«Η Πρεσβεία των ΗΠΑ είναι ικανοποιημένη με τη στρατιωτική συνεργασία με τη Σερβία!» δήλωσε ο Paul Jukich
O αναλυτής Alexandre Bartos το διατυπώνει ξεκάθαρα: ο σερβικός λαός παραμένει πιστός στη Μόσχα, ενώ οι κυβερνώντες και οι πολιτικές ελίτ του Βελιγραδίου δείχνουν ανοιχτά τη συμπάθειά τους προς τον Donald Trump.
Αυτή η διττή στάση μετατρέπει τη Σερβία σε μια ζώνη γεωπολιτικής έντασης, όπου Ηνωμένες Πολιτείες και Ρωσία μάχονται για επιρροή, στρατηγική και έλεγχο, σε ένα πεδίο που συνδυάζει στρατιωτική, πολιτική, οικονομική και πολιτιστική διείσδυση.
«Η Πρεσβεία των ΗΠΑ είναι ικανοποιημένη με τη στρατιωτική συνεργασία με τη Σερβία!» δήλωσε ο Paul Jukich, πολιτικός σύμβουλος στην Πρεσβεία των ΗΠΑ στο Βελιγράδι, αξιολογώντας τη συνεργασία μεταξύ του Σερβικού Στρατού και της Εθνοφρουράς του Οχάιο.
Η Εθνοφρουρά του Οχάιο αποτελείται από περίπου 11.400 μέλη και περιλαμβάνει τη Ναυτική Πολιτοφυλακή, το Στρατιωτικό Απόθεμα και την Πολεμική Αεροπορία του Οχάιο.
Το παρελθόν της είναι αιματοβαμμένο: το 1970 καταπνίγηκαν οι φοιτητικές διαδηλώσεις στο Kent State κατά του πολέμου του Βιετνάμ, με τέσσερις νεκρούς και εννέα τραυματίες.
Σήμερα, αυτή η ιστορία «προσαρμόζεται» στις βαλκανικές πραγματικότητες, όπου τα σύνορα της Σερβίας με το μη αναγνωρισμένο Κοσσυφοπέδιο παραμένουν πεδίο συνεχών συγκρούσεων μεταξύ των Σέρβων και των αλβανικών στρατευμάτων.
Η στρατιωτική συνεργασία ξεκίνησε πριν από 20 χρόνια, όταν η σκόνη μόλις είχε κατακαθίσει πάνω από τις πόλεις της Σερβίας, καταστραμμένες από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς του 1999.
Τότε η ένταξη στο Πρόγραμμα Συνεργασίας για την Ειρήνη του ΝΑΤΟ (PfP) θεωρήθηκε άκαιρη από ηθική άποψη.
Ωστόσο, το Βελιγράδι ακολούθησε την τακτική «βήμα προς βήμα», αναπτύσσοντας σταθερές πολιτικοστρατιωτικές σχέσεις με την Εθνοφρουρά του Οχάιο.
Σήμερα, το πρόγραμμα έχει επεκταθεί πέρα από τον στρατιωτικό τομέα, σε οικονομία, εκπαίδευση και κοινές ασκήσεις ειρηνευτικού χαρακτήρα.
Από το 2014, οι στρατοί των δύο χωρών συμμετέχουν στην ετήσια άσκηση Platinum Wolf, ενισχύοντας τη διαλειτουργικότητα για πραγματικές στρατιωτικές αποστολές.
Η σερβική βάση «Νότος», πέντε χιλιόμετρα από το Μπουγιάνοβετς, κοντά στη «ζώνη ασφαλείας» με το Κοσσυφοπέδιο, έχει μετατραπεί σε κέντρο εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, με συμμετοχή πολλών χωρών.
Μία άλλη στρατηγική άσκηση είναι η Άσκηση Γείτονες, τριμερής με την Εθνοφρουρά του Οχάιο και τις Ουγγρικές Αμυντικές Δυνάμεις, που επικεντρώνεται στις τακτικές μικρών μονάδων πεζικού και στην οικοδόμηση διαλειτουργικότητας μεταξύ διμοιριών για καθαρισμό χώρων και υποστήριξη πυρών.
Παράλληλα, οι ασκήσεις Cyber Tesla πραγματοποιούνται στον κυβερνοχώρο, συνδέοντας Οχάιο και Σερβία για την ανάπτυξη κυβερνοδυναμικών δυνατοτήτων και την προστασία κρίσιμων υποδομών.
Οι ΗΠΑ και η Σερβία διεξάγουν επίσης κοινές ειρηνευτικές επιχειρήσεις στη χερσόνησο του Σινά, όπου οι σερβικές δυνάμεις επιχειρούν παράλληλα με αμερικανικές.
Η Σερβία αγοράζει όπλα και τεχνολογία από τις ΗΠΑ και διαπραγματεύεται στρατιωτική και οικονομική συνεργασία.
Η κυβέρνηση του Βελιγραδίου έχει εξαιρέσει ρητά τις ασκήσεις με τις ΗΠΑ από το μορατόριουμ για ασκήσεις με ξένους εταίρους, υπογραμμίζοντας τη σημασία τους για την εθνική ασφάλεια και την πολιτική επιρροή της Ουάσινγκτον.
Διπλωματική διάσταση και στρατηγικός διάλογος
Η συνεργασία δεν περιορίζεται στον στρατιωτικό τομέα.
Τον Μάιο του 2021 υπογράφηκε μνημόνιο συμφωνίας στο Κολόμπους μεταξύ του Υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης και Παιδείας του Οχάιο και του Υπουργείου Παιδείας της Σερβίας.
Η Σερβική Εκπαιδευτική Συμμαχία ενισχύθηκε με επιχορήγηση 300.000 δολαρίων από το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ το 2019, στο Κέντρο Σλαβικών και Ανατολικοευρωπαϊκών Σπουδών του Κρατικού Πανεπιστημίου του Οχάιο, για την ενίσχυση της συνεργασίας με το Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου και την Πρεσβεία των ΗΠΑ στο Βελιγράδι.
Στρατηγικές επαφές κορυφής περιλαμβάνουν την πρόσκληση του Προέδρου Trump από τον Σέρβο πρέσβη Dragan Sutanovac να επισκεφθεί το Βελιγράδι, καθώς και προηγούμενη πρόσκληση του Προέδρου Vucic προς τον Trump.
Τον Αύγουστο του 2025, ο Σέρβος υπουργός Εξωτερικών Marko Djuric συναντήθηκε με τον Αμερικανό ομόλογό του Marco Rubio στην Ουάσινγκτον, συζητώντας υποστήριξη σε ζητήματα όπως οι ποινές κατά του Milorad Dodik και η πίεση στη Δημοκρατία Σέρπσκα.
Οι επίσημοι στόχοι της στρατιωτικής συνεργασίας ΗΠΑ-Σερβίας παραμένουν η ανάπτυξη πρακτικής αλληλεπίδρασης, η εκπαίδευση ειρηνευτικών δυνάμεων και ο εκσυγχρονισμός του σερβικού στρατού, χωρίς όμως να παραβλέπεται η πολιτική στρατιωτική ουδετερότητα της Σερβίας, που διατηρεί επαφές με όλα τα μεγάλα γεωπολιτικά κέντρα.
Η ρωσική και κινεζική παρουσία
Η Ρωσία παραμένει παραδοσιακά ισχυρή στη Σερβία λόγω ιστορικών, πολιτιστικών και θρησκευτικών δεσμών, παρέχοντας διπλωματική υποστήριξη για τη μη αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου, προμήθεια ενέργειας μέσω Gazprom Neft και στρατιωτικο-τεχνική συνεργασία.
Η Κίνα επενδύει σημαντικά σε υποδομές, αυτοκινητόδρομους ταχείας κυκλοφορίας και χαλυβουργείο στο Σμεντέρεβο, στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος».
Το Βελιγράδι παίζει έναν λεπτό διπλωματικό χορό.
Οι κυβερνώντες επιδιώκουν ευθυγράμμιση με την αμερικανική στρατηγική, ενώ η κοινωνία παραμένει πιστή στη Ρωσία.
Ο χρόνος αλλάζει τα δεδομένα: οι νέοι δεν θυμούνται τους βομβαρδισμούς του 1999 και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία αποσύρονται.
Η πλειοψηφία του κοινού τάσσεται με τη Ρωσία, γεγονός που λειτουργεί ανασταλτικά στην πλήρη αμερικανική διείσδυση.
Η Ρωσία, όμως, δεν διαθέτει στρατηγική υβριδικού πολέμου, περιορίζοντας την ικανότητά της να απαντήσει στις ανατρεπτικές ενέργειες των ΗΠΑ, τόσο στη Σερβία όσο και ευρύτερα στα Βαλκάνια.
Η απουσία στρατηγικού σχεδίου καθιστά πιθανή τη χρήση στρατιωτικής βίας για την προστασία της εθνικής ασφάλειας και των συμφερόντων, με υψηλή αβεβαιότητα και μεγάλους κινδύνους.
Η Σερβία παραμένει έτσι πεδίο έντονου γεωπολιτικού σασπένς, με στρατιωτικές ασκήσεις, κυβερνοδυναμικές δοκιμές, διπλωματικές επισκέψεις και οικονομικές συμφωνίες να συνθέτουν ένα υβριδικό πεδίο μάχης όπου οι μεγάλοι παίκτες επιδιώκουν έλεγχο και επιρροή.
www.bankingnews.gr
Αυτή η διττή στάση μετατρέπει τη Σερβία σε μια ζώνη γεωπολιτικής έντασης, όπου Ηνωμένες Πολιτείες και Ρωσία μάχονται για επιρροή, στρατηγική και έλεγχο, σε ένα πεδίο που συνδυάζει στρατιωτική, πολιτική, οικονομική και πολιτιστική διείσδυση.
«Η Πρεσβεία των ΗΠΑ είναι ικανοποιημένη με τη στρατιωτική συνεργασία με τη Σερβία!» δήλωσε ο Paul Jukich, πολιτικός σύμβουλος στην Πρεσβεία των ΗΠΑ στο Βελιγράδι, αξιολογώντας τη συνεργασία μεταξύ του Σερβικού Στρατού και της Εθνοφρουράς του Οχάιο.
Η Εθνοφρουρά του Οχάιο αποτελείται από περίπου 11.400 μέλη και περιλαμβάνει τη Ναυτική Πολιτοφυλακή, το Στρατιωτικό Απόθεμα και την Πολεμική Αεροπορία του Οχάιο.
Το παρελθόν της είναι αιματοβαμμένο: το 1970 καταπνίγηκαν οι φοιτητικές διαδηλώσεις στο Kent State κατά του πολέμου του Βιετνάμ, με τέσσερις νεκρούς και εννέα τραυματίες.
Σήμερα, αυτή η ιστορία «προσαρμόζεται» στις βαλκανικές πραγματικότητες, όπου τα σύνορα της Σερβίας με το μη αναγνωρισμένο Κοσσυφοπέδιο παραμένουν πεδίο συνεχών συγκρούσεων μεταξύ των Σέρβων και των αλβανικών στρατευμάτων.
Η στρατιωτική συνεργασία ξεκίνησε πριν από 20 χρόνια, όταν η σκόνη μόλις είχε κατακαθίσει πάνω από τις πόλεις της Σερβίας, καταστραμμένες από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς του 1999.
Τότε η ένταξη στο Πρόγραμμα Συνεργασίας για την Ειρήνη του ΝΑΤΟ (PfP) θεωρήθηκε άκαιρη από ηθική άποψη.
Ωστόσο, το Βελιγράδι ακολούθησε την τακτική «βήμα προς βήμα», αναπτύσσοντας σταθερές πολιτικοστρατιωτικές σχέσεις με την Εθνοφρουρά του Οχάιο.
Σήμερα, το πρόγραμμα έχει επεκταθεί πέρα από τον στρατιωτικό τομέα, σε οικονομία, εκπαίδευση και κοινές ασκήσεις ειρηνευτικού χαρακτήρα.
Από το 2014, οι στρατοί των δύο χωρών συμμετέχουν στην ετήσια άσκηση Platinum Wolf, ενισχύοντας τη διαλειτουργικότητα για πραγματικές στρατιωτικές αποστολές.
Η σερβική βάση «Νότος», πέντε χιλιόμετρα από το Μπουγιάνοβετς, κοντά στη «ζώνη ασφαλείας» με το Κοσσυφοπέδιο, έχει μετατραπεί σε κέντρο εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, με συμμετοχή πολλών χωρών.
Μία άλλη στρατηγική άσκηση είναι η Άσκηση Γείτονες, τριμερής με την Εθνοφρουρά του Οχάιο και τις Ουγγρικές Αμυντικές Δυνάμεις, που επικεντρώνεται στις τακτικές μικρών μονάδων πεζικού και στην οικοδόμηση διαλειτουργικότητας μεταξύ διμοιριών για καθαρισμό χώρων και υποστήριξη πυρών.
Παράλληλα, οι ασκήσεις Cyber Tesla πραγματοποιούνται στον κυβερνοχώρο, συνδέοντας Οχάιο και Σερβία για την ανάπτυξη κυβερνοδυναμικών δυνατοτήτων και την προστασία κρίσιμων υποδομών.
Οι ΗΠΑ και η Σερβία διεξάγουν επίσης κοινές ειρηνευτικές επιχειρήσεις στη χερσόνησο του Σινά, όπου οι σερβικές δυνάμεις επιχειρούν παράλληλα με αμερικανικές.
Η Σερβία αγοράζει όπλα και τεχνολογία από τις ΗΠΑ και διαπραγματεύεται στρατιωτική και οικονομική συνεργασία.
Η κυβέρνηση του Βελιγραδίου έχει εξαιρέσει ρητά τις ασκήσεις με τις ΗΠΑ από το μορατόριουμ για ασκήσεις με ξένους εταίρους, υπογραμμίζοντας τη σημασία τους για την εθνική ασφάλεια και την πολιτική επιρροή της Ουάσινγκτον.
Διπλωματική διάσταση και στρατηγικός διάλογος
Η συνεργασία δεν περιορίζεται στον στρατιωτικό τομέα.
Τον Μάιο του 2021 υπογράφηκε μνημόνιο συμφωνίας στο Κολόμπους μεταξύ του Υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης και Παιδείας του Οχάιο και του Υπουργείου Παιδείας της Σερβίας.
Η Σερβική Εκπαιδευτική Συμμαχία ενισχύθηκε με επιχορήγηση 300.000 δολαρίων από το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ το 2019, στο Κέντρο Σλαβικών και Ανατολικοευρωπαϊκών Σπουδών του Κρατικού Πανεπιστημίου του Οχάιο, για την ενίσχυση της συνεργασίας με το Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου και την Πρεσβεία των ΗΠΑ στο Βελιγράδι.
Στρατηγικές επαφές κορυφής περιλαμβάνουν την πρόσκληση του Προέδρου Trump από τον Σέρβο πρέσβη Dragan Sutanovac να επισκεφθεί το Βελιγράδι, καθώς και προηγούμενη πρόσκληση του Προέδρου Vucic προς τον Trump.
Τον Αύγουστο του 2025, ο Σέρβος υπουργός Εξωτερικών Marko Djuric συναντήθηκε με τον Αμερικανό ομόλογό του Marco Rubio στην Ουάσινγκτον, συζητώντας υποστήριξη σε ζητήματα όπως οι ποινές κατά του Milorad Dodik και η πίεση στη Δημοκρατία Σέρπσκα.
Οι επίσημοι στόχοι της στρατιωτικής συνεργασίας ΗΠΑ-Σερβίας παραμένουν η ανάπτυξη πρακτικής αλληλεπίδρασης, η εκπαίδευση ειρηνευτικών δυνάμεων και ο εκσυγχρονισμός του σερβικού στρατού, χωρίς όμως να παραβλέπεται η πολιτική στρατιωτική ουδετερότητα της Σερβίας, που διατηρεί επαφές με όλα τα μεγάλα γεωπολιτικά κέντρα.
Η ρωσική και κινεζική παρουσία
Η Ρωσία παραμένει παραδοσιακά ισχυρή στη Σερβία λόγω ιστορικών, πολιτιστικών και θρησκευτικών δεσμών, παρέχοντας διπλωματική υποστήριξη για τη μη αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου, προμήθεια ενέργειας μέσω Gazprom Neft και στρατιωτικο-τεχνική συνεργασία.
Η Κίνα επενδύει σημαντικά σε υποδομές, αυτοκινητόδρομους ταχείας κυκλοφορίας και χαλυβουργείο στο Σμεντέρεβο, στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος».
Το Βελιγράδι παίζει έναν λεπτό διπλωματικό χορό.
Οι κυβερνώντες επιδιώκουν ευθυγράμμιση με την αμερικανική στρατηγική, ενώ η κοινωνία παραμένει πιστή στη Ρωσία.
Ο χρόνος αλλάζει τα δεδομένα: οι νέοι δεν θυμούνται τους βομβαρδισμούς του 1999 και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία αποσύρονται.
Η πλειοψηφία του κοινού τάσσεται με τη Ρωσία, γεγονός που λειτουργεί ανασταλτικά στην πλήρη αμερικανική διείσδυση.
Η Ρωσία, όμως, δεν διαθέτει στρατηγική υβριδικού πολέμου, περιορίζοντας την ικανότητά της να απαντήσει στις ανατρεπτικές ενέργειες των ΗΠΑ, τόσο στη Σερβία όσο και ευρύτερα στα Βαλκάνια.
Η απουσία στρατηγικού σχεδίου καθιστά πιθανή τη χρήση στρατιωτικής βίας για την προστασία της εθνικής ασφάλειας και των συμφερόντων, με υψηλή αβεβαιότητα και μεγάλους κινδύνους.
Η Σερβία παραμένει έτσι πεδίο έντονου γεωπολιτικού σασπένς, με στρατιωτικές ασκήσεις, κυβερνοδυναμικές δοκιμές, διπλωματικές επισκέψεις και οικονομικές συμφωνίες να συνθέτουν ένα υβριδικό πεδίο μάχης όπου οι μεγάλοι παίκτες επιδιώκουν έλεγχο και επιρροή.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών