν την παραγωγή ή να εισαγάγουν πιο οικονομικά κλιματιστικά για τον πληθυσμό• αντίθετα, συνεχίζουν να μεταθέτουν ευθύνες ή να εκμεταλλεύονται την ευκαιρία για να προωθήσουν τις δικές τους πολιτικές ατζέντες.
Υπό μία έννοια, η βαθύτερη αιτία της κρίσης των κλιματιστικών στην Ευρώπη βρίσκεται στην υστέρηση της διακυβερνητικής ικανότητας• πρόκειται περισσότερο για ανθρώπινο παράγοντα παρά για μια απλή φυσική καταστροφή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αμφισβητείται η αξία των ευρωπαϊκών εμπειριών, ούτε υπάρχει πρόθεση υπεραπλούστευσης σύνθετων ζητημάτων.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα αποτελούν πρόκληση για όλη την ανθρωπότητα και καμία χώρα δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη.

Τα διδάγματα από την Κίνα

Στην αναζήτηση λύσεων, οι συστηματικές πρακτικές της Κίνας τα τελευταία χρόνια, με την ενσωμάτωση της «οικολογικής πολιτισμικής ανάπτυξης» στη εθνική στρατηγική της, ενδέχεται να προσφέρουν χρήσιμα διδάγματα για την Ευρώπη.
Πρώτον, η προσήλωση στη συστημική σκέψη.
Η Ευρώπη ηγείται παγκοσμίως στην ανάπτυξη ενεργειακής αποδοτικότητας κτιρίων, τεχνολογιών αντλιών θερμότητας χαμηλών εκπομπών και φιλικών προς το περιβάλλον ψυκτικών μέσων• ωστόσο, η επιδίωξη ακραίων μειώσεων εκπομπών στην περιβαλλοντική πολιτική έχει οδηγήσει στην παραμέληση της συντονισμένης ανάπτυξης σε άλλους τομείς.
Αντίθετα, η Κίνα αντιμετωπίζει το οικοσύστημα ως ένα οργανικό σύνολο, με τον «άνθρωπο» να αποτελεί ζωτικό συστατικό του. Η ανάπτυξη της οικολογικής πολιτισμικής της στρατηγικής αποτελεί ένα συστημικό και ολιστικό πλαίσιο διακυβέρνησης.
Αυτό σημαίνει ότι κατά τον σχεδιασμό της αστικής ανάπτυξης, της ενεργειακής πολιτικής, των οικοδομικών προτύπων ή ακόμη και των μέτρων κοινωνικής ευημερίας, πρέπει να σταθμίζονται συνολικά τα οφέλη ώστε να επιτυγχάνεται η «ενσωμάτωση πολλαπλών σχεδίων» και συνεργιστικά αποτελέσματα.
Για παράδειγμα, η ανακαίνιση παλαιών κτιρίων σέβεται τον αρχικό τους χαρακτήρα, ενώ παράλληλα αξιοποιεί καινοτόμες τεχνολογίες για πρακτικές και προσαρμοστικές λύσεις• αντίστοιχα, η πράσινη μετάβαση εξισορροπεί την ενεργειακή ασφάλεια, τη βιομηχανική αναβάθμιση και την ποιότητα ζωής των πολιτών, αποφεύγοντας τις παγίδες της μονοδιάστατης επιδίωξης ενός και μόνο στόχου.
Δεύτερον, είναι κρίσιμη η προσήλωση σε μια φιλοσοφία ανάπτυξης που έχει ως επίκεντρο τον άνθρωπο και τη συλλογική πρόοδο.
Παρότι η Ευρώπη διαθέτει σημαντικά τεχνολογικά πλεονεκτήματα, η έντονη εξάρτησή της από τον μηχανισμό της αγοράς έχει οδηγήσει στη συγκέντρωση πόρων στα χέρια των οικονομικά ισχυρών.
Παράλληλα, η σύγκρουση ανάμεσα στις ξεπερασμένες γραφειοκρατικές διαδικασίες και την ανάγκη άμεσης αντιμετώπισης των πιεστικών κοινωνικών προβλημάτων αναδεικνύει ότι το ευρωπαϊκό αναπτυξιακό πρότυπο εξακολουθεί να στερείται μιας ουσιαστικά ανθρωποκεντρικής κατεύθυνσης.
Μάλιστα, ορισμένα ευρωπαϊκά μέσα έχουν περιγράψει τα πρόσφατα κύματα καύσωνα ως ένα είδος «κλιματικού ταξικού πολέμου».
Η προσέγγιση της Κίνας γύρω από τον «οικολογικό πολιτισμό» δεν περιορίζεται σε ένα τεχνολογικό ή ενεργειακό εγχείρημα μείωσης εκπομπών, αλλά συνιστά μια συνολική κοινωνική διαδικασία στην οποία οι πολίτες συμμετέχουν, συνδιαμορφώνουν και μοιράζονται τα αποτελέσματα.
Ενδεικτικά, η Κίνα έχει συνδέσει στοχευμένα την καταπολέμηση της φτώχειας με την ανάπτυξη οικολογικών βιομηχανιών, ενώ έχει εντάξει στο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας επιδοτήσεις για ενεργειακά αποδοτικές συσκευές και κλιμακωτές τιμολογήσεις ηλεκτρικής ενέργειας με κοινωνικά κριτήρια.
Δεν πρόκειται απλώς για επέκταση του κράτους πρόνοιας, αλλά για μια βαθύτερη μετατόπιση: από την αντίληψη του κλιματισμού ως ατομικής καταναλωτικής επιλογής, στην αναγνώρισή του ως στοιχείου που συνδέεται με την κρατική ευθύνη για τη διασφάλιση βασικών όρων διαβίωσης.
Τρίτον —και κυριότερο— είναι αναγκαίο να ξεπεραστεί η λανθασμένη αντίληψη ότι η προστασία του περιβάλλοντος και η οικονομική ανάπτυξη βρίσκονται εκ φύσεως σε αντίθεση.
Αντιθέτως, μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά και να ενισχύουν η μία την άλλη.
Στην ευρωπαϊκή συζήτηση για την πράσινη μετάβαση δίνεται συχνά υπερβολική έμφαση σε αυστηρούς στόχους μείωσης εκπομπών, ενώ παραγνωρίζονται οι άμεσες ανάγκες των πολιτών για βασικά δικαιώματα επιβίωσης, όπως η πρόσβαση σε δροσιά κατά τη διάρκεια ακραίων θερμοκρασιών.
Αντίθετα, η Κίνα επιχειρεί, παράλληλα με την αντιμετώπιση πρακτικών προκλήσεων όπως η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και ο περιορισμός του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας, να μετατρέψει τους οικολογικούς της πόρους σε κινητήριες δυνάμεις οικονομικής ανάπτυξης.
Με αυτόν τον τρόπο αναδεικνύει ότι η πράσινη ανάπτυξη και η βελτίωση της ποιότητας ζωής μπορούν να συνυπάρχουν.
Μόνο όταν τα οφέλη της πράσινης μετάβασης γίνονται απτά στην καθημερινότητα των πολιτών μπορεί να διαμορφωθεί διαρκής κοινωνική αποδοχή και να διατηρηθεί η δυναμική της αλλαγής.
Αυτή η λογική συνοψίζεται συχνά στη φράση ότι «τα καθαρά νερά και τα καταπράσινα βουνά αποτελούν ανεκτίμητο πλούτο».
Το πρόσφατο κύμα καύσωνα προσφέρει ένα σημαντικό μάθημα σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η αποτελεσματικότητα ενός συστήματος διακυβέρνησης δεν κρίνεται από τις ίδιες του τις διακηρύξεις περί ανωτερότητας, αλλά από την ικανότητά του να επιλύει πραγματικά προβλήματα, να προστατεύει τους πολίτες του στις κρίσιμες στιγμές και να μετατρέπει τους μακροπρόθεσμους σχεδιασμούς σε απτές πράξεις.
Καθώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα γίνονται ολοένα και συχνότερα, όλες οι χώρες έχουν να ωφεληθούν από την αμοιβαία ανταλλαγή εμπειριών και πρακτικών.

Αναστοχασμός

Η Ευρώπη οφείλει να αναστοχαστεί τις αδυναμίες του μοντέλου διακυβέρνησής της, ενώ η Κίνα συνεχίζει να βελτιώνεται μέσα από την εξωστρέφεια και τη διεθνή συνεργασία.
Οι δύο πλευρές διαφέρουν ως προς τα πολιτικά συστήματα, την ιστορική τους εμπειρία και τις πολιτισμικές τους παραδόσεις, όμως ακριβώς αυτή η διαφορετικότητα καθιστά την αμοιβαία μάθηση μεταξύ των πολιτισμών ιδιαίτερα πολύτιμη.
Κάποτε, ορισμένοι στην Ευρώπη υιοθετούσαν μια πατερναλιστική στάση απέναντι στην Κίνα, πολιτικοποιώντας τη φυσιολογική οικονομική και εμπορική συνεργασία και αμφισβητώντας την ανταγωνιστικότητα των κινεζικών επιχειρήσεων.
Ωστόσο, το πρόσφατο κύμα καύσωνα ανέδειξε μια διαφορετική πραγματικότητα: η αυξανόμενη ζήτηση των Ευρωπαίων καταναλωτών για κινεζικά κλιματιστικά και άλλα προϊόντα ψύξης καταδεικνύει την αδιαμφισβήτητη αξία της αμοιβαία επωφελούς συνεργασίας στο πλαίσιο της οικονομικής παγκοσμιοποίησης.
Η Κίνα δηλώνει έτοιμη να συνεργαστεί με την Ευρώπη και άλλους εταίρους για την προώθηση της πράσινης ανάπτυξης και τη βελτίωση της ευημερίας των πολιτών.
Τα γεγονότα πρέπει να αποτελούν τον καθρέφτη, η καθημερινότητα των πολιτών το μέτρο σύγκρισης και η συνεργασία τον δρόμο προς τα εμπρός.
Όσοι πραγματικά θέτουν τον άνθρωπο στο επίκεντρο, τελικά θα κερδίσουν τη διαρκή εμπιστοσύνη των κοινωνιών τους.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης