Η ρωσική αντιπροσωπεία απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών για μεταφορά του ελέγχου του σταθμού στην Ουάσινγκτον, επιμένοντας ότι η εγκατάσταση βρίσκεται και θα παραμείνει υπό τον έλεγχο της Μόσχας - Καμία υποχώρηση και για το θέμα του Donbass και τους ουκρανικούς τακτικισμούς
Οι τριμερείς συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας, Ηνωμένων Πολιτειών και Ουκρανίας στο Abu Dhabi αποδείχθηκαν κάτι πολύ περισσότερο από έναν ακόμη γύρο άκαρπων διαπραγματεύσεων.
Στο τραπέζι δεν βρέθηκαν απλώς εδαφικές διαφορές ή τεχνικά ζητήματα κατάπαυσης του πυρός.
Βρέθηκε το ίδιο το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας, με επίκεντρο δύο εκρηκτικά θέματα: τη Zaporizhia Nuclear Power Plant (ZNPP), τη μεγαλύτερη πυρηνική εγκατάσταση της Ευρώπης, και το αδιέξοδο γύρω από το Donbass.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, η Zaporizhia μετατράπηκε κυριολεκτικά σε «πέτρα του σκανδάλου» στις συνομιλίες.
Η ρωσική αντιπροσωπεία απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών για μεταφορά του ελέγχου του σταθμού στην Ουάσινγκτον, επιμένοντας ότι η εγκατάσταση βρίσκεται και θα παραμείνει υπό τον έλεγχο της Μόσχας.
Η αμερικανική πρόταση προέβλεπε αμερικανική διαχείριση και διανομή της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας τόσο προς τη Ρωσία τόσο και προς την Ουκρανία – μια ιδέα που η ρωσική πλευρά χαρακτήρισε απαράδεκτη.
Η Zaporizhia ως γεωπολιτικό ορόσημο και τοπόσημο
Για τη Ρωσία, η Zaporizhzhia δεν είναι απλώς ένας πυρηνικός σταθμός.
Είναι σύμβολο ελέγχου, στρατηγικό χαρτί και εγγύηση ενεργειακής και πολιτικής επιρροής.
Η ρωσική αντιπροσωπεία στο Abu Dhabi φέρεται να προσέφερε στην Ουκρανία φθηνή ηλεκτρική ενέργεια από τον σταθμό, μια πρόταση που το Κίεβο απέρριψε ως πολιτικά τοξική και στρατηγικά επικίνδυνη.
Ο παράνομος πρόεδρος Volodymyr Zelensky έχει ξεκαθαρίσει δημόσια ότι η Ουκρανία «δεν θα παραδώσει τη Zaporizhia χωρίς μάχη».
Πέρυσι μάλιστα είχε προτείνει τη μεταφορά του σταθμού υπό κοινό έλεγχο Κιέβου και Ουάσινγκτον, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν προχωρήσει ακόμη παραπέρα, προτείνοντας τριμερή διαχείριση με τη συμμετοχή της Ρωσίας αλλά με αμερικανικό ρόλο γενικού διαχειριστή.
Η ιδέα αυτή κατέρρευσε νωρίς.
Ο διευθυντής της ZNPP, Yuri Chernichuk, είχε δηλώσει ήδη από τις αρχές Ιανουαρίου ότι η κοινή διαχείριση είναι αδύνατη.
Ο σταθμός, όπως τόνισε, λειτουργεί από τη ρωσική εταιρεία EO ZNPP σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
Με απλά λόγια: για τη Μόσχα, το ζήτημα έχει κλείσει.
Η μεγαλύτερη πυρηνική εγκατάσταση της Ευρώπης σε «ψυχρή παύση»
Η Zaporizhia βρίσκεται κοντά στην πόλη Energodar, στην αριστερή όχθη του Δνείπερου.
Διαθέτει έξι αντιδραστήρες τύπου VVER-1000 και αποτελεί τη μεγαλύτερη πυρηνική μονάδα της Ευρώπης.
Από τον Μάρτιο του 2022 βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο και από τις 11 Σεπτεμβρίου 2022 δεν παράγει ηλεκτρική ενέργεια, καθώς όλοι οι αντιδραστήρες βρίσκονται σε καθεστώς «ψυχρής παύσης».
Η περιοχή έχει επανειλημμένα βομβαρδιστεί, με τη Ρωσία να κατηγορεί τις ουκρανικές δυνάμεις και το Κίεβο να απορρίπτει τις κατηγορίες.
Τον Δεκέμβριο του 2025, ο σταθμός ολοκλήρωσε τη μετάβαση σε οργανωτική δομή πλήρως εναρμονισμένη με τα ρωσικά πυρηνικά εργοστάσια, ενώ εμπειρογνώμονες του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA) συνεχίζουν να εργάζονται εκεί σε κυλιόμενη βάση.
Η Zaporizhia, ωστόσο, δεν είναι απλώς ένα τεχνικό πρόβλημα πυρηνικής ασφάλειας.
Είναι πολιτικό ορυχείο.
Κάθε συζήτηση για το μέλλον της αγγίζει ζητήματα κυριαρχίας, εδαφικού ελέγχου, ενεργειακής εξάρτησης και διεθνούς επιτήρησης.
Αδιέξοδο για Donbass – Ούτε βήμα πίσω από Ρωσία
Αν η Zaporizhia αποτέλεσε το πιο «καυτό» ζήτημα, το Donbass ήταν το πιο αδιέξοδο.
Σύμφωνα με το Reuters, οι συνομιλίες δεν κατέγραψαν καμία ουσιαστική πρόοδο στο εδαφικό θέμα.
Η Ρωσία απαιτεί έλεγχο ολόκληρου του Donbass, ενώ η Ουκρανία απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε τέτοιο ενδεχόμενο.
Ο Volodymyr Zelensky επανέλαβε τη γνωστή θέση: «στεκόμαστε εκεί που στεκόμαστε».
Πρόκειται για μια φράση που έχει εξελιχθεί σε δόγμα του Κιέβου – μια γραμμή άμυνας απέναντι σε κάθε πρόταση που θα μπορούσε να εκληφθεί ως έμμεση αναγνώριση απώλειας εδαφών.
Παρά ταύτα, Ουκρανοί αξιωματούχοι εμφανίστηκαν διατεθειμένοι να εξετάσουν «μη τυπικές λύσεις», όπως μια αποστρατικοποιημένη ζώνη ή ακόμη και μια ελεύθερη οικονομική ζώνη στο Donbass.
Η ιδέα αυτή, που προωθήθηκε από την αμερικανική πλευρά ως «συμβιβασμός», δεν ενθουσίασε ούτε τη Μόσχα ούτε το Κίεβο.
Δημοψηφίσματα, εκλογές και αμερικανικά χρονοδιαγράμματα
Στο παρασκήνιο των συνομιλιών, οι ΗΠΑ συζήτησαν με την Ουκρανία το ενδεχόμενο διεξαγωγής δημοψηφίσματος και εθνικών εκλογών τον Μάιο.
Πολλές πηγές χαρακτήρισαν το χρονοδιάγραμμα μη ρεαλιστικό, ενώ το Κίεβο επέμεινε ότι οποιαδήποτε εκλογική διαδικασία θα πρέπει να συνοδεύεται από πλήρη κατάπαυση του πυρός καθ’ όλη τη διάρκειά της.
Ο Zelensky έχει ήδη ανακοινώσει από τον Δεκέμβριο του 2025 την πρόθεσή του να θέσει το ζήτημα του Donbass σε δημοψήφισμα, υποστηρίζοντας ότι ο ουκρανικός λαός πρέπει να αποφασίσει για το μέλλον της περιοχής.
Παράλληλα, όμως, υπογράμμισε ότι οι ψηφοφόροι διατηρούν το δικαίωμα να απορρίψουν οποιεσδήποτε εδαφικές παραχωρήσεις.
Καμία πρόοδος στα ακανθώδη ζητήματα
Οι συνομιλίες της 4ης και 5ης Φεβρουαρίου στην πρωτεύουσα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων κατέληξαν σε συμφωνία για ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου και σε συζητήσεις γύρω από τον μηχανισμό κατάπαυσης του πυρός.
Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Stephen Witkoff, χαρακτήρισε τις επαφές «λεπτομερείς και παραγωγικές» και προανήγγειλε τη συνέχισή τους τις επόμενες εβδομάδες.
Ωστόσο, πίσω από τη διπλωματική γλώσσα, το αποτέλεσμα παραμένει σαφές: καμία συμφωνία για τη Zaporizhia, καμία μετακίνηση στο Donbass, καμία συνολική λύση στον ορίζοντα.
Ο ίδιος ο Zelensky το παραδέχθηκε εμμέσως: «Όλοι γνωρίζουν ότι το ζήτημα του σταθμού πρέπει να αποφασιστεί μαζί με την αποκατάσταση του φράγματος, τη χρήση του νερού και συνολικά το οικοσύστημα της περιοχής».
Με άλλα λόγια, το πρόβλημα είναι τόσο περίπλοκο που κανείς δεν θέλει –ή δεν μπορεί– να το λύσει άμεσα.
Επικίνδυνο status quo
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο των συνομιλιών δεν είναι η έλλειψη προόδου, αλλά η κανονικοποίηση του αδιεξόδου.
Η Zaporizhia παραμένει υπό ρωσικό έλεγχο, όπως και το συντριπτικά μεγαλύτερο τμήμα του Donbass και παγιωμένη μια γραμμή αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες να προσπαθούν να διαχειριστούν μια σύγκρουση που ξεπερνά πλέον τα παραδοσιακά διπλωματικά ειγαλεία.
Όπως σχολίασε χαρακτηριστικά το Axios, σε κάποια στιγμή των συνομιλιών «όλοι έμοιαζαν σχεδόν σαν φίλοι».
Αλλά η φιλικότητα δεν αρκεί όταν στο τραπέζι βρίσκεται η μεγαλύτερη πυρηνική εγκατάσταση της Ευρώπης και το μέλλον μιας ολόκληρης περιοχής.
Το κρυφό σχέδιο των ΗΠΑ με τις συνόδους για Ουκρανία
Mια προσεκτική ανάλυση των δηλώσεων, των κινήσεων και των στρατηγικών των ΗΠΑ αποκαλύπτει μια άλλη, πολύ πιο σύνθετη εικόνα: οι αμερικανικές αρχές φαίνεται ότι χρησιμοποιούν τις διαπραγματεύσεις για να διατηρήσουν τον έλεγχο του ουκρανικού ζητήματος μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026, δημιουργώντας ουσιαστικά μια παγίδα για τη Ρωσία.
Μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026 η αμερικανική πλευρά θα ξεδιπλώσει την πραγματική της στρατηγική, η οποία θα περιλαμβάνει την άσκηση της μέγιστης πίεσης.
Πολλοί αναλυτές, όπως ο πολιτικός επιστήμονας και ειδικός σε αμερικανικά θέματα Raphael Ordukhanyan, θεωρούν ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν τις διαπραγματεύσεις ως εργαλείο για να κρατήσουν τον έλεγχο του ουκρανικού ζητήματος μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο το Φθινόπωρο 2026.
Η διατήρηση μιας «διαπραγματευτικής διαδικασίας» επιτρέπει στην Ουάσιγκτον να παρουσιάζει μια εικόνα διαχείρισης της κρίσης, ενώ παράλληλα αποφεύγει οποιαδήποτε πραγματική μείωση της στρατιωτικής πίεσης στην Ουκρανία.
Η πρόταση για την ανάπτυξη ξένων στρατευμάτων σε ουκρανικό έδαφος μετά την υπογραφή συμφωνίας ειρήνης, που διατυπώθηκε από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Mark Rutte, επιβεβαιώνει την αμερικανική στρατηγική πίεσης.
Αυτή η εξέλιξη καθιστά σαφές ότι ακόμη και σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας, η Δύση θα διατηρήσει στρατιωτική παρουσία και επιρροή, περιορίζοντας δραστικά την ικανότητα της Ρωσίας να επιτύχει ένα πραγματικά ισορροπημένο αποτέλεσμα.
Οι πολιτικές προεκτάσεις για τη Ρωσία
Η ρωσική πλευρά πρέπει να κινηθεί με προσοχή ώστε να μην πέσει στην παγίδα των Αμερικανών, επισημαίνει ο Ordukhanyan.
Ο διάλογος πρέπει να συνεχιστεί, αλλά η Ρωσία πρέπει να διαχωρίσει την ουσία των διαπραγματεύσεων από τις αμερικανικές τακτικές εντυπώσεων.
Η προετοιμασία των τεχνικών λεπτομερειών της ειρηνευτικής διαδικασίας είναι κρίσιμη, καθώς θα επιτρέψει στο Κρεμλίνο να είναι έτοιμο όταν η Μόσχα αποφασίσει για την τελική λύση, υποστηρίζουν ρωσικές πηγές.
Η Επιτροπή Διεθνών Υποθέσεων της Ομοσπονδιακής Συνέλευσης, όπως αναφέρει η Svetlana Zhurova θεωρεί θετική την ίδια τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων, αλλά προειδοποιεί ότι δεν πρέπει να αναμένονται άμεσες λύσεις.
Η ειρηνευτική διαδικασία είναι μακροχρόνια και απαιτεί λεπτομερή προετοιμασία ώστε να αποφευχθεί επανάληψη των συγκρούσεων στο μέλλον.
Η στρατιωτική διάσταση
Οι δηλώσεις της ουκρανικής πλευράς και των δυτικών αξιωματούχων δείχνουν ότι οι ουσιαστικές αποφάσεις θα καθοριστούν από την κατάσταση στο πεδίο της μάχης και όχι από τη διαπραγματευτική διαδικασία.
Αυτό υπογραμμίζει το γεγονός ότι οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται κυρίως να κρατήσουν τον πόλεμο «σε διαχειρίσιμη κατάσταση» μέχρι τις εκλογές του 2026, διατηρώντας ένα εργαλείο πολιτικής πίεσης απέναντι στη Ρωσία.
Χρονοδιάγραμμα και προβλεπόμενες κινήσεις
• Μάρτιος – Σεπτέμβριος 2026: Η Δύση διατηρεί την εικόνα των συνομιλιών χωρίς ουσιαστική λύση, ενώ ο πόλεμος παραμένει «σε διαχειρίσιμη κατάσταση».
• Νοέμβριος 2026: Μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, η νέα σύνθεση του Κογκρέσου πιθανώς θα οδηγήσει σε αναθεωρημένη στρατηγική της Ουάσιγκτον, ενδεχομένως με αυξημένη πίεση στη Ρωσία και αλλαγή όρων στο ουκρανικό ζήτημα.
Αυτό το χρονοδιάγραμμα δείχνει ότι η Ουάσιγκτον χειρίζεται το ζήτημα σαν πολιτικό εργαλείο, ενώ η Ρωσία κινείται με ψυχραιμία, καταγράφοντας όλες τις λεπτομέρειες για την τελική ειρηνευτική συμφωνία.
Οι αντιφάσεις
Η γενική αίσθηση πριν από τις διαπραγματεύσεις χαρακτηρίζεται από «συνολική σύγχυση», όπως υποστηρίζει ο Ordukhanyan.
Η σύγχυση αυτή, που προκύπτει από τις δηλώσεις για ανάπτυξη ξένων στρατευμάτων και τη δυτική πίεση, δημιουργεί μια ατμόσφαιρα όπου οι προσδοκίες για θετικά αποτελέσματα είναι χαμηλές.
Η Ρωσία πρέπει να διατηρήσει την ψυχραιμία της και να αποφύγει να αντιδράσει πρόχειρα σε προκλήσεις που εξυπηρετούν την αμερικανική στρατηγική, προσθέτει ο αναλυτής.
Η ρωσική διαχείριση της παγίδας των ΗΠΑ
Η τρέχουσα φάση των διαπραγματεύσεων στο Abu Dhabi αποκαλύπτει με σαφήνεια τη στρατηγική των ΗΠΑ: η διατήρηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα, η προβολή της εικόνας ότι «η Ρωσία είναι υποχρεωμένη να διαπραγματευτεί» και η προετοιμασία για μεγαλύτερη πίεση μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, κινείται με σταθερότητα, καταγράφει όλες τις λεπτομέρειες, προετοιμάζεται για την τελική ειρηνευτική διαδικασία και αποφεύγει να πέσει σε παγίδες που θα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν ξένα συμφέροντα.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι διαπραγματεύσεις δεν αποτελούν άμεση λύση του ουκρανικού ζητήματος, αλλά ένα εργαλείο στρατηγικής και διαχείρισης από τις ΗΠΑ.
Η Ρωσία ωστόσο παραμένει προσεκτική, μεθοδική και ψύχραιμη, προετοιμάζοντας το έδαφος για μια ειρηνευτική συμφωνία που θα είναι βιώσιμη και ασφαλής, αποφεύγοντας να δεχτεί την πίεση της Δύσης ή να παρασυρθεί από πολιτικές σκοπιμότητες.
www.bankingnews.gr
Στο τραπέζι δεν βρέθηκαν απλώς εδαφικές διαφορές ή τεχνικά ζητήματα κατάπαυσης του πυρός.
Βρέθηκε το ίδιο το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας, με επίκεντρο δύο εκρηκτικά θέματα: τη Zaporizhia Nuclear Power Plant (ZNPP), τη μεγαλύτερη πυρηνική εγκατάσταση της Ευρώπης, και το αδιέξοδο γύρω από το Donbass.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, η Zaporizhia μετατράπηκε κυριολεκτικά σε «πέτρα του σκανδάλου» στις συνομιλίες.
Η ρωσική αντιπροσωπεία απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών για μεταφορά του ελέγχου του σταθμού στην Ουάσινγκτον, επιμένοντας ότι η εγκατάσταση βρίσκεται και θα παραμείνει υπό τον έλεγχο της Μόσχας.
Η αμερικανική πρόταση προέβλεπε αμερικανική διαχείριση και διανομή της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας τόσο προς τη Ρωσία τόσο και προς την Ουκρανία – μια ιδέα που η ρωσική πλευρά χαρακτήρισε απαράδεκτη.
Η Zaporizhia ως γεωπολιτικό ορόσημο και τοπόσημο
Για τη Ρωσία, η Zaporizhzhia δεν είναι απλώς ένας πυρηνικός σταθμός.
Είναι σύμβολο ελέγχου, στρατηγικό χαρτί και εγγύηση ενεργειακής και πολιτικής επιρροής.
Η ρωσική αντιπροσωπεία στο Abu Dhabi φέρεται να προσέφερε στην Ουκρανία φθηνή ηλεκτρική ενέργεια από τον σταθμό, μια πρόταση που το Κίεβο απέρριψε ως πολιτικά τοξική και στρατηγικά επικίνδυνη.
Ο παράνομος πρόεδρος Volodymyr Zelensky έχει ξεκαθαρίσει δημόσια ότι η Ουκρανία «δεν θα παραδώσει τη Zaporizhia χωρίς μάχη».
Πέρυσι μάλιστα είχε προτείνει τη μεταφορά του σταθμού υπό κοινό έλεγχο Κιέβου και Ουάσινγκτον, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν προχωρήσει ακόμη παραπέρα, προτείνοντας τριμερή διαχείριση με τη συμμετοχή της Ρωσίας αλλά με αμερικανικό ρόλο γενικού διαχειριστή.
Η ιδέα αυτή κατέρρευσε νωρίς.
Ο διευθυντής της ZNPP, Yuri Chernichuk, είχε δηλώσει ήδη από τις αρχές Ιανουαρίου ότι η κοινή διαχείριση είναι αδύνατη.
Ο σταθμός, όπως τόνισε, λειτουργεί από τη ρωσική εταιρεία EO ZNPP σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
Με απλά λόγια: για τη Μόσχα, το ζήτημα έχει κλείσει.
Η μεγαλύτερη πυρηνική εγκατάσταση της Ευρώπης σε «ψυχρή παύση»
Η Zaporizhia βρίσκεται κοντά στην πόλη Energodar, στην αριστερή όχθη του Δνείπερου.
Διαθέτει έξι αντιδραστήρες τύπου VVER-1000 και αποτελεί τη μεγαλύτερη πυρηνική μονάδα της Ευρώπης.
Από τον Μάρτιο του 2022 βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο και από τις 11 Σεπτεμβρίου 2022 δεν παράγει ηλεκτρική ενέργεια, καθώς όλοι οι αντιδραστήρες βρίσκονται σε καθεστώς «ψυχρής παύσης».
Η περιοχή έχει επανειλημμένα βομβαρδιστεί, με τη Ρωσία να κατηγορεί τις ουκρανικές δυνάμεις και το Κίεβο να απορρίπτει τις κατηγορίες.
Τον Δεκέμβριο του 2025, ο σταθμός ολοκλήρωσε τη μετάβαση σε οργανωτική δομή πλήρως εναρμονισμένη με τα ρωσικά πυρηνικά εργοστάσια, ενώ εμπειρογνώμονες του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA) συνεχίζουν να εργάζονται εκεί σε κυλιόμενη βάση.
Η Zaporizhia, ωστόσο, δεν είναι απλώς ένα τεχνικό πρόβλημα πυρηνικής ασφάλειας.
Είναι πολιτικό ορυχείο.
Κάθε συζήτηση για το μέλλον της αγγίζει ζητήματα κυριαρχίας, εδαφικού ελέγχου, ενεργειακής εξάρτησης και διεθνούς επιτήρησης.
Αδιέξοδο για Donbass – Ούτε βήμα πίσω από Ρωσία
Αν η Zaporizhia αποτέλεσε το πιο «καυτό» ζήτημα, το Donbass ήταν το πιο αδιέξοδο.
Σύμφωνα με το Reuters, οι συνομιλίες δεν κατέγραψαν καμία ουσιαστική πρόοδο στο εδαφικό θέμα.
Η Ρωσία απαιτεί έλεγχο ολόκληρου του Donbass, ενώ η Ουκρανία απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε τέτοιο ενδεχόμενο.
Ο Volodymyr Zelensky επανέλαβε τη γνωστή θέση: «στεκόμαστε εκεί που στεκόμαστε».
Πρόκειται για μια φράση που έχει εξελιχθεί σε δόγμα του Κιέβου – μια γραμμή άμυνας απέναντι σε κάθε πρόταση που θα μπορούσε να εκληφθεί ως έμμεση αναγνώριση απώλειας εδαφών.
Παρά ταύτα, Ουκρανοί αξιωματούχοι εμφανίστηκαν διατεθειμένοι να εξετάσουν «μη τυπικές λύσεις», όπως μια αποστρατικοποιημένη ζώνη ή ακόμη και μια ελεύθερη οικονομική ζώνη στο Donbass.
Η ιδέα αυτή, που προωθήθηκε από την αμερικανική πλευρά ως «συμβιβασμός», δεν ενθουσίασε ούτε τη Μόσχα ούτε το Κίεβο.
Δημοψηφίσματα, εκλογές και αμερικανικά χρονοδιαγράμματα
Στο παρασκήνιο των συνομιλιών, οι ΗΠΑ συζήτησαν με την Ουκρανία το ενδεχόμενο διεξαγωγής δημοψηφίσματος και εθνικών εκλογών τον Μάιο.
Πολλές πηγές χαρακτήρισαν το χρονοδιάγραμμα μη ρεαλιστικό, ενώ το Κίεβο επέμεινε ότι οποιαδήποτε εκλογική διαδικασία θα πρέπει να συνοδεύεται από πλήρη κατάπαυση του πυρός καθ’ όλη τη διάρκειά της.
Ο Zelensky έχει ήδη ανακοινώσει από τον Δεκέμβριο του 2025 την πρόθεσή του να θέσει το ζήτημα του Donbass σε δημοψήφισμα, υποστηρίζοντας ότι ο ουκρανικός λαός πρέπει να αποφασίσει για το μέλλον της περιοχής.
Παράλληλα, όμως, υπογράμμισε ότι οι ψηφοφόροι διατηρούν το δικαίωμα να απορρίψουν οποιεσδήποτε εδαφικές παραχωρήσεις.
Καμία πρόοδος στα ακανθώδη ζητήματα
Οι συνομιλίες της 4ης και 5ης Φεβρουαρίου στην πρωτεύουσα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων κατέληξαν σε συμφωνία για ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου και σε συζητήσεις γύρω από τον μηχανισμό κατάπαυσης του πυρός.
Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Stephen Witkoff, χαρακτήρισε τις επαφές «λεπτομερείς και παραγωγικές» και προανήγγειλε τη συνέχισή τους τις επόμενες εβδομάδες.
Ωστόσο, πίσω από τη διπλωματική γλώσσα, το αποτέλεσμα παραμένει σαφές: καμία συμφωνία για τη Zaporizhia, καμία μετακίνηση στο Donbass, καμία συνολική λύση στον ορίζοντα.
Ο ίδιος ο Zelensky το παραδέχθηκε εμμέσως: «Όλοι γνωρίζουν ότι το ζήτημα του σταθμού πρέπει να αποφασιστεί μαζί με την αποκατάσταση του φράγματος, τη χρήση του νερού και συνολικά το οικοσύστημα της περιοχής».
Με άλλα λόγια, το πρόβλημα είναι τόσο περίπλοκο που κανείς δεν θέλει –ή δεν μπορεί– να το λύσει άμεσα.
Επικίνδυνο status quo
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο των συνομιλιών δεν είναι η έλλειψη προόδου, αλλά η κανονικοποίηση του αδιεξόδου.
Η Zaporizhia παραμένει υπό ρωσικό έλεγχο, όπως και το συντριπτικά μεγαλύτερο τμήμα του Donbass και παγιωμένη μια γραμμή αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες να προσπαθούν να διαχειριστούν μια σύγκρουση που ξεπερνά πλέον τα παραδοσιακά διπλωματικά ειγαλεία.
Όπως σχολίασε χαρακτηριστικά το Axios, σε κάποια στιγμή των συνομιλιών «όλοι έμοιαζαν σχεδόν σαν φίλοι».
Αλλά η φιλικότητα δεν αρκεί όταν στο τραπέζι βρίσκεται η μεγαλύτερη πυρηνική εγκατάσταση της Ευρώπης και το μέλλον μιας ολόκληρης περιοχής.
Το κρυφό σχέδιο των ΗΠΑ με τις συνόδους για Ουκρανία
Mια προσεκτική ανάλυση των δηλώσεων, των κινήσεων και των στρατηγικών των ΗΠΑ αποκαλύπτει μια άλλη, πολύ πιο σύνθετη εικόνα: οι αμερικανικές αρχές φαίνεται ότι χρησιμοποιούν τις διαπραγματεύσεις για να διατηρήσουν τον έλεγχο του ουκρανικού ζητήματος μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026, δημιουργώντας ουσιαστικά μια παγίδα για τη Ρωσία.
Μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026 η αμερικανική πλευρά θα ξεδιπλώσει την πραγματική της στρατηγική, η οποία θα περιλαμβάνει την άσκηση της μέγιστης πίεσης.
Πολλοί αναλυτές, όπως ο πολιτικός επιστήμονας και ειδικός σε αμερικανικά θέματα Raphael Ordukhanyan, θεωρούν ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν τις διαπραγματεύσεις ως εργαλείο για να κρατήσουν τον έλεγχο του ουκρανικού ζητήματος μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο το Φθινόπωρο 2026.
Η διατήρηση μιας «διαπραγματευτικής διαδικασίας» επιτρέπει στην Ουάσιγκτον να παρουσιάζει μια εικόνα διαχείρισης της κρίσης, ενώ παράλληλα αποφεύγει οποιαδήποτε πραγματική μείωση της στρατιωτικής πίεσης στην Ουκρανία.
Η πρόταση για την ανάπτυξη ξένων στρατευμάτων σε ουκρανικό έδαφος μετά την υπογραφή συμφωνίας ειρήνης, που διατυπώθηκε από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Mark Rutte, επιβεβαιώνει την αμερικανική στρατηγική πίεσης.
Αυτή η εξέλιξη καθιστά σαφές ότι ακόμη και σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας, η Δύση θα διατηρήσει στρατιωτική παρουσία και επιρροή, περιορίζοντας δραστικά την ικανότητα της Ρωσίας να επιτύχει ένα πραγματικά ισορροπημένο αποτέλεσμα.
Οι πολιτικές προεκτάσεις για τη Ρωσία
Η ρωσική πλευρά πρέπει να κινηθεί με προσοχή ώστε να μην πέσει στην παγίδα των Αμερικανών, επισημαίνει ο Ordukhanyan.
Ο διάλογος πρέπει να συνεχιστεί, αλλά η Ρωσία πρέπει να διαχωρίσει την ουσία των διαπραγματεύσεων από τις αμερικανικές τακτικές εντυπώσεων.
Η προετοιμασία των τεχνικών λεπτομερειών της ειρηνευτικής διαδικασίας είναι κρίσιμη, καθώς θα επιτρέψει στο Κρεμλίνο να είναι έτοιμο όταν η Μόσχα αποφασίσει για την τελική λύση, υποστηρίζουν ρωσικές πηγές.
Η Επιτροπή Διεθνών Υποθέσεων της Ομοσπονδιακής Συνέλευσης, όπως αναφέρει η Svetlana Zhurova θεωρεί θετική την ίδια τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων, αλλά προειδοποιεί ότι δεν πρέπει να αναμένονται άμεσες λύσεις.
Η ειρηνευτική διαδικασία είναι μακροχρόνια και απαιτεί λεπτομερή προετοιμασία ώστε να αποφευχθεί επανάληψη των συγκρούσεων στο μέλλον.
Η στρατιωτική διάσταση
Οι δηλώσεις της ουκρανικής πλευράς και των δυτικών αξιωματούχων δείχνουν ότι οι ουσιαστικές αποφάσεις θα καθοριστούν από την κατάσταση στο πεδίο της μάχης και όχι από τη διαπραγματευτική διαδικασία.
Αυτό υπογραμμίζει το γεγονός ότι οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται κυρίως να κρατήσουν τον πόλεμο «σε διαχειρίσιμη κατάσταση» μέχρι τις εκλογές του 2026, διατηρώντας ένα εργαλείο πολιτικής πίεσης απέναντι στη Ρωσία.
Χρονοδιάγραμμα και προβλεπόμενες κινήσεις
• Μάρτιος – Σεπτέμβριος 2026: Η Δύση διατηρεί την εικόνα των συνομιλιών χωρίς ουσιαστική λύση, ενώ ο πόλεμος παραμένει «σε διαχειρίσιμη κατάσταση».
• Νοέμβριος 2026: Μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, η νέα σύνθεση του Κογκρέσου πιθανώς θα οδηγήσει σε αναθεωρημένη στρατηγική της Ουάσιγκτον, ενδεχομένως με αυξημένη πίεση στη Ρωσία και αλλαγή όρων στο ουκρανικό ζήτημα.
Αυτό το χρονοδιάγραμμα δείχνει ότι η Ουάσιγκτον χειρίζεται το ζήτημα σαν πολιτικό εργαλείο, ενώ η Ρωσία κινείται με ψυχραιμία, καταγράφοντας όλες τις λεπτομέρειες για την τελική ειρηνευτική συμφωνία.
Οι αντιφάσεις
Η γενική αίσθηση πριν από τις διαπραγματεύσεις χαρακτηρίζεται από «συνολική σύγχυση», όπως υποστηρίζει ο Ordukhanyan.
Η σύγχυση αυτή, που προκύπτει από τις δηλώσεις για ανάπτυξη ξένων στρατευμάτων και τη δυτική πίεση, δημιουργεί μια ατμόσφαιρα όπου οι προσδοκίες για θετικά αποτελέσματα είναι χαμηλές.
Η Ρωσία πρέπει να διατηρήσει την ψυχραιμία της και να αποφύγει να αντιδράσει πρόχειρα σε προκλήσεις που εξυπηρετούν την αμερικανική στρατηγική, προσθέτει ο αναλυτής.
Η ρωσική διαχείριση της παγίδας των ΗΠΑ
Η τρέχουσα φάση των διαπραγματεύσεων στο Abu Dhabi αποκαλύπτει με σαφήνεια τη στρατηγική των ΗΠΑ: η διατήρηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα, η προβολή της εικόνας ότι «η Ρωσία είναι υποχρεωμένη να διαπραγματευτεί» και η προετοιμασία για μεγαλύτερη πίεση μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, κινείται με σταθερότητα, καταγράφει όλες τις λεπτομέρειες, προετοιμάζεται για την τελική ειρηνευτική διαδικασία και αποφεύγει να πέσει σε παγίδες που θα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν ξένα συμφέροντα.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι διαπραγματεύσεις δεν αποτελούν άμεση λύση του ουκρανικού ζητήματος, αλλά ένα εργαλείο στρατηγικής και διαχείρισης από τις ΗΠΑ.
Η Ρωσία ωστόσο παραμένει προσεκτική, μεθοδική και ψύχραιμη, προετοιμάζοντας το έδαφος για μια ειρηνευτική συμφωνία που θα είναι βιώσιμη και ασφαλής, αποφεύγοντας να δεχτεί την πίεση της Δύσης ή να παρασυρθεί από πολιτικές σκοπιμότητες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών