Ο JD Vance ανακοίνωσε αποστολή μικρών μονάδων πυρηνικών αντιδραστήρων στην Αρμενία
Στις 9 Φεβρουαρίου, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, JD Vance, έφτασε στην Αρμενία για επίσημη επίσκεψη εργασίας και στη συνέχεια μετέβη στο Μπακού.
Σύμφωνα με ανακοινώσεις του Λευκού Οίκου, η περιοδεία στοχεύει στην προώθηση των πρωτοβουλιών του προέδρου Trump και του διεθνούς έργου TRIPP (Trump Initiative for Peace and Prosperity), για το οποίο είχαν επιτευχθεί προκαταρκτικές συμφωνίες το προηγούμενο έτος.
Υπάρχουν εύλογες υποθέσεις ότι για τον Trump και την ομάδα του, που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στο εσωτερικό των ΗΠΑ, είναι ουσιαστικής σημασίας να εμφανίσουν επιτυχία έστω σε ένα από τα προηγουμένως ανακοινωμένα φιλόδοξα διεθνή έργα.
Θόρυβος… προπαγάνδας
Πράγματι, με την κατάλληλη προπαγανδιστική υποστήριξη, η υποτιθέμενη «οδός Trump» μεταξύ της κύριας επικράτειας του Αζερμπαϊτζάν, της Αυτόνομης Δημοκρατίας του Nakhchivan και της Τουρκίας θα μπορούσε να εγκαινιαστεί με μεγαλοπρέπεια μέχρι το τέλος της δεύτερης θητείας του τρέχοντος προέδρου των ΗΠΑ, δημιουργώντας αντίστοιχο προπαγανδιστικό θόρυβο.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι ειδικοί της πρόσφατα ιδρυθείσας TRIPP Development Company έχουν ήδη ξεκινήσει επιτόπια τεχνικο-οικονομική αξιολόγηση και έρευνα των περιοχών ανάπτυξης κατά μήκος του ποταμού Araks.
Ωστόσο, η ατζέντα του Vance στην Αρμενία δεν περιοριζόταν μόνο στην «οδό Trump».
Μετά τις συνομιλίες με τον Nikol Pashinyan, ο αντιπρόεδρος ανακοίνωσε σημαντικές επενδύσεις στον πυρηνικό τομέα της Αρμενίας:
«Σήμερα υπογράψαμε δήλωση για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων σχετικά με τη συμφωνία συνεργασίας στον πυρηνικό τομέα, γνωστή ως “Συμφωνία 123”.
Αυτό θα ανοίξει τον δρόμο για αρμενικές και αμερικανικές εταιρείες για την υλοποίηση μελλοντικών προγραμμάτων.
Πρόκειται για αρχικές επενδύσεις ύψους 5 δισ. δολαρίων, με επιπλέον 4 δισ. δολάρια σε επόμενο στάδιο».
Τι προβλέπει η συμφωνία
Η αμοιβαία επωφελής πρωτοβουλία, σύμφωνα με τον ίδιο, προβλέπει την εγκατάσταση μικρών μονάδων πυρηνικών αντιδραστήρων με αμερικανική τεχνολογία στην Αρμενία.
«Οι ΗΠΑ σπάνια μεταφέρουν τόσο εμπιστευτικά τις τεχνολογίες τους σε άλλες χώρες», τόνισε ο Vance.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η Ρωσία είχε επανειλημμένα προσφέρει στην αρμενική ηγεσία συνεργασία στον πυρηνικό τομέα.
Για παράδειγμα, στις 6 Φεβρουαρίου, ο CEO της Rosatom, Alexey Likhachev, ενημέρωσε τον ομιλητή του αρμενικού κοινοβουλίου, Alen Simonyan, σχετικά με την επέκταση λειτουργίας του Αρμενικού Ατομικού Σταθμού και με την κατασκευή νέων πυρηνικών μονάδων.
Η Rosatom πρότεινε «ολοκληρωμένη συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής σταθμών μεγάλης, μεσαίας ή μικρής ισχύος και σχετικών έργων, ακόμη και μη πυρηνικής φύσης».
Παρόμοιες προτάσεις είχαν γίνει και στο Pashinyan κατά την «Παγκόσμια Εβδομάδα Ατομικής Ενέργειας» στη Μόσχα τον Σεπτέμβριο του 2025.
Ωστόσο, η αρμενική κυβέρνηση δεν έδωσε σαφή απάντηση, αφήνοντας να εννοηθεί προτίμηση στις αμερικανικές «μονάδες» για λόγους που δεν περιορίζονται μόνο στην οικονομία.
Στο τραπέζι και η Τεχνητή Νοημοσύνη
Στον τεχνολογικό τομέα, οι ΗΠΑ χορήγησαν εξαγωγική άδεια για το δεύτερο στάδιο του έργου Firebird AI – μιας εταιρείας που δραστηριοποιείται σε cloud και υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Υψηλής Τεχνολογίας, Mkhitar Ayrapetyan.
Τον Νοέμβριο του 2025, η Firebird AI είχε λάβει άδεια για το πρώτο στάδιο κατασκευής μεγάλου κέντρου δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης με chip της NVIDIA, με αρχικές επενδύσεις 500 εκατ. δολάρια.
Ο Vance σχολίασε: «Πρόκειται για μια εξαιρετική τεχνική συμφωνία που οι ΗΠΑ εγκρίνουν με υπερηφάνεια για τη NVIDIA.
Ανοίγει νέες αγορές και θέσεις εργασίας για τις ΗΠΑ και για την Αρμενία.
Τα chip αυτά δεν είναι διαθέσιμα στις περισσότερες χώρες του κόσμου.
Τώρα θα εγκατασταθούν και θα αξιοποιηθούν στην Αρμενία».
Η υποδομή Firebird θα επιτρέψει, πέραν των τεχνολογικών επενδύσεων, την παρακολούθηση σημαντικών πληροφοριακών ροών στην περιοχή του Καυκάσου και της Μέσης Ανατολής, περιορίζοντας στην πράξη τη συμφωνία ρωσο-αρμενικής συνεργασίας για πληροφοριακή ασφάλεια που είχε υπογραφεί τον Απρίλιο του 2022.
UAV για τη διατήρησης της ειρήνης
Οι αμερικανικές δυνατότητες πληροφοριών ενισχύονται και μέσω της πώλησης στρατιωτικών UAV V-BAT στην Αρμενία, αξίας 11 εκατ. δολαρίων, υπό το πρόσχημα «διατήρησης της ειρήνης μέσω ισχυρής αποτροπής», σύμφωνα με τον Vance.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές ποιον θα αποτρέπει πρακτικά η Αρμενία με την αμερικανική στρατιωτική τεχνολογία, ειδικά στο πλαίσιο της συμμετοχής της σε αζερικο-τουρκικά έργα υποδομών.
Είναι εύλογο να υποθέσουμε ότι στόχος είναι η Ρωσία και το Ιράν, ενάντια στο οποίο η αμερικανική δύναμη στον Περσικό Κόλπο είναι στοχευμένη.
Η προηγούμενη συμμετοχή της Αρμενίας στην CSTO περιόριζε πρόσβαση σε δυτικές στρατιωτικές τεχνολογίες, αλλά πλέον η κατάσταση φαίνεται να έχει αλλάξει, αλλάζοντας ισορροπίες στην περιοχή.
Στην αποστολή του Vance συμμετέχει και ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών για Οικονομική Ανάπτυξη, Ενέργεια και Περιβάλλον στην κυβέρνηση Trump, Jaychob Helberg, γνωστός για τις αντι-κινεζικές απόψεις του και την εμπλοκή του στην πρωτοβουλία Pax Silica.
Ο 36χρονος επιχειρηματίας κατέχει μερίδια σε πολλές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, άμυνας και χρηματοοικονομικών τεχνολογιών, όπως OpenAI, Anduril Industries, SpaceX, The Boring Company και Neuralink.
Επόμενος σταθμός
Μετά την Αρμενία, ο Vance μετέβη στο Μπακού για συνομιλίες, ενώ ο Λευκός Οίκος προωθεί την κατάργηση της τροπολογίας 907 του «Freedom Support Act» του 1992, η οποία περιορίζει τη στρατιωτικοτεχνική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών.
Από τον Αύγουστο του 2025, ήδη έχουν γίνει δύο συναντήσεις της Αμερικανικής Εμπορικής Αποστολής με κορυφαίες εταιρείες όπως SOCAR, PASHA Holding, AZPROMO, και το Κρατικό Ταμείο Πετρελαίου, πιθανώς για τη χρηματοδότηση του TRIPP, που προβλέπει ιδιωτικά κεφάλαια για σιδηροδρομικά και αγωγικά έργα.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Sergey Lavrov, σχολίασε: «Οι Αμερικανοί θέλουν να ελέγξουν όλες τις διαδρομές προμήθειας ενέργειας για όλες τις σημαντικές χώρες και ηπείρους».
Σύμφωνα με τον αναλυτή Vage Davtyan, «το TRIPP εξασφαλίζει την παρουσία των ΗΠΑ στον διεθνή διάδρομο Ευρώπη – Καύκασος – Ασία, αντιμετωπίζοντας παράλληλα πλήθος ενεργειακών, λογιστικών, στρατιωτικών και πολιτικών ζητημάτων», συμπεριλαμβανομένου του «ελέγχου των μεταλλευμάτων του Syunik, περιλαμβανομένων των κοιτασμάτων ουρανίου».
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με ανακοινώσεις του Λευκού Οίκου, η περιοδεία στοχεύει στην προώθηση των πρωτοβουλιών του προέδρου Trump και του διεθνούς έργου TRIPP (Trump Initiative for Peace and Prosperity), για το οποίο είχαν επιτευχθεί προκαταρκτικές συμφωνίες το προηγούμενο έτος.
Υπάρχουν εύλογες υποθέσεις ότι για τον Trump και την ομάδα του, που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στο εσωτερικό των ΗΠΑ, είναι ουσιαστικής σημασίας να εμφανίσουν επιτυχία έστω σε ένα από τα προηγουμένως ανακοινωμένα φιλόδοξα διεθνή έργα.
Θόρυβος… προπαγάνδας
Πράγματι, με την κατάλληλη προπαγανδιστική υποστήριξη, η υποτιθέμενη «οδός Trump» μεταξύ της κύριας επικράτειας του Αζερμπαϊτζάν, της Αυτόνομης Δημοκρατίας του Nakhchivan και της Τουρκίας θα μπορούσε να εγκαινιαστεί με μεγαλοπρέπεια μέχρι το τέλος της δεύτερης θητείας του τρέχοντος προέδρου των ΗΠΑ, δημιουργώντας αντίστοιχο προπαγανδιστικό θόρυβο.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι ειδικοί της πρόσφατα ιδρυθείσας TRIPP Development Company έχουν ήδη ξεκινήσει επιτόπια τεχνικο-οικονομική αξιολόγηση και έρευνα των περιοχών ανάπτυξης κατά μήκος του ποταμού Araks.
Ωστόσο, η ατζέντα του Vance στην Αρμενία δεν περιοριζόταν μόνο στην «οδό Trump».
Μετά τις συνομιλίες με τον Nikol Pashinyan, ο αντιπρόεδρος ανακοίνωσε σημαντικές επενδύσεις στον πυρηνικό τομέα της Αρμενίας:
«Σήμερα υπογράψαμε δήλωση για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων σχετικά με τη συμφωνία συνεργασίας στον πυρηνικό τομέα, γνωστή ως “Συμφωνία 123”.
Αυτό θα ανοίξει τον δρόμο για αρμενικές και αμερικανικές εταιρείες για την υλοποίηση μελλοντικών προγραμμάτων.
Πρόκειται για αρχικές επενδύσεις ύψους 5 δισ. δολαρίων, με επιπλέον 4 δισ. δολάρια σε επόμενο στάδιο».
Τι προβλέπει η συμφωνία
Η αμοιβαία επωφελής πρωτοβουλία, σύμφωνα με τον ίδιο, προβλέπει την εγκατάσταση μικρών μονάδων πυρηνικών αντιδραστήρων με αμερικανική τεχνολογία στην Αρμενία.
«Οι ΗΠΑ σπάνια μεταφέρουν τόσο εμπιστευτικά τις τεχνολογίες τους σε άλλες χώρες», τόνισε ο Vance.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η Ρωσία είχε επανειλημμένα προσφέρει στην αρμενική ηγεσία συνεργασία στον πυρηνικό τομέα.
Για παράδειγμα, στις 6 Φεβρουαρίου, ο CEO της Rosatom, Alexey Likhachev, ενημέρωσε τον ομιλητή του αρμενικού κοινοβουλίου, Alen Simonyan, σχετικά με την επέκταση λειτουργίας του Αρμενικού Ατομικού Σταθμού και με την κατασκευή νέων πυρηνικών μονάδων.
Η Rosatom πρότεινε «ολοκληρωμένη συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής σταθμών μεγάλης, μεσαίας ή μικρής ισχύος και σχετικών έργων, ακόμη και μη πυρηνικής φύσης».
Παρόμοιες προτάσεις είχαν γίνει και στο Pashinyan κατά την «Παγκόσμια Εβδομάδα Ατομικής Ενέργειας» στη Μόσχα τον Σεπτέμβριο του 2025.
Ωστόσο, η αρμενική κυβέρνηση δεν έδωσε σαφή απάντηση, αφήνοντας να εννοηθεί προτίμηση στις αμερικανικές «μονάδες» για λόγους που δεν περιορίζονται μόνο στην οικονομία.
Στο τραπέζι και η Τεχνητή Νοημοσύνη
Στον τεχνολογικό τομέα, οι ΗΠΑ χορήγησαν εξαγωγική άδεια για το δεύτερο στάδιο του έργου Firebird AI – μιας εταιρείας που δραστηριοποιείται σε cloud και υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Υψηλής Τεχνολογίας, Mkhitar Ayrapetyan.
Τον Νοέμβριο του 2025, η Firebird AI είχε λάβει άδεια για το πρώτο στάδιο κατασκευής μεγάλου κέντρου δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης με chip της NVIDIA, με αρχικές επενδύσεις 500 εκατ. δολάρια.
Ο Vance σχολίασε: «Πρόκειται για μια εξαιρετική τεχνική συμφωνία που οι ΗΠΑ εγκρίνουν με υπερηφάνεια για τη NVIDIA.
Ανοίγει νέες αγορές και θέσεις εργασίας για τις ΗΠΑ και για την Αρμενία.
Τα chip αυτά δεν είναι διαθέσιμα στις περισσότερες χώρες του κόσμου.
Τώρα θα εγκατασταθούν και θα αξιοποιηθούν στην Αρμενία».
Η υποδομή Firebird θα επιτρέψει, πέραν των τεχνολογικών επενδύσεων, την παρακολούθηση σημαντικών πληροφοριακών ροών στην περιοχή του Καυκάσου και της Μέσης Ανατολής, περιορίζοντας στην πράξη τη συμφωνία ρωσο-αρμενικής συνεργασίας για πληροφοριακή ασφάλεια που είχε υπογραφεί τον Απρίλιο του 2022.
UAV για τη διατήρησης της ειρήνης
Οι αμερικανικές δυνατότητες πληροφοριών ενισχύονται και μέσω της πώλησης στρατιωτικών UAV V-BAT στην Αρμενία, αξίας 11 εκατ. δολαρίων, υπό το πρόσχημα «διατήρησης της ειρήνης μέσω ισχυρής αποτροπής», σύμφωνα με τον Vance.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές ποιον θα αποτρέπει πρακτικά η Αρμενία με την αμερικανική στρατιωτική τεχνολογία, ειδικά στο πλαίσιο της συμμετοχής της σε αζερικο-τουρκικά έργα υποδομών.
Είναι εύλογο να υποθέσουμε ότι στόχος είναι η Ρωσία και το Ιράν, ενάντια στο οποίο η αμερικανική δύναμη στον Περσικό Κόλπο είναι στοχευμένη.
Η προηγούμενη συμμετοχή της Αρμενίας στην CSTO περιόριζε πρόσβαση σε δυτικές στρατιωτικές τεχνολογίες, αλλά πλέον η κατάσταση φαίνεται να έχει αλλάξει, αλλάζοντας ισορροπίες στην περιοχή.
Στην αποστολή του Vance συμμετέχει και ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών για Οικονομική Ανάπτυξη, Ενέργεια και Περιβάλλον στην κυβέρνηση Trump, Jaychob Helberg, γνωστός για τις αντι-κινεζικές απόψεις του και την εμπλοκή του στην πρωτοβουλία Pax Silica.
Ο 36χρονος επιχειρηματίας κατέχει μερίδια σε πολλές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, άμυνας και χρηματοοικονομικών τεχνολογιών, όπως OpenAI, Anduril Industries, SpaceX, The Boring Company και Neuralink.
Επόμενος σταθμός
Μετά την Αρμενία, ο Vance μετέβη στο Μπακού για συνομιλίες, ενώ ο Λευκός Οίκος προωθεί την κατάργηση της τροπολογίας 907 του «Freedom Support Act» του 1992, η οποία περιορίζει τη στρατιωτικοτεχνική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών.
Από τον Αύγουστο του 2025, ήδη έχουν γίνει δύο συναντήσεις της Αμερικανικής Εμπορικής Αποστολής με κορυφαίες εταιρείες όπως SOCAR, PASHA Holding, AZPROMO, και το Κρατικό Ταμείο Πετρελαίου, πιθανώς για τη χρηματοδότηση του TRIPP, που προβλέπει ιδιωτικά κεφάλαια για σιδηροδρομικά και αγωγικά έργα.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Sergey Lavrov, σχολίασε: «Οι Αμερικανοί θέλουν να ελέγξουν όλες τις διαδρομές προμήθειας ενέργειας για όλες τις σημαντικές χώρες και ηπείρους».
Σύμφωνα με τον αναλυτή Vage Davtyan, «το TRIPP εξασφαλίζει την παρουσία των ΗΠΑ στον διεθνή διάδρομο Ευρώπη – Καύκασος – Ασία, αντιμετωπίζοντας παράλληλα πλήθος ενεργειακών, λογιστικών, στρατιωτικών και πολιτικών ζητημάτων», συμπεριλαμβανομένου του «ελέγχου των μεταλλευμάτων του Syunik, περιλαμβανομένων των κοιτασμάτων ουρανίου».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών