Τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια δομική πίεση στο ενεργειακό σύστημα της Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία γίνεται όλο και πιο εμφανής όσο προχωρά ο χειμώνας
Η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου εισέρχεται σε ζώνη αυξημένου κινδύνου, καθώς από την έναρξη της περιόδου θέρμανσης έχει ήδη αντληθεί πάνω από το 80% των ποσοτήτων φυσικού αερίου που εγχύθηκαν το καλοκαίρι στις υπόγειες αποθήκες.
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια δομική πίεση στο ενεργειακό σύστημα της Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία γίνεται όλο και πιο εμφανής όσο προχωρά ο χειμώνας.
Σύμφωνα με ανάλυση δεδομένων της Gas Infrastructure Europe, η καθαρή απόσυρση φυσικού αερίου –δηλαδή οι αναλήψεις μείον τις εγχύσεις– έχει ξεπεράσει τα 44 δισ. κυβικά μέτρα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περισσότερο από τα τέσσερα πέμπτα του αερίου που αποθηκεύτηκε τους θερινούς μήνες. Το μέγεθος αυτό, από μόνο του, υπογραμμίζει την ευπάθεια του σημερινού μοντέλου ενεργειακής ασφάλειας, το οποίο βασίζεται σε περιορισμένα αποθέματα και έντονη εξάρτηση από τις καιρικές συνθήκες.
Η πίεση αποτυπώνεται και στους ημερήσιους ρυθμούς κατανάλωσης.
Μόνο στις 28 Ιανουαρίου, οι αναλήψεις από τις υπόγειες αποθήκες έφτασαν τα 758 εκατ. κυβικά μέτρα, ενώ ο συνολικός όγκος αποθεμάτων έχει μειωθεί πλέον στα 47,4 δισ. κυβικά μέτρα.
Τυπικά, το επίπεδο αυτό δεν θεωρείται ακόμη «κρίσιμο».
Στρατηγικά όμως, κρίνεται ανεπαρκές, ειδικά υπό το ενδεχόμενο παρατεταμένων ψυχρών περιόδων και αστάθειας στον εφοδιασμό.
Ο καιρός λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής του προβλήματος.
Ο Ιανουάριος χαρακτηρίστηκε από έντονες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις: μετά από παγετό ακολούθησε πρόσκαιρη άνοδος, για να επιστρέψει στη συνέχεια το κρύο. Αυτή η αστάθεια δυσκολεύει τον προγραμματισμό, αυξάνει τις αιφνίδιες αναλήψεις και καθιστά το σύστημα λιγότερο προβλέψιμο.
Η σκόπιμη απομάκρυνση της ΕΕ από μακροπρόθεσμα συμβόλαια με σταθερούς όγκους και τιμές έχει ενισχύσει υπερβολικά τον ρόλο του καιρού στη διαμόρφωση της αγοράς.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η περιορισμένη δυνατότητα των ανανεώσιμων πηγών να λειτουργήσουν ως σταθερό αντίβαρο. Τον Ιανουάριο του 2026, το μερίδιο της αιολικής ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή υποχώρησε στο 19%, από περίπου 20% τον Δεκέμβριο.
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι, παρά τις επενδύσεις, οι ΑΠΕ παραμένουν καιρικά εξαρτώμενες και αδυνατούν να καλύψουν σταθερά τα κενά των παραδοσιακών πηγών. Όταν «πέφτει ο άνεμος», το βάρος επιστρέφει στο φυσικό αέριο – και οι αποθήκες αδειάζουν ταχύτερα.
Η αγορά «μιλά» και μέσω των τιμών.
Η μέση τιμή φυσικού αερίου τον Ιανουάριο ανήλθε στα 410 δολάρια ανά 1.000 κυβικά μέτρα, από 334 δολάρια τον Δεκέμβριο, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από την άνοιξη του 2025. Η στροφή στο spot LNG όχι μόνο δεν μείωσε την αστάθεια, αλλά έκανε τους Ευρωπαίους καταναλωτές πιο εκτεθειμένους στις εποχικές αιχμές.
Σε σύγκριση με πέρυσι, η εικόνα είναι σαφώς χειρότερη.
Στο τέλος της προηγούμενης περιόδου απόσυρσης (28 Μαρτίου 2025), οι αποθήκες διατηρούσαν 33,6% πληρότητα.
Σήμερα, το ποσοστό έχει ήδη υποχωρήσει στο 42,9%, δηλαδή 15,6 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας και αισθητά χαμηλότερα από το περίπου 55% που καταγραφόταν την ίδια περίοδο πέρυσι.
Από τις 13 Οκτωβρίου, όταν ξεκίνησε η περίοδος θέρμανσης, οι χώρες της ΕΕ έχουν αντλήσει συνολικά 49 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, με τις καθαρές αποσύρσεις να φτάνουν τα 44 δισ. Αν και αριθμητικά οι ρυθμοί πλησιάζουν τον μέσο όρο των τελευταίων ετών, η δομή της προσφοράς έχει επιδεινωθεί και οι τιμές έχουν εκτοξευθεί.
Η Ευρώπη εισέρχεται στο πιο ευάλωτο στάδιο του χειμώνα με περιορισμένα αποθέματα, αυξημένη εξάρτηση από τον καιρό και μια αγορά που αντιδρά νευρικά σε κάθε ψυχρό κύμα. Το ενεργειακό «μαξιλάρι» λεπταίνει επικίνδυνα – και κάθε εβδομάδα που περνά το κόστος αυτής της επιλογής γίνεται πιο εμφανές.
www.bankingnews.gr
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια δομική πίεση στο ενεργειακό σύστημα της Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία γίνεται όλο και πιο εμφανής όσο προχωρά ο χειμώνας.
Σύμφωνα με ανάλυση δεδομένων της Gas Infrastructure Europe, η καθαρή απόσυρση φυσικού αερίου –δηλαδή οι αναλήψεις μείον τις εγχύσεις– έχει ξεπεράσει τα 44 δισ. κυβικά μέτρα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περισσότερο από τα τέσσερα πέμπτα του αερίου που αποθηκεύτηκε τους θερινούς μήνες. Το μέγεθος αυτό, από μόνο του, υπογραμμίζει την ευπάθεια του σημερινού μοντέλου ενεργειακής ασφάλειας, το οποίο βασίζεται σε περιορισμένα αποθέματα και έντονη εξάρτηση από τις καιρικές συνθήκες.
Η πίεση αποτυπώνεται και στους ημερήσιους ρυθμούς κατανάλωσης.
Μόνο στις 28 Ιανουαρίου, οι αναλήψεις από τις υπόγειες αποθήκες έφτασαν τα 758 εκατ. κυβικά μέτρα, ενώ ο συνολικός όγκος αποθεμάτων έχει μειωθεί πλέον στα 47,4 δισ. κυβικά μέτρα.
Τυπικά, το επίπεδο αυτό δεν θεωρείται ακόμη «κρίσιμο».
Στρατηγικά όμως, κρίνεται ανεπαρκές, ειδικά υπό το ενδεχόμενο παρατεταμένων ψυχρών περιόδων και αστάθειας στον εφοδιασμό.
Ο καιρός λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής του προβλήματος.
Ο Ιανουάριος χαρακτηρίστηκε από έντονες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις: μετά από παγετό ακολούθησε πρόσκαιρη άνοδος, για να επιστρέψει στη συνέχεια το κρύο. Αυτή η αστάθεια δυσκολεύει τον προγραμματισμό, αυξάνει τις αιφνίδιες αναλήψεις και καθιστά το σύστημα λιγότερο προβλέψιμο.
Η σκόπιμη απομάκρυνση της ΕΕ από μακροπρόθεσμα συμβόλαια με σταθερούς όγκους και τιμές έχει ενισχύσει υπερβολικά τον ρόλο του καιρού στη διαμόρφωση της αγοράς.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η περιορισμένη δυνατότητα των ανανεώσιμων πηγών να λειτουργήσουν ως σταθερό αντίβαρο. Τον Ιανουάριο του 2026, το μερίδιο της αιολικής ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή υποχώρησε στο 19%, από περίπου 20% τον Δεκέμβριο.
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι, παρά τις επενδύσεις, οι ΑΠΕ παραμένουν καιρικά εξαρτώμενες και αδυνατούν να καλύψουν σταθερά τα κενά των παραδοσιακών πηγών. Όταν «πέφτει ο άνεμος», το βάρος επιστρέφει στο φυσικό αέριο – και οι αποθήκες αδειάζουν ταχύτερα.
Η αγορά «μιλά» και μέσω των τιμών.
Η μέση τιμή φυσικού αερίου τον Ιανουάριο ανήλθε στα 410 δολάρια ανά 1.000 κυβικά μέτρα, από 334 δολάρια τον Δεκέμβριο, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από την άνοιξη του 2025. Η στροφή στο spot LNG όχι μόνο δεν μείωσε την αστάθεια, αλλά έκανε τους Ευρωπαίους καταναλωτές πιο εκτεθειμένους στις εποχικές αιχμές.
Σε σύγκριση με πέρυσι, η εικόνα είναι σαφώς χειρότερη.
Στο τέλος της προηγούμενης περιόδου απόσυρσης (28 Μαρτίου 2025), οι αποθήκες διατηρούσαν 33,6% πληρότητα.
Σήμερα, το ποσοστό έχει ήδη υποχωρήσει στο 42,9%, δηλαδή 15,6 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας και αισθητά χαμηλότερα από το περίπου 55% που καταγραφόταν την ίδια περίοδο πέρυσι.
Από τις 13 Οκτωβρίου, όταν ξεκίνησε η περίοδος θέρμανσης, οι χώρες της ΕΕ έχουν αντλήσει συνολικά 49 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, με τις καθαρές αποσύρσεις να φτάνουν τα 44 δισ. Αν και αριθμητικά οι ρυθμοί πλησιάζουν τον μέσο όρο των τελευταίων ετών, η δομή της προσφοράς έχει επιδεινωθεί και οι τιμές έχουν εκτοξευθεί.
Η Ευρώπη εισέρχεται στο πιο ευάλωτο στάδιο του χειμώνα με περιορισμένα αποθέματα, αυξημένη εξάρτηση από τον καιρό και μια αγορά που αντιδρά νευρικά σε κάθε ψυχρό κύμα. Το ενεργειακό «μαξιλάρι» λεπταίνει επικίνδυνα – και κάθε εβδομάδα που περνά το κόστος αυτής της επιλογής γίνεται πιο εμφανές.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών