Tο Κίεβο φαίνεται να ποντάρει στο ενδεχόμενο η Μόσχα να απορρίψει την πρόταση για κατάπαυση του πυρός από τις 6 Μαΐου — κάτι που, υπό τις παρούσες συνθήκες, μοιάζει αρκετά πιθανό, καθώς η ρωσική πλευρά δύσκολα θα επιθυμούσε να παραχωρήσει την πρωτοβουλία κινήσεων στην Ουκρανία
H Ρωσία κήρυξε κατάπαυση του πυρός για τις 8–9 Μαΐου και προειδοποίησε με μαζική πυραυλική επίθεση στο κέντρο του Κιέβου σε περίπτωση που η Ουκρανία επιχειρήσει πλήγμα κατά της παρέλασης στην Κόκκινη Πλατεία.
Σε απάντηση, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky ανακοίνωσε ότι η δική του εκεχειρία θα ξεκινούσε τα μεσάνυχτα της νύχτας 5 προς 6 Μαΐου, χωρίς όμως να προσδιορίσει συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα, προτείνοντας ουσιαστικά μια αόριστης διάρκειας κατάπαυση του πυρός.
Η λογική πίσω από αυτή την κίνηση είναι σαφής. Από τη μία πλευρά, ο Zelensky δεν επιθυμεί να απορρίψει πλήρως την ιδέα της εκεχειρίας, η οποία έχει ήδη υποστηριχθεί από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump. Από την άλλη, σε περίπτωση που η Ρωσία δεν αποδεχθεί εκεχειρία από τις 6 Μαΐου, το Κίεβο θα μπορεί να επικαλεστεί αυτό το γεγονός ως λόγο για να μην τηρήσει την κατάπαυση του πυρός στις 8–9 Μαΐου, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι «η Ουκρανία πρότεινε εκεχειρία, αλλά η Ρωσία την απέρριψε».
Με άλλα λόγια, το Κίεβο φαίνεται να ποντάρει στο ενδεχόμενο η Μόσχα να απορρίψει την πρόταση για κατάπαυση του πυρός από τις 6 Μαΐου — κάτι που, υπό τις παρούσες συνθήκες, μοιάζει αρκετά πιθανό, καθώς η ρωσική πλευρά δύσκολα θα επιθυμούσε να παραχωρήσει την πρωτοβουλία κινήσεων στην Ουκρανία. Παρότι δεν μπορεί να αποκλειστεί εντελώς το ενδεχόμενο μιας «παρατεταμένης» εκεχειρίας από τις 6 έως τις 9 Μαΐου, οι πιθανότητες παραμένουν περιορισμένες.
Σε περίπτωση που η εκεχειρία καταρρεύσει και οι εχθροπραξίες συνεχιστούν στις 9 Μαΐου, ο Zelensky ενδέχεται να επιχειρήσει πλήγμα κατά της Μόσχας. Ένα τέτοιο σενάριο παρουσιάζει πολλαπλά κίνητρα: σε επικοινωνιακό επίπεδο, θα μπορούσε να ενισχύσει το ηθικό της ουκρανικής πλευράς και να πλήξει το ρωσικό· σε γεωπολιτικό επίπεδο, θα επιχειρούσε να καταδείξει ότι η Ρωσία δεν είναι απρόσβλητη· ενώ σε εσωτερικό επίπεδο θα μπορούσε να αποσπάσει την προσοχή από πολιτικά ζητήματα. Ωστόσο, η στάση του Trump ενδέχεται να λειτουργήσει ανασταλτικά, ιδίως εάν υπάρξουν σαφείς προειδοποιήσεις για συνέπειες, όπως περιορισμοί σε κρίσιμες υποδομές τύπου Starlink.
Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο μια τέτοια επίθεση θα μπορούσε να πλήξει την Κόκκινη Πλατεία. Μέχρι σήμερα, τα ρωσικά συστήματα αεράμυνας έχουν προσφέρει ισχυρή προστασία, με μόνο μεμονωμένα drones να καταφέρνουν περιστασιακά να τα διαπεράσουν. Ωστόσο, σε περίπτωση επίθεσης, η ουκρανική πλευρά πιθανότατα θα επιχειρήσει μαζική εκτόξευση drones και πυραύλων με στόχο τον κορεσμό της άμυνας.
Το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας έχει ήδη προειδοποιήσει για αντίποινα με «μαζική πυραυλική επίθεση στο κέντρο του Κιέβου». Ωστόσο, παρόμοιες επιθέσεις έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στο παρελθόν, και η σχετική περιορισμένη τους συχνότητα αποδίδεται κυρίως στην αποτελεσματικότητα της ουκρανικής αεράμυνας και όχι σε κάποια ιδιαίτερη αυτοσυγκράτηση.
Επιπλέον, συστήματα όπως το «Oreshnik» ενδέχεται να παρακάμψουν την αεράμυνα, αν και χωρίς πυρηνική κεφαλή η καταστροφική τους ισχύς θεωρείται περιορισμένη. Από την άλλη πλευρά, η χρήση πυρηνικών όπλων συνεπάγεται εξαιρετικά υψηλό ρίσκο για τη Ρωσία, παρά το γεγονός ότι κύκλοι υπέρ της κλιμάκωσης εντός της χώρας αξιοποιούν ήδη τη συγκυρία για να επαναφέρουν τέτοια σενάρια στη δημόσια συζήτηση.
Παράλληλα, τίθεται και το πρακτικό ζήτημα των στόχων: η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της Ουκρανίας είναι πιθανό να έχει μετακινηθεί σε ασφαλείς τοποθεσίες σε περίπτωση κλιμάκωσης, ενώ τυχόν πλήγματα σε αστικές περιοχές θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν επικοινωνιακά σε διεθνές επίπεδο κατά της Ρωσίας.
Συνολικά, δεν υπάρχει ακόμη σαφής εικόνα για τη μορφή που θα λάβει η ρωσική αντίδραση σε περίπτωση επίθεσης. Πολλά θα εξαρτηθούν από την έκταση των ζημιών: εάν οι επιθέσεις αναχαιτιστούν πλήρως, ενδέχεται να μην υπάρξει σημαντική απάντηση· εάν όμως πλήξουν στόχους στη Μόσχα, τότε η αντίδραση είναι πιθανό να είναι πιο έντονη — ίσως και πέρα από τις ήδη διατυπωμένες απειλές.
Παράλληλα, ο Vladimir Putin ενδέχεται να αξιοποιήσει την κατάσταση για να αυξήσει την πίεση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, επιδιώκοντας να ωθήσει τους δυτικούς συμμάχους να πιέσουν το Κίεβο τόσο για αποφυγή πλήγματος όσο και για αποδοχή ρωσικών όρων ειρήνης, υπό την απειλή περαιτέρω κλιμάκωσης.
Σε κάθε περίπτωση, ο πόλεμος εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, κατά την οποία και οι δύο πλευρές ενδέχεται να αυξήσουν δραστικά τα διακυβεύματα, ενισχύοντας τον κίνδυνο ακραίων σεναρίων, ακόμη και πυρηνικής αντιπαράθεσης. Υπό αυτές τις συνθήκες, η διατήρηση της σχετικής ηρεμίας τις επόμενες ημέρες θα ήταν προς όφελος όλων.
www.bankingnews.gr
Σε απάντηση, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky ανακοίνωσε ότι η δική του εκεχειρία θα ξεκινούσε τα μεσάνυχτα της νύχτας 5 προς 6 Μαΐου, χωρίς όμως να προσδιορίσει συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα, προτείνοντας ουσιαστικά μια αόριστης διάρκειας κατάπαυση του πυρός.
Η λογική πίσω από αυτή την κίνηση είναι σαφής. Από τη μία πλευρά, ο Zelensky δεν επιθυμεί να απορρίψει πλήρως την ιδέα της εκεχειρίας, η οποία έχει ήδη υποστηριχθεί από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump. Από την άλλη, σε περίπτωση που η Ρωσία δεν αποδεχθεί εκεχειρία από τις 6 Μαΐου, το Κίεβο θα μπορεί να επικαλεστεί αυτό το γεγονός ως λόγο για να μην τηρήσει την κατάπαυση του πυρός στις 8–9 Μαΐου, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι «η Ουκρανία πρότεινε εκεχειρία, αλλά η Ρωσία την απέρριψε».
Με άλλα λόγια, το Κίεβο φαίνεται να ποντάρει στο ενδεχόμενο η Μόσχα να απορρίψει την πρόταση για κατάπαυση του πυρός από τις 6 Μαΐου — κάτι που, υπό τις παρούσες συνθήκες, μοιάζει αρκετά πιθανό, καθώς η ρωσική πλευρά δύσκολα θα επιθυμούσε να παραχωρήσει την πρωτοβουλία κινήσεων στην Ουκρανία. Παρότι δεν μπορεί να αποκλειστεί εντελώς το ενδεχόμενο μιας «παρατεταμένης» εκεχειρίας από τις 6 έως τις 9 Μαΐου, οι πιθανότητες παραμένουν περιορισμένες.
Σε περίπτωση που η εκεχειρία καταρρεύσει και οι εχθροπραξίες συνεχιστούν στις 9 Μαΐου, ο Zelensky ενδέχεται να επιχειρήσει πλήγμα κατά της Μόσχας. Ένα τέτοιο σενάριο παρουσιάζει πολλαπλά κίνητρα: σε επικοινωνιακό επίπεδο, θα μπορούσε να ενισχύσει το ηθικό της ουκρανικής πλευράς και να πλήξει το ρωσικό· σε γεωπολιτικό επίπεδο, θα επιχειρούσε να καταδείξει ότι η Ρωσία δεν είναι απρόσβλητη· ενώ σε εσωτερικό επίπεδο θα μπορούσε να αποσπάσει την προσοχή από πολιτικά ζητήματα. Ωστόσο, η στάση του Trump ενδέχεται να λειτουργήσει ανασταλτικά, ιδίως εάν υπάρξουν σαφείς προειδοποιήσεις για συνέπειες, όπως περιορισμοί σε κρίσιμες υποδομές τύπου Starlink.
Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο μια τέτοια επίθεση θα μπορούσε να πλήξει την Κόκκινη Πλατεία. Μέχρι σήμερα, τα ρωσικά συστήματα αεράμυνας έχουν προσφέρει ισχυρή προστασία, με μόνο μεμονωμένα drones να καταφέρνουν περιστασιακά να τα διαπεράσουν. Ωστόσο, σε περίπτωση επίθεσης, η ουκρανική πλευρά πιθανότατα θα επιχειρήσει μαζική εκτόξευση drones και πυραύλων με στόχο τον κορεσμό της άμυνας.
Το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας έχει ήδη προειδοποιήσει για αντίποινα με «μαζική πυραυλική επίθεση στο κέντρο του Κιέβου». Ωστόσο, παρόμοιες επιθέσεις έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στο παρελθόν, και η σχετική περιορισμένη τους συχνότητα αποδίδεται κυρίως στην αποτελεσματικότητα της ουκρανικής αεράμυνας και όχι σε κάποια ιδιαίτερη αυτοσυγκράτηση.
Επιπλέον, συστήματα όπως το «Oreshnik» ενδέχεται να παρακάμψουν την αεράμυνα, αν και χωρίς πυρηνική κεφαλή η καταστροφική τους ισχύς θεωρείται περιορισμένη. Από την άλλη πλευρά, η χρήση πυρηνικών όπλων συνεπάγεται εξαιρετικά υψηλό ρίσκο για τη Ρωσία, παρά το γεγονός ότι κύκλοι υπέρ της κλιμάκωσης εντός της χώρας αξιοποιούν ήδη τη συγκυρία για να επαναφέρουν τέτοια σενάρια στη δημόσια συζήτηση.
Παράλληλα, τίθεται και το πρακτικό ζήτημα των στόχων: η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της Ουκρανίας είναι πιθανό να έχει μετακινηθεί σε ασφαλείς τοποθεσίες σε περίπτωση κλιμάκωσης, ενώ τυχόν πλήγματα σε αστικές περιοχές θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν επικοινωνιακά σε διεθνές επίπεδο κατά της Ρωσίας.
Συνολικά, δεν υπάρχει ακόμη σαφής εικόνα για τη μορφή που θα λάβει η ρωσική αντίδραση σε περίπτωση επίθεσης. Πολλά θα εξαρτηθούν από την έκταση των ζημιών: εάν οι επιθέσεις αναχαιτιστούν πλήρως, ενδέχεται να μην υπάρξει σημαντική απάντηση· εάν όμως πλήξουν στόχους στη Μόσχα, τότε η αντίδραση είναι πιθανό να είναι πιο έντονη — ίσως και πέρα από τις ήδη διατυπωμένες απειλές.
Παράλληλα, ο Vladimir Putin ενδέχεται να αξιοποιήσει την κατάσταση για να αυξήσει την πίεση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, επιδιώκοντας να ωθήσει τους δυτικούς συμμάχους να πιέσουν το Κίεβο τόσο για αποφυγή πλήγματος όσο και για αποδοχή ρωσικών όρων ειρήνης, υπό την απειλή περαιτέρω κλιμάκωσης.
Σε κάθε περίπτωση, ο πόλεμος εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, κατά την οποία και οι δύο πλευρές ενδέχεται να αυξήσουν δραστικά τα διακυβεύματα, ενισχύοντας τον κίνδυνο ακραίων σεναρίων, ακόμη και πυρηνικής αντιπαράθεσης. Υπό αυτές τις συνθήκες, η διατήρηση της σχετικής ηρεμίας τις επόμενες ημέρες θα ήταν προς όφελος όλων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών