Τα «εκρηκτικά» ελλείμματα και ο πόλεμος με το Ιράν φέρνουν το τέλος του Αμερικανικού Ονείρου
Το μήνυμά του, σκοτεινό και ανησυχητικό, αποκαλύπτει αλήθειες που πολλοί φοβούνται να αντικρίσουν…
Ο λόγος για τον Jamie Dimon, CEO της JP Morgan, που υποστηρίζει πως η μακροχρόνια ευημερία μπορεί να πλησιάζει στο τέλος της και οι επερχόμενες αναταράξεις στις αγορές και στις οικονομίες μοιάζουν αναπόφευκτες.
Από γεωπολιτικούς κινδύνους μέχρι υπερχρεωμένα κράτη και υπερτιμημένα περιουσιακά στοιχεία, η προειδοποίηση του Dimon δεν είναι απλώς μια εκτίμηση – είναι ένα καμπανάκι για την «ώρα της μεγάλης σφαγής» που ίσως πλησιάζει.
Ειδικότερα, ο CEO της JPMorgan Chase ξεκίνησε την ετήσια επιστολή προς τους μετόχους τη Δευτέρα συνδέοντας την κληρονομιά της τράπεζας με την ιστορία της χώρας:
«Το 2026, η Αμερική γιορτάζει την 250ή επέτειο της. Φέτος, γιορτάζουμε επίσης την 227η επέτειο της JPMorgan Chase, η οποία ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1799.»
Ο Dimon χρησιμοποίησε την ετήσια επιστολή του για να προβάλλει τα οικονομικά αποτελέσματα, προειδοποιώντας ταυτόχρονα ότι οι επενδυτές μπορεί να υποτιμούν τους κινδύνους που συσσωρεύονται στην παγκόσμια οικονομία.
Αυτοί οι κίνδυνοι περιλαμβάνουν τη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν που εισέρχεται στον δεύτερο μήνα της, τις εμπορικές διαπραγματεύσεις που εντείνουν τις γεωπολιτικές εντάσεις, τη σύγκλιση των αυξανόμενων τιμών πετρελαίου με τον πληθωρισμό και τις υψηλές τιμές περιουσιακών στοιχείων.
Υπενθυμίζεται πως η μεγαλύτερη αμερικανική τράπεζα ανακοίνωσε ότι τα έσοδα το 2025 αυξήθηκαν σε ρεκόρ $185,6 δισ., ενώ τα καθαρά κέρδη έφτασαν τα $57 δισ. και η απόδοση (ROTCE) ήταν 20%.
Η JPM αυξήσε επίσης το ετήσιο μέρισμα δύο φορές κατά τη διάρκεια της χρονιάς, από $1,25 σε $1,50 ανά μετοχή.
Η επιστολή τόνισε επίσης τον σημαντικό ρόλο της JPMorgan στην αμερικανική και παγκόσμια οικονομία.
Ο Dimon ανέφερε ότι η τράπεζα χορήγησε πιστώσεις και συγκέντρωσε κεφάλαια συνολικού ύψους $3,3 τρισ. το 2025, διαχειρίζεται σχεδόν $12 τρισ. ημερησίως σε περισσότερα από 120 νομίσματα και 160 χώρες και προστατεύει περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των $41 τρισ.
Οι κίνδυνοι
Πέρα από τους αριθμούς, ο Dimon προειδοποίησε για «κάποια σενάρια που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ύφεση, η οποία γενικά μειώνει τον πληθωρισμό, και άλλα σενάρια που θα οδηγήσουν σε ύφεση με πληθωρισμό (στασιμοπληθωρισμός — όπου οι πληθωριστικές δυνάμεις υπερισχύουν των αποπληθωριστικών).»
Ανέφερε ότι «το σκανκ στο πάρτι» θα μπορούσε να εμφανιστεί φέτος και «θα είναι ο πληθωρισμός που αυξάνεται αργά, αντί να μειώνεται αργά», προσθέτοντας: «Αυτό από μόνο του θα μπορούσε να προκαλέσει αύξηση επιτοκίων και πτώση στις τιμές των assets.
Τα επιτόκια λειτουργούν όπως η βαρύτητα για σχεδόν όλες τις τιμές περιουσιακών στοιχείων.
Η πτώση των τιμών μπορεί να αλλάξει γρήγορα το κλίμα και να προκαλέσει φυγή προς μετρητά.»
Και οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι
Προειδοποίησε για μια σειρά από ανεπίλυτους «μεγαλύτερους κινδύνους» που κινούνται κάτω από την επιφάνεια της οικονομίας, «σαν τεκτονικές πλάκες — πάντα σε κίνηση και περιοδικά προκαλούν σεισμούς και ηφαίστεια όταν συγκρούονται μεταξύ τους».
Στους μεγαλύτερους κινδύνους περιλαμβάνονται:
Πρώτα και κύρια, η γεωπολιτική. Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και οι συνεχιζόμενες δολιοφθορές της στην Ευρώπη και τώρα ο πόλεμος στο Ιράν και οι πιθανές επιπτώσεις του στις τιμές της ενέργειας μπορούν να προκαλέσουν απρόβλεπτα γεγονότα.
Όλοι ελπίζουμε ότι αυτοί οι πόλεμοι θα σταματήσουν.
Αλλά ο πόλεμος είναι το πεδίο της αβεβαιότητας, καθώς κάθε πλευρά σε έναν πόλεμο καθορίζει τι θέλει να κάνει (όπως συχνά λέγεται, «ο εχθρός έχει ψήφο»), και αυτές οι συγκρούσεις περιλαμβάνουν πολλές χώρες.
Δεν επηρεάζουν μόνο τις χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο, αλλά και χώρες και οικονομίες σε όλο τον κόσμο που δεν συμμετέχουν άμεσα.
Οι χώρες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενη ενέργεια ήδη βλέπουν τις επιπτώσεις.
Και δεν είναι μόνο η ενέργεια, αλλά και προϊόντα πρώτων υλών που είναι παράγωγα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, όπως τα λιπάσματα και το ήλιο.
Και δεδομένων των πολύπλοκων παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού, οι χώρες αντιμετωπίζουν διαταραχές στην ναυπηγική, τη διατροφή και τη γεωργία, μεταξύ άλλων.
Το αποτέλεσμα των γεωπολιτικών γεγονότων μπορεί πολύ καλά να καθορίσει την εξέλιξη της μελλοντικής παγκόσμιας οικονομικής τάξης — ή μπορεί και όχι.
Υψηλά παγκόσμια ελλείμματα και χρέος. Τα παγκόσμια ελλείμματα είναι σημαντικά αυξημένα, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια μιας σχετικά υγιούς παγκόσμιας οικονομίας και, μέχρι πρόσφατα, μιας περιόδου ειρήνης — το παγκόσμιο έλλειμμα βρίσκεται σε εξαιρετικά υψηλό 5%, ενώ το παγκόσμιο κρατικό χρέος σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Η τρέχουσα πρόβλεψη από το Congressional Budget Office δείχνει ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα αυξηθεί από 100% σήμερα σε 120% το 2036.
Το υψηλό κρατικό χρέος αντισταθμίζεται εν μέρει από το χαμηλό καταναλωτικό χρέος, που ήταν σχεδόν 100% του ΑΕΠ το 2007 και τώρα βρίσκεται κάτω από 70%. Ομοίως, το εταιρικό χρέος είναι σε αρκετά υγιή επίπεδα, 45%.
Το υψηλό και αυξανόμενο κρατικό χρέος θα πρέπει τελικά να αντιμετωπιστεί — ο σωστός τρόπος είναι να το αντιμετωπίσουμε τώρα πριν γίνει πρόβλημα, ενώ ο λάθος τρόπος είναι να το αφήσουμε να εξελιχθεί σε κρίση, που, κατά τη γνώμη μου, είναι πιθανό το πιθανότερο αποτέλεσμα.
Σημαντικό είναι ότι σχεδόν το 60% των κρατικών δαπανών αφορά επιδόματα και δεν είναι διακριτικές δαπάνες, γεγονός που καθιστά τη δουλειά πολύ πιο δύσκολη.
Ένα κρίσιμο σημείο για τη σημασία της ανάπτυξης: αν τα επιτόκια μειωθούν κατά 100 μονάδες βάσης και το ΑΕΠ αυξηθεί κατά 3%, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα μπορούσε πραγματικά να αρχίσει να μειώνεται αντί να αυξάνεται.
Υψηλές τιμές περιουσιακών στοιχείων και πολύ χαμηλά περιθώρια πιστωτικού κινδύνου. Από μόνο του, αυτό δεν είναι κακό.
Η καθαρή αξία των νοικοκυριών ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι τώρα 560%. Το υψηλό κατά την κορύφωση της αγοράς κατοικιών το 2006 ήταν 460%.
Αλλά αυτό σημαίνει επίσης ότι οποιοδήποτε λιγότερο θετικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να έχει δραματική επίδραση στις παγκόσμιες αγορές.
Η ταχεία πτώση των τιμών περιουσιακών στοιχείων μπορεί μερικές φορές να δημιουργήσει έναν αυτοενισχυόμενο κύκλο.
Είναι πάντα καλό να θυμόμαστε ότι οι τιμές καθορίζονται από τους οριακούς αγοραστές και πωλητές — οι οποίοι, κατά μέσο όρο, είναι μόνο ένα μικρό ποσοστό των ιδιοκτητών περιουσιακών στοιχείων.
Επίσης, αξίζει να θυμόμαστε ότι οι ξένοι κατέχουν σχεδόν 30 τρισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικές μετοχές και ομόλογα.
Παρόλο που οι επενδύσεις στις ΗΠΑ και το δολάριο συνήθως θεωρούνται ασφαλή καταφύγια σε έναν ταραγμένο κόσμο, αυτό δεν απέτρεψε ύφεση και κακές αγορές σε προηγούμενες περιόδους.
Trade 2.0. Οι αμερικανικοί δασμοί από μόνοι τους είχαν μόνο μικρές επιπτώσεις στον πληθωρισμό ή την ανάπτυξη και ήταν μόνο ένα «άχυρο στην πλάτη της καμήλας».
Αλλά οι εμπορικές διαμάχες σαφώς δεν έχουν τελειώσει, και πρέπει να αναμένεται ότι πολλές χώρες αναλύουν πώς και με ποιον να δημιουργήσουν εμπορικές συμφωνίες.
Αυτό προκαλεί μια αναδιάταξη των οικονομικών σχέσεων στον κόσμο.
Ενώ κάποια από αυτά είναι απαραίτητα για την εθνική ασφάλεια και την ανθεκτικότητα, που είναι πρωταρχικής σημασίας, είναι δύσκολο να προβλεφθούν οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας. Αυτή η σχέση είναι κρίσιμη για όλο τον κόσμο και επηρεάζεται επίσης από τα προαναφερθέντα γεγονότα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα έχουν σαφώς διαφορετικά συστήματα, αξίες, στόχους και αντικειμενικούς σκοπούς, και ενώ και οι δύο πλευρές αλληλεπιδρούν επί του παρόντος, πρέπει να αναμένουμε ότι θα υπάρξουν κάποια εμπόδια — ίσως ακόμη και μεγάλα. Όλοι πρέπει να ελπίζουμε ότι η συνεχής σωστή δέσμευση θα οδηγήσει σε ένα ανταγωνιστικό αλλά ειρηνικό μέλλον.
Ιδιωτική πίστωση και η πίστωση γενικά. Η αγορά ιδιωτικής μόχλευσης ανέρχεται σε 1,8 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Για σύγκριση, η αγορά υψηλού κινδύνου ομολόγων των ΗΠΑ είναι 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια και η αγορά δανείων μόχλευσης τραπεζών είναι 1,7 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Με μια ευρύτερη ματιά, το συνολικό μέγεθος της αγοράς επενδυτικών ομολόγων είναι 13 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Και η συνολική αξία όλων των στεγαστικών τίτλων και δανείων είναι επίσης 13 τρισεκατομμύρια δολάρια. Γενικά, η ιδιωτική πίστωση πιθανότατα δεν παρουσιάζει συστημικό κίνδυνο.
Ο Dimon συνέχισε, «Πιστεύω ότι όταν θα υπάρξει ένας κύκλος πιστώσεων, κάτι που θα συμβεί κάποια μέρα, οι ζημίες σε όλα τα δάνεια με μόχλευση γενικά θα είναι υψηλότερες από το αναμενόμενο, σε σχέση με το περιβάλλον.»
Παρακολουθούμε εκτενώς τις ρωγμές που εμφανίζονται σε όλο τον τομέα των πιστώσεων (τελευταία εδώ).
Γεωπολιτική
Σχετικά με την ανάφλεξη στην Ευρασία, ο Dimon τόνισε τρία κρίσιμα ζητήματα σχετικά με τη διατήρηση της αμερικανικής αυτοκρατορίας:
Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να παραμείνουν η κορυφαία στρατιωτική δύναμη στον κόσμο, να διατηρούν την κυρίαρχη οικονομική τους θέση στον κόσμο, κάτι που απαιτεί επίσης την αναζωογόνηση του Αμερικανικού Ονείρου, και να διαχειρίζονται αποτελεσματικά τις εξωτερικές οικονομικές τους υποθέσεις ώστε να ενισχύσουν την οικονομία τους και εκείνη των συμμάχων τους, ώστε τα πρώτα δύο σημεία να παραμείνουν αληθή.
Όλα για την αυτοκρατορία… Ο Dimon είπε: «Εμείς στην JPMorganChase νιώθουμε τεράστια ευθύνη απέναντι στο έθνος μας και σε πολλά άλλα — και θυμόμαστε ότι πολλές εταιρείες θα ευημερήσουν μόνο αν τα κράτη τους ευημερούν.
Με τις σωστές πολιτικές και δεσμευμένες ενέργειες, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διατηρήσουν τον ισχυρότερο στρατό και την ισχυρότερη οικονομία και θα παραμείνουν ο φάρος της ελευθερίας και η αποθήκη όπλων της δημοκρατίας.»
Ο ελληνικής καταγωγής Dimon, που έκλεισε τα 70 στις αρχές Μαρτίου, έχει μεταμορφώσει την JPMorgan στη μεγαλύτερη και πιο κερδοφόρα τράπεζα της χώρας, καθιστώντας την έναν από τους βασικούς πυλώνες του χρηματοπιστωτικού συστήματος των ΗΠΑ.
Η ετήσια επιστολή φέτος φέρει προειδοποίηση ότι ο κόσμος γίνεται όλο και πιο κατακερματισμένος και, σε τουλάχιστον μία κρίσιμη περιοχή, βυθισμένος σε πόλεμο.
Το μήνυμα είναι αδιαμφισβήτητο: η αμερικανική δύναμη είναι υπέρτατη και η JPMorgan προτίθεται να βοηθήσει στη διατήρηση της αυτοκρατορίας για τις επόμενες δεκαετίες.
www.bankingnews.gr
Ο λόγος για τον Jamie Dimon, CEO της JP Morgan, που υποστηρίζει πως η μακροχρόνια ευημερία μπορεί να πλησιάζει στο τέλος της και οι επερχόμενες αναταράξεις στις αγορές και στις οικονομίες μοιάζουν αναπόφευκτες.
Από γεωπολιτικούς κινδύνους μέχρι υπερχρεωμένα κράτη και υπερτιμημένα περιουσιακά στοιχεία, η προειδοποίηση του Dimon δεν είναι απλώς μια εκτίμηση – είναι ένα καμπανάκι για την «ώρα της μεγάλης σφαγής» που ίσως πλησιάζει.
Ειδικότερα, ο CEO της JPMorgan Chase ξεκίνησε την ετήσια επιστολή προς τους μετόχους τη Δευτέρα συνδέοντας την κληρονομιά της τράπεζας με την ιστορία της χώρας:
«Το 2026, η Αμερική γιορτάζει την 250ή επέτειο της. Φέτος, γιορτάζουμε επίσης την 227η επέτειο της JPMorgan Chase, η οποία ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1799.»
Ο Dimon χρησιμοποίησε την ετήσια επιστολή του για να προβάλλει τα οικονομικά αποτελέσματα, προειδοποιώντας ταυτόχρονα ότι οι επενδυτές μπορεί να υποτιμούν τους κινδύνους που συσσωρεύονται στην παγκόσμια οικονομία.
Αυτοί οι κίνδυνοι περιλαμβάνουν τη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν που εισέρχεται στον δεύτερο μήνα της, τις εμπορικές διαπραγματεύσεις που εντείνουν τις γεωπολιτικές εντάσεις, τη σύγκλιση των αυξανόμενων τιμών πετρελαίου με τον πληθωρισμό και τις υψηλές τιμές περιουσιακών στοιχείων.
Υπενθυμίζεται πως η μεγαλύτερη αμερικανική τράπεζα ανακοίνωσε ότι τα έσοδα το 2025 αυξήθηκαν σε ρεκόρ $185,6 δισ., ενώ τα καθαρά κέρδη έφτασαν τα $57 δισ. και η απόδοση (ROTCE) ήταν 20%.
Η JPM αυξήσε επίσης το ετήσιο μέρισμα δύο φορές κατά τη διάρκεια της χρονιάς, από $1,25 σε $1,50 ανά μετοχή.
Η επιστολή τόνισε επίσης τον σημαντικό ρόλο της JPMorgan στην αμερικανική και παγκόσμια οικονομία.
Ο Dimon ανέφερε ότι η τράπεζα χορήγησε πιστώσεις και συγκέντρωσε κεφάλαια συνολικού ύψους $3,3 τρισ. το 2025, διαχειρίζεται σχεδόν $12 τρισ. ημερησίως σε περισσότερα από 120 νομίσματα και 160 χώρες και προστατεύει περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των $41 τρισ.
Οι κίνδυνοι
Πέρα από τους αριθμούς, ο Dimon προειδοποίησε για «κάποια σενάρια που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ύφεση, η οποία γενικά μειώνει τον πληθωρισμό, και άλλα σενάρια που θα οδηγήσουν σε ύφεση με πληθωρισμό (στασιμοπληθωρισμός — όπου οι πληθωριστικές δυνάμεις υπερισχύουν των αποπληθωριστικών).»
Ανέφερε ότι «το σκανκ στο πάρτι» θα μπορούσε να εμφανιστεί φέτος και «θα είναι ο πληθωρισμός που αυξάνεται αργά, αντί να μειώνεται αργά», προσθέτοντας: «Αυτό από μόνο του θα μπορούσε να προκαλέσει αύξηση επιτοκίων και πτώση στις τιμές των assets.
Τα επιτόκια λειτουργούν όπως η βαρύτητα για σχεδόν όλες τις τιμές περιουσιακών στοιχείων.
Η πτώση των τιμών μπορεί να αλλάξει γρήγορα το κλίμα και να προκαλέσει φυγή προς μετρητά.»
Και οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι
Προειδοποίησε για μια σειρά από ανεπίλυτους «μεγαλύτερους κινδύνους» που κινούνται κάτω από την επιφάνεια της οικονομίας, «σαν τεκτονικές πλάκες — πάντα σε κίνηση και περιοδικά προκαλούν σεισμούς και ηφαίστεια όταν συγκρούονται μεταξύ τους».
Στους μεγαλύτερους κινδύνους περιλαμβάνονται:
Πρώτα και κύρια, η γεωπολιτική. Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και οι συνεχιζόμενες δολιοφθορές της στην Ευρώπη και τώρα ο πόλεμος στο Ιράν και οι πιθανές επιπτώσεις του στις τιμές της ενέργειας μπορούν να προκαλέσουν απρόβλεπτα γεγονότα.
Όλοι ελπίζουμε ότι αυτοί οι πόλεμοι θα σταματήσουν.
Αλλά ο πόλεμος είναι το πεδίο της αβεβαιότητας, καθώς κάθε πλευρά σε έναν πόλεμο καθορίζει τι θέλει να κάνει (όπως συχνά λέγεται, «ο εχθρός έχει ψήφο»), και αυτές οι συγκρούσεις περιλαμβάνουν πολλές χώρες.
Δεν επηρεάζουν μόνο τις χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο, αλλά και χώρες και οικονομίες σε όλο τον κόσμο που δεν συμμετέχουν άμεσα.
Οι χώρες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενη ενέργεια ήδη βλέπουν τις επιπτώσεις.
Και δεν είναι μόνο η ενέργεια, αλλά και προϊόντα πρώτων υλών που είναι παράγωγα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, όπως τα λιπάσματα και το ήλιο.
Και δεδομένων των πολύπλοκων παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού, οι χώρες αντιμετωπίζουν διαταραχές στην ναυπηγική, τη διατροφή και τη γεωργία, μεταξύ άλλων.
Το αποτέλεσμα των γεωπολιτικών γεγονότων μπορεί πολύ καλά να καθορίσει την εξέλιξη της μελλοντικής παγκόσμιας οικονομικής τάξης — ή μπορεί και όχι.
Υψηλά παγκόσμια ελλείμματα και χρέος. Τα παγκόσμια ελλείμματα είναι σημαντικά αυξημένα, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια μιας σχετικά υγιούς παγκόσμιας οικονομίας και, μέχρι πρόσφατα, μιας περιόδου ειρήνης — το παγκόσμιο έλλειμμα βρίσκεται σε εξαιρετικά υψηλό 5%, ενώ το παγκόσμιο κρατικό χρέος σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Η τρέχουσα πρόβλεψη από το Congressional Budget Office δείχνει ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα αυξηθεί από 100% σήμερα σε 120% το 2036.
Το υψηλό κρατικό χρέος αντισταθμίζεται εν μέρει από το χαμηλό καταναλωτικό χρέος, που ήταν σχεδόν 100% του ΑΕΠ το 2007 και τώρα βρίσκεται κάτω από 70%. Ομοίως, το εταιρικό χρέος είναι σε αρκετά υγιή επίπεδα, 45%.
Το υψηλό και αυξανόμενο κρατικό χρέος θα πρέπει τελικά να αντιμετωπιστεί — ο σωστός τρόπος είναι να το αντιμετωπίσουμε τώρα πριν γίνει πρόβλημα, ενώ ο λάθος τρόπος είναι να το αφήσουμε να εξελιχθεί σε κρίση, που, κατά τη γνώμη μου, είναι πιθανό το πιθανότερο αποτέλεσμα.
Σημαντικό είναι ότι σχεδόν το 60% των κρατικών δαπανών αφορά επιδόματα και δεν είναι διακριτικές δαπάνες, γεγονός που καθιστά τη δουλειά πολύ πιο δύσκολη.
Ένα κρίσιμο σημείο για τη σημασία της ανάπτυξης: αν τα επιτόκια μειωθούν κατά 100 μονάδες βάσης και το ΑΕΠ αυξηθεί κατά 3%, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα μπορούσε πραγματικά να αρχίσει να μειώνεται αντί να αυξάνεται.
Υψηλές τιμές περιουσιακών στοιχείων και πολύ χαμηλά περιθώρια πιστωτικού κινδύνου. Από μόνο του, αυτό δεν είναι κακό.
Η καθαρή αξία των νοικοκυριών ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι τώρα 560%. Το υψηλό κατά την κορύφωση της αγοράς κατοικιών το 2006 ήταν 460%.
Αλλά αυτό σημαίνει επίσης ότι οποιοδήποτε λιγότερο θετικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να έχει δραματική επίδραση στις παγκόσμιες αγορές.
Η ταχεία πτώση των τιμών περιουσιακών στοιχείων μπορεί μερικές φορές να δημιουργήσει έναν αυτοενισχυόμενο κύκλο.
Είναι πάντα καλό να θυμόμαστε ότι οι τιμές καθορίζονται από τους οριακούς αγοραστές και πωλητές — οι οποίοι, κατά μέσο όρο, είναι μόνο ένα μικρό ποσοστό των ιδιοκτητών περιουσιακών στοιχείων.
Επίσης, αξίζει να θυμόμαστε ότι οι ξένοι κατέχουν σχεδόν 30 τρισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικές μετοχές και ομόλογα.
Παρόλο που οι επενδύσεις στις ΗΠΑ και το δολάριο συνήθως θεωρούνται ασφαλή καταφύγια σε έναν ταραγμένο κόσμο, αυτό δεν απέτρεψε ύφεση και κακές αγορές σε προηγούμενες περιόδους.
Trade 2.0. Οι αμερικανικοί δασμοί από μόνοι τους είχαν μόνο μικρές επιπτώσεις στον πληθωρισμό ή την ανάπτυξη και ήταν μόνο ένα «άχυρο στην πλάτη της καμήλας».
Αλλά οι εμπορικές διαμάχες σαφώς δεν έχουν τελειώσει, και πρέπει να αναμένεται ότι πολλές χώρες αναλύουν πώς και με ποιον να δημιουργήσουν εμπορικές συμφωνίες.
Αυτό προκαλεί μια αναδιάταξη των οικονομικών σχέσεων στον κόσμο.
Ενώ κάποια από αυτά είναι απαραίτητα για την εθνική ασφάλεια και την ανθεκτικότητα, που είναι πρωταρχικής σημασίας, είναι δύσκολο να προβλεφθούν οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας. Αυτή η σχέση είναι κρίσιμη για όλο τον κόσμο και επηρεάζεται επίσης από τα προαναφερθέντα γεγονότα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα έχουν σαφώς διαφορετικά συστήματα, αξίες, στόχους και αντικειμενικούς σκοπούς, και ενώ και οι δύο πλευρές αλληλεπιδρούν επί του παρόντος, πρέπει να αναμένουμε ότι θα υπάρξουν κάποια εμπόδια — ίσως ακόμη και μεγάλα. Όλοι πρέπει να ελπίζουμε ότι η συνεχής σωστή δέσμευση θα οδηγήσει σε ένα ανταγωνιστικό αλλά ειρηνικό μέλλον.
Ιδιωτική πίστωση και η πίστωση γενικά. Η αγορά ιδιωτικής μόχλευσης ανέρχεται σε 1,8 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Για σύγκριση, η αγορά υψηλού κινδύνου ομολόγων των ΗΠΑ είναι 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια και η αγορά δανείων μόχλευσης τραπεζών είναι 1,7 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Με μια ευρύτερη ματιά, το συνολικό μέγεθος της αγοράς επενδυτικών ομολόγων είναι 13 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Και η συνολική αξία όλων των στεγαστικών τίτλων και δανείων είναι επίσης 13 τρισεκατομμύρια δολάρια. Γενικά, η ιδιωτική πίστωση πιθανότατα δεν παρουσιάζει συστημικό κίνδυνο.
Ο Dimon συνέχισε, «Πιστεύω ότι όταν θα υπάρξει ένας κύκλος πιστώσεων, κάτι που θα συμβεί κάποια μέρα, οι ζημίες σε όλα τα δάνεια με μόχλευση γενικά θα είναι υψηλότερες από το αναμενόμενο, σε σχέση με το περιβάλλον.»
Παρακολουθούμε εκτενώς τις ρωγμές που εμφανίζονται σε όλο τον τομέα των πιστώσεων (τελευταία εδώ).
Γεωπολιτική
Σχετικά με την ανάφλεξη στην Ευρασία, ο Dimon τόνισε τρία κρίσιμα ζητήματα σχετικά με τη διατήρηση της αμερικανικής αυτοκρατορίας:
Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να παραμείνουν η κορυφαία στρατιωτική δύναμη στον κόσμο, να διατηρούν την κυρίαρχη οικονομική τους θέση στον κόσμο, κάτι που απαιτεί επίσης την αναζωογόνηση του Αμερικανικού Ονείρου, και να διαχειρίζονται αποτελεσματικά τις εξωτερικές οικονομικές τους υποθέσεις ώστε να ενισχύσουν την οικονομία τους και εκείνη των συμμάχων τους, ώστε τα πρώτα δύο σημεία να παραμείνουν αληθή.
Όλα για την αυτοκρατορία… Ο Dimon είπε: «Εμείς στην JPMorganChase νιώθουμε τεράστια ευθύνη απέναντι στο έθνος μας και σε πολλά άλλα — και θυμόμαστε ότι πολλές εταιρείες θα ευημερήσουν μόνο αν τα κράτη τους ευημερούν.
Με τις σωστές πολιτικές και δεσμευμένες ενέργειες, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διατηρήσουν τον ισχυρότερο στρατό και την ισχυρότερη οικονομία και θα παραμείνουν ο φάρος της ελευθερίας και η αποθήκη όπλων της δημοκρατίας.»
Ο ελληνικής καταγωγής Dimon, που έκλεισε τα 70 στις αρχές Μαρτίου, έχει μεταμορφώσει την JPMorgan στη μεγαλύτερη και πιο κερδοφόρα τράπεζα της χώρας, καθιστώντας την έναν από τους βασικούς πυλώνες του χρηματοπιστωτικού συστήματος των ΗΠΑ.
Η ετήσια επιστολή φέτος φέρει προειδοποίηση ότι ο κόσμος γίνεται όλο και πιο κατακερματισμένος και, σε τουλάχιστον μία κρίσιμη περιοχή, βυθισμένος σε πόλεμο.
Το μήνυμα είναι αδιαμφισβήτητο: η αμερικανική δύναμη είναι υπέρτατη και η JPMorgan προτίθεται να βοηθήσει στη διατήρηση της αυτοκρατορίας για τις επόμενες δεκαετίες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών