(upd) Σε μια αιφνιδιαστική στροφή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρεται να αποσύρει το βασικότερο στοιχείο του 20ού πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας, δηλαδή την πλήρη απαγόρευση μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου από ευρωπαϊκές εταιρείες και την παροχή σχετικών υπηρεσιών, όπως η ασφάλιση.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές από τις Βρυξέλλες, η Κομισιόν προτείνει πλέον μια «κουτσουρεμένη» εκδοχή του πακέτου, ζητώντας την άμεση έγκρισή του από τους πρέσβεις των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφέρει το TASS.
Πίεση από την αγορά και το Hormuz
Η αλλαγή στάσης δεν είναι τυχαία.
Η ευρωπαϊκή ναυτιλιακή βιομηχανία δεξαμενόπλοιων βρίσκεται ήδη υπό έντονη πίεση, καθώς η κρίση στο Στενό του Hormuz έχει προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές και σημαντικές οικονομικές απώλειες.
Σε αυτό το περιβάλλον, μια πλήρης απαγόρευση ρωσικών φορτίων θα μπορούσε να επιδεινώσει δραματικά την κατάσταση.
Πολιτικό αδιέξοδο και εσωτερικές αντιστάσεις
Το 20ό πακέτο κυρώσεων είχε παρουσιαστεί ήδη από τον Ιανουάριο του 2026 ως το πιο σκληρό μέχρι σήμερα, με στόχο να πλήξει καίρια τις ρωσικές ενεργειακές ροές. Ωστόσο, η υιοθέτησή του μπλοκαρίστηκε από την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, οι οποίες συνέδεσαν την έγκρισή του με την επανέναρξη της ροής πετρελαίου μέσω του αγωγού Druzhba pipeline.
Οι δύο χώρες, ιδιαίτερα εξαρτημένες από τις ρωσικές ενεργειακές προμήθειες, άσκησαν βέτο, μπλοκάροντας παράλληλα και το πακέτο χρηματοδότησης ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για την περίοδο 2026–2027.
Σήμα από Κίεβο, αλλά χωρίς αποτέλεσμα
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Volodymyr Zelensky, ανακοίνωσε στις 21 Απριλίου την πρόθεση επανεκκίνησης της διαμετακόμισης ρωσικού πετρελαίου από τις 22 Απριλίου. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, η Ουγγαρία και η Σλοβακία δεν έχουν επιβεβαιώσει ότι οι ροές έχουν πράγματι αποκατασταθεί.
Ένα πακέτο χωρίς.. δόντια;
Η αποδυνάμωση του βασικού μέτρου εγείρει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα του νέου πακέτου κυρώσεων. Η αρχική πρόθεση για πλήρη περιορισμό των θαλάσσιων μεταφορών ρωσικού πετρελαίου φαίνεται να υποχωρεί μπροστά στις πιέσεις της αγοράς, τις γεωπολιτικές ισορροπίες και τις εσωτερικές αντιθέσεις εντός της ΕΕ.
Το αποτέλεσμα είναι ένα ακόμη παράδειγμα του δύσκολου ισοζυγίου που καλείται να διαχειριστεί η Ευρώπη... μεταξύ της πολιτικής πίεσης προς τη Μόσχα και της ανάγκης διατήρησης ενεργειακής και οικονομικής σταθερότητας.
Τι αναφέρει ο επίτροπος ενέργειας
Πάντως, ο Επίτροπος Ενέργειας Dan Jørgensen χαρακτήρισε «τεράστιο λάθος» τις σχετικές προτάσεις, τονίζοντας ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να αγοράσει «ούτε μία μοριακή ποσότητα» ρωσικού αερίου στο μέλλον.
Μιλώντας στις Βρυξέλλες, παρουσίασε το σχέδιο της Κομισιόν για την αντιμετώπιση της κρίσης, το οποίο στηρίζεται στην πράσινη και την πυρηνική ενέργεια. Παράλληλα, αποκάλυψε ότι το κόστος για την Ευρωπαϊκή Ένωση από την άνοδο των τιμών ενέργειας, μετά την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, έχει ήδη φτάσει τα 24 δισ. ευρώ.
«Ανοίγει» ο Druzhba
Εν τω μεταξύ, Ουκρανία ενημέρωσε τον ουγγρικό ενεργειακό όμιλο MOL Group ότι οι ροές ρωσικού αργού μέσω του αγωγού Druzhba pipeline επανεκκινούν, ανοίγοντας τον δρόμο για άρση του πολιτικού μπλοκαρίσματος σε δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο αναφέρει το πρακτορείο του Reuters.
Ο αγωγός είχε μετατραπεί σε «θερμό σημείο» της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής μετά από ρωσικό πλήγμα με drone στη δυτική Ουκρανία, που προκάλεσε ζημιές και διέκοψε τις προμήθειες προς την Ουγγαρία και τη Σλοβακία. Η Βουδαπέστη και η Μπρατισλάβα κατηγορούσαν το Κίεβο για καθυστερήσεις στις επισκευές – κάτι που η ουκρανική πλευρά αρνιόταν.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ukrtransnafta, της εταιρείας που διαχειρίζεται το ουκρανικό τμήμα του αγωγού, οι εργασίες ολοκληρώθηκαν και οι συνθήκες ανωτέρας βίας που ίσχυαν από τις 27 Ιανουαρίου 2026 έπαψαν να υφίστανται στις 21 Απριλίου. Η εταιρεία δηλώνει πλέον έτοιμη να επανεκκινήσει άμεσα τη διαμετακόμιση πετρελαίου.
Πολιτικό “κλειδί” για τα 90 δισ.
Η επανέναρξη των ροών αποκτά κρίσιμη πολιτική σημασία, καθώς η Ουγγαρία είχε μπλοκάρει την έγκριση ευρωπαϊκού δανείου προς την Ουκρανία, συνδέοντας τη στάση της με την αποκατάσταση των ενεργειακών ροών.
Το πακέτο των 90 δισ. ευρώ –που αφορά τη χρηματοδότηση των αναγκών της Ουκρανίας για τα έτη 2026–2027– καλύπτει περίπου τα δύο τρίτα των απαιτήσεων της χώρας εν μέσω του πολέμου με τη Ρωσία.
Με την προοπτική επαναφοράς του πετρελαίου, οι πρέσβεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να επανεκκινήσουν τις διαβουλεύσεις για την τελική έγκριση του πακέτου.
Νέα πολιτική ισορροπία στη Βουδαπέστη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πολιτική αλλαγή στην Ουγγαρία.
Ο εκλογικός νικητής Peter Magyar κάλεσε δημόσια τον Volodymyr Zelensky να αποκαταστήσει άμεσα τη λειτουργία του αγωγού, ενώ ζήτησε και την επανέναρξη των ρωσικών αποστολών.
Η στάση αυτή σηματοδοτεί πιθανή αναπροσαρμογή της ουγγρικής πολιτικής, η οποία μέχρι πρότινος –υπό τον Viktor Orban– ασκούσε έντονη πίεση στην ΕΕ μέσω βέτο.
Ενέργεια και γεωπολιτική σε μία γραμμή
Η υπόθεση του Druzhba αναδεικνύει για ακόμη μία φορά πώς η ενέργεια και η γεωπολιτική παραμένουν άρρηκτα συνδεδεμένες. Ένας αγωγός δεν είναι απλώς υποδομή – είναι μοχλός πίεσης, διαπραγματευτικό εργαλείο και, σε κρίσιμες στιγμές, το «κλειδί» για δισεκατομμύρια ευρώ και πολιτικές αποφάσεις.
Το ερώτημα πλέον είναι αν η επανεκκίνηση των ροών θα οδηγήσει σε σταθεροποίηση ή αν αποτελεί απλώς μια προσωρινή ανάπαυλα σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο ενεργειακό και πολιτικό τοπίο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών