Η νότια περιοχή του Ινδικού Ωκεανού μεταβάλλεται με ανησυχητική ταχύτητα, καθώς η αλατότητα μειώνεται δραματικά, απειλώντας να διαταράξει την παγκόσμια κυκλοφορία των ωκεανών και την ισορροπία του κλίματος
Η νότια περιοχή του Ινδικού Ωκεανού μεταβάλλεται ραγδαία και οι διεργασίες αυτές δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται τοπικές.
Τις τελευταίες δεκαετίες, τα νερά εκεί έχουν γίνει αισθητά λιγότερο αλμυρά.
Οι επιστήμονες αποδίδουν το φαινόμενο στην υπερθέρμανση του πλανήτη και στις μεταβαλλόμενες ατμοσφαιρικές ροές ανέμων.
Γιατί έχει σημασία η αλατότητα των ωκεανών
Το θαλασσινό νερό είναι ένα σύνθετο σύστημα, όπου τα επίπεδα αλατιού επηρεάζουν άμεσα την πυκνότητα, τη στρωμάτωση και την κίνηση των ρευμάτων.
Αυτοί οι παράγοντες καθορίζουν πώς μεταφέρεται η θερμότητα στον πλανήτη, αλλά και πώς τα θρεπτικά συστατικά ανεβαίνουν στην επιφάνεια, όπου αναπτύσσεται το πλαγκτόν - η βάση της θαλάσσιας ζωής.
Ακόμη και μικρές διακυμάνσεις στην αλατότητα μπορούν να αλλάξουν τη δυναμική των ωκεάνιων διεργασιών.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Colorado διαπίστωσαν ότι τα τελευταία 60 χρόνια η έκταση των υδάτων υψηλής αλατότητας στη νότια περιοχή του Ινδικού Ωκεανού μειώθηκε περίπου κατά 30%. Πρόκειται για τον ταχύτερο ρυθμό «γλύκανσης» στο Νότιο Ημισφαίριο.
Οι αλλαγές αυτές καταγράφονται ανοικτά των ακτών της Δυτικής Αυστραλίας, περιοχής που παίζει καθοριστικό ρόλο στην παγκόσμια κυκλοφορία των υδάτων.
«Βλέπουμε μια τεράστια μεταβολή στην κίνηση του γλυκού νερού μέσα στον ωκεανό», δηλώνει η Weiqing Han, καθηγήτρια στο Τμήμα Ατμοσφαιρικών και Ωκεάνιων Επιστημών.
«Κλιματική μεταφορική ταινία»
Η λεκάνη του Ινδο-Ειρηνικού παραμένει βασική πηγή γλυκού νερού.
Η τροπική αυτή ζώνη εκτείνεται από τον ανατολικό Ινδικό Ωκεανό έως τον δυτικό Ειρηνικό, όπου οι συχνές βροχοπτώσεις και η χαμηλή εξάτμιση μειώνουν την αλατότητα των επιφανειακών νερών.
Παραδοσιακά θεωρείται σταθερή, αλλά η επιρροή της πλέον ενισχύεται.
Συνδέεται άμεσα με τη θερμοαλατική κυκλοφορία - ένα παγκόσμιο σύστημα ρευμάτων που συχνά αποκαλείται «ωκεάνια μεταφορική ταινία».
Το σύστημα αυτό μεταφέρει θερμότητα, αλάτι και γλυκό νερό μεταξύ των ωκεανών, ενώ η πυκνότητα του νερού - που εξαρτάται από την αλατότητα - είναι κρίσιμος παράγοντας.
«Από την οπτική του παγκόσμιου συστήματος κυκλοφορίας, ακόμη και μικρές μεταβολές στην αλατότητα μπορούν να αλλάξουν την ενεργειακή ισορροπία του πλανήτη», εξηγεί ο κλιματικός επιστήμονας Maxim Orlov.
Πώς ο άνεμος αλλάζει τα δεδομένα
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η αύξηση του όγκου γλυκού νερού δεν εξηγείται μόνο από τις βροχοπτώσεις.
Παρατηρήσεις και υπολογιστικά μοντέλα δείχνουν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη μεταβάλλει την κατεύθυνση και την ένταση των ανέμων πάνω από τον Ινδικό και τον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό.
Έτσι, τα ρεύματα μεταφέρουν περισσότερο γλυκό νερό προς τα νότια.
Καθώς η αλατότητα μειώνεται, το νερό γίνεται λιγότερο πυκνό και παραμένει στα ανώτερα στρώματα, αυξάνοντας τη στρωμάτωση και μειώνοντας την κάθετη ανάμειξη.
Αυτό σημαίνει ότι λιγότερα θρεπτικά συστατικά φτάνουν στα φωτεινά επιφανειακά στρώματα, ασκώντας πρόσθετη πίεση στο πλαγκτόν και στα θαλάσσια φυτά.
«Δεν είναι μόνο η θερμοκρασία - η σταθερότητα της χημείας του νερού είναι κρίσιμη για τα οικοσυστήματα. Η ταχεία αποαλάτωση αλλάζει τις συνθήκες ζωής πολλών ειδών», επισημαίνει ο βιολόγος Andrei Voroshilov.
Πιθανές συνέπειες για το παγκόσμιο κλίμα
Η εισροή γλυκού νερού μπορεί να επιβραδύνει στοιχεία της θερμοαλατικής κυκλοφορίας, ιδιαίτερα στον Βόρειο Ατλαντικό.
Η επέκταση των περιοχών χαμηλής αλατότητας μπορεί να ενισχύσει το φαινόμενο και να επηρεάσει την κατανομή βροχοπτώσεων, ανέμων και θερμοκρασιών σε όλο τον κόσμο.
«Ο ωκεανός είναι ένας γιγάντιος συσσωρευτής θερμότητας. Κάθε διαταραχή στην κυκλοφορία του επηρεάζει τα ακραία καιρικά φαινόμενα και τους περιφερειακούς κλιματικούς κινδύνους», τονίζει ο γεωλόγος Alexey Trofimov.
Παρότι οι διεργασίες αυτές εξελίσσονται σταδιακά, η κλίμακά τους θεωρείται ήδη πρωτοφανής για το Νότιο Ημισφαίριο, σύμφωνα με το επιστημονικό περιοδικό «Nature Climate Change».
www.bankingnews.gr
Τις τελευταίες δεκαετίες, τα νερά εκεί έχουν γίνει αισθητά λιγότερο αλμυρά.
Οι επιστήμονες αποδίδουν το φαινόμενο στην υπερθέρμανση του πλανήτη και στις μεταβαλλόμενες ατμοσφαιρικές ροές ανέμων.
Γιατί έχει σημασία η αλατότητα των ωκεανών
Το θαλασσινό νερό είναι ένα σύνθετο σύστημα, όπου τα επίπεδα αλατιού επηρεάζουν άμεσα την πυκνότητα, τη στρωμάτωση και την κίνηση των ρευμάτων.
Αυτοί οι παράγοντες καθορίζουν πώς μεταφέρεται η θερμότητα στον πλανήτη, αλλά και πώς τα θρεπτικά συστατικά ανεβαίνουν στην επιφάνεια, όπου αναπτύσσεται το πλαγκτόν - η βάση της θαλάσσιας ζωής.
Ακόμη και μικρές διακυμάνσεις στην αλατότητα μπορούν να αλλάξουν τη δυναμική των ωκεάνιων διεργασιών.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Colorado διαπίστωσαν ότι τα τελευταία 60 χρόνια η έκταση των υδάτων υψηλής αλατότητας στη νότια περιοχή του Ινδικού Ωκεανού μειώθηκε περίπου κατά 30%. Πρόκειται για τον ταχύτερο ρυθμό «γλύκανσης» στο Νότιο Ημισφαίριο.
Οι αλλαγές αυτές καταγράφονται ανοικτά των ακτών της Δυτικής Αυστραλίας, περιοχής που παίζει καθοριστικό ρόλο στην παγκόσμια κυκλοφορία των υδάτων.
«Βλέπουμε μια τεράστια μεταβολή στην κίνηση του γλυκού νερού μέσα στον ωκεανό», δηλώνει η Weiqing Han, καθηγήτρια στο Τμήμα Ατμοσφαιρικών και Ωκεάνιων Επιστημών.
«Κλιματική μεταφορική ταινία»
Η λεκάνη του Ινδο-Ειρηνικού παραμένει βασική πηγή γλυκού νερού.
Η τροπική αυτή ζώνη εκτείνεται από τον ανατολικό Ινδικό Ωκεανό έως τον δυτικό Ειρηνικό, όπου οι συχνές βροχοπτώσεις και η χαμηλή εξάτμιση μειώνουν την αλατότητα των επιφανειακών νερών.
Παραδοσιακά θεωρείται σταθερή, αλλά η επιρροή της πλέον ενισχύεται.
Συνδέεται άμεσα με τη θερμοαλατική κυκλοφορία - ένα παγκόσμιο σύστημα ρευμάτων που συχνά αποκαλείται «ωκεάνια μεταφορική ταινία».
Το σύστημα αυτό μεταφέρει θερμότητα, αλάτι και γλυκό νερό μεταξύ των ωκεανών, ενώ η πυκνότητα του νερού - που εξαρτάται από την αλατότητα - είναι κρίσιμος παράγοντας.
«Από την οπτική του παγκόσμιου συστήματος κυκλοφορίας, ακόμη και μικρές μεταβολές στην αλατότητα μπορούν να αλλάξουν την ενεργειακή ισορροπία του πλανήτη», εξηγεί ο κλιματικός επιστήμονας Maxim Orlov.
Πώς ο άνεμος αλλάζει τα δεδομένα
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η αύξηση του όγκου γλυκού νερού δεν εξηγείται μόνο από τις βροχοπτώσεις.
Παρατηρήσεις και υπολογιστικά μοντέλα δείχνουν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη μεταβάλλει την κατεύθυνση και την ένταση των ανέμων πάνω από τον Ινδικό και τον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό.
Έτσι, τα ρεύματα μεταφέρουν περισσότερο γλυκό νερό προς τα νότια.
Καθώς η αλατότητα μειώνεται, το νερό γίνεται λιγότερο πυκνό και παραμένει στα ανώτερα στρώματα, αυξάνοντας τη στρωμάτωση και μειώνοντας την κάθετη ανάμειξη.
Αυτό σημαίνει ότι λιγότερα θρεπτικά συστατικά φτάνουν στα φωτεινά επιφανειακά στρώματα, ασκώντας πρόσθετη πίεση στο πλαγκτόν και στα θαλάσσια φυτά.
«Δεν είναι μόνο η θερμοκρασία - η σταθερότητα της χημείας του νερού είναι κρίσιμη για τα οικοσυστήματα. Η ταχεία αποαλάτωση αλλάζει τις συνθήκες ζωής πολλών ειδών», επισημαίνει ο βιολόγος Andrei Voroshilov.
Πιθανές συνέπειες για το παγκόσμιο κλίμα
Η εισροή γλυκού νερού μπορεί να επιβραδύνει στοιχεία της θερμοαλατικής κυκλοφορίας, ιδιαίτερα στον Βόρειο Ατλαντικό.
Η επέκταση των περιοχών χαμηλής αλατότητας μπορεί να ενισχύσει το φαινόμενο και να επηρεάσει την κατανομή βροχοπτώσεων, ανέμων και θερμοκρασιών σε όλο τον κόσμο.
«Ο ωκεανός είναι ένας γιγάντιος συσσωρευτής θερμότητας. Κάθε διαταραχή στην κυκλοφορία του επηρεάζει τα ακραία καιρικά φαινόμενα και τους περιφερειακούς κλιματικούς κινδύνους», τονίζει ο γεωλόγος Alexey Trofimov.
Παρότι οι διεργασίες αυτές εξελίσσονται σταδιακά, η κλίμακά τους θεωρείται ήδη πρωτοφανής για το Νότιο Ημισφαίριο, σύμφωνα με το επιστημονικό περιοδικό «Nature Climate Change».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών