Ο Trump θεατής… Κίνα και Ιράν αναδιαμορφώνουν τους κανόνες του παιχνιδιού
Στην Κίνα βρέθηκε σήμερα, 6 Μαΐου 2026, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, για πρώτη φορά μετά το ξέσπασμα του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον της Τεχεράνης, λίγες μάλιστα ημέρες πριν από την προγραμματισμένη επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, στο Πεκίνο.
Ο κορυφαίος Κινέζος διπλωμάτης, Wang Yi, είχε συνάντηση με τον Araghchi το πρωί της Τετάρτης (ώρες Κίνας), σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua.
Τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης είχαν προαναγγείλει την επίσκεψη από αργά το βράδυ της Τρίτης, επικαλούμενα ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών που ανέφερε ότι η πρόσκληση προήλθε από το Πεκίνο.
Ωστόσο, η επίσημη ενημέρωση δεν περιλάμβανε λεπτομέρειες για την ατζέντα.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι οι συνομιλίες θα καλύψουν τις διμερείς σχέσεις, καθώς και περιφερειακά και διεθνή ζητήματα.
«Η συνάντηση αυτή είναι βαθιά στρατηγική», δήλωσε ο Amir Handjani, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Quincy Institute for Responsible Statecraft.
«Η Τεχεράνη και το Πεκίνο ευθυγραμμίζουν τα συμφέροντά τους ενόψει της συνόδου του Trump με τον Xi Jinping, και ο χρονισμός είναι σκόπιμος».
Εμπόριο και ενέργεια στον Περσικό Κόλπο
Παράλληλα, η Κίνα επιδιώκει σταθερότητα στον Περσικό Κόλπο, προκειμένου να προστατεύσει το εμπόριο και τις ενεργειακές ροές, σημείωσε ο Handjani.
«Η κινεζική ηγεσία θέλει τα δεξαμενόπλοια να κινούνται και το εμπόριο να ρέει από τον Περσικό Κόλπο προς τις ασιατικές αγορές», ανέφερε.
«Δεν υπάρχει καμία διάθεση να αντιμετωπίσει ένα πληθωριστικό σοκ και τον κίνδυνο ύφεσης που θα προκαλούσε ένας παρατεταμένος αποκλεισμός στην περιοχή».
Ο Wang και ο Araghchi έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον τρεις τηλεφωνικές συνομιλίες από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
Το Πεκίνο έχει επανειλημμένα ζητήσει άμεση κατάπαυση του πυρός και την ελεύθερη διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Hormuz.
Στα τέλη Απριλίου, ο πρόεδρος της Κίνας Xi Jinping κάλεσε σε «ομαλή διέλευση» μέσω της κρίσιμης θαλάσσιας οδού.
Πριν από τον πόλεμο, περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχονταν από τα Στενά.
Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες η εμπορική κίνηση έχει μειωθεί αισθητά.
Η Κίνα, ο μεγαλύτερος αγοραστής πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο παγκοσμίως, έχει απορροφήσει τους κραδασμούς από την κρίση στο Hormuz, με τα εγχώρια αποθέματα και το διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα να λειτουργούν ως «μαξιλάρι».
Πιέσεις των ΗΠΑ και ισορροπίες του Πεκίνου
Ενόψει της πολυαναμενόμενης επίσκεψης του Trump στην Κίνα στις 14–15 Μαΐου, οι σύμβουλοι του Αμερικανού προέδρου έχουν καλέσει το Πεκίνο να ασκήσει πίεση στο Ιράν ώστε να αποκατασταθεί η εμπορική ναυσιπλοΐα.
Διευθυντής σε think tank συνδεδεμένο με το Πεκίνο είχε δηλώσει νωρίτερα στο CNBC ότι η Κίνα δεν διαθέτει ούτε την ικανότητα ούτε την πρόθεση να πιέσει κάποια από τις δύο πλευρές προς διαπραγματεύσεις, παρά τον ρόλο της στη διευκόλυνση μιας προσωρινής κατάπαυσης του πυρός τον προηγούμενο μήνα.
Το μήνυμα της Τεχεράνης προς την Ουάσιγκτον
Για την Τεχεράνη, η επίσκεψη στην Κίνα αποτελεί έναν τρόπο να δείξει στις ΗΠΑ ότι «δεν είναι απομονωμένη και διαθέτει φίλους και επιλογές», σύμφωνα με τον Danny Russel, διακεκριμένο συνεργάτη του Asia Society Policy Institute.
Όπως εξήγησε, η ιρανική ηγεσία επιδιώκει να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση στην αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον και να αποτρέψει νέες αμερικανικές επιθέσεις.
Η Τεχεράνη αναμένεται να ζητήσει διαβεβαιώσεις από το Πεκίνο σχετικά με τις ροές πετρελαίου, τα χρηματοπιστωτικά κανάλια και τη διπλωματική στήριξη απέναντι σε πιθανή νέα στρατιωτική δράση των ΗΠΑ, πρόσθεσε ο Russel.
Σε αντάλλαγμα, το Πεκίνο αναμένεται να πιέσει το Ιράν να σταματήσει τις απειλές κατά των υποδομών στον Κόλπο και της εμπορικής ναυσιπλοΐας, καθώς και να κινηθεί προς την επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz.
Κλιμάκωση πριν τη σύνοδο και οικονομικά διακυβεύματα
Για τον Xi Jinping, η επίσκεψη ενδέχεται να αποτελέσει ευκαιρία να παρουσιάσει την Κίνα ως υπεύθυνη δύναμη ενόψει της επίσκεψης Trump, περιορίζοντας ταυτόχρονα τους κινδύνους για το ίδιο το Πεκίνο, σημείωσε ο Russel.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν πιέσεις πριν από τη σύνοδο κορυφής.
Σε μια άνευ προηγουμένου κίνηση αντίδρασης, η Κίνα απάντησε στις αμερικανικές κυρώσεις κατά κινεζικών διυλιστηρίων που αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο, ενεργοποιώντας για πρώτη φορά έναν «κανόνα μπλοκαρίσματος» και καλώντας τις εταιρείες να μην συμμορφώνονται με τις κυρώσεις των ΗΠΑ.
Οι αντικρουόμενες αυτές οδηγίες, σε γενικές γραμμές, «φέρνουν τις αμερικανικές εταιρείες στη θέση να πρέπει να επιλέξουν μεταξύ συμμόρφωσης με το κανονιστικό πλαίσιο των ΗΠΑ ή της Κίνας», δήλωσε ο Han Shen Lin, διευθύνων σύμβουλος Κίνας για την The Asia Group.
Η επικείμενη σύνοδος Trump στο Πεκίνο —η οποία καθυστέρησε πάνω από έναν μήνα λόγω του πολέμου στο Ιράν— ενδέχεται να αποτελέσει κρίσιμη ευκαιρία για τον Αμερικανό πρόεδρο να μειώσει τις εντάσεις και να εξασφαλίσει δεσμεύσεις από την Κίνα για αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, βιομηχανικών αγαθών και ενέργειας ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ωστόσο, μια κλιμάκωση γύρω από το Ιράν ενέχει τον κίνδυνο να εκτροχιάσει αυτό το σχέδιο, προειδοποιούν αναλυτές.
«Ακόμη κι αν ο Trump πιστεύει ότι οι Κινέζοι απλώς προσφέρουν διπλωματική κάλυψη ενώ διατηρούν οικονομικά το Ιράν, βρίσκεται σε μειονεκτική θέση», κατέληξε ο Russel. «Χρειάζεται το Πεκίνο να συγκρατήσει την Τεχεράνη, όχι να την ενισχύσει».
www.bankingnews.gr
Ο κορυφαίος Κινέζος διπλωμάτης, Wang Yi, είχε συνάντηση με τον Araghchi το πρωί της Τετάρτης (ώρες Κίνας), σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua.
Τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης είχαν προαναγγείλει την επίσκεψη από αργά το βράδυ της Τρίτης, επικαλούμενα ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών που ανέφερε ότι η πρόσκληση προήλθε από το Πεκίνο.
Ωστόσο, η επίσημη ενημέρωση δεν περιλάμβανε λεπτομέρειες για την ατζέντα.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι οι συνομιλίες θα καλύψουν τις διμερείς σχέσεις, καθώς και περιφερειακά και διεθνή ζητήματα.
«Η συνάντηση αυτή είναι βαθιά στρατηγική», δήλωσε ο Amir Handjani, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Quincy Institute for Responsible Statecraft.
«Η Τεχεράνη και το Πεκίνο ευθυγραμμίζουν τα συμφέροντά τους ενόψει της συνόδου του Trump με τον Xi Jinping, και ο χρονισμός είναι σκόπιμος».
Εμπόριο και ενέργεια στον Περσικό Κόλπο
Παράλληλα, η Κίνα επιδιώκει σταθερότητα στον Περσικό Κόλπο, προκειμένου να προστατεύσει το εμπόριο και τις ενεργειακές ροές, σημείωσε ο Handjani.
«Η κινεζική ηγεσία θέλει τα δεξαμενόπλοια να κινούνται και το εμπόριο να ρέει από τον Περσικό Κόλπο προς τις ασιατικές αγορές», ανέφερε.
«Δεν υπάρχει καμία διάθεση να αντιμετωπίσει ένα πληθωριστικό σοκ και τον κίνδυνο ύφεσης που θα προκαλούσε ένας παρατεταμένος αποκλεισμός στην περιοχή».
Ο Wang και ο Araghchi έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον τρεις τηλεφωνικές συνομιλίες από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
Το Πεκίνο έχει επανειλημμένα ζητήσει άμεση κατάπαυση του πυρός και την ελεύθερη διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Hormuz.
Στα τέλη Απριλίου, ο πρόεδρος της Κίνας Xi Jinping κάλεσε σε «ομαλή διέλευση» μέσω της κρίσιμης θαλάσσιας οδού.
Πριν από τον πόλεμο, περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχονταν από τα Στενά.
Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες η εμπορική κίνηση έχει μειωθεί αισθητά.
Η Κίνα, ο μεγαλύτερος αγοραστής πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο παγκοσμίως, έχει απορροφήσει τους κραδασμούς από την κρίση στο Hormuz, με τα εγχώρια αποθέματα και το διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα να λειτουργούν ως «μαξιλάρι».
Πιέσεις των ΗΠΑ και ισορροπίες του Πεκίνου
Ενόψει της πολυαναμενόμενης επίσκεψης του Trump στην Κίνα στις 14–15 Μαΐου, οι σύμβουλοι του Αμερικανού προέδρου έχουν καλέσει το Πεκίνο να ασκήσει πίεση στο Ιράν ώστε να αποκατασταθεί η εμπορική ναυσιπλοΐα.
Διευθυντής σε think tank συνδεδεμένο με το Πεκίνο είχε δηλώσει νωρίτερα στο CNBC ότι η Κίνα δεν διαθέτει ούτε την ικανότητα ούτε την πρόθεση να πιέσει κάποια από τις δύο πλευρές προς διαπραγματεύσεις, παρά τον ρόλο της στη διευκόλυνση μιας προσωρινής κατάπαυσης του πυρός τον προηγούμενο μήνα.
Το μήνυμα της Τεχεράνης προς την Ουάσιγκτον
Για την Τεχεράνη, η επίσκεψη στην Κίνα αποτελεί έναν τρόπο να δείξει στις ΗΠΑ ότι «δεν είναι απομονωμένη και διαθέτει φίλους και επιλογές», σύμφωνα με τον Danny Russel, διακεκριμένο συνεργάτη του Asia Society Policy Institute.
Όπως εξήγησε, η ιρανική ηγεσία επιδιώκει να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση στην αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον και να αποτρέψει νέες αμερικανικές επιθέσεις.
Η Τεχεράνη αναμένεται να ζητήσει διαβεβαιώσεις από το Πεκίνο σχετικά με τις ροές πετρελαίου, τα χρηματοπιστωτικά κανάλια και τη διπλωματική στήριξη απέναντι σε πιθανή νέα στρατιωτική δράση των ΗΠΑ, πρόσθεσε ο Russel.
Σε αντάλλαγμα, το Πεκίνο αναμένεται να πιέσει το Ιράν να σταματήσει τις απειλές κατά των υποδομών στον Κόλπο και της εμπορικής ναυσιπλοΐας, καθώς και να κινηθεί προς την επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz.
Κλιμάκωση πριν τη σύνοδο και οικονομικά διακυβεύματα
Για τον Xi Jinping, η επίσκεψη ενδέχεται να αποτελέσει ευκαιρία να παρουσιάσει την Κίνα ως υπεύθυνη δύναμη ενόψει της επίσκεψης Trump, περιορίζοντας ταυτόχρονα τους κινδύνους για το ίδιο το Πεκίνο, σημείωσε ο Russel.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν πιέσεις πριν από τη σύνοδο κορυφής.
Σε μια άνευ προηγουμένου κίνηση αντίδρασης, η Κίνα απάντησε στις αμερικανικές κυρώσεις κατά κινεζικών διυλιστηρίων που αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο, ενεργοποιώντας για πρώτη φορά έναν «κανόνα μπλοκαρίσματος» και καλώντας τις εταιρείες να μην συμμορφώνονται με τις κυρώσεις των ΗΠΑ.
Οι αντικρουόμενες αυτές οδηγίες, σε γενικές γραμμές, «φέρνουν τις αμερικανικές εταιρείες στη θέση να πρέπει να επιλέξουν μεταξύ συμμόρφωσης με το κανονιστικό πλαίσιο των ΗΠΑ ή της Κίνας», δήλωσε ο Han Shen Lin, διευθύνων σύμβουλος Κίνας για την The Asia Group.
Η επικείμενη σύνοδος Trump στο Πεκίνο —η οποία καθυστέρησε πάνω από έναν μήνα λόγω του πολέμου στο Ιράν— ενδέχεται να αποτελέσει κρίσιμη ευκαιρία για τον Αμερικανό πρόεδρο να μειώσει τις εντάσεις και να εξασφαλίσει δεσμεύσεις από την Κίνα για αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, βιομηχανικών αγαθών και ενέργειας ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ωστόσο, μια κλιμάκωση γύρω από το Ιράν ενέχει τον κίνδυνο να εκτροχιάσει αυτό το σχέδιο, προειδοποιούν αναλυτές.
«Ακόμη κι αν ο Trump πιστεύει ότι οι Κινέζοι απλώς προσφέρουν διπλωματική κάλυψη ενώ διατηρούν οικονομικά το Ιράν, βρίσκεται σε μειονεκτική θέση», κατέληξε ο Russel. «Χρειάζεται το Πεκίνο να συγκρατήσει την Τεχεράνη, όχι να την ενισχύσει».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών