Ηλεκτρονικό «φακέλωμα» στην εργασία: Στο μικροσκόπιο 2,5 εκατ. εργαζόμενοι και.... βόμβα στα νοσοκομεία

Περί τα 2.500.000 εργαζόμενοι καλύπτονται πλέον από την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, μετά και την πιλοτική ένταξη χθες 29/6 476.000 νέων ειδικοτήτων για τις οποίες η κανονική εφαρμογή θα ξεκινήσει στις 15 Νοεμβρίου, ενώ μέχρι τέλος του 2026 αναμένεται η ένταξη άλλων 600.000 σε Δημόσιο και ΟΤΑ.
Συγκεκριμένα, οι κλάδοι και οι κατηγορίες που εντάσσονται αφορούν:

• Συμβουλευτικές υπηρεσίες, διαφήμιση και λοιπές δραστηριότητες γραφείου
• Κλάδος επισκευών
• Αποθήκευση και υποστηρικτικές προς τη μεταφορά δραστηριότητες (logistics)
• Διαχείριση νερού και λυμάτων
• Τυχερά παίγνια.

Η πιλοτική φάση

Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρώτη φάση της νέας επέκτασης της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας ξεκίνησε να εφαρμόζεται πιλοτικά από τις 2 Ιουνίου και θα διαρκέσει έως τις 11 Οκτωβρίου στους εξής κλάδους:

• Δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας ( νοσοκομεία, θεραπευτικά και διαγνωστικά κέντρα) εξαιρουμένων γιατρών.
• Δραστηριότητες υποστήριξης απασχόλησης
• Τηλεπικοινωνίες
• Επιμέρους κλάδοι υπηρεσιών, όπως κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής και καθαριστήρια
• Δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών σε κτίρια και εξωτερικούς χώρους, κυρίως υπηρεσίες καθαρισμού.

Η εφαρμογή του «Εργάνη ΙΙ» και η γενίκευση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, αναμένεται να ενισχύσουν τη διαφάνεια και να περιορίζουν τη μη δηλωμένη εργασία.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, η μέχρι τώρα εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας – στις δραστηριότητες που εφαρμόζεται – έχει οδηγήσει στην κατακόρυφη αύξηση των υπερωριών γεγονός που έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στην καταγραφή των πραγματικών ωραρίων εργασίας.

Υπέρογκη αύξηση υπερωριών

Οι δηλωμένες υπερωρίες το 2025 αυξήθηκαν κατά 2,45 εκατομμύρια ώρες – ποσοστό 53% - σε σχέση με το 2024. Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων κατά 800 εκατομμύρια ευρώ. Η μεγαλύτερη άνοδος καταγράφηκε στον τουρισμό, όπου οι υπερωρίες αυξήθηκαν κατά 681% στο οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου. Στην εστίαση, η αύξηση ήταν 181%, ενώ αύξηση υπήρξε σε λιανεμπόριο (+94%) και βιομηχανία (+55%), επιβεβαιώνοντας την αποτελεσματικότητα του μέτρου.
Εντός του 2026, αναμένεται η ψηφιακή κάρτα εργασίας να επεκταθεί και στο δημόσιο τομέα, δηλαδή σε υπουργεία, ΟΤΑ, ΝΠΔΔ και φορείς του Δημοσίου, κυρίως για θέματα που έχουν σχέση με τον έλεγχο του ωραρίου εργασίας.
Η ευρύτατη εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας συνδέεται – άμεσα – με τα θετικά αποτελέσματα που έχει - έως τώρα – επιδείξει με την τεράστια αύξηση στις δηλωμένες υπερωρίες. Γεγονός που υποδηλώνει ότι ένα μέρος της πραγματικής εργασίας που στο παρελθόν δεν καταγραφόταν, πλέον αποτυπώνεται επισήμως. Πέραν τούτου η εφαρμογή της κάρτας ενισχύεται τη δυνατότητα των ελεγκτικών μηχανισμών να παρεμβαίνουν, χωρίς την ανάγκη εκτεταμένων επιτόπιων ελέγχων.
Να σημειωθεί ότι πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις εκφράζουν ανησυχίες για το κόστος προσαρμογής στα ψηφιακά συστήματα, ενώ εργατικά σωματεία ζητούν διαρκή εποπτεία, ώστε η κάρτα «να μη μετατραπεί σε μηχανισμό επιτήρησης χωρίς ουσιαστική προστασία».
Να σημειωθεί ότι το υπουργείο Εργασίας εκτιμά ότι έως το τέλος του 2026 το σύστημα θα καλύπτει το σύνολο των μισθωτών της χώρας, καθιστώντας την Ελλάδα μια από τις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που θα διαθέτει καθολικό μηχανισμό ψηφιακής καταγραφής ωραρίου.
Με στόχο να εξασφαλιστεί ενιαία εφαρμογή των κανόνων λειτουργίας της ψηφιακής κάρτας εργασίας και να περιοριστούν οι παρερμηνείες και οι διοικητικές δυσκολίες που εντοπίστηκαν στην πιλοτική φάση, το υπουργείο Εργασίας εξέδωσε διευκρινιστική εγκύκλιο, όχι μόνο για τις επιχειρήσεις θα πρέπει να εφαρμόζουν την ψηφιακή κάρτα, αλλά και για όλες τις υπόλοιπες που την εφαρμόζουν από το 2022 και εφεξής.

Ιστορικό υψηλό ελέγχων

Είναι χαρακτηριστικό πως η ψηφιοποίηση της αγοράς εργασίας είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των ελέγχων από την Ανεξάρτητη Αρχή του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας, καθώς αυξήθηκαν το περασμένο έτος κατά 4% και έφτασαν τους 82.412, παρά το γεγονός ότι υπάρχει έλλειψη επιθεωρητών.
Στο 12μηνο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2025, επιβλήθηκαν συνολικά 17.556 διοικητικές κυρώσεις, έναντι 18.264 το 2024 και το χρηματικό ύψος των προστίμων ανήλθε σε 53.460.776 ευρώ, από 49.638.510 το 2024.
Η συνεχιζόμενη - χρόνο με τον χρόνο - αύξηση του συνολικού αριθμού των ελέγχων, η οποία φτάνει το 42% από το 2019 (58.059), έχει ως παρονομαστή τη στοχοπροσήλωση των έμπειρων στελεχών της Ανεξάρτητης Αρχής.
Είναι εκείνοι που ανταποκρίνονται στον επιχειρησιακό προγραμματισμό κάθε χρονιάς, αξιοποιώντας ολοένα και πιο αναβαθμισμένα ψηφιακά εργαλεία, τα οποία λειτουργούν ως πολλαπλασιαστής ισχύος, σε συνδυασμό με τη συσσωρευμένη τεχνογνωσία. Εργαλεία που σε καμία περίπτωση δεν καταργούν τον επιτόπιο έλεγχο, αλλά λειτουργούν συνδυαστικά.
H ψηφιοποίηση της διαδικασίας ελέγχου και η αντικατάσταση του χειρόγραφου δελτίου, με τη χρήση διασυνδεδεμένων φορητών συσκευών (tablets), η άμεση καταχώρηση των αποτελεσμάτων, η ανάλυση των δεδομένων, η εφαρμογή μοντέλων εκτίμησης κινδύνου, η αξιοποίηση εργαλείων Business Intelligence (για τη μόχλευση των στοιχείων από την ψηφιακή κάρτα εργασίας και το πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ), συμβάλλουν αποτελεσματικά στο έργο των επιθεωρητών.

Αντ. Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr