Η «φούσκα» της τεχνητής νοημοσύνης, ο πληθωρισμός και το δημόσιο χρέος οι μεγαλύτερες απειλές για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα
Η τεχνητή νοημοσύνη, που μέχρι σήμερα αποτελεί τον βασικό μοχλό ανόδου των διεθνών αγορών, θα μπορούσε να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη πηγή αστάθειας για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Αυτή είναι η κεντρική προειδοποίηση της ετήσιας έκθεσης της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS), η οποία επισημαίνει ότι μια πιθανή κατάρρευση της αγοράς AI, σε συνδυασμό με τον επίμονο πληθωρισμό και τα διογκωμένα δημόσια χρέη, συνθέτουν σήμερα τους τρεις σημαντικότερους κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία.
Σύμφωνα με την BIS, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με αντικρουόμενες δυνάμεις προόδου και αβεβαιότητας, ενώ οι αντοχές του χρηματοπιστωτικού συστήματος δοκιμάζονται περισσότερο από κάθε άλλη περίοδο μετά την πανδημία.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μετατραπεί από μοχλό ανάπτυξης σε αιτία κρίσης
Η έκθεση επισημαίνει ότι οι τεράστιες επενδύσεις που πραγματοποιούνται στην τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να μην αποδώσουν τις προσδοκώμενες αποδόσεις.
Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η χρηματοδότηση του κλάδου θα μπορούσε να περιοριστεί απότομα, μετατρέποντας το σημερινό επενδυτικό «ράλι» σε πολυετή περίοδο κατάρρευσης των επενδύσεων.
Η BIS προειδοποιεί ότι μια μεγάλη διόρθωση στις χρηματιστηριακές αγορές θα είχε σήμερα πολύ σοβαρότερες επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη έχει εξελιχθεί σε βασικό αποδέκτη παγκόσμιων κεφαλαίων.
Στο στόχαστρο τα πολύπλοκα χρηματοδοτικά σχήματα της AI
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν στην BIS οι σύνθετες συμφωνίες χρηματοδότησης που έχουν αναπτυχθεί γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.
Πρόκειται για δομές όπου εταιρείες παραγωγής μικροτσίπ, πάροχοι υπολογιστικού νέφους (hyperscalers), νεοφυείς επιχειρήσεις AI και κατασκευαστές data centers συνδέονται μέσω συμμετοχών, δανείων και μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι όροι πολλών από αυτές τις συμφωνίες δεν δημοσιοποιούνται επαρκώς, ενώ υπάρχει ο κίνδυνος τα ίδια περιουσιακά στοιχεία να χρησιμοποιούνται ως εξασφαλίσεις σε περισσότερες από μία συναλλαγές, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα εύθραυστο χρηματοοικονομικό οικοσύστημα.
Η BIS εκτιμά ότι μια ενδεχόμενη κατάρρευση αυτών των «κυκλικών χρηματοδοτήσεων» θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις αντίστοιχες με εκείνες που οδήγησαν στη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.
Ανάλογοι κίνδυνοι και στην αγορά πιστώσεων
Οι προειδοποιήσεις δεν περιορίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη
Η BIS θεωρεί ότι και η αγορά εταιρικών πιστώσεων εμφανίζει σημαντικές ευπάθειες, καθώς μια απότομη ανατιμολόγηση του κινδύνου, είτε εξαιτίας υψηλότερων επιτοκίων είτε λόγω απογοήτευσης από τις επενδύσεις στην AI, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να αποτελεί απειλή
Παρά τη σχετική αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας μετά τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η BIS εκτιμά ότι ο κίνδυνος επανεμφάνισης του πληθωρισμού παραμένει ιδιαίτερα υψηλός.
Οι διαταραχές στις ενεργειακές αλυσίδες εφοδιασμού δεν έχουν εξαλειφθεί πλήρως, ενώ η αποκατάσταση των υποδομών απαιτεί χρόνο.
Παράλληλα, τα πρόσφατα στοιχεία για τον πληθωρισμό στις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξαν τον υψηλότερο ετήσιο ρυθμό αύξησης των τιμών των τελευταίων τριών ετών, ενώ και στην Ευρωζώνη οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν πάνω από τον στόχο του 2%.
Ο επικεφαλής της BIS, Pablo Hernandez de Cos, υπογράμμισε ότι το σοκ ακρίβειας του 2022 εξακολουθεί να επηρεάζει τις προσδοκίες νοικοκυριών και επιχειρήσεων, αυξάνοντας τον κίνδυνο ενός δεύτερου κύματος πληθωρισμού.
Το δημόσιο χρέος παραμένει η μεγάλη «ωρολογιακή βόμβα»
Η έκθεση επαναφέρει και τις ανησυχίες για τη συνεχή αύξηση του δημόσιου χρέους στις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες.
Η BIS σημειώνει ότι τα hedge funds έχουν εξελιχθεί σε βασικούς αγοραστές κρατικών ομολόγων, χρηματοδοτώντας όμως τις τοποθετήσεις τους με ιδιαίτερα υψηλή μόχλευση και βραχυπρόθεσμο δανεισμό.
Σε περίπτωση επιδείνωσης των συνθηκών στις αγορές, οι επενδυτές αυτοί ενδέχεται να αναγκαστούν σε μαζικές πωλήσεις κρατικών τίτλων, ενισχύοντας τη μεταβλητότητα και μεταφέροντας την κρίση σε ολόκληρο το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Οι πρόσφατες αναταράξεις δείχνουν πόσο ευάλωρες είναι οι αγορές
Η BIS υπενθυμίζει ότι μέσα στο 2026 έχουν ήδη καταγραφεί σημαντικές πιέσεις στις αγορές κρατικών ομολόγων.
Οι ισχυρές πωλήσεις βρετανικών κρατικών τίτλων αναβίωσαν τις μνήμες της κρίσης του 2022, ενώ αντίστοιχες εξελίξεις στην Ιαπωνία προκάλεσαν επιπτώσεις που επεκτάθηκαν μέχρι και στην αγορά των αμερικανικών κρατικών ομολόγων.
Κατά την εκτίμηση της BIS, τέτοιες αντιδράσεις μπορούν να πυροδοτηθούν ανά πάσα στιγμή από πολιτικά ή οικονομικά γεγονότα.
Σύσταση προς τις κεντρικές τράπεζες: Να μη διστάσουν να αυξήσουν τα επιτόκια
Η BIS καλεί τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν αυστηρή νομισματική πολιτική, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης.
Όπως επισημαίνει, η αξιοπιστία της νομισματικής πολιτικής αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συγκράτηση των πληθωριστικών προσδοκιών.
Παράλληλα, ζητεί δημοσιονομική πειθαρχία από τις κυβερνήσεις και αυστηρότερη εποπτεία των χρηματοπιστωτικών αγορών, ώστε να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα του συστήματος απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.
Το βασικό συμπέρασμα
Η έκθεση της BIS καταλήγει ότι η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένων κινδύνων, όπου η πιθανή υπερτίμηση της αγοράς τεχνητής νοημοσύνης, η επανεμφάνιση του πληθωρισμού και η διόγκωση του δημόσιου χρέους μπορούν να λειτουργήσουν συνδυαστικά, προκαλώντας νέες χρηματοπιστωτικές αναταράξεις.
Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών θεωρεί ότι η διατήρηση της δημοσιονομικής και νομισματικής πειθαρχίας αποτελεί τη βασική άμυνα απέναντι σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη αβεβαιότητα και ενισχυμένες συστημικές ευπάθειες.
www.bankingnews.gr
Αυτή είναι η κεντρική προειδοποίηση της ετήσιας έκθεσης της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS), η οποία επισημαίνει ότι μια πιθανή κατάρρευση της αγοράς AI, σε συνδυασμό με τον επίμονο πληθωρισμό και τα διογκωμένα δημόσια χρέη, συνθέτουν σήμερα τους τρεις σημαντικότερους κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία.
Σύμφωνα με την BIS, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με αντικρουόμενες δυνάμεις προόδου και αβεβαιότητας, ενώ οι αντοχές του χρηματοπιστωτικού συστήματος δοκιμάζονται περισσότερο από κάθε άλλη περίοδο μετά την πανδημία.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μετατραπεί από μοχλό ανάπτυξης σε αιτία κρίσης
Η έκθεση επισημαίνει ότι οι τεράστιες επενδύσεις που πραγματοποιούνται στην τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να μην αποδώσουν τις προσδοκώμενες αποδόσεις.
Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η χρηματοδότηση του κλάδου θα μπορούσε να περιοριστεί απότομα, μετατρέποντας το σημερινό επενδυτικό «ράλι» σε πολυετή περίοδο κατάρρευσης των επενδύσεων.
Η BIS προειδοποιεί ότι μια μεγάλη διόρθωση στις χρηματιστηριακές αγορές θα είχε σήμερα πολύ σοβαρότερες επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη έχει εξελιχθεί σε βασικό αποδέκτη παγκόσμιων κεφαλαίων.
Στο στόχαστρο τα πολύπλοκα χρηματοδοτικά σχήματα της AI
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν στην BIS οι σύνθετες συμφωνίες χρηματοδότησης που έχουν αναπτυχθεί γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.
Πρόκειται για δομές όπου εταιρείες παραγωγής μικροτσίπ, πάροχοι υπολογιστικού νέφους (hyperscalers), νεοφυείς επιχειρήσεις AI και κατασκευαστές data centers συνδέονται μέσω συμμετοχών, δανείων και μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι όροι πολλών από αυτές τις συμφωνίες δεν δημοσιοποιούνται επαρκώς, ενώ υπάρχει ο κίνδυνος τα ίδια περιουσιακά στοιχεία να χρησιμοποιούνται ως εξασφαλίσεις σε περισσότερες από μία συναλλαγές, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα εύθραυστο χρηματοοικονομικό οικοσύστημα.
Η BIS εκτιμά ότι μια ενδεχόμενη κατάρρευση αυτών των «κυκλικών χρηματοδοτήσεων» θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις αντίστοιχες με εκείνες που οδήγησαν στη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.
Ανάλογοι κίνδυνοι και στην αγορά πιστώσεων
Οι προειδοποιήσεις δεν περιορίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη
Η BIS θεωρεί ότι και η αγορά εταιρικών πιστώσεων εμφανίζει σημαντικές ευπάθειες, καθώς μια απότομη ανατιμολόγηση του κινδύνου, είτε εξαιτίας υψηλότερων επιτοκίων είτε λόγω απογοήτευσης από τις επενδύσεις στην AI, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να αποτελεί απειλή
Παρά τη σχετική αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας μετά τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η BIS εκτιμά ότι ο κίνδυνος επανεμφάνισης του πληθωρισμού παραμένει ιδιαίτερα υψηλός.
Οι διαταραχές στις ενεργειακές αλυσίδες εφοδιασμού δεν έχουν εξαλειφθεί πλήρως, ενώ η αποκατάσταση των υποδομών απαιτεί χρόνο.
Παράλληλα, τα πρόσφατα στοιχεία για τον πληθωρισμό στις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξαν τον υψηλότερο ετήσιο ρυθμό αύξησης των τιμών των τελευταίων τριών ετών, ενώ και στην Ευρωζώνη οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν πάνω από τον στόχο του 2%.
Ο επικεφαλής της BIS, Pablo Hernandez de Cos, υπογράμμισε ότι το σοκ ακρίβειας του 2022 εξακολουθεί να επηρεάζει τις προσδοκίες νοικοκυριών και επιχειρήσεων, αυξάνοντας τον κίνδυνο ενός δεύτερου κύματος πληθωρισμού.
Το δημόσιο χρέος παραμένει η μεγάλη «ωρολογιακή βόμβα»
Η έκθεση επαναφέρει και τις ανησυχίες για τη συνεχή αύξηση του δημόσιου χρέους στις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες.
Η BIS σημειώνει ότι τα hedge funds έχουν εξελιχθεί σε βασικούς αγοραστές κρατικών ομολόγων, χρηματοδοτώντας όμως τις τοποθετήσεις τους με ιδιαίτερα υψηλή μόχλευση και βραχυπρόθεσμο δανεισμό.
Σε περίπτωση επιδείνωσης των συνθηκών στις αγορές, οι επενδυτές αυτοί ενδέχεται να αναγκαστούν σε μαζικές πωλήσεις κρατικών τίτλων, ενισχύοντας τη μεταβλητότητα και μεταφέροντας την κρίση σε ολόκληρο το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Οι πρόσφατες αναταράξεις δείχνουν πόσο ευάλωρες είναι οι αγορές
Η BIS υπενθυμίζει ότι μέσα στο 2026 έχουν ήδη καταγραφεί σημαντικές πιέσεις στις αγορές κρατικών ομολόγων.
Οι ισχυρές πωλήσεις βρετανικών κρατικών τίτλων αναβίωσαν τις μνήμες της κρίσης του 2022, ενώ αντίστοιχες εξελίξεις στην Ιαπωνία προκάλεσαν επιπτώσεις που επεκτάθηκαν μέχρι και στην αγορά των αμερικανικών κρατικών ομολόγων.
Κατά την εκτίμηση της BIS, τέτοιες αντιδράσεις μπορούν να πυροδοτηθούν ανά πάσα στιγμή από πολιτικά ή οικονομικά γεγονότα.
Σύσταση προς τις κεντρικές τράπεζες: Να μη διστάσουν να αυξήσουν τα επιτόκια
Η BIS καλεί τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν αυστηρή νομισματική πολιτική, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης.
Όπως επισημαίνει, η αξιοπιστία της νομισματικής πολιτικής αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συγκράτηση των πληθωριστικών προσδοκιών.
Παράλληλα, ζητεί δημοσιονομική πειθαρχία από τις κυβερνήσεις και αυστηρότερη εποπτεία των χρηματοπιστωτικών αγορών, ώστε να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα του συστήματος απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.
Το βασικό συμπέρασμα
Η έκθεση της BIS καταλήγει ότι η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένων κινδύνων, όπου η πιθανή υπερτίμηση της αγοράς τεχνητής νοημοσύνης, η επανεμφάνιση του πληθωρισμού και η διόγκωση του δημόσιου χρέους μπορούν να λειτουργήσουν συνδυαστικά, προκαλώντας νέες χρηματοπιστωτικές αναταράξεις.
Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών θεωρεί ότι η διατήρηση της δημοσιονομικής και νομισματικής πειθαρχίας αποτελεί τη βασική άμυνα απέναντι σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη αβεβαιότητα και ενισχυμένες συστημικές ευπάθειες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών