Τι πρέπει να γνωρίζετε, τι αλλάζει; - Η Νίκη Κεραμέως γκρεμίζει το νόμο Κατρούγκαλου για τις συντάξεις χηρείας

Στην ανατροπή του νόμου Κατρούγκαλου για τις συντάξεις χηρείας που διασώζονται από τις μειώσεις στο 50% από το 70% προχωρά η κυβέρνηση, που καθαρίζει το τοπίο και με την Εθνική σύνταξη με μηνιαίο όφελος ως 400 ευρώ για καθέναν από τους 150.000 δικαιούχους.
Η σχετική νομοθετική ρύθμιση πρόκειται να κατατίθεται σύντομα στη Βουλή, όπως προανήγγειλε η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, ενώ ταυτόχρονα θα συνεχίζεται η καταβολή δύο εθνικών συντάξεων, εφόσον προέρχονται από διαφορετικά ταμεία.

Η… επιλογή

Σήμερα ο δικαιούχος σύνταξης χηρείας λαμβάνει-μετά από επιλογή δική του- τη μεγαλύτερη από τις δυο εθνικές συντάξεις. Έτσι, κάποιος δικαιούχος σύνταξης χηρείας μπορεί να κερδίζει από το ποσό της δεύτερης σύνταξης μέχρι 446,86 € για πλήρη ασφάλιση του/της θανούντος, 402,18 € για 19 χρόνια και 312,81 € για 15 χρόνια ασφάλισης.
Για τους 12.000 συνταξιούχους του Δημοσίου αναμένεται να υπάρξουν αναδρομικά από τις επιστροφές στις περικοπές που εφαρμόστηκαν από το 2020, είτε σε δόσεις είτε με συμψηφισμούς (μείωση) στον φόρο εισοδήματος.

Επιστροφές και αναδρομικά

Στον ιδιωτικό τομέα δεν θα υπάρξουν επιστροφές και αναδρομικά αφού δεν εφαρμόστηκε ο νόμος, αλλά θα καταργηθούν οι αναδρομικές περικοπές από τις συντάξεις χηρείας που έπρεπε να κοπούν και δεν κόπηκαν μετά το 2019.
Να σημειωθεί ότι ο νόμος 4387/2016 (Κατρούγκαλου) κατέβαζε τη σύνταξη χηρείας στο 50% της σύνταξης του θανόντος και μετά από μια τριετία στο 25%, εφόσον, κατόπιν ελέγχου, ο δικαιούχος (χήρα/χήρος) έπαιρνε δική του σύνταξη ή εργαζόταν.
Με τον νόμο 4670/2020 (νόμος Βρούτση) το 50% αυξήθηκε στο 70%, αλλά δεν απαλείφθηκαν οι λόγοι περικοπής μετά την τριετία (δεύτερη σύνταξη ή εργασία), με αποτέλεσμα να επικρέμεται η «δαμόκλειος σπάθη» μειώσεων από το 70% στο 35% για δεκάδες χιλιάδες δικαιούχους συντάξεων χηρείας.
Να σημειωθεί ότι η κυβέρνηση προχωρά πιο πέρα από την πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ έκρινε συνταγματική τη διάταξη του νόμου Τσίπρα-Κατρούγκαλου που καταργεί τη μία από τις δύο εθνικές συντάξεις  όταν η χήρα,  εκτός από τη σύνταξη του αποθανόντος, λαμβάνει και δική της σύνταξη (εξ ιδίου δικαιώματος).

Η εκδίκαση

Η υπόθεση είχε δικαστεί στις 5-12-2024 ενώπιον του ΣτΕ (7μελής σύνθεση) και οι εκπρόσωποι των συνταξιούχων χηρείας είχαν ζητήσει την ακύρωση της Φ.80000/Δ17/109302/30-12-2021 εγκυκλίου του πρώην Υφυπουργού Κοινωνικών Ασφαλίσεων κ.Τσακλόγλου με θέμα «Εθνική σύνταξη και κατώτατα όρια σε περίπτωση σώρευσης-Συντάξεις χηρείας μετά την πρώτη τριετία».
Ο νόμος προέβλεπε ότι αν ο επιζών σύζυγος εργάζεται ή λαμβάνει δική του σύνταξη, η σύνταξη χηρείας από το 70% που καταβάλλεται κατά τα 3 πρώτα χρόνια, στη συνέχεια μειώνεται κατά 50% (συνεπώς δίνεται το 35% της αρχικής σύνταξης του θανόντος).
Ωστόσο, η διάταξη αυτή εφαρμόστηκε αποσπασματικά και σχεδόν ποτέ στον ιδιωτικό τομέα, ενώ αντίθετα εφαρμόστηκε σε άλλες κατηγορίες, όπως στο Δημόσιο και σε συντάξεις του πρώην ΟΓΑ (Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων), με αποτέλεσμα να δημιουργήθηκαν δύο κατηγορίες συνταξιούχων:
Αυτούς που συνεχίζουν να λαμβάνουν πλήρη σύνταξη θανάτου
Εκείνους που έχουν ήδη υποστεί σημαντικές περικοπές.

Οι ανακοινώσεις

Όπως υποστήριξε χθες 2/7 στη Bουλή η κ. Κεραμέως, με την κατάργηση της περικοπής των συντάξεων χηρείας μετά την πάροδο της τριετίας, που προβλέπεται στο Νόμο Κατρούγκαλου:

• Απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής αναδρομικών ποσών όλοι οι συνταξιούχοι χηρείας μετά το νόμο Κατρούγκαλου, για τους οποίους δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα η περικοπή αυτή.
• Προβλέπεται ότι θα συνεχίσει κανονικά η καταβολή δύο εθνικών συντάξεων στις περιπτώσεις όπως οι συντάξεις χηρείας, όπου η σώρευση των δύο εθνικών συντάξεων πηγάζει από διαφορετικά δικαιώματα.

Όπως διευκρίνισε η υπουργός, «αυτό σημαίνει ότι όλοι οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας που υπάγονται στο ισχύον πλαίσιο του νόμου Κατρούγκαλου θα εξακολουθούν να λαμβάνουν και μετά την πάροδο της τριετίας το 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς τη μείωση στο 35%, δεν θα οφείλουν ούτε ένα ευρώ αναδρομικά, και στην περίπτωση της σώρευσης θα συνεχίσουν να λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις. Όσοι είχαν ήδη υποστεί τη μείωση του νόμου Κατρούγκαλου, θα δουν τη σύνταξή τους να ανεβαίνει στο 70%, ενώ όσοι αγωνιούσαν ότι θα μειωθεί η σύνταξη χηρείας το επόμενο διάστημα, δεν θα μειωθεί καθόλου, θα παραμείνει στο 70%».
Η κα Κεραμέως υπενθύμισε ότι η υπεραπόδοση που πέτυχε το υπουργείο Εργασίας πέρυσι, σε σχέση με τους στόχους του μεσοπρόθεσμου, σημειώνοντας υπέρβαση κατά 800 εκ. περίπου, επέτρεψε να κατευθυνθεί σημαντικό μέρος του μερίσματος στη μεγάλη μείωση των φορολογικών συντελεστών από 1/1/26 και στην κατάργηση της προσωπικής διαφοράς στους συνταξιούχους, ένα αίτημα πολλών χρόνων.

Αντ. Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr