Η στοχοποίηση του κ. Κούλογλου αποτελεί το πρώτο γνωστό περιστατικό στο οποίο παραβιάστηκε το τηλέφωνο εν ενεργεία μέλους της επιτροπής PEGA
Σχετικά Άρθρα
Νέα «καρφιά» Σαμαρά για τις υποκλοπές: Ακόμα και σήμερα προσπαθώ να μάθω το λόγο της παρακολούθησης μου
Βόμβα Τσίπρα στο Θησείο με καρφί σε Καρυστιανού: ΕΛΑΣ το νέο κόμμα – Σκληρή επίθεση σε ΝΔ για Τέμπη, υποκλοπές και ΟΠΕΚΕΠΕ
Δεξιά έκρηξη γκρεμίζει το Μαξίμου: Πόλεμος Σαμαρά σε Μητσοτάκη για υποκλοπές και ελληνοτουρκικά - Σπάει στα δύο η Νέα Δημοκρατία
Θύμα επανειλημμένης κατασκοπείας έπεσε ο Στέλιος Κούλογλου, ενώ ο ίδιος εργαζόταν σε έρευνα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τους πωλητές του λογισμικού παρακολούθησης, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Ειδικότερα, σύμφωνα με έκθεση από το Citizen Lab, την ψηφιακή παρατηρητική ομάδα του Πανεπιστημίου του Τορόντο, ο κ. Κούλογλου, δημοσιογράφος και πρώην μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, είδε το iPhone του να παραβιάζεται από λογισμικό κατασκοπείας που κατασκευάζει η ισραηλινή εταιρεία NSO Group σε τουλάχιστον δύο περιπτώσεις μεταξύ 2022 και 2023.
Η NSO πουλάει το λογισμικό κατασκοπείας της, γνωστό ως «Pegasus», αποκλειστικά σε κυβερνήσεις και υπηρεσίες επιβολής του νόμου, και προορίζεται για χρήση στην παρακολούθηση τρομοκρατών και άλλων σοβαρών εγκληματιών. Η τεχνολογία αυτή επιτρέπει στις αρχές να χακάρουν εξ αποστάσεως κινητά τηλέφωνα, να κρυφακούν τηλεφωνικές κλήσεις και ιδιωτικά μηνύματα, καθώς και να δημιουργούν αντίγραφα των δεδομένων που είναι αποθηκευμένα σε μια συσκευή.
Ωστόσο, το Pegasus έχει χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα από κυβερνήσεις για να στοχοποιήσει δημοσιογράφους, ακτιβιστές και πολιτικούς αντιπάλους, σύμφωνα με ερευνητές και δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης.
Η στοχοποίηση της επιτροπής PEGA
Την εποχή που παραβιάστηκε το τηλέφωνό του, ο κ. Κούλογλου εργαζόταν στην επιτροπή PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία συστάθηκε για να εξετάσει εξονυχιστικά το εμπόριο του Pegasus της NSO και άλλων τεχνολογιών παρακολούθησης που χρησιμοποιούνται από κυβερνήσεις. Η έκθεση της επιτροπής κατέληξε το 2023 στο συμπέρασμα ότι τέτοιες τεχνολογίες αποτελούν «απειλή για τη δημοκρατία και τα θεμελιώδη δικαιώματα» και ζήτησε αυστηρότερη ρύθμιση σχετικά με τον τρόπο χρήσης και πώλησής τους εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο κ. Κούλογλου δήλωσε σε συνέντευξή του ότι το τηλέφωνό του περιείχε επικοινωνίες με τον πρώην πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, εκτός από ιδιωτικές ιατρικές πληροφορίες και δημοσιογραφικές επαφές.
Ανέφερε ότι δεν είναι σίγουρος για το ποια κυβέρνηση μπορεί να τον είχε στοχοποιήσει με το λογισμικό της NSO. «Θα κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ για να μάθω ποιος είναι ο υπεύθυνος», δήλωσε.
Η έκθεση του Citizen Lab δεν προσδιορίζει ποιος μπορεί να χρησιμοποίησε το λογισμικό κατασκοπείας για να στοχοποιήσει τον κ. Κούλογλου. Ωστόσο, η ομάδα βρήκε στοιχεία που υποδηλώνουν ότι η ίδια οντότητα που χάκαρε τον Έλληνα πολιτικό είχε επίσης στοχοποιήσει μια ομάδα επτά ρωσόφωνων και λευκορωσόφωνων ανεξάρτητων δημοσιογράφων και ακτιβιστών της αντιπολίτευσης που εδρεύουν στην Ευρώπη.
Η μέθοδος του χακαρίσματος
Σε τουλάχιστον μία από τις επιθέσεις εναντίον του κ. Κούλογλου, το λογισμικό της NSO παραβίασε το iPhone του χρησιμοποιώντας αυτό που είναι γνωστό ως exploit «μηδενικού κλικ» (zero-click), σύμφωνα με το Citizen Lab. Αυτό σημαίνει ότι η συσκευή του παραβιάστηκε αθόρυβα, χωρίς ο ίδιος να κάνει κλικ σε κάποιον κακόβουλο σύνδεσμο. Τέτοιες μέθοδοι συγκαταλέγονται στους πιο εξελιγμένους –και δαπανηρούς– γνωστούς τρόπους παραβίασης κινητών συσκευών.
Αρκετά Ευρωπαίοι βουλευτές έχουν στοχοποιηθεί στο παρελθόν από το λογισμικό της NSO, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων Καταλανών νομοθετών μεταξύ 2019 και 2020 και ενός Γάλλου εκπροσώπου το 2023. Όμως, η στοχοποίηση του κ. Κούλογλου αποτελεί το πρώτο γνωστό περιστατικό στο οποίο παραβιάστηκε το τηλέφωνο εν ενεργεία μέλους της επιτροπής PEGA.
Αντιδράσεις και κριτική
Ο John Scott-Railton, ανώτερος ερευνητής στο Citizen Lab, δήλωσε ότι η υπόθεση υπογραμμίζει πως το εκτελεστικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πρέπει να λάβει αυστηρότερα μέτρα για την καταπολέμηση του λογισμικού κατασκοπείας στην ήπειρο.
«Αυτή η υπόθεση αποτελεί την απόλυτη ειρωνεία της κρίσης του λογισμικού κατασκοπείας στην Ευρώπη», δήλωσε ο Scott-Railton. «Κάποιος που βρισκόταν στην ίδια την επιτροπή που είχε αναλάβει να ερευνήσει το Pegasus μολύνεται από αυτό. Και τι έχει συμβεί από τότε; Οι συστάσεις της επιτροπής έχουν αγνοηθεί».
Ο Antoine Lomba, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανέφερε σε γραπτή δήλωσή του μέσω email ότι η Επιτροπή «εργάζεται για την αντιμετώπιση της παράνομης χρήσης λογισμικού κατασκοπείας από διάφορες οπτικές γωνίες του δικαίου της ΕΕ». «Η θέση της Επιτροπής είναι πολύ σαφής: Οποιαδήποτε προσπάθεια παράνομης πρόσβασης σε δεδομένα πολιτών, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων και πολιτικών αντιπάλων, είναι απαράδεκτη», δήλωσε. «Πρόκειται για ένα περίπλοκο ζήτημα και πρέπει να αντιμετωπιστεί συνολικά. Ορισμένες από τις προκλήσεις έχουν ήδη αντιμετωπιστεί μέσω της νομοθεσίας. Άλλες αντιμετωπίζονται μέσω μη νομοθετικών εργαλείων».
Η Sophie in 't Veld, Ολλανδή πρώην ευρωβουλευτής που διετέλεσε εισηγήτρια της επιτροπής PEGA, δήλωσε ότι δεν βλέπει τη στοχοποίηση του κ. Κούλογλου ως μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μάλλον ως «μέρος ενός συστήματος» επιθέσεων. «Εδώ και πέντε χρόνια υπάρχει πλήρης ατιμωρησία για την κατάχρηση λογισμικού κατασκοπείας», δήλωσε. «Υπήρξαν απολύτως μηδενικές συνέπειες. Το σκάνδαλο είναι ότι κανείς δεν κουνάει το δάχτυλό του για να βάλει τέλος σε αυτό».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών