Ως προς ίσως το σημαντικότερο κριτήριο από όλα — τον χρόνο και την ευχέρεια επιλογών — το MOU φαίνεται να λειτουργεί.
(upd3) Μια συμφωνία μόλις δύο σελίδων, γεμάτη ασάφειες που επιτρέπουν κάθε είδους ερμηνεία, έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα διπλωματικά εγχειρήματα των τελευταίων δεκαετιών.
Το «Μνημόνιο Κατανόησης» (MOU) μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση του Donald Trump ως η συμφωνία που απέτρεψε μια παγκόσμια οικονομική κρίση και άνοιξε τον δρόμο για αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη διαφωνούν σχεδόν σε κάθε βασικό σημείο του κειμένου, ενώ οι εξελίξεις που ακολούθησαν έκτοτε όχι μόνο δεν ξεκαθάρισαν το τοπίο, αλλά ανέδειξαν ακόμη περισσότερο κενά, αντιφάσεις και κινδύνους που μάλιστα προκάλεσαν και νέο γύρο - έστω και πρόσκαιρης - στρατιωτικής αντιπαράθεσης
Και όμως παρόλο αυτά, το χαοτικό αυτό… μνημόνιο των 2 σελίδων έβαλε τέλος στην στρατιωτική αντιπαράθεση και στην παγκόσμια οικονομική και ενεργειακή κρίση, διατηρώντας παράλληλα ανοικτούς τους διπλωματικούς διαύλους των δύο πλευρών…
Το θολό τοπίο και οι εκπλήξεις εκτιμάται ότι θα συνεχιστούν τουλάχιστον … έως τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ…
Διεθνής συμφωνία
Το 14 σημείων «Μνημόνιο Κατανόησης» (Memorandum of Understanding - MOU) συγκαταλέγεται στις πιο παράδοξες διεθνείς συμφωνίες των τελευταίων ετών.
Σύντομο σε λεπτομέρειες, στις μόλις δύο σελίδες του φέρεται να παραχωρεί σημαντικές προκαταβολικές αμερικανικές παραχωρήσεις προς το Ιράν, με αντάλλαγμα το άνοιγμα των Στενών του Hormuz, τα οποία ήταν ήδη ανοικτά πριν από τον πόλεμο που ξεκίνησε ο Πρόεδρος Donald Trump τον Φεβρουάριο και τον οποίο τώρα ελπίζει να τερματίσει.
Το έγγραφο έχει δεχθεί δριμεία κριτική από πολλούς Ρεπουμπλικανούς, ενώ οι Δημοκρατικοί το υποδέχθηκαν με διάθεση του τύπου «σας τα λέγαμε», επισημαίνοντας συγκριτικά τη συμφωνία για τα πυρηνικά της εποχής Obama: μια συμφωνία 159 σελίδων που επέβαλε περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Τι έχουν συμφωνήσει για Hormuz
Εν τω μεταξύ, το Ιράν έχει ερμηνεύσει το MOU ως συμφωνία που δεν απαιτεί καν την ανεμπόδιστη διέλευση από τα Στενά του Hormuz - το μοναδικό ζήτημα που, σύμφωνα με την κυβέρνηση Trump, αποτέλεσε εξαρχής τον λόγο σύναψης της συμφωνίας.
Το Ιράν έχει εξαπολύσει επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον εμπορικών πλοίων που, κατά την άποψή του, παραβιάζουν τη δική του ερμηνεία της συμφωνίας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν στόχους στο εσωτερικό του Ιράν ως απάντηση - και προκειμένου να επιβάλουν τη δική τους ερμηνεία της συμφωνίας.
Κάθε σημείο και διαφορετική ερμηνεία
Σύμφωνα με το CNN, σχεδόν κάθε σημείο που οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν ότι προβλέπει η συμφωνία - από την αποδέσμευση κεφαλαίων ώστε το Ιράν να αγοράζει αμερικανική σόγια, έως την άρση κυρώσεων μόνο ως αντάλλαγμα για συγκεκριμένες ενέργειες του Ιράν - το Ιράν απαντά ότι σημαίνει κάτι διαφορετικό: ότι δεν υπάρχουν περιορισμοί ως προς το πού μπορούν να δαπανηθούν τα αποδεσμευμένα κεφάλαια και ότι η άρση των κυρώσεων αποτελεί προϋπόθεση ακόμη και για τη συνέχιση των συνομιλιών.
Οι λέξεις δεν έχουν σημασία
Τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο περίπλοκα.
Η πρώτη παράγραφος της συμφωνίας κηρύσσει κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, χωρίς καμία λεπτομέρεια.
Το Ιράν ερμήνευσε αυτό ως υποχρέωση του Ισραήλ να αποχωρήσει από τον νότιο Λίβανο, όπου βρίσκεται από το 2024 βάσει προηγούμενης συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.
Το Ισραήλ αρνήθηκε.
Στη συνέχεια, την περασμένη εβδομάδα, το Ισραήλ και ο Λίβανος υπέγραψαν ξεχωριστή συμφωνία, σύμφωνα με την οποία το Ισραήλ θα αποχωρήσει μόνο όταν ο λιβανικός στρατός μπορέσει να εκτοπίσει τη Hezbollah από τις συγκεκριμένες περιοχές.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι αυτή η νέα συμφωνία παραβιάζει το MOU.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες απαντούν ότι απλώς ενσωματώνει όσα ήδη προβλέπονται στο MOU.
Για να εξηγήσει αυτή τη σύγχυση, ο Αντιπρόεδρος JD Vance, επικεφαλής διαπραγματευτής της συμφωνίας, δήλωσε ότι «οι λέξεις δεν έχουν σημασία», ενώ το Ιράν επικαλείται το MOU ως ισοδύναμο μιας δεσμευτικής διεθνούς συνθήκης.
Διαφωνούν και για το εάν… μιλάνε
Είναι εύκολο να χλευάσει κανείς αυτές τις συνεχείς μεταστροφές ως περίπτωση που αγγίζει τα όρια της διπλωματικής κακοδιοίκησης.
Για πρώτη φορά στην ιστορία, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών υπέγραψε συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, κι όμως κανείς δεν φαίνεται να συμφωνεί σχετικά με το τι ακριβώς προβλέπει το MOU ή ακόμη και ποιος είναι ο σκοπός του.
Αυτή την εβδομάδα, στη Doha, οι αμερικανικές και οι ιρανικές αντιπροσωπείες επρόκειτο να συναντηθούν, προκειμένου να αποσαφηνίσουν τις αμοιβαίες προσδοκίες και, ενδεχομένως, να επανεκκινήσουν τις μέχρι στιγμής ανενεργές συνομιλίες για τα πυρηνικά, τις οποίες το MOU προβλέπει ότι θα οδηγήσουν σε μια συνολική συμφωνία.
Ωστόσο, οι διαπραγματευτές του Trump συναντήθηκαν με μεσολαβητές από το Κατάρ και όχι με Ιρανούς αξιωματούχους, ενώ υπάρχει διαφωνία ακόμη και για το αν διεξάγονται συνομιλίες σε χαμηλότερο επίπεδο.
Είτε πραγματοποιηθούν είτε όχι αυτές οι συνομιλίες, δεν θα περίμενε κανείς να προκύψουν σημαντικά αποτελέσματα.
Αν το MOU φαινόταν ασύνδετο όταν πρωτοπαρουσιάστηκε, στην πράξη έχει γίνει ακόμη περισσότερο.
Που λειτουργεί το μνημόνιο
Ωστόσο, ως προς ίσως το σημαντικότερο κριτήριο από όλα — τον χρόνο και την ευχέρεια επιλογών — το MOU φαίνεται να λειτουργεί.
Ο Henry Kissinger είχε πει κάποτε: «Όταν οι ηγέτες θέλουν να κερδίσουν χρόνο, προτείνουν συνομιλίες».
Αυτό φαίνεται να συμβαίνει και εδώ, τόσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και για το Ιράν.
Το παρατεταμένο αδιέξοδο στα Στενά έβλαπτε τους πάντες.
Ο αμερικανικός στρατός απέκλεισε τα ιρανικά λιμάνια, οδηγώντας σε ασφυξία την οικονομία του Ιράν, ενώ το Ιράν κρατούσε ουσιαστικά όμηρο την παγκόσμια οικονομία με τις απειλές του κατά της εμπορικής ναυσιπλοΐας.
Η … υποχώρηση
Το MOU επέτρεψε και στις δύο πλευρές να υποχωρήσουν και να πάρουν ανάσα.
Ο Trump αποκάλυψε ουσιαστικά τα πραγματικά διακυβεύματα όταν δήλωσε ότι η εναλλακτική λύση αντί του MOU θα ήταν μια παγκόσμια οικονομική ύφεση.
Οι Ιρανοί ηγέτες που υποστηρίζουν τη συμφωνία έχουν επίσης επισημάνει τα οικονομικά οφέλη που αυτή συνεπάγεται για το Ιράν.
Ποιος ωφελήθηκε περισσότερο;
Όσο για το ποια πλευρά θα ωφεληθεί περισσότερο από αυτόν τον χρόνο που αγοράστηκε, είναι ακόμη πολύ νωρίς για να ειπωθεί.
Σύμφωνα με το CNN, εάν η ερώτηση γινόταν πριν από δύο εβδομάδες, όταν και έγινε γνωστό τι προβλέπει το μνημόνιο, η απάντηση θα ήταν ότι επρόκειτο ξεκάθαρα για ιρανική νίκη.
Η Ουάσιγκτον παραχωρούσε πολλά, λαμβάνοντας σχεδόν τίποτα σε αντάλλαγμα πέρα από το άνοιγμα των Στενών του Hormuz.
Ωστόσο, τα στιγμιότυπα μιας συγκεκριμένης χρονικής στιγμής, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή, σπάνια αφηγούνται ολόκληρη την ιστορία — και αυτή η ιστορία εξακολουθεί να εξελίσσεται.
Τι λειτουργεί υπέρ των ΗΠΑ
Μάλιστα, ορισμένοι παράγοντες φαίνεται πλέον να λειτουργούν υπέρ της Ουάσιγκτον.
1. Το Ιράν δεν εμπλουτίζει ουράνιο. Η δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν έχει εξουδετερωθεί και δεν έχει επανεκκινήσει.
Το MOU απαιτεί από το Ιράν να διατηρήσει αυτή την κατάσταση, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη την παραγωγή πυρηνικού όπλου.
Προς το παρόν, αυτή η σοβαρότερη απειλή παραμένει ανενεργή.
2. Η ιρανική οικονομία βρίσκεται σε κρίση. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ανέφερε πρόσφατα ότι η οικονομία του Ιράν θα συρρικνωθεί περισσότερο από 6%.
Πρόκειται για «τη μεγαλύτερη συρρίκνωση από τη δεκαετία του 1980», γεγονός που οφείλεται εν μέρει και στον πρόσφατο πόλεμο.
Επιπλέον, ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σχεδόν στο 70%, ενώ η άρση των κυρώσεων που προβλέπεται στο MOU σημαίνει, στην καλύτερη περίπτωση, μόνο μια αργή ανάκαμψη.
3. Οι οικονομικές πιέσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες υποχωρούν. Από την υπογραφή του MOU, οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου έχουν πέσει πάνω από 20%.
Αυτό έχει περιορίσει τις μακροοικονομικές πιέσεις και έχει μειώσει τις τιμές των καυσίμων για τους Αμερικανούς, καθώς η θερινή περίοδος των διακοπών κορυφώνεται.
Ο Trump επιβεβαίωσε εκ νέου ότι αυτό αποτελούσε βασικό στόχο, γράφοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το προηγούμενο βράδυ: «Οι τιμές της βενζίνης σύντομα θα επιστρέψουν στα ιστορικά χαμηλά επίπεδα που απολάμβαναν οι Αμερικανοί στα πρατήρια πριν από την πολύ επιτυχημένη "εκδρομή" μας στο Ιράν».
4. Ο περιφερειακός άξονας του Ιράν δοκιμάζεται. Η θριαμβευτική ερμηνεία του MOU από την Τεχεράνη έδωσε αρχικά νέα ώθηση στη Hezbollah και σε άλλες φιλοϊρανικές οργανώσεις της περιοχής.
Ωστόσο, η πρόσφατη συμφωνία Λιβάνου–Ισραήλ ανέκοψε αυτό το κλίμα θριάμβου, ενώ ακόμη και στο Ιράκ — όπου πολιτοφυλακές είχαν συμμετάσχει στον πόλεμο του Ιράν εναντίον των κρατών του Κόλπου — η νέα κυβέρνηση καταστέλλει αυτές τις ομάδες και ζητεί όλα τα όπλα να τεθούν υπό κρατικό έλεγχο.
5. Μικρότερη εξάρτηση από τα Στενά. Το Ιράν ουσιαστικά ανέτρεψε τα δεδομένα εις βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών με το κλείσιμο των Στενών του Hormuz και εξακολουθεί να διεκδικεί κυριαρχικά δικαιώματα επί της μελλοντικής ναυσιπλοΐας.
Πρόκειται για σοβαρό πρόβλημα.
Ωστόσο, οι ενέργειές του προκάλεσαν αντίμετρα, όπως η κατασκευή νέων αγωγών και λιμανιών που παρακάμπτουν εντελώς τα Στενά.
Οι πρόσφατες επιθέσεις του κατά εμπορικών πλοίων είχαν περιορισμένο αντίκτυπο στις παγκόσμιες τιμές.
Πού μας αφήνουν όλα αυτά;
Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα.
Σύμφωνα με την εκτίμηση του CNN, η σημερινή κατάσταση θα διατηρηθεί για αρκετό ακόμη διάστημα, τουλάχιστον μέχρι τις εκλογές του φθινοπώρου τόσο στο Ισραήλ όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Προς το παρόν, εκείνο που γνωρίζουμε είναι ότι οι μεγάλες εχθροπραξίες έχουν υποχωρήσει, οι οικονομικές πιέσεις έχουν μειωθεί και οι διπλωματικοί δίαυλοι παραμένουν ανοικτοί — έστω και μέσα σε σύγχυση και σε πρώιμο στάδιο.
Και για αυτό, όπως αναφέρεται, το μνημόνιο ΗΠΑ – Ιράν… αξίζει μία συγκρατημένη επιδοκιμασία.
Γιατί στη Μέση Ανατολή, τα πράγματα μπορούν πάντοτε να γίνουν πολύ χειρότερα.
www.bankingnews.gr
Το «Μνημόνιο Κατανόησης» (MOU) μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση του Donald Trump ως η συμφωνία που απέτρεψε μια παγκόσμια οικονομική κρίση και άνοιξε τον δρόμο για αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη διαφωνούν σχεδόν σε κάθε βασικό σημείο του κειμένου, ενώ οι εξελίξεις που ακολούθησαν έκτοτε όχι μόνο δεν ξεκαθάρισαν το τοπίο, αλλά ανέδειξαν ακόμη περισσότερο κενά, αντιφάσεις και κινδύνους που μάλιστα προκάλεσαν και νέο γύρο - έστω και πρόσκαιρης - στρατιωτικής αντιπαράθεσης
Και όμως παρόλο αυτά, το χαοτικό αυτό… μνημόνιο των 2 σελίδων έβαλε τέλος στην στρατιωτική αντιπαράθεση και στην παγκόσμια οικονομική και ενεργειακή κρίση, διατηρώντας παράλληλα ανοικτούς τους διπλωματικούς διαύλους των δύο πλευρών…
Το θολό τοπίο και οι εκπλήξεις εκτιμάται ότι θα συνεχιστούν τουλάχιστον … έως τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ…
Διεθνής συμφωνία
Το 14 σημείων «Μνημόνιο Κατανόησης» (Memorandum of Understanding - MOU) συγκαταλέγεται στις πιο παράδοξες διεθνείς συμφωνίες των τελευταίων ετών.
Σύντομο σε λεπτομέρειες, στις μόλις δύο σελίδες του φέρεται να παραχωρεί σημαντικές προκαταβολικές αμερικανικές παραχωρήσεις προς το Ιράν, με αντάλλαγμα το άνοιγμα των Στενών του Hormuz, τα οποία ήταν ήδη ανοικτά πριν από τον πόλεμο που ξεκίνησε ο Πρόεδρος Donald Trump τον Φεβρουάριο και τον οποίο τώρα ελπίζει να τερματίσει.
Το έγγραφο έχει δεχθεί δριμεία κριτική από πολλούς Ρεπουμπλικανούς, ενώ οι Δημοκρατικοί το υποδέχθηκαν με διάθεση του τύπου «σας τα λέγαμε», επισημαίνοντας συγκριτικά τη συμφωνία για τα πυρηνικά της εποχής Obama: μια συμφωνία 159 σελίδων που επέβαλε περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Τι έχουν συμφωνήσει για Hormuz
Εν τω μεταξύ, το Ιράν έχει ερμηνεύσει το MOU ως συμφωνία που δεν απαιτεί καν την ανεμπόδιστη διέλευση από τα Στενά του Hormuz - το μοναδικό ζήτημα που, σύμφωνα με την κυβέρνηση Trump, αποτέλεσε εξαρχής τον λόγο σύναψης της συμφωνίας.
Το Ιράν έχει εξαπολύσει επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον εμπορικών πλοίων που, κατά την άποψή του, παραβιάζουν τη δική του ερμηνεία της συμφωνίας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν στόχους στο εσωτερικό του Ιράν ως απάντηση - και προκειμένου να επιβάλουν τη δική τους ερμηνεία της συμφωνίας.
Κάθε σημείο και διαφορετική ερμηνεία
Σύμφωνα με το CNN, σχεδόν κάθε σημείο που οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν ότι προβλέπει η συμφωνία - από την αποδέσμευση κεφαλαίων ώστε το Ιράν να αγοράζει αμερικανική σόγια, έως την άρση κυρώσεων μόνο ως αντάλλαγμα για συγκεκριμένες ενέργειες του Ιράν - το Ιράν απαντά ότι σημαίνει κάτι διαφορετικό: ότι δεν υπάρχουν περιορισμοί ως προς το πού μπορούν να δαπανηθούν τα αποδεσμευμένα κεφάλαια και ότι η άρση των κυρώσεων αποτελεί προϋπόθεση ακόμη και για τη συνέχιση των συνομιλιών.
Οι λέξεις δεν έχουν σημασία
Τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο περίπλοκα.
Η πρώτη παράγραφος της συμφωνίας κηρύσσει κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, χωρίς καμία λεπτομέρεια.
Το Ιράν ερμήνευσε αυτό ως υποχρέωση του Ισραήλ να αποχωρήσει από τον νότιο Λίβανο, όπου βρίσκεται από το 2024 βάσει προηγούμενης συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.
Το Ισραήλ αρνήθηκε.
Στη συνέχεια, την περασμένη εβδομάδα, το Ισραήλ και ο Λίβανος υπέγραψαν ξεχωριστή συμφωνία, σύμφωνα με την οποία το Ισραήλ θα αποχωρήσει μόνο όταν ο λιβανικός στρατός μπορέσει να εκτοπίσει τη Hezbollah από τις συγκεκριμένες περιοχές.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι αυτή η νέα συμφωνία παραβιάζει το MOU.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες απαντούν ότι απλώς ενσωματώνει όσα ήδη προβλέπονται στο MOU.
Για να εξηγήσει αυτή τη σύγχυση, ο Αντιπρόεδρος JD Vance, επικεφαλής διαπραγματευτής της συμφωνίας, δήλωσε ότι «οι λέξεις δεν έχουν σημασία», ενώ το Ιράν επικαλείται το MOU ως ισοδύναμο μιας δεσμευτικής διεθνούς συνθήκης.
Διαφωνούν και για το εάν… μιλάνε
Είναι εύκολο να χλευάσει κανείς αυτές τις συνεχείς μεταστροφές ως περίπτωση που αγγίζει τα όρια της διπλωματικής κακοδιοίκησης.
Για πρώτη φορά στην ιστορία, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών υπέγραψε συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, κι όμως κανείς δεν φαίνεται να συμφωνεί σχετικά με το τι ακριβώς προβλέπει το MOU ή ακόμη και ποιος είναι ο σκοπός του.
Αυτή την εβδομάδα, στη Doha, οι αμερικανικές και οι ιρανικές αντιπροσωπείες επρόκειτο να συναντηθούν, προκειμένου να αποσαφηνίσουν τις αμοιβαίες προσδοκίες και, ενδεχομένως, να επανεκκινήσουν τις μέχρι στιγμής ανενεργές συνομιλίες για τα πυρηνικά, τις οποίες το MOU προβλέπει ότι θα οδηγήσουν σε μια συνολική συμφωνία.
Ωστόσο, οι διαπραγματευτές του Trump συναντήθηκαν με μεσολαβητές από το Κατάρ και όχι με Ιρανούς αξιωματούχους, ενώ υπάρχει διαφωνία ακόμη και για το αν διεξάγονται συνομιλίες σε χαμηλότερο επίπεδο.
Είτε πραγματοποιηθούν είτε όχι αυτές οι συνομιλίες, δεν θα περίμενε κανείς να προκύψουν σημαντικά αποτελέσματα.
Αν το MOU φαινόταν ασύνδετο όταν πρωτοπαρουσιάστηκε, στην πράξη έχει γίνει ακόμη περισσότερο.
Που λειτουργεί το μνημόνιο
Ωστόσο, ως προς ίσως το σημαντικότερο κριτήριο από όλα — τον χρόνο και την ευχέρεια επιλογών — το MOU φαίνεται να λειτουργεί.
Ο Henry Kissinger είχε πει κάποτε: «Όταν οι ηγέτες θέλουν να κερδίσουν χρόνο, προτείνουν συνομιλίες».
Αυτό φαίνεται να συμβαίνει και εδώ, τόσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και για το Ιράν.
Το παρατεταμένο αδιέξοδο στα Στενά έβλαπτε τους πάντες.
Ο αμερικανικός στρατός απέκλεισε τα ιρανικά λιμάνια, οδηγώντας σε ασφυξία την οικονομία του Ιράν, ενώ το Ιράν κρατούσε ουσιαστικά όμηρο την παγκόσμια οικονομία με τις απειλές του κατά της εμπορικής ναυσιπλοΐας.
Η … υποχώρηση
Το MOU επέτρεψε και στις δύο πλευρές να υποχωρήσουν και να πάρουν ανάσα.
Ο Trump αποκάλυψε ουσιαστικά τα πραγματικά διακυβεύματα όταν δήλωσε ότι η εναλλακτική λύση αντί του MOU θα ήταν μια παγκόσμια οικονομική ύφεση.
Οι Ιρανοί ηγέτες που υποστηρίζουν τη συμφωνία έχουν επίσης επισημάνει τα οικονομικά οφέλη που αυτή συνεπάγεται για το Ιράν.
Ποιος ωφελήθηκε περισσότερο;
Όσο για το ποια πλευρά θα ωφεληθεί περισσότερο από αυτόν τον χρόνο που αγοράστηκε, είναι ακόμη πολύ νωρίς για να ειπωθεί.
Σύμφωνα με το CNN, εάν η ερώτηση γινόταν πριν από δύο εβδομάδες, όταν και έγινε γνωστό τι προβλέπει το μνημόνιο, η απάντηση θα ήταν ότι επρόκειτο ξεκάθαρα για ιρανική νίκη.
Η Ουάσιγκτον παραχωρούσε πολλά, λαμβάνοντας σχεδόν τίποτα σε αντάλλαγμα πέρα από το άνοιγμα των Στενών του Hormuz.
Ωστόσο, τα στιγμιότυπα μιας συγκεκριμένης χρονικής στιγμής, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή, σπάνια αφηγούνται ολόκληρη την ιστορία — και αυτή η ιστορία εξακολουθεί να εξελίσσεται.
Τι λειτουργεί υπέρ των ΗΠΑ
Μάλιστα, ορισμένοι παράγοντες φαίνεται πλέον να λειτουργούν υπέρ της Ουάσιγκτον.
1. Το Ιράν δεν εμπλουτίζει ουράνιο. Η δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν έχει εξουδετερωθεί και δεν έχει επανεκκινήσει.
Το MOU απαιτεί από το Ιράν να διατηρήσει αυτή την κατάσταση, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη την παραγωγή πυρηνικού όπλου.
Προς το παρόν, αυτή η σοβαρότερη απειλή παραμένει ανενεργή.
2. Η ιρανική οικονομία βρίσκεται σε κρίση. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ανέφερε πρόσφατα ότι η οικονομία του Ιράν θα συρρικνωθεί περισσότερο από 6%.
Πρόκειται για «τη μεγαλύτερη συρρίκνωση από τη δεκαετία του 1980», γεγονός που οφείλεται εν μέρει και στον πρόσφατο πόλεμο.
Επιπλέον, ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σχεδόν στο 70%, ενώ η άρση των κυρώσεων που προβλέπεται στο MOU σημαίνει, στην καλύτερη περίπτωση, μόνο μια αργή ανάκαμψη.
3. Οι οικονομικές πιέσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες υποχωρούν. Από την υπογραφή του MOU, οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου έχουν πέσει πάνω από 20%.
Αυτό έχει περιορίσει τις μακροοικονομικές πιέσεις και έχει μειώσει τις τιμές των καυσίμων για τους Αμερικανούς, καθώς η θερινή περίοδος των διακοπών κορυφώνεται.
Ο Trump επιβεβαίωσε εκ νέου ότι αυτό αποτελούσε βασικό στόχο, γράφοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το προηγούμενο βράδυ: «Οι τιμές της βενζίνης σύντομα θα επιστρέψουν στα ιστορικά χαμηλά επίπεδα που απολάμβαναν οι Αμερικανοί στα πρατήρια πριν από την πολύ επιτυχημένη "εκδρομή" μας στο Ιράν».
4. Ο περιφερειακός άξονας του Ιράν δοκιμάζεται. Η θριαμβευτική ερμηνεία του MOU από την Τεχεράνη έδωσε αρχικά νέα ώθηση στη Hezbollah και σε άλλες φιλοϊρανικές οργανώσεις της περιοχής.
Ωστόσο, η πρόσφατη συμφωνία Λιβάνου–Ισραήλ ανέκοψε αυτό το κλίμα θριάμβου, ενώ ακόμη και στο Ιράκ — όπου πολιτοφυλακές είχαν συμμετάσχει στον πόλεμο του Ιράν εναντίον των κρατών του Κόλπου — η νέα κυβέρνηση καταστέλλει αυτές τις ομάδες και ζητεί όλα τα όπλα να τεθούν υπό κρατικό έλεγχο.
5. Μικρότερη εξάρτηση από τα Στενά. Το Ιράν ουσιαστικά ανέτρεψε τα δεδομένα εις βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών με το κλείσιμο των Στενών του Hormuz και εξακολουθεί να διεκδικεί κυριαρχικά δικαιώματα επί της μελλοντικής ναυσιπλοΐας.
Πρόκειται για σοβαρό πρόβλημα.
Ωστόσο, οι ενέργειές του προκάλεσαν αντίμετρα, όπως η κατασκευή νέων αγωγών και λιμανιών που παρακάμπτουν εντελώς τα Στενά.
Οι πρόσφατες επιθέσεις του κατά εμπορικών πλοίων είχαν περιορισμένο αντίκτυπο στις παγκόσμιες τιμές.
Πού μας αφήνουν όλα αυτά;
Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα.
Σύμφωνα με την εκτίμηση του CNN, η σημερινή κατάσταση θα διατηρηθεί για αρκετό ακόμη διάστημα, τουλάχιστον μέχρι τις εκλογές του φθινοπώρου τόσο στο Ισραήλ όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Προς το παρόν, εκείνο που γνωρίζουμε είναι ότι οι μεγάλες εχθροπραξίες έχουν υποχωρήσει, οι οικονομικές πιέσεις έχουν μειωθεί και οι διπλωματικοί δίαυλοι παραμένουν ανοικτοί — έστω και μέσα σε σύγχυση και σε πρώιμο στάδιο.
Και για αυτό, όπως αναφέρεται, το μνημόνιο ΗΠΑ – Ιράν… αξίζει μία συγκρατημένη επιδοκιμασία.
Γιατί στη Μέση Ανατολή, τα πράγματα μπορούν πάντοτε να γίνουν πολύ χειρότερα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών