Η Βενεζουέλα θεωρείται χαρακτηριστικό παράδειγμα: αντί για άμεση εισβολή, η Ουάσινγκτον φέρεται να αποδυνάμωσε εσωτερικά το καθεστώς του Nicolás Maduro, εξαγοράζοντας ή εξουδετερώνοντας βασικούς παράγοντες εξουσίας.
Όμως το Ιράν δεν είναι αντίπαλος του ίδιου τύπου.
Πρόκειται για κράτος με μακρά ιστορία πολέμων, βαθιά στρατιωτική εμπειρία και εξελιγμένο πυραυλικό πρόγραμμα.
Η Τεχεράνη διαθέτει εκτεταμένο οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων, ικανό να απειλήσει δεκάδες χιλιάδες Αμερικανούς στρατιώτες που σταθμεύουν σε βάσεις της Μέση Ανατολή.
Το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει στοχευμένες επιχειρήσεις κατά ιρανικών συστημάτων αεράμυνας, αλλά αυτές οι επιθέσεις είναι περιορισμένες και δεν επιτρέπουν πλήρη εκτίμηση της αμυντικής ισχύος της χώρας.
Ένα συμπέρασμα όμως είναι σαφές: η τακτική κορεσμού με μαζικές εκτοξεύσεις πυραύλων μπορεί να διαπεράσει ακόμη και προηγμένα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας.
Παράλληλα, το πολιτικοθρησκευτικό σύστημα των Ayatollah αποδεικνύεται ανθεκτικό.
Παρά επιχειρήσεις δολιοφθοράς και δολοφονίες επιστημόνων του πυρηνικού προγράμματος, τα πραγματικά αποτελέσματα παραμένουν ασαφή.
Οι ιρανικές υπηρεσίες πληροφοριών λειτουργούν εδώ και δεκαετίες με κύριο στόχο την αποτροπή ξένης διείσδυσης - και φαίνεται να το πετυχαίνουν.
Την ίδια στιγμή, οι καθοριστικές αποφάσεις δεν λαμβάνονται μόνο στο πεδίο μάχης αλλά και στα γραφεία της CIA, όπου αξιολογείται η συνοχή και η σταθερότητα της ιρανικής εξουσίας.
Ωστόσο, σε μια επίδειξη δύναμης και αποφασιστικότητας, Ρωσία και Κίνα έστειλαν ναυτικές δυνάμεις στο Ιράν, και πιο συγκεκριμένα στο Στενό του Hormuz στο πλαίσιο στρατιωτικών ασκήσεων, στέλνοντας σαφές μήνυμα στις ΗΠΑ και στη Δύση πως δεν θα αφήσουν ανοήθητο το Ιράν.
Θα κλείσει ο ενεργειακός διακόπτης
Το Στενό του Hormuz αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα στον κόσμο. Τεράστιο ποσοστό των παγκόσμιων ροών πετρελαίου διέρχεται από αυτό το στενό θαλάσσιο πέρασμα.
Σε περίπτωση σύγκρουσης, το Ιράν διαθέτει πολλαπλά μέσα για να το μπλοκάρει: θαλάσσιες νάρκες, πυραύλους κρουζ, παράκτια συστήματα άμυνας και επιθέσεις ταχύπλοων.
Οι επιπτώσεις θα ήταν παγκόσμιες.
Η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ εξαρτώνται άμεσα από τη θαλάσσια ασφάλεια της περιοχής.
Επιπλέον, η Τεχεράνη θα μπορούσε να επηρεάσει και τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα μέσω συμμάχων και ενόπλων οργανώσεων, όπως η Hezbollah και οι Houthis.
Το πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν θεωρείται το μεγαλύτερο στην περιοχή. Περιλαμβάνει χιλιάδες βαλλιστικούς και κρουζ πυραύλους, υπερηχητικά μοντέλα και μεγάλης εμβέλειας drones.
Η ναυτική στρατηγική βασίζεται σε ασύμμετρη δράση: μικρά σκάφη, υποβρύχια, νάρκες και επιθέσεις κορεσμού εναντίον μεγάλων πολεμικών πλοίων.
Τύμπανα πολέμου στο Hormuz
Παράλληλα, με μια κίνηση-ματ που θυμίζει τις ημέρες του Ψυχρού Πολέμου, η τριπλή συμμαχία Ιράν, Ρωσίας και Κίνας προχώρησε σε μια πρωτοφανή επίδειξη ισχύος, καταλαμβάνοντας ουσιαστικά το στρατηγικής σημασίας Στενό.
Με πρόσχημα τη διεξαγωγή κοινών στρατιωτικών γυμνασίων, οι τρεις δυνάμεις υψώνουν ένα σιδηρούν παραπέτασμα στην είσοδο του Κόλπου.
Η παρουσία ρωσικών ραντάρ και κινεζικών αντιτορπιλικών δίπλα στους Φρουρούς της Επανάστασης μετατρέπει μια περιφερειακή κρίση σε πρόβα τζενεράλε για τον Γ' Παγκόσμιο Πόλεμο!
Η διάρκεια της στρατιωτικής άσκησης δεν έχει διευκρινιστεί.
«Οι τριμερείς ασκήσεις, οι οποίες ξεκίνησαν με πρωτοβουλία του Πολεμικού Ναυτικού του Ιράν, στοχεύουν στην ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας, τη βελτίωση της συνεργασίας κατά της πειρατείας και της θαλάσσιας τρομοκρατίας, καθώς και στη διεξαγωγή συντονισμένων επιχειρήσεων διάσωσης» μεταδίδουν τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης.
Τα γυμνάσια υπό την ονομασία «Ζώνη Θαλάσσιας Ασφάλειας» (Maritime Security Belt) διεξάγονται ετησίως από το 2019 κατόπιν ιρανικής πρωτοβουλίας.
Σύμφωνα με επίσημες δηλώσεις, οι ασκήσεις αποσκοπούν στη διασφάλιση των ασφαλών οδών του παγκόσμιου εμπορίου σε ένα από τα πιο στρατηγικά θαλάσσια περάσματα του κόσμου.
«Ναυτικές μονάδες της Ρωσίας, της Κίνας και του Ιράν αναμένεται να συμμετάσχουν με ποικίλα σκάφη και επιχειρησιακές δυνατότητες, προκειμένου να δοκιμάσουν τον συντονισμό, την τακτική ετοιμότητα και τις διαδικασίες ταχείας απόκρισης στο Στενό του Hormuz» μεταδίδουν τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης.
Αξιωματούχοι περιγράφουν τις ασκήσεις ως επίδειξη περιφερειακής συνεργασίας για την ασφάλεια και ως δέσμευση για την προστασία των διεθνών ναυτιλιακών οδών.
«Πράσινο φως» Trump σε Netanyahu
Εν τω μεταξύ ανησυχία προκαλούν οι πληροφορίες του CBS, που μεταδίδει ότι το Ισραήλ έχει λάβει «πράσινο φως» από ΗΠΑ για επίθεση στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων και τις εγκαταστάσεις του Ιράν.
O Trump φέρεται να έχει αποδεχθεί το αίτημα του Netanyahu για χτύπημα στο βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν, σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις Ουάσινγκτον-Τεχεράνης δεν τελεσφορήσουν.
Δύο μήνες μετά τη συνάντηση στο Mar-a-Lago, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του CBS, λαμβάνουν χώρα εσωτερικές συζητήσεις μεταξύ ανώτερων στελεχών του αμερικανικού στρατού και των μυστικών υπηρεσιών, εξετάζοντας πλέον πιο σοβαρά την πιθανότητα υποστήριξης ενός νέου γύρου ισραηλινών επιθέσεων στο Ιράν.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οι αμερικανικές συζητήσεις έχουν επικεντρωθεί λιγότερο στο αν το Ισραήλ θα μπορούσε να ενεργήσει και περισσότερο στο πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να βοηθήσουν, συμπεριλαμβανομένης της παροχής εναέριου ανεφοδιασμού για ισραηλινά αεροσκάφη και του λεπτού ζητήματος της εξασφάλισης άδειας πτήσης από χώρες κατά μήκος της πιθανής διαδρομής.
Όλα αυτά συμβαίνουν καθώς η κυβέρνηση Trump συνεχίζει τις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός παραμένει επιφυλακτικός απέναντι στη διπλωματία με το Ιράν και την περασμένη Τετάρτη μετέβη στην Ουάσινγκτον για κατ' ιδίαν συνομιλίες με τον Donald Trump.
Ο Netanyahu έχει δηλώσει κατ' επανάληψη, ότι οποιαδήποτε συμφωνία με το Ιράν θα πρέπει να περιλαμβάνει περιορισμούς στους βαλλιστικούς πυραύλους, εκτός από το ίδιο το πυρηνικό πρόγραμμα.
Στον αντίποδα, οι Ιρανοί έχουν δηλώσει ότι συζητούν τον περιορισμό του πυρηνικού τους προγράμματος, αλλά το βαλλιστικό αφορά την άμυνά τους και δεν είναι προς διαπραγμάτευση.
Μια σύγκρουση θα ξεκινούσε πιθανότατα με αεροπορικά πλήγματα από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στόχος θα ήταν η καταστροφή της αεράμυνας και κρίσιμων στρατιωτικών υποδομών.
Ωστόσο, μεγάλο μέρος των ιρανικών εγκαταστάσεων βρίσκεται βαθιά σε ορεινές περιοχές, σχεδιασμένες ειδικά για να αντέχουν σε βομβαρδισμούς.
Ακόμη και αν η αεράμυνα εξουδετερωθεί, το πυραυλικό δίκτυο θα παραμείνει ενεργό. Αυτό σημαίνει ότι βάσεις, στόλοι και στρατεύματα των ΗΠΑ θα βρίσκονται διαρκώς υπό απειλή.
Το πιο κρίσιμο αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι πολιτικό και όχι στρατιωτικό: η επιτάχυνση της ανάπτυξης πυρηνικών όπλων από το Ιράν.
Αν μια χώρα δέχεται επαναλαμβανόμενες επιθέσεις, το πυρηνικό αποτρεπτικό θεωρείται η μόνη αξιόπιστη εγγύηση ασφάλειας.
Κλιμάκωση χωρίς όρια
Σε μια χερσαία εισβολή, το ΝΑΤΟ θα είχε περιορισμένη συμμετοχή, ενώ η κύρια προέλαση θα γινόταν μέσω του Ιράκ.
Θα απαιτούνταν εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες, πολλαπλές ομάδες αεροπλανοφόρων και μαζική αεροπορική υποστήριξη.
Η ιρανική αντίδραση θα ήταν άμεση μέσω της μαζικής επιστράτευσης εκατοντάδων χιλιάδων στρατιωτών και της ενεργοποίησης των συμμαχικών ενόπλων οργανώσεων (Hezbollah, Houthis) στην περιοχή.
Παράλληλα, είναι πιθανή μια ναρκοθέτηση του Στενού του Hormuz, καθώς και πυραυλικά πλήγματα σε βάσεις και στόλους των ΗΠΑ και των συμμάχων τους.
Οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτοξευθούν σε επίπεδα παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.
Οι μάχες σε παράκτιες πόλεις όπως Bushehr και Bandar Abbas, καθώς και στην επαρχία Khuzestan, θα διεξάγονταν σε δύσβατο έδαφος. Η προέλαση προς την Τεχεράνη θα απαιτούσε μήνες ή και χρόνια αιματηρών συγκρούσεων.
Ακόμη και αν καταρρεύσει το καθεστώς των Ayatollah, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι γεωπολιτικό χάος παρόμοιο με εκείνο στο Αφγανιστάν μετά τις αμερικανικές επεμβάσεις.
Το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα
Το οικονομικό κόστος ενός πολέμου θα μπορούσε να φτάσει τα τρισεκατομμύρια δολάρια.
Παράλληλα, η πολιτική σταθερότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες θα δοκιμαζόταν ενώ ακόμα και μια στρατιωτική νίκη δεν θα εγγυόταν έλεγχο ή ειρήνη, παρά μόνο νέα αστάθεια.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ένα: το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα!
Η επίδειξη ισχύος στον Περσικός Κόλπος μπορεί να συνεχιστεί ως γεωπολιτικό παιχνίδι, όμως ένας πραγματικός πόλεμος θα είχε συνέπειες που θα ξεπερνούσαν κάθε προηγούμενο - στρατιωτικά, οικονομικά και ιστορικά.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών