Ο Παγκόσμιος Νότος «σίγησε» για το Ιράν - Σφοδρή κριτική στην Ινδία, o Μodi σέρνεται πίσω από τον Trump

Η Συνθήκη Φιλίας του 1950, η Διακήρυξη της Τεχεράνης το 2001 και η ανάπτυξη του λιμανιού Chabahar συνθέτουν το ιστορικό χρονολόγιο των σχέσεων ανάμεσα στην Ινδία και το Ιράν.
Ωστόσο, σε μία από τις δυσκολότερες στιγμές της Τεχεράνης, το Νέο Δελχί φαίνεται να έχει χάσει τη φωνή του.
Υπάρχουν αρκετοί λόγοι για τους οποίους αναμενόταν από την Ινδία να τοποθετηθεί δημόσια. Ο πρώτος είναι η ίδια η ιστορία των σχέσεων Ινδίας–Ιράν, που παραδοσιακά προσεγγίζονται ως σχέση στενών συμμάχων.
Ο δεύτερος αφορά τον επαναλαμβανόμενο ισχυρισμό του πρωθυπουργού Narendra Modi και του Ινδού Υπουργού Εξωτερικών ότι η Ινδία αποτελεί «τη φωνή του Παγκόσμιου Νότου». Ο τρίτος σχετίζεται με τη λεγόμενη «στρατηγική αυτονομία» που η χώρα υποστηρίζει ότι διατηρεί, δηλαδή την ικανότητα να διαμορφώνει και να εφαρμόζει ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική.
Η Ινδία έχει προωθήσει την πρωτοβουλία «Φωνή του Παγκόσμιου Νότου - Voice of Global South», μια πλατφόρμα συνεργασίας για τις αναπτυσσόμενες χώρες, με στόχο την ανάδειξη των κοινών τους προκλήσεων και συμφερόντων στη διεθνή διακυβέρνηση.
Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί τρεις σχετικές σύνοδοι κορυφής υπό ινδική πρωτοβουλία — δύο το 2023 και μία το 2024.

Η Ινδία δεν μίλησε, ούτε διαμεσολάβησε

Με δεδομένες αυτές τις πρωτοβουλίες, αλλά και τη στενή στρατηγική σχέση της Ινδίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, θεωρούνταν λογικό να αναμένεται ότι το Νέο Δελχί θα τοποθετούνταν δημόσια ή ακόμη και θα επιχειρούσε να διαμεσολαβήσει στον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ και Ιράν, που διήρκεσε περισσότερο από έναν μήνα και συνεχίζει να επηρεάζει την περιοχή των Στενών του Hormuz.
Ωστόσο, η Ινδία ούτε διαμεσολάβησε ούτε ύψωσε ουσιαστικά τη φωνή της.
Σύμφωνα με το άρθρο, ένας από τους βασικούς λόγους αυτής της στάσης είναι η στενή σχέση του Narendra Modi με το Ισραήλ — το οποίο ο ίδιος έχει αποκαλέσει «Fatherland». Το κείμενο υποστηρίζει ότι η Ινδία έχει ευθυγραμμιστεί υπερβολικά με το μπλοκ ΗΠΑ–Ισραήλ, χάνοντας έτσι τη στρατηγική αυτονομία που επί χρόνια επιδίωκε να διατηρεί.

Η ενεργειακή εξάρτηση από τη Μέση Ανατολή

Είτε επέλεγε να μιλήσει είτε όχι, η Ινδία δεν θα μπορούσε να αποφύγει τις συνέπειες του πολέμου κατά του Ιράν, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό ενεργειακά από τη Μέση Ανατολή.
Το άρθρο παραπέμπει σε στοιχεία της Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG Research) για το 2024, τα οποία αναδεικνύουν το εύρος της ινδικής εξάρτησης από τις ενεργειακές εισαγωγές της περιοχής.
Με αυτό το επίπεδο ενεργειακής εξάρτησης, το άρθρο υποστηρίζει ότι ήταν αναπόφευκτο για την Ινδία να παρέμβει — έστω για να υπερασπιστεί τα δικά της στρατηγικά συμφέροντα.

Ο φόβος απέναντι στον Trump

H ανάλυση του Modern Diplomacy, υποστηρίζει επίσης ότι το Νέο Δελχί αποφεύγει να συγκρουστεί δημόσια με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς μια αντιπαράθεση με τον Donald Trump θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρό επικοινωνιακό και διπλωματικό κόστος για την Ινδία.
Ως παράδειγμα αναφέρονται οι δηλώσεις Trump μετά τη σύγκρουση Ινδίας–Πακιστάν τον Μάιο, όταν ο Αμερικανός Πρόεδρος επέμενε ότι ο Modi του ζήτησε να παρέμβει για να σταματήσει ο πόλεμος και ότι καταρρίφθηκαν αεροσκάφη.
Η Ινδία έλαβε τελικά μια προσωρινή εξαίρεση 30 ημερών για τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου, επιλέγοντας —σύμφωνα με την ανάλυση— να αντιμετωπίσει έτσι τις συνέπειες του πολέμου.
Η μόνη ουσιαστική καταδίκη που εξέφρασε ήταν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, και αυτή στρεφόταν κατά του Ιράν για επιθέσεις εναντίον κρατών του Κόλπου.

Το Πακιστάν εμφανίστηκε ως διαμεσολαβητής

Το άρθρο σημειώνει ότι ακόμη και το Πακιστάν κατάφερε να αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή και να συμβάλει σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
Σύμφωνα με την ανάλυση, ούτε η Ινδία περίμενε ότι το Πακιστάν θα μπορούσε να διαδραματίσει τέτοιο ρόλο, ενώ τόσο το Ιράν όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να αποδέχθηκαν τη συμμετοχή του στις διαπραγματεύσεις.
Η επιλογή της Ινδίας να κρατήσει «ασφαλή» στάση είχε τελικά διπλωματικό κόστος, καθώς παρέμεινε εκτός της διαδικασίας διαμεσολάβησης και ταυτόχρονα επηρεάστηκε από τις συνέπειες του πολέμου.

«Διπλωματικό λάθος ιστορικών διαστάσεων»

Το άρθρο χαρακτηρίζει τη στάση του Νέου Δελχί ως «διπλωματική γκάφα», υποστηρίζοντας ότι η Ινδία έχασε μια ιστορική ευκαιρία να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στον Παγκόσμιο Νότο και τη Δύση.
Από το 2025, που περιγραφόταν ως η πιο δραστήρια διπλωματικά χρονιά του Narendra Modi, μέχρι την προβολή της Ινδίας ως «Vishwa Mitr» — φίλου του κόσμου — και «φωνής του Παγκόσμιου Νότου», το άρθρο θεωρεί ότι το Νέο Δελχί απέτυχε να ανταποκριθεί στις ίδιες του τις φιλοδοξίες.
Η ανάλυση καταλήγει ότι η Ινδία βρέθηκε τελικά εγκλωβισμένη ανάμεσα στη στρατηγική της σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και στα δικά της ενεργειακά συμφέροντα στη Μέση Ανατολή.
Το μόνο που θα μπορούσε να είχε κάνει, σύμφωνα με τον συντάκτη, ήταν να υψώσει τη φωνή της και να επιχειρήσει διαμεσολάβηση. Αντί γι’ αυτό, «έχασε την ίδια τη φωνή που ισχυριζόταν ότι διαθέτει».
Ακόμη κι όταν προσπάθησε να μιλήσει, καταλήγει το άρθρο, «η φωνή της ήταν πλέον αδύνατο να ακουστεί».

www.bankingnews.gr