Μαύρο καλοκαίρι - Εκατομμύρια επιβάτες μένουν… ξεκρέμαστοι, μαζικές ακυρώσεις πτήσεων, πτωχεύσεις αεροπορικών

Αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανή εφιάλτη βρίσκεται η ταξιδιωτική βιομηχανία, λίγες ημέρες πριν την επίσημη έναρξη του καλοκαιριού και των θερινών διακοπών, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ανατρέπει κάθε σχεδιασμό.
Με το Στενό του Hormuz να παραμένει κλειστό και τα αποθέματα καυσίμων στην Ευρώπη να εξαντλούνται, οι αεροπορικές εταιρείες είναι εγκλωβισμένες μεταξύ θεόρατου στόχου και ελλείψεων. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι οι αεροπορικές εταιρείες αφαίρεσαν δύο εκατομμύρια θέσεις από τα δρομολόγια του Μαΐου 2026 μέσα στις τελευταίες δύο εβδομάδες, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες ότι ο πόλεμος στο Ιράν θα μπορούσε να μειώσει τα αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών σε «κρίσιμα χαμηλά επίπεδα». Ο συνολικός αριθμός των διαθέσιμων θέσεων σε όλους τους παγκόσμους αερομεταφορείς τον Μάιο μειώθηκε από 132 εκατομμύρια σε 130 εκατομμύρια μεταξύ των μέσων και του τέλους Απριλίου, σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Cirium.

Οι αεροπορικές εταιρείες του Κόλπου, όπως η Qatar, η Etihad και η Emirates, έχουν πληγεί περισσότερο από το κλείσιμο του εναέριου χώρου στη Μέση Ανατολή και τις αναταραχές στα αεροδρόμια από τις 28 Φεβρουαρίου, καθώς και από το αυξανόμενο κόστος καυσίμων.

Ποιοι πλήττονται περισσότερο

Οι ευρωπαϊκές Lufthansa, Air France-KLM και SAS έχουν επίσης περικόψει δρομολόγια τις τελευταίες εβδομάδες — ενώ η αμερικανική αεροπορική εταιρεία Spirit πτώχευσε μετά το κλείσιμο του Hormuz, από όπου διέρχεται το 20% της παγκόσμιας προσφοράς αργού πετρελαίου.
Η Lufthansa είχε τις περισσότερες ακυρώσεις θέσεων αφού περιέκοψε 20.000 πτήσεις μεταξύ Μαΐου και Οκτωβρίου, με την Air China να έρχεται δεύτερη μετά την κατάργηση εσωτερικών δρομολογίων, σύμφωνα με τους FT.
Ο επικεφαλής της Ryanair, Michael O'Leary, προειδοποίησε ότι οι ανταγωνιστές της μεγαλύτερης αεροπορικής εταιρείας της Ευρώπης αναζητούν τώρα «απεγνωσμένα» πτήσεις για να ακυρώσουν και αναμένεται να το πράξουν εντός εβδομάδων. 

Εκτόξευση του κόστους

Η μέση παγκόσμια τιμή καυσίμου αεροσκαφών αυξήθηκε για πρώτη φορά σε διάστημα ενός μήνα την περασμένη εβδομάδα στα 181 δολάρια ανά βαρέλι, σύμφωνα με νέα στοιχεία της Διεθνούς Ένωσης Αεροπορικών Μεταφορών (IATA). Αυτή η αύξηση της τάξης του 1% σε εβδομαδιαία βάση ακολούθησε τρεις συνεχόμενες εβδομάδες πτώσης μετά από μια κορύφωση στα 209 δολάρια στις αρχές Απριλίου — από 99 δολάρια στα τέλη Φεβρουαρίου.

Το... καμπανάκι από Goldman Sachs

Εν τω μεταξύ, η επενδυτική τράπεζα Goldman Sachs προειδοποίησε ότι η Βρετανία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε ελλείψεις καυσίμων αεροσκαφών εν μέσω κινδύνου επιβολής δελτίου (rationing), καθώς οι προμήθειες θα μπορούσαν να πέσουν σε «κρίσιμα χαμηλά επίπεδα». Σύμφωαν με ενημερωτικό σημείωμα, η ευρωπαϊκή προσφορά καυσίμων αεροσκαφών αντιμετώπιζε «ακραία στενότητα» λόγω του κλεισίματος του Hormuz, με το Ηνωμένο Βασίλειο να είναι το «πλέον εκτεθειμένο» στην κρίση λόγω της υψηλής εξάρτησης από τις εισαγωγές, της χαμηλής διυλιστικής ικανότητας και των χαμηλών αποθεμάτων.
Σύμφωνα με τον αμερικανικό επενδυτικό οίκο: «Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ο μεγαλύτερος καθαρός εισαγωγέας καυσίμων αεροσκαφών στην Ευρώπη και δεν διαθέτει στρατηγικά αποθέματα, αφήνοντας τα εμπορικά αποθέματα ως το κύριο ανάχωμα. Ως αποτέλεσμα, τα αποθέματα σε ορισμένες χώρες, ειδικά στο Ηνωμένο Βασίλειο, θα μπορούσαν να πέσουν σε κρίσιμα χαμηλά επίπεδα, αυξάνοντας την πιθανότητα λήψης μέτρων δελτίου».
Η Βρετανία διαθέτει πλέον μόνο τέσσερα διυλιστήρια πετρελαίου σε λειτουργία -το Fawley στο Hampshire, το Stanlow στο Cheshire, το Humber στο Lincolnshire και το Pembroke στην Ουαλία- μετά το κλείσιμο του Grangemouth στη Σκωτία τον Απρίλιο του 2025 και του Lindsey στο Lincolnshire τον περασμένο Αύγουστο.

Στερεύουν τα αποθέματα

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας χαρακτήρισε την κατάσταση ως τη μεγαλύτερη διακοπή παραγωγής πετρελαίου στον κόσμο και προειδοποίησε στις 16 Απριλίου ότι η Ευρώπη είχε έξι εβδομάδες καυσίμων αεροσκαφών πριν ξεκινήσουν οι ελλείψεις.
Χθες, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Mike Wirth, προειδοποίησε ότι θα αρχίσουν να εμφανίζονται φυσικές ελλείψεις στην προμήθεια πετρελαίου σε όλο τον κόσμο λόγω του κλεισίματος του Στενού του Hormuz.
Η επικεφαλής της αμερικανικής ενεργειακής εταιρείας δήλωσε ότι οι οικονομίες θα αρχίσουν να συρρικνώνονται, πρώτα στην Ασία, καθώς η ζήτηση προσαρμόζεται στη μειωμένη προσφορά με τα στενά ακόμα κλειστά λόγω του πολέμου.
«Θα αρχίσουμε να βλέπουμε φυσικές ελλείψεις», δήλωσε ο κ. Wirth, σημειώνοντας ότι το πλεόνασμα προσφοράς στις εμπορικές αγορές, τα τάνκερ σε λεγόμενους σκιώδεις στόλους που αποφεύγουν τις κυρώσεις και τα εθνικά στρατηγικά αποθέματα απορροφώνται.
«Η ζήτηση πρέπει να κινηθεί για να συναντήσει την προσφορά», πρόσθεσε. «Οι οικονομίες θα πρέπει να επιβραδυνθούν».

www.bankingnews.gr