Σχετικά Άρθρα
Σοκ CIA σε Trump: Τεράστια απειλή το Ιράν, ανασυγκροτεί ταχύτατα τον στρατό – Άρχισε να παράγει ξανά drones χάρη σε Κίνα, Ρωσία
Γεωπολιτικές ανατροπές - Απέτυχε ο Trump στην Κίνα, πως συνδέεται ο διορισμός Qalibaf στο Ιράν
Σε αδιέξοδο οδηγούνται οι διαπραγματεύσεις για ειρήνη στη Μέση Ανατολή, μετά την αιφνιδιαστική και άκρως δυναμική παρέμβαση του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Ayatollah Mojtaba Khamenei.
Με μια ιστορική οδηγία-«φωτιά», η Τεχεράνη ξεκαθάρισε σε όλους τους τόνους ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο της χώρας αποτελεί κόκκινη γραμμή και δεν πρόκειται να βγει εκτός συνόρων, γκρεμίζοντας σαν χάρτινο πύργο τους εκβιαστικούς όρους που προσπαθούσαν να επιβάλουν ο Donald Trump και ο Benjamin Netanyahu στις ειρηνευτικές συνομιλίες. Την ίδια στιγμή, όμως, πρόκειται για ακόμα ένα ηχηρό «χαστούκι» στον Trump, ο οποίος διεβεβαίωνε το Ισραήλ πως η απομάκρυνση του πυρηνικού οπλοστασίου ήταν «δεδομένη» για την επίτευξη ειρήνης.
Η εξέλιξη αυτή, που μεταφράζεται ως μια ηχηρή γεωπολιτική ταπείνωση για τον Λευκό Οίκο, τίναξε άμεσα στον αέρα το κλίμα της εύθραυστης εκεχειρίας, στέλνοντας παράλληλα τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου στα ύψη ανακάμπτοντας από τις απώλειες της Τετάρτης (20/5/2026) με άνοδο άνω του 2%. Συγκεκριμένα, το αμερικανικό αργό (WTI) εκτοξεύθηκε στα 100 δολ. με άνοδο 2,43% και το Brent στα 107,11 δολ. με κέρδη 1,99%.
Η εντολή Khamenei για το ουράνιο
Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν εξέδωσε οδηγία βάσει της οποίας το εμπλουτισμένο ουράνιο της χώρας, το οποίο προσεγγίζει βαθμό κατάλληλο για την κατασκευή όπλων, δεν πρέπει να σταλεί στο εξωτερικό, δήλωσαν δύο ανώτερες ιρανικές πηγές, σκληραίνοντας τη στάση της Τεχεράνης σε ένα από τα βασικά αιτήματα των ΗΠΑ στις ειρηνευτικές συνομιλίες. Η εντολή του Ayatollah Mojtaba Khamenei θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω πίεση και πανικό στον Trump και να περιπλέξει τις συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου κατά του Ιράν.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι ο Trump έχει διαβεβαιώσει το Ισραήλ πως το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν -το οποίο απαιτείται για την κατασκευή ατομικού όπλου- θα απομακρυνθεί από το Ιράν και ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία πρέπει να περιλαμβάνει σχετικό όρο.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu έχει δηλώσει ότι δεν πρόκειται να θεωρήσει τον πόλεμο λήξαντα εάν δεν απομακρυνθεί το εμπλουτισμένο ουράνιο από το Ιράν, εάν η Τεχεράνη δεν τερματίσει την υποστήριξή της σε παραστρατιωτικές οργανώσεις και εάν δεν εξαλειφθούν οι δυνατότητες των βαλλιστικών της πυραύλων.
«Η οδηγία του Ανώτατου Ηγέτη, καθώς και η συναίνεση στους κόλπους του κατεστημένου, είναι ότι το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου δεν πρέπει να φύγει από τη χώρα», δήλωσε μία από τις δύο ιρανικές πηγές, η οποία μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω της κρισιμότητας του ζητήματος. Σύμφωνα με τις πηγές, ανώτατοι Ιρανοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι η αποστολή του υλικού στο εξωτερικό θα άφηνε τη χώρα πιο ευάλωτη σε μελλοντικές επιθέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Ο Khamenei έχει τον τελευταίο λόγο για τα σημαντικότερα κρατικά ζητήματα.
Καχυποψία στο Ιράν για τις ΗΠΑ
Μια εύθραυστη κατάπαυση του πυρός βρίσκεται σε ισχύ στον πόλεμο που ξεκίνησε με τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, μετά τα οποία το Ιράν άνοιξε πύρ εναντίον κρατών του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, ενώ ξέσπασαν μάχες μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Ωστόσο, δεν έχει σημειωθεί κάποια σημαντική πρόοδος στις ειρηνευτικές προσπάθειες, καθώς ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών και ο έλεγχος του Στενού του Hormuz από την Τεχεράνη -μιας ζωτικής σημασίας διαδρομής για τον παγκόσμιο εφοδιασμό πετρελαίου- περιπλέκουν τις διαπραγματεύσεις, στις οποίες μεσολαβεί το Πακιστάν.
Οι δύο ανώτερες ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι υπάρχει βαθιά καχυποψία στο Ιράν ότι η παύση των εχθροπραξιών αποτελεί τακτικό ελιγμό της Ουάσιγκτον με σκοπό τη δημιουργία ενός αισθήματος ασφάλειας, πριν από την επανέναρξη των αεροπορικών επιδρομών.
Ο Mohammad Baqer Ghalibaf
Ο κορυφαίος διαπραγματευτής του Ιράν για την ειρήνη, Mohammad Baqer Ghalibaf, δήλωσε την Τετάρτη (20/5/2026) ότι «φανερές και κρυφές κινήσεις του εχθρού» δείχνουν ότι οι Αμερικανοί προετοιμάζουν νέες επιθέσεις. Αποτελεί κοινή πεποίθηση ότι το Ισραήλ διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο, ωστόσο δεν έχει επιβεβαιώσει ούτε διαψεύσει ποτέ την κατοχή πυρηνικών όπλων, διατηρώντας μια λεγόμενη πολιτική ασάφειας γύρω από το ζήτημα εδώ και δεκαετίες.
Πριν από τον πόλεμο, το Ιράν είχε δείξει προθυμία να αποστείρει το μισό απόθεμα ουρανίου του που είχε εμπλουτιστεί σε ποσοστό 60% -ένα επίπεδο πολύ υψηλότερο από αυτό που απαιτείται για μη στρατιωτικές χρήσεις. Ωστόσο, πηγές αναφέρουν ότι η στάση αυτή άλλαξε μετά τις επανειλημμένες απειλές του Trump για πλήγματα κατά του Ιράν.
Την ίδια στιγμή, Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι παραμένει ασαφές εάν ο Trump θα αποφασίσει τελικά να επιτεθεί και εάν θα δώσει στο Ισραήλ το πράσινο φως για την επανέναρξη των επιχειρήσεων. Η Τεχεράνη έχει ορκιστεί συντριπτική απάντηση σε περίπτωση επίθεσης. Παρόλα αυτά, η πηγή ανέφερε ότι υπάρχουν «εφικτές φόρμουλες» για την επίλυση του ζητήματος.
«Υπάρχουν λύσεις όπως η αραίωση του αποθέματος υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA)», δήλωσε μία από τις ιρανικές πηγές.
Το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν
Ο IAEA εκτιμά ότι το Ιράν διέθετε 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60% όταν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ επιτέθηκαν στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο του 2025. Το πόσο από αυτό έχει διασωθεί παραμένει ασαφές.
Ο επικεφαλής του IAEA, Rafael Grossi, δήλωσε τον Μάρτιο πως ό,τι απέμεινε από αυτό το απόθεμα ήταν «κυρίως» αποθηκευμένο σε ένα συγκρότημα σηράγγων στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Isfahan και ότι ο οργανισμός του εκτιμά πως εκεί βρισκόταν κάτι περισσότερο από 200 κιλά. Ο IAEA πιστεύει επίσης ότι ένα μέρος βρίσκεται στο εκτεταμένο πυρηνικό συγκρότημα στη Natanz, όπου το Ιράν διέθετε δύο εργοστάσια εμπλουτισμού.
Το Ιράν υποστηρίζει ότι ποσότητα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου είναι απαραίτητη για ιατρικούς σκοπούς, καθώς και για έναν ερευνητικό αντιδραστήρα στην Τεχεράνη που λειτουργεί με σχετικά μικρές ποσότητες ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό περίπου 20%.
Τελευταία προσπάθεια πριν τον πόλεμο
Εν τω μεταξύ, οι Πακιστανοί μεσολαβητές φέρονται να μετέφεραν στην ιρανική πλευρά μήνυμα από την Ουάσινγκτον... με τον Asim Munir, τον αρχηγό του στρατού να μεταβαίνει εκτάκτως σήμερα (21/5/2025) στην Τεχεράνη.
Η επίσκεψη του Asim Munir στην Τεχεράνη εκτιμάται ότι αποτελεί ένα τεράστιο βήμα, καθώς αυτό δεν θα συνέβαινε αν δεν υπήρχαν σημαντικά μηνύματα που έπρεπε να μεταφερθούν.
Πολλοί θεωρούν ότι αυτή είναι η τελευταία ευκαιρία να αποτραπεί η επανέναρξη του πολέμου, όμως εξακολουθούν να υπάρχουν κρίσιμες διαφωνίες.
Το Ιράν ζητά εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξει νέος πόλεμος, όμως οι ΗΠΑ δεν μπορούν να εγγυηθούν ότι το Ισραήλ δεν θα συνεχίσει να πραγματοποιεί δολοφονίες υψηλόβαθμων στελεχών μέσα στη χώρα.
Το Ιράν ζητά επίσης να ασκεί τον έλεγχό του στα Στενά του Hormuz να επιστραφούν τα δεσμευμένα περιουσιακά του στοιχεία και να παραμείνει στη χώρα τουλάχιστον ένα μέρος του εμπλουτισμένου ουρανίου του.
Οι ΗΠΑ ζητούν από το Ιράν να κλείσει όλες τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις, υποστηρίζοντας ότι μόνο η εγκατάσταση στην Τεχεράνη μπορεί να παραμείνει σε λειτουργία, αλλά χωρίς δυνατότητα εμπλουτισμού.
Υπάρχουν επίσης σοβαρές διαφωνίες σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας.
Οι ΗΠΑ επιμένουν ότι πρέπει να εφαρμοστεί εξ ολοκλήρου και άμεσα, ενώ το Ιράν υποστηρίζει ότι αν ο πόλεμος τερματιστεί μέσα στις πρώτες 30 ημέρες, τότε μπορούν να ακολουθήσουν και οι υπόλοιπες φάσεις.
Μήνυμα ΗΠΑ μέσω Πακιστάν για οριστικοποίηση συμφωνίας
Όπως μεταδίδει το Al Arabiya, μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν ενδέχεται να ανακοινωθεί μέσα στις επόμενες ώρες
Σύμφωνα με το Al Arabiya, βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες για την οριστικοποίηση του κειμένου της ειρηνευτικής συμφωνίας.
Όπως αναφέρεται, ο αρχηγός του στρατού του Πακιστάν, Asim Munir αναμένεται στο Ιράν σήμερα Πέμπτη (21 Μαΐου) για να ανακοινώσει την τελική μορφή της συμφωνίας ενώ στο Ιράν βρέθηκε χθες Τετάρτη 20/5 και ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν, Mohsin Naqvi.
Το δημοσίευμα προσθέτει ότι νέος γύρος διαπραγματεύσεων αναμένεται να πραγματοποιηθεί στο Islamabad του Πακιστάν στα τέλη Μαΐου.
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA μεταδίδει ότι η επίσκεψη του διοικητή του στρατού του Πακιστάν Asim Munir στην Τεχεράνη αποσκοπεί στη μείωση του χάσματος μεταξύ των θέσεων των δύο πλευρών, ώστε να δημιουργηθεί το έδαφος για την αποδοχή μνημονίου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Σύμφωνα με το ISNA, η υπέρβαση των διαφωνιών απαιτεί από τις ΗΠΑ να εγκαταλείψουν τις στρατιωτικές τους επιδιώξεις.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών