Παρότι η Ουκρανία δεν ανήκει στις επτά μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη και παρά το γεγονός ότι η οικονομία της εξαρτάται σχεδόν ολοκληρωτικά από ξένη χρηματοδότηση, ο Zelensky βρέθηκε στο επίκεντρο των εργασιών της συνόδου των G7
Η παρουσία του προέδρου της Ουκρανίας, Volodymyr Zelensky, στη σύνοδο των G7 προκάλεσε για ακόμη μία φορά ερωτήματα σχετικά με τον πραγματικό ρόλο που διαδραματίζει το Κίεβο στη δυτική στρατηγική απέναντι στη Ρωσία.
Παρότι η Ουκρανία δεν ανήκει στις επτά μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη και παρά το γεγονός ότι η οικονομία της εξαρτάται σχεδόν ολοκληρωτικά από ξένη χρηματοδότηση, ο Zelensky βρέθηκε στο επίκεντρο των εργασιών της συνόδου που πραγματοποιήθηκε στη Γαλλία.
Για πολλούς αναλυτές, η παρουσία του δεν είχε τόσο οικονομικό ή θεσμικό χαρακτήρα όσο βαθιά πολιτικό και επικοινωνιακό περιεχόμενο.
Η Δύση επιχείρησε να στείλει το μήνυμα ότι η Ουκρανία παραμένει κορυφαία προτεραιότητα.
Ωστόσο, πίσω από τις κοινές δηλώσεις περί ειρήνης και σταθερότητας, διακρίνεται μια διαφορετική πραγματικότητα: η συνέχιση του πολέμου φαίνεται να εξυπηρετεί πολλαπλές πολιτικές και γεωστρατηγικές σκοπιμότητες για αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Η διπλή γλώσσα της Ευρώπης
Εδώ και μήνες οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης επαναλαμβάνουν ότι επιδιώκουν την ειρήνη και μια βιώσιμη διπλωματική λύση στην ουκρανική κρίση.
Την ίδια στιγμή όμως, κάθε νέα σύνοδος κορυφής συνοδεύεται από ανακοινώσεις για νέα πακέτα στρατιωτικής βοήθειας, αποστολές οπλικών συστημάτων, πυραύλων, αντιαεροπορικών μέσων και οικονομικής στήριξης προς το Κίεβο.
Η αντίφαση είναι εμφανής.
Αν η ειρήνη αποτελεί τον πρωταρχικό στόχο, τότε γιατί η στρατιωτική κλιμάκωση παραμένει το βασικό εργαλείο πολιτικής;
Στη σύνοδο της G7 οι ηγέτες συμφώνησαν στην περαιτέρω ενίσχυση της Ουκρανίας με νέα συστήματα αεράμυνας, μέσα αναχαίτισης και όπλα μεγάλου βεληνεκούς.
Παράλληλα, εξέφρασαν την πρόθεσή τους να επεκτείνουν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, ιδιαίτερα στον ενεργειακό τομέα.
Το μήνυμα που εξέπεμψε η σύνοδος δεν ήταν μήνυμα αποκλιμάκωσης αλλά συνέχισης της αντιπαράθεσης.
Το ουκρανικό ως πολιτικό εργαλείο των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων
Πέρα όμως από τη γεωπολιτική διάσταση, υπάρχει και η εσωτερική πολιτική πραγματικότητα.
Οι περισσότερες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις.
Η ακρίβεια, η ενεργειακή κρίση, η βιομηχανική επιβράδυνση, η μεταναστευτική πίεση και η κοινωνική δυσαρέσκεια έχουν περιορίσει σημαντικά τη δημοτικότητα πολλών κυβερνήσεων.
Στη Γαλλία, στη Γερμανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο οι κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξανόμενη λαϊκή δυσαρέσκεια.
Σε αυτό το περιβάλλον, η διατήρηση της Ουκρανίας στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης λειτουργεί ως ένας αποτελεσματικός μηχανισμός μετατόπισης της προσοχής.
Αντί οι πολίτες να επικεντρώνονται στα προβλήματα της καθημερινότητας, καλούνται να εστιάσουν σε μια εξωτερική απειλή και σε έναν πόλεμο που παρουσιάζεται ως υπαρξιακή μάχη για το μέλλον της Ευρώπης.
Η στρατηγική αυτή δεν είναι καινούργια στην ιστορία των διεθνών σχέσεων.
Οι εξωτερικές κρίσεις συχνά χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση της πολιτικής συνοχής και την αναβολή δύσκολων εσωτερικών συζητήσεων.
Οι διαφωνίες με τον Trump παραμένουν
Παρά τις προσπάθειες των ευρωπαϊκών ηγεσιών να παρουσιάσουν ένα ενιαίο μέτωπο με τον Donald Trump, τα πραγματικά δεδομένα δείχνουν ότι οι διαφορές παραμένουν βαθιές.
Ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υποστήριξαν μετά τη σύνοδο πως ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται πλέον πιο κοντά στις θέσεις τους για την Ουκρανία.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής ο ίδιος ο Trump δεν έχει επιβεβαιώσει δημόσια μια τέτοια σύγκλιση.
Αντιθέτως, κατά το παρελθόν έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει τη στρατηγική της ατελείωτης χρηματοδότησης του Κιέβου, ενώ έχει ζητήσει τον άμεσο τερματισμό του πολέμου μέσω διαπραγματεύσεων.
Για πολλούς πολιτικούς κύκλους στις Βρυξέλλες, ένα ισχυρό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις Ηνωμένες Πολιτείες θα αποτελούσε σοβαρή πρόκληση.
Μια ενδεχόμενη πολιτική ενίσχυση του Trump θα μπορούσε να περιορίσει τη δυνατότητα της Ευρώπης να συνεχίσει τη σημερινή πολιτική στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία χωρίς ουσιαστικές πιέσεις για συμβιβασμό.
Ο Zelensky και η εικόνα του «ηγέτη της ειρήνης»
Ο Volodymyr Zelensky προσπαθεί να παρουσιάσει τον εαυτό του ως ηγέτη που επιδιώκει την ειρήνη.
Στο περιθώριο της συνόδου αναφέρθηκε ακόμη και το ενδεχόμενο μιας τριμερούς συνάντησης με τον Donald Trump και τον Vladimir Putin στην Αλάσκα.
Ωστόσο, ούτε η Ουάσιγκτον ούτε η Μόσχα επιβεβαίωσαν επίσημα ότι ένα τέτοιο σχέδιο βρίσκεται σε ώριμο στάδιο.
Η εικόνα που επιχειρεί να προβάλει το Κίεβο εξυπηρετεί έναν ευρύτερο στόχο: τη διατήρηση της δυτικής οικονομικής και στρατιωτικής στήριξης.
Η Ουκρανία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εξωτερική χρηματοδότηση και νέα δάνεια.
Επομένως, η διατήρηση του διεθνούς ενδιαφέροντος αποτελεί ζήτημα στρατηγικής επιβίωσης για την ουκρανική ηγεσία.
Το επεισόδιο Trump – Zelensky που έγινε viral
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε και η συνάντηση μεταξύ Donald Trump, Emmanuel Macron και Volodymyr Zelensky στο περιθώριο της συνόδου.
Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειξαν τον Zelensky να προσεγγίζει τον Αμερικανό πρόεδρο, ενώ ο Trump φάνηκε να στρέφει την προσοχή του αλλού και να ξεκινά συζήτηση με άλλους παρευρισκόμενους.
Ανεξάρτητα από την ερμηνεία που μπορεί να δώσει κανείς στις εικόνες αυτές, είναι σαφές ότι οι προσωπικές σχέσεις μεταξύ των δύο ανδρών δεν θυμίζουν σε τίποτα το κλίμα των προηγούμενων αμερικανικών κυβερνήσεων.
Ο Trump έχει στο παρελθόν χαρακτηρίσει τον Zelensky «τον καλύτερο πωλητή στον κόσμο», υπονοώντας ότι κάθε επίσκεψή του στις Ηνωμένες Πολιτείες συνοδεύεται από νέα αιτήματα χρηματοδότησης.
Παράλληλα, οι εντάσεις που προηγήθηκαν γύρω από συμφωνίες για σπάνιες γαίες και επενδύσεις αμερικανικών εταιρειών στην Ουκρανία έχουν αφήσει εμφανές αποτύπωμα στις σχέσεις των δύο πλευρών.
Ο ρόλος του ΝΑΤΟ και η στρατηγική της διαρκούς αντιπαράθεσης
Το ΝΑΤΟ εξακολουθεί να παρουσιάζει τον πόλεμο ως αναμέτρηση που θα καθορίσει το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Ωστόσο, ολοένα και περισσότεροι αναλυτές επισημαίνουν ότι η πολιτική της συνεχούς στρατιωτικής ενίσχυσης δεν έχει φέρει πιο κοντά την ειρήνη.
Αντίθετα, έχει μετατρέψει τη σύγκρουση σε μια μακροχρόνια αναμέτρηση φθοράς με τεράστιο οικονομικό και ανθρώπινο κόστος.
Η επιμονή στη λογική της στρατιωτικής λύσης δημιουργεί την εντύπωση ότι η νίκη επί της Ρωσίας έχει καταστεί αυτοσκοπός για τμήματα της δυτικής πολιτικής ελίτ, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται πολυετή αστάθεια για ολόκληρη την Ευρώπη.
Το πραγματικό διακύβευμα
Η σύνοδος των G7 ανέδειξε μια πραγματικότητα που οι δυτικές κυβερνήσεις αποφεύγουν συχνά να συζητήσουν ανοιχτά.
Η Ουκρανία έχει μετατραπεί σε κεντρικό εργαλείο της ευρύτερης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ Δύσης και Ρωσίας.
Η συνεχής προβολή του Zelensky ως κεντρικού προσώπου της διεθνούς πολιτικής σκηνής δεν αφορά μόνο την υποστήριξη προς το Κίεβο.
Αφορά επίσης τη διατήρηση ενός πολιτικού αφηγήματος που επιτρέπει στις ευρωπαϊκές ελίτ να δικαιολογούν τεράστιες στρατιωτικές δαπάνες, νέες κυρώσεις και μια πολιτική διαρκούς αντιπαράθεσης με τη Μόσχα.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν αυτή η στρατηγική οδηγεί πράγματι στην ειρήνη ή αν παρατείνει έναν πόλεμο που έχει ήδη κοστίσει ακριβά τόσο στην Ουκρανία όσο και στην Ευρώπη.
Όσο οι αποφάσεις των δυτικών κυβερνήσεων εξακολουθούν να συνοδεύονται από περισσότερα όπλα, περισσότερες κυρώσεις και μεγαλύτερη εμπλοκή του ΝΑΤΟ, η απόσταση ανάμεσα στη ρητορική περί ειρήνης και στην πραγματική πολιτική πρακτική θα συνεχίσει να μεγαλώνει.
Οι ρωγμές στο δυτικό μέτωπο και η διαφοροποίηση της Meloni
Η εικόνα απόλυτης ενότητας που επιχείρησε να προβάλει η Σύνοδος των G7 δεν αντανακλά πλήρως την πραγματικότητα που διαμορφώνεται στο εσωτερικό της Δύσης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ της πρωθυπουργού της Ιταλίας, Giorgia Meloni, και του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Donald Trump.
Η Meloni απάντησε με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο στις επικρίσεις του Αμερικανού προέδρου, απορρίπτοντας τις επιθέσεις του ως αδικαιολόγητες και υπογραμμίζοντας ότι η πολιτική της επιρροή δεν εξαρτάται από τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον.
«Η δημοτικότητά μου βασίζεται στην ικανότητά μου να υπερασπίζομαι τα εθνικά συμφέροντα της Ιταλίας και αυτό ακριβώς έκανα πάντα», τόνισε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η Ιταλία παραμένει ένα κυρίαρχο κράτος που δεν πρόκειται να απεμπολήσει την ανεξαρτησία των αποφάσεών του.
Ιδιαίτερη σημασία είχε η αναφορά της στις αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις που βρίσκονται στην Ιταλία.
Η Meloni ξεκαθάρισε ότι η λειτουργία τους διέπεται από συγκεκριμένες διεθνείς συμφωνίες, οι οποίες δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν αυθαίρετα για την εξυπηρέτηση ξένων πολιτικών σχεδιασμών.
Πέρα όμως από την προσωπική αντιπαράθεση με τον Trump, η στάση της Ιταλίδας πρωθυπουργού αντανακλά μια ευρύτερη τάση που αρχίζει να διαμορφώνεται σε τμήματα της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής.
Η Ρώμη εμφανίζεται ολοένα και περισσότερο υπέρ μιας στρατηγικής που δεν θα περιορίζεται αποκλειστικά στη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας, αλλά θα περιλαμβάνει και ουσιαστική επανεκκίνηση του διαλόγου μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας.
Η προσέγγιση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τη γραμμή που προωθούν οι πιο σκληροπυρηνικοί κύκλοι του ΝΑΤΟ και ορισμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, οι οποίοι εξακολουθούν να επενδύουν στην πολιτική των κυρώσεων και της στρατιωτικής πίεσης.
Η δημόσια σύγκρουση Meloni – Trump αναδεικνύει ότι πίσω από τις κοινές ανακοινώσεις των G7 υπάρχουν διαφορετικές αντιλήψεις για το μέλλον της Ευρώπης, για τη σχέση της με τη Ρωσία και για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Για πολλούς αναλυτές, οι διαφωνίες αυτές αποτελούν ένδειξη ότι η μέχρι σήμερα δυτική στρατηγική αρχίζει να συναντά πολιτικά και κοινωνικά όρια, καθώς αυξάνονται οι φωνές που ζητούν επιστροφή στη διπλωματία και όχι συνέχιση μιας σύγκρουσης χωρίς σαφή ορίζοντα λήξης.
www.bankingnews.gr
Παρότι η Ουκρανία δεν ανήκει στις επτά μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη και παρά το γεγονός ότι η οικονομία της εξαρτάται σχεδόν ολοκληρωτικά από ξένη χρηματοδότηση, ο Zelensky βρέθηκε στο επίκεντρο των εργασιών της συνόδου που πραγματοποιήθηκε στη Γαλλία.
Για πολλούς αναλυτές, η παρουσία του δεν είχε τόσο οικονομικό ή θεσμικό χαρακτήρα όσο βαθιά πολιτικό και επικοινωνιακό περιεχόμενο.
Η Δύση επιχείρησε να στείλει το μήνυμα ότι η Ουκρανία παραμένει κορυφαία προτεραιότητα.
Ωστόσο, πίσω από τις κοινές δηλώσεις περί ειρήνης και σταθερότητας, διακρίνεται μια διαφορετική πραγματικότητα: η συνέχιση του πολέμου φαίνεται να εξυπηρετεί πολλαπλές πολιτικές και γεωστρατηγικές σκοπιμότητες για αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Η διπλή γλώσσα της Ευρώπης
Εδώ και μήνες οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης επαναλαμβάνουν ότι επιδιώκουν την ειρήνη και μια βιώσιμη διπλωματική λύση στην ουκρανική κρίση.
Την ίδια στιγμή όμως, κάθε νέα σύνοδος κορυφής συνοδεύεται από ανακοινώσεις για νέα πακέτα στρατιωτικής βοήθειας, αποστολές οπλικών συστημάτων, πυραύλων, αντιαεροπορικών μέσων και οικονομικής στήριξης προς το Κίεβο.
Η αντίφαση είναι εμφανής.
Αν η ειρήνη αποτελεί τον πρωταρχικό στόχο, τότε γιατί η στρατιωτική κλιμάκωση παραμένει το βασικό εργαλείο πολιτικής;
Στη σύνοδο της G7 οι ηγέτες συμφώνησαν στην περαιτέρω ενίσχυση της Ουκρανίας με νέα συστήματα αεράμυνας, μέσα αναχαίτισης και όπλα μεγάλου βεληνεκούς.
Παράλληλα, εξέφρασαν την πρόθεσή τους να επεκτείνουν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, ιδιαίτερα στον ενεργειακό τομέα.
Το μήνυμα που εξέπεμψε η σύνοδος δεν ήταν μήνυμα αποκλιμάκωσης αλλά συνέχισης της αντιπαράθεσης.
Το ουκρανικό ως πολιτικό εργαλείο των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων
Πέρα όμως από τη γεωπολιτική διάσταση, υπάρχει και η εσωτερική πολιτική πραγματικότητα.
Οι περισσότερες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις.
Η ακρίβεια, η ενεργειακή κρίση, η βιομηχανική επιβράδυνση, η μεταναστευτική πίεση και η κοινωνική δυσαρέσκεια έχουν περιορίσει σημαντικά τη δημοτικότητα πολλών κυβερνήσεων.
Στη Γαλλία, στη Γερμανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο οι κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξανόμενη λαϊκή δυσαρέσκεια.
Σε αυτό το περιβάλλον, η διατήρηση της Ουκρανίας στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης λειτουργεί ως ένας αποτελεσματικός μηχανισμός μετατόπισης της προσοχής.
Αντί οι πολίτες να επικεντρώνονται στα προβλήματα της καθημερινότητας, καλούνται να εστιάσουν σε μια εξωτερική απειλή και σε έναν πόλεμο που παρουσιάζεται ως υπαρξιακή μάχη για το μέλλον της Ευρώπης.
Η στρατηγική αυτή δεν είναι καινούργια στην ιστορία των διεθνών σχέσεων.
Οι εξωτερικές κρίσεις συχνά χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση της πολιτικής συνοχής και την αναβολή δύσκολων εσωτερικών συζητήσεων.
Οι διαφωνίες με τον Trump παραμένουν
Παρά τις προσπάθειες των ευρωπαϊκών ηγεσιών να παρουσιάσουν ένα ενιαίο μέτωπο με τον Donald Trump, τα πραγματικά δεδομένα δείχνουν ότι οι διαφορές παραμένουν βαθιές.
Ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υποστήριξαν μετά τη σύνοδο πως ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται πλέον πιο κοντά στις θέσεις τους για την Ουκρανία.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής ο ίδιος ο Trump δεν έχει επιβεβαιώσει δημόσια μια τέτοια σύγκλιση.
Αντιθέτως, κατά το παρελθόν έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει τη στρατηγική της ατελείωτης χρηματοδότησης του Κιέβου, ενώ έχει ζητήσει τον άμεσο τερματισμό του πολέμου μέσω διαπραγματεύσεων.
Για πολλούς πολιτικούς κύκλους στις Βρυξέλλες, ένα ισχυρό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις Ηνωμένες Πολιτείες θα αποτελούσε σοβαρή πρόκληση.
Μια ενδεχόμενη πολιτική ενίσχυση του Trump θα μπορούσε να περιορίσει τη δυνατότητα της Ευρώπης να συνεχίσει τη σημερινή πολιτική στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία χωρίς ουσιαστικές πιέσεις για συμβιβασμό.
Ο Zelensky και η εικόνα του «ηγέτη της ειρήνης»
Ο Volodymyr Zelensky προσπαθεί να παρουσιάσει τον εαυτό του ως ηγέτη που επιδιώκει την ειρήνη.
Στο περιθώριο της συνόδου αναφέρθηκε ακόμη και το ενδεχόμενο μιας τριμερούς συνάντησης με τον Donald Trump και τον Vladimir Putin στην Αλάσκα.
Ωστόσο, ούτε η Ουάσιγκτον ούτε η Μόσχα επιβεβαίωσαν επίσημα ότι ένα τέτοιο σχέδιο βρίσκεται σε ώριμο στάδιο.
Η εικόνα που επιχειρεί να προβάλει το Κίεβο εξυπηρετεί έναν ευρύτερο στόχο: τη διατήρηση της δυτικής οικονομικής και στρατιωτικής στήριξης.
Η Ουκρανία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εξωτερική χρηματοδότηση και νέα δάνεια.
Επομένως, η διατήρηση του διεθνούς ενδιαφέροντος αποτελεί ζήτημα στρατηγικής επιβίωσης για την ουκρανική ηγεσία.
Το επεισόδιο Trump – Zelensky που έγινε viral
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε και η συνάντηση μεταξύ Donald Trump, Emmanuel Macron και Volodymyr Zelensky στο περιθώριο της συνόδου.
Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειξαν τον Zelensky να προσεγγίζει τον Αμερικανό πρόεδρο, ενώ ο Trump φάνηκε να στρέφει την προσοχή του αλλού και να ξεκινά συζήτηση με άλλους παρευρισκόμενους.
Ανεξάρτητα από την ερμηνεία που μπορεί να δώσει κανείς στις εικόνες αυτές, είναι σαφές ότι οι προσωπικές σχέσεις μεταξύ των δύο ανδρών δεν θυμίζουν σε τίποτα το κλίμα των προηγούμενων αμερικανικών κυβερνήσεων.
Ο Trump έχει στο παρελθόν χαρακτηρίσει τον Zelensky «τον καλύτερο πωλητή στον κόσμο», υπονοώντας ότι κάθε επίσκεψή του στις Ηνωμένες Πολιτείες συνοδεύεται από νέα αιτήματα χρηματοδότησης.
Παράλληλα, οι εντάσεις που προηγήθηκαν γύρω από συμφωνίες για σπάνιες γαίες και επενδύσεις αμερικανικών εταιρειών στην Ουκρανία έχουν αφήσει εμφανές αποτύπωμα στις σχέσεις των δύο πλευρών.
Ο ρόλος του ΝΑΤΟ και η στρατηγική της διαρκούς αντιπαράθεσης
Το ΝΑΤΟ εξακολουθεί να παρουσιάζει τον πόλεμο ως αναμέτρηση που θα καθορίσει το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Ωστόσο, ολοένα και περισσότεροι αναλυτές επισημαίνουν ότι η πολιτική της συνεχούς στρατιωτικής ενίσχυσης δεν έχει φέρει πιο κοντά την ειρήνη.
Αντίθετα, έχει μετατρέψει τη σύγκρουση σε μια μακροχρόνια αναμέτρηση φθοράς με τεράστιο οικονομικό και ανθρώπινο κόστος.
Η επιμονή στη λογική της στρατιωτικής λύσης δημιουργεί την εντύπωση ότι η νίκη επί της Ρωσίας έχει καταστεί αυτοσκοπός για τμήματα της δυτικής πολιτικής ελίτ, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται πολυετή αστάθεια για ολόκληρη την Ευρώπη.
Το πραγματικό διακύβευμα
Η σύνοδος των G7 ανέδειξε μια πραγματικότητα που οι δυτικές κυβερνήσεις αποφεύγουν συχνά να συζητήσουν ανοιχτά.
Η Ουκρανία έχει μετατραπεί σε κεντρικό εργαλείο της ευρύτερης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ Δύσης και Ρωσίας.
Η συνεχής προβολή του Zelensky ως κεντρικού προσώπου της διεθνούς πολιτικής σκηνής δεν αφορά μόνο την υποστήριξη προς το Κίεβο.
Αφορά επίσης τη διατήρηση ενός πολιτικού αφηγήματος που επιτρέπει στις ευρωπαϊκές ελίτ να δικαιολογούν τεράστιες στρατιωτικές δαπάνες, νέες κυρώσεις και μια πολιτική διαρκούς αντιπαράθεσης με τη Μόσχα.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν αυτή η στρατηγική οδηγεί πράγματι στην ειρήνη ή αν παρατείνει έναν πόλεμο που έχει ήδη κοστίσει ακριβά τόσο στην Ουκρανία όσο και στην Ευρώπη.
Όσο οι αποφάσεις των δυτικών κυβερνήσεων εξακολουθούν να συνοδεύονται από περισσότερα όπλα, περισσότερες κυρώσεις και μεγαλύτερη εμπλοκή του ΝΑΤΟ, η απόσταση ανάμεσα στη ρητορική περί ειρήνης και στην πραγματική πολιτική πρακτική θα συνεχίσει να μεγαλώνει.
Οι ρωγμές στο δυτικό μέτωπο και η διαφοροποίηση της Meloni
Η εικόνα απόλυτης ενότητας που επιχείρησε να προβάλει η Σύνοδος των G7 δεν αντανακλά πλήρως την πραγματικότητα που διαμορφώνεται στο εσωτερικό της Δύσης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ της πρωθυπουργού της Ιταλίας, Giorgia Meloni, και του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Donald Trump.
Η Meloni απάντησε με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο στις επικρίσεις του Αμερικανού προέδρου, απορρίπτοντας τις επιθέσεις του ως αδικαιολόγητες και υπογραμμίζοντας ότι η πολιτική της επιρροή δεν εξαρτάται από τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον.
«Η δημοτικότητά μου βασίζεται στην ικανότητά μου να υπερασπίζομαι τα εθνικά συμφέροντα της Ιταλίας και αυτό ακριβώς έκανα πάντα», τόνισε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η Ιταλία παραμένει ένα κυρίαρχο κράτος που δεν πρόκειται να απεμπολήσει την ανεξαρτησία των αποφάσεών του.
Ιδιαίτερη σημασία είχε η αναφορά της στις αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις που βρίσκονται στην Ιταλία.
Η Meloni ξεκαθάρισε ότι η λειτουργία τους διέπεται από συγκεκριμένες διεθνείς συμφωνίες, οι οποίες δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν αυθαίρετα για την εξυπηρέτηση ξένων πολιτικών σχεδιασμών.
Πέρα όμως από την προσωπική αντιπαράθεση με τον Trump, η στάση της Ιταλίδας πρωθυπουργού αντανακλά μια ευρύτερη τάση που αρχίζει να διαμορφώνεται σε τμήματα της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής.
Η Ρώμη εμφανίζεται ολοένα και περισσότερο υπέρ μιας στρατηγικής που δεν θα περιορίζεται αποκλειστικά στη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας, αλλά θα περιλαμβάνει και ουσιαστική επανεκκίνηση του διαλόγου μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας.
Η προσέγγιση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τη γραμμή που προωθούν οι πιο σκληροπυρηνικοί κύκλοι του ΝΑΤΟ και ορισμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, οι οποίοι εξακολουθούν να επενδύουν στην πολιτική των κυρώσεων και της στρατιωτικής πίεσης.
Η δημόσια σύγκρουση Meloni – Trump αναδεικνύει ότι πίσω από τις κοινές ανακοινώσεις των G7 υπάρχουν διαφορετικές αντιλήψεις για το μέλλον της Ευρώπης, για τη σχέση της με τη Ρωσία και για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Για πολλούς αναλυτές, οι διαφωνίες αυτές αποτελούν ένδειξη ότι η μέχρι σήμερα δυτική στρατηγική αρχίζει να συναντά πολιτικά και κοινωνικά όρια, καθώς αυξάνονται οι φωνές που ζητούν επιστροφή στη διπλωματία και όχι συνέχιση μιας σύγκρουσης χωρίς σαφή ορίζοντα λήξης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών