Σχετικά Άρθρα
Σοκ και δέος από Roubini: Το Ιράν τινάζει την παγκόσμια οικονομία στον αέρα – Μόνιμα πάνω από 100 δολ. το πετρέλαιο
Aποκαλύψεις σοκ για το σκάνδαλο του αιώνα - Πώς ο Trump χειραγωγεί το πετρέλαιο - Το θρίλερ των… 4 δολ. και ο τρόμος των εκλογών
Ενώ οι ΗΠΑ και οι Βρυξέλλες παρακολουθούν αμήχανα τις τιμές της ενέργειας να εκτοξεύονται, η Ρωσία και ο πρόεδρος, Vladimir Putin, κατάφερε το αδιανόητο: να σπάσει το μπλόκο των εκπτώσεων και να επιβάλει τους δικούς του όρους στην παγκόσμια αγορά. Με το ρωσικό αργό να αγγίζει τα 90 δολ. το βαρέλι, η Ρωσία δημιουργεί ένα πανίσχυρο πλεόνασμα που χρηματοδοτεί απεριόριστα την πολεμική της μηχανή.
Πρόκειται για ένα στρατηγικό «ματ» που αναγκάζει ακόμα και τους επικριτές της Ρωσίας να παραδεχθούν πως η απόπειρα ενεργειακού αποκλεισμού της Ρωσίας κατέληξε σε ένα ιστορικό φιάσκο για τη Δύση. Τα νούμερα προκαλούν σοκ: ετήσια έσοδα 102 δισ. δολ. για τη Ρωσία.
Απροσδόκητα κέρδη για Ρωσία
«Ο μεγαλύτερος νικητής της σύγκρουσης (στο Ιράν) είναι η Ρωσία», δήλωσε ο Ben Cahill, ανώτερος συνεργάτης στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS) στην Ουάσιγκτον. Το Κρεμλίνο μπορεί πλέον να πουλά το ρωσικό αργό, που προηγουμένως διατίθετο με discount, «σε πλήρεις τιμές αγοράς», σημειώνοντας μια «αρκετά μεγάλη ανατροπή» για την οικονομία, πρόσθεσε. Αυτά τα απροσδόκητα κέρδη για τα δημόσια οικονομικά της Ρωσίας έρχονται σε μια κρίσιμη στιγμή. Πριν από τον πόλεμο του Ιράν, «η Ρωσία όδευε προς μια πραγματική δημοσιονομική κρίση», δήλωσε η Alexandra Prokopenko, συνεργάτιδα στο Carnegie Russia Eurasia Center στο Βερολίνο. Παρόλο που η πρόσφατη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν έχει αλλάξει θεμελιωδώς τις προοπτικές για μια οικονομία που έχει υποστεί δομικές ζημιές από έναν παρατεταμένο πόλεμο, εντούτοις «κέρδισε χρόνο», δήλωσε στο CNN. Το πόσος χρόνος κερδήθηκε εξαρτάται από τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν, όμως οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου έχουν ήδη προσφέρει κάποια ανακούφιση. Το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών άφησε να εννοηθεί ότι οι περικοπές δαπανών που αναμένονταν για φέτος θα μετατεθούν πλέον για το 2027, πρόσθεσε η Prokopenko.
Εκτοξεύθηκε η τιμή του ρωσικού πετρελαίου
Μέχρι τα μέσα Μαρτίου, η τιμή του ρωσικού αργού πετρελαίου (Urals) ανερχόταν στα 90 δολάρια το βαρέλι, τιμή διπλάσια από εκείνη του Φεβρουαρίου, σύμφωνα με τον Sergey Vakulenko, ανώτερο συνεργάτη του Carnegie Russia Eurasia Center. Ακόμη και μια μικρότερη αύξηση, της τάξης των 30 δολαρίων ανά βαρέλι που σημειώθηκε νωρίτερα τον Μάρτιο, σήμαινε 8,5 δισ. δολ. πρόσθετα έσοδα τον μήνα, «εκ τω οποίων 5 δισ. δολ. πηγαίνουν στα κρατικά ταμεία και τα υπόλοιπα στις πετρελαϊκές εταιρείες», έγραψε σε σημείωμά του αυτή την εβδομάδα.
Τα έσοδα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τέταρτο του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού της Ρωσίας και είναι βασικά για τη χρηματοδότηση της «πολεμικής της μηχανής στην Ουκρανία», δήλωσε ο Simone Tagliapietra, ανώτερος συνεργάτης του think tank Bruegel με έδρα τις Βρυξέλλες. «Αυτό αποτελεί κακή είδηση για την Ουκρανία».
Μια θεαματική ανατροπή
Πριν από τον πόλεμο του Ιράν, η δεξαμενή των αγοραστών ρωσικού πετρελαίου συρρικνωνόταν και οι πελάτες απαιτούσαν μεγάλα discount, λόγω των αυστηρότερων κυρώσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις ΗΠΑ. Ο Λευκός Οίκος είχε επίσης επιβάλει κυρώσεις στην Ινδία, έναν από τους μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικού αργού τα τελευταία χρόνια.
Αρχικά αυτή η πίεση απέδιδε. Οι εξαγωγές ρωσικού αργού και πετρελαιοειδών υποχώρησαν στα 6,6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Φεβρουάριο, το χαμηλότερο επίπεδό τους από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία το 2022, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Τα έσοδα από τις εξαγωγές μειώθηκαν κατά περίπου 30% εκείνο τον μήνα σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα.
Έκτοτε, ο πόλεμος του Ιράν επέφερε δραστικές αλλαγές, χάρη εν μέρει στην πλήρη ανατροπή της προηγούμενης θέσης της κυβέρνησης Trump για το ρωσικό πετρέλαιο. Νωρίτερα αυτό το μήνα, οι ΗΠΑ χαλάρωσαν προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό αργό που μεταφέρεται μέσω θαλάσσης για να «επιτρέψουν στο πετρέλαιο να συνεχίσει να ρέει στην παγκόσμια αγορά».
Οι ρωσικές αποστολές προς την Ινδία αναμένεται να σχεδόν διπλασιαστούν τον Μάρτιο σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, καθώς τα ινδικά διυλιστήρια αυξάνουν τις αγορές για να αντισταθμίσουν την πτώση της προσφοράς πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με την Kpler.
Φυσικό αέριο και λιπάσματα
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε επίσης να αποφέρει και άλλα οικονομικά και στρατηγικά οφέλη στο Κρεμλίνο.
Το Στενό του Hormuz αποτελεί κρίσιμη οδό διέλευσης όχι μόνο για το πετρέλαιο, αλλά και για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), τα λιπάσματα, το ήλιο και το αλουμίνιο – όλα εκ των οποίων η Ρωσία παράγει σε τεράστιες ποσότητες.
Ως ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας λιπασμάτων στον κόσμο, η Ρωσία δέχεται ήδη «όλο και περισσότερες» παραγγελίες, με εισαγωγείς στη Νιγηρία και την Γκάνα να προαγοράζουν φορτία για το τρίτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους, σύμφωνα με την Prokopenko. «Μόλις εδραιωθούν, αυτές οι συνδέσεις θα εξελιχθούν σε μια εξάρτηση που θα μπορούσε να διαρκέσει περισσότερο από οποιαδήποτε κατάπαυση του πυρός», σημείωσε η ίδια.
Η Ρωσία είναι επίσης ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός φυσικού αερίου στον κόσμο, πίσω μόνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ήδη υπάρχουν εικασίες ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να καθυστερήσει το χρονοδιάγραμμα για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου. Αυτό υποδηλώνει μια άλλη πιθανή στρατηγική νίκη για τη Ρωσία, δήλωσε η Tatiana Mitrova, συνεργάτιδα στο Center on Global Energy Policy του Πανεπιστημίου Columbia. Και εδώ, η άρση των αμερικανικών κυρώσεων σε μέρος του ρωσικού πετρελαίου είναι συμβολική, ανοίγοντας την πόρτα στο Κρεμλίνο να επαναδιαπραγματευτεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες για μακροπρόθεσμες παραχωρήσεις, ανέφερε στο CNN.
Ινδία και Κίνα αναθεωρούν τις εισαγωγές από τον Κόλπο
Εάν η Ινδία και η Κίνα μειώσουν την εξάρτησή τους από τα ορυκτά καύσιμα της Μέσης Ανατολής, ενδέχεται να στραφούν ολοένα και περισσότερο στις ρωσικές εισαγωγές, σύμφωνα με τον Vakulenko. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ενισχύσει τα επιχειρήματα υπέρ ορισμένων έργων υποδομής μεγάλης κλίμακας, τα οποία θα έδιναν άλλη μια ώθηση στη ρωσική οικονομία.
Για παράδειγμα, η Κίνα ήταν προηγουμένως διστακτική να δεσμευτεί στο προτεινόμενο από τη Ρωσία έργο του αγωγού φυσικού αερίου Power of Siberia 2. Τώρα, το Πεκίνο ίσως είναι πιο πρόθυμο.
Ωστόσο, η ανανεωμένη όρεξη της Ασίας για τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα ενδέχεται να μην διαρκέσει. Το ενεργειακό σοκ από τον πόλεμο του Ιράν θα ωθήσει την Κίνα και την Ινδία να επενδύσουν διπλά στις εγχώριες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ακόμη και στον άνθρακα, υποστήριξε η Mitrova.
Η Ρωσία δεν έχει επίσης ανοσία σε μια ευρύτερη αύξηση του κόστους μεταφοράς και των τιμών των εμπορευμάτων ως αποτέλεσμα του πολέμου. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) αύξησε την Πέμπτη την πρόβλεψή του για τον γενικό πληθωρισμό στη Ρωσία φέτος κατά μία ποσοστιαία μονάδα, στο 6%.
Ο ΟΟΣΑ αναμένει ότι η οικονομία της Ρωσίας θα αναπτυχθεί κατά 0,6% φέτος, έναντι 1% το 2025. Η προβλεπόμενη κάμψη υπογραμμίζει ότι τα απροσδόκητα έσοδα βραχυπρόθεσμα δεν αποτελούν βιώσιμη λύση για τη ρωσική οικονομία. Τα οικονομικά δεινά του Κρεμλίνου πολλαπλασιάζονται με τον πολυετή πόλεμο, ο οποίος έχει αυξήσει το δημόσιο χρέος και έχει περιορίσει τις επιχειρηματικές επενδύσεις.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών