Σύμφωνα με μια ακραία –και βαθιά διχαστική– θεωρία που φιλοξενεί η Telegraph, ο William Shakespeare… δεν υπήρξε ποτέ…
Ένα νέο βιβλίο έρχεται να προκαλέσει πνευματικό σεισμό, να ανατινάξει αιώνες ιστορικής βεβαιότητας και να ανοίξει έναν πόλεμο χωρίς προηγούμενο στον χώρο της λογοτεχνίας και της ακαδημαϊκής έρευνας.
Σύμφωνα με μια ακραία –και βαθιά διχαστική– θεωρία που φιλοξενεί η Telegraph, ο William Shakespeare… δεν υπήρξε ποτέ.
Ή, για να είμαστε ακριβείς, δεν υπήρξε ποτέ ως λευκός άνδρας από το Stratford-upon-Avon.
Αντιθέτως, σύμφωνα με το βιβλίο The Real Shakespeare της Irene Coslet, πίσω από το μεγαλύτερο όνομα της αγγλικής λογοτεχνίας κρυβόταν μια μαύρη, Εβραία γυναίκα, με καταγωγή από το Μαρόκο, ονόματι Emilia Bassano.
Η Coslet παρουσιάζει τη θεωρία της μέσα από ακαδημαϊκά κείμενα και blog του London School of Economics, υποστηρίζοντας ότι ο Shakespeare ήταν στην πραγματικότητα η Emilia Bassano (1569–1645): μια μορφωμένη γυναίκα, αγγλο-βενετσιάνικης καταγωγής, κόρη μουσικού της ενετικής αυλής, η οποία μεγάλωσε σε αριστοκρατικό περιβάλλον στην Αγγλία και έζησε στους κύκλους της βασίλισσας Elizabeth I.
Σύμφωνα με τη συγγραφέα, η Bassano εξορίστηκε από την αυλή, εξαναγκάστηκε σε ανεπιθύμητο γάμο και το 1611 εξέδωσε το θεολογικό-φεμινιστικό ποίημα Salve Deus Rex Judaeorum.
Από τη δεκαετία του 1970, το όνομά της συνδέθηκε με τον Shakespeare, όταν ο ιστορικός του Oxford Alfred Leslie Rowse υποστήριξε ότι υπήρξε ερωμένη του προστάτη του θεατρικού θιάσου του Shakespeare.
«Μας έκλεψαν τη μητέρα του πολιτισμού»
Η Coslet ισχυρίζεται ότι η συνεισφορά της Bassano αποσιωπήθηκε σκόπιμα, επειδή –όπως λέει– «οι γυναίκες διαγράφονται συστηματικά από την Ιστορία».
Σύμφωνα με το βιβλίο, η Bassano χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο «Shakespeare» και το έργο της υφαρπάχθηκε από έναν αγράμματο σφετεριστή από το Warwickshire, ο οποίος πέρασε στην Ιστορία ως λευκή ιδιοφυΐα.
Η αιτιολόγηση είναι ξεκάθαρη και εκρηκτική: η δυτική κοινωνία προτίμησε να λατρέψει έναν λευκό άνδρα, παρά να αποδεχθεί ότι ο πυρήνας του αγγλόφωνου πολιτισμού γράφτηκε από μια μαύρη γυναίκα εβραϊκής καταγωγής.
Μάλιστα, η Coslet φτάνει στο σημείο να υποστηρίξει ότι ακόμη και το γεγονός πως στο εξώφυλλο του βιβλίου υπάρχει πορτρέτο της Bassano με λευκό δέρμα… εξηγείται: οι ζωγράφοι, λέει, της άνοιξαν σκόπιμα το χρώμα του δέρματος.
«Αν ο Shakespeare ήταν γυναίκα έγχρωμη, αυτό θα ανέδειχνε ζητήματα ειρήνης και κοινωνικής δικαιοσύνης», δήλωσε η Coslet.
«Κι αν οι γυναίκες είχαν καθοριστικό και εξευγενιστικό ρόλο στην Ιστορία, αλλά φιμώθηκαν και διαγράφηκαν; Τι θα αποκάλυπτε μια τέτοια αλλαγή παραδείγματος για την κοινωνία μας;»
Ο εκδοτικός οίκος Pen & Sword, γνωστός –όπως σημειώνει σκωπτικά η Telegraph– για το ότι εκδίδει σχεδόν τα πάντα, υπερασπίζεται πλήρως τη θεωρία, υποστηρίζοντας ότι οι μελετητές «δεν έχουν καταφέρει να εξηγήσουν» πώς ένας ταπεινός γαντοποιός από το Warwickshire μπόρεσε να ενσωματώσει τόσες πολιτισμικές επιρροές στο έργο του.
Η πραγματικότητα αντεπιτίθεται
Βέβαια, η συμβατική ιστορική άποψη παραμένει αμείλικτη: ο William Shakespeare γεννήθηκε το 1564 στο Stratford, παντρεύτηκε την Anne Hathaway, έδρασε στο λονδρέζικο θέατρο από το 1592 και πέθανε το 1616 – σχεδόν τρεις δεκαετίες πριν από τον θάνατο της Bassano το 1645.
Ένα μάλλον άβολο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: αν η Bassano ήταν ο Shakespeare, γιατί δεν έγραψε ούτε ένα θεατρικό έργο στα 29 χρόνια μετά τον θάνατο του υποτιθέμενου σφετεριστή;
Ο συγγραφέας Philip Womack, επίσης στην Telegraph, απορρίπτει κατηγορηματικά τη θεωρία στο άρθρο του με τίτλο «No, Shakespeare wasn’t a black woman», σημειώνοντας: «Ξέρουμε με βεβαιότητα ότι ο Shakespeare δεν ήταν ούτε γυναίκα ούτε μαύρος.
Ήταν λευκός άνδρας από το Warwickshire.
Το να υποστηρίζει κανείς το αντίθετο είναι σαν να λέει ότι ο ήλιος είναι… κρύος».
Η υπόθεση Bassano δεν είναι απλώς μια ακαδημαϊκή διαφωνία.
Είναι ακόμη ένα σύμπτωμα μιας εποχής όπου η Ιστορία ξαναγράφεται με ιδεολογικά κριτήρια, όπου τα γεγονότα υποχωρούν μπροστά στην πολιτική αφήγηση και όπου ακόμη και οι πιο εδραιωμένες μορφές του δυτικού πολιτισμού μετατρέπονται σε πεδία πολιτισμικού πολέμου.
Όπως θα έλεγε και ο ίδιος ο Shakespeare –ή όποιος τέλος πάντων ήταν–
«What rubbish and what offal, when it serves for the base matter to illuminate»
(Julius Caesar, I.3)
Και ίσως αυτή η φράση να περιγράφει καλύτερα από οτιδήποτε άλλο το χάος που μόλις άνοιξε.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με μια ακραία –και βαθιά διχαστική– θεωρία που φιλοξενεί η Telegraph, ο William Shakespeare… δεν υπήρξε ποτέ.
Ή, για να είμαστε ακριβείς, δεν υπήρξε ποτέ ως λευκός άνδρας από το Stratford-upon-Avon.
Αντιθέτως, σύμφωνα με το βιβλίο The Real Shakespeare της Irene Coslet, πίσω από το μεγαλύτερο όνομα της αγγλικής λογοτεχνίας κρυβόταν μια μαύρη, Εβραία γυναίκα, με καταγωγή από το Μαρόκο, ονόματι Emilia Bassano.
Η Coslet παρουσιάζει τη θεωρία της μέσα από ακαδημαϊκά κείμενα και blog του London School of Economics, υποστηρίζοντας ότι ο Shakespeare ήταν στην πραγματικότητα η Emilia Bassano (1569–1645): μια μορφωμένη γυναίκα, αγγλο-βενετσιάνικης καταγωγής, κόρη μουσικού της ενετικής αυλής, η οποία μεγάλωσε σε αριστοκρατικό περιβάλλον στην Αγγλία και έζησε στους κύκλους της βασίλισσας Elizabeth I.
Σύμφωνα με τη συγγραφέα, η Bassano εξορίστηκε από την αυλή, εξαναγκάστηκε σε ανεπιθύμητο γάμο και το 1611 εξέδωσε το θεολογικό-φεμινιστικό ποίημα Salve Deus Rex Judaeorum.
Από τη δεκαετία του 1970, το όνομά της συνδέθηκε με τον Shakespeare, όταν ο ιστορικός του Oxford Alfred Leslie Rowse υποστήριξε ότι υπήρξε ερωμένη του προστάτη του θεατρικού θιάσου του Shakespeare.
«Μας έκλεψαν τη μητέρα του πολιτισμού»
Η Coslet ισχυρίζεται ότι η συνεισφορά της Bassano αποσιωπήθηκε σκόπιμα, επειδή –όπως λέει– «οι γυναίκες διαγράφονται συστηματικά από την Ιστορία».
Σύμφωνα με το βιβλίο, η Bassano χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο «Shakespeare» και το έργο της υφαρπάχθηκε από έναν αγράμματο σφετεριστή από το Warwickshire, ο οποίος πέρασε στην Ιστορία ως λευκή ιδιοφυΐα.
Η αιτιολόγηση είναι ξεκάθαρη και εκρηκτική: η δυτική κοινωνία προτίμησε να λατρέψει έναν λευκό άνδρα, παρά να αποδεχθεί ότι ο πυρήνας του αγγλόφωνου πολιτισμού γράφτηκε από μια μαύρη γυναίκα εβραϊκής καταγωγής.
Μάλιστα, η Coslet φτάνει στο σημείο να υποστηρίξει ότι ακόμη και το γεγονός πως στο εξώφυλλο του βιβλίου υπάρχει πορτρέτο της Bassano με λευκό δέρμα… εξηγείται: οι ζωγράφοι, λέει, της άνοιξαν σκόπιμα το χρώμα του δέρματος.
«Αν ο Shakespeare ήταν γυναίκα έγχρωμη, αυτό θα ανέδειχνε ζητήματα ειρήνης και κοινωνικής δικαιοσύνης», δήλωσε η Coslet.
«Κι αν οι γυναίκες είχαν καθοριστικό και εξευγενιστικό ρόλο στην Ιστορία, αλλά φιμώθηκαν και διαγράφηκαν; Τι θα αποκάλυπτε μια τέτοια αλλαγή παραδείγματος για την κοινωνία μας;»
Ο εκδοτικός οίκος Pen & Sword, γνωστός –όπως σημειώνει σκωπτικά η Telegraph– για το ότι εκδίδει σχεδόν τα πάντα, υπερασπίζεται πλήρως τη θεωρία, υποστηρίζοντας ότι οι μελετητές «δεν έχουν καταφέρει να εξηγήσουν» πώς ένας ταπεινός γαντοποιός από το Warwickshire μπόρεσε να ενσωματώσει τόσες πολιτισμικές επιρροές στο έργο του.
Η πραγματικότητα αντεπιτίθεται
Βέβαια, η συμβατική ιστορική άποψη παραμένει αμείλικτη: ο William Shakespeare γεννήθηκε το 1564 στο Stratford, παντρεύτηκε την Anne Hathaway, έδρασε στο λονδρέζικο θέατρο από το 1592 και πέθανε το 1616 – σχεδόν τρεις δεκαετίες πριν από τον θάνατο της Bassano το 1645.
Ένα μάλλον άβολο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: αν η Bassano ήταν ο Shakespeare, γιατί δεν έγραψε ούτε ένα θεατρικό έργο στα 29 χρόνια μετά τον θάνατο του υποτιθέμενου σφετεριστή;
Ο συγγραφέας Philip Womack, επίσης στην Telegraph, απορρίπτει κατηγορηματικά τη θεωρία στο άρθρο του με τίτλο «No, Shakespeare wasn’t a black woman», σημειώνοντας: «Ξέρουμε με βεβαιότητα ότι ο Shakespeare δεν ήταν ούτε γυναίκα ούτε μαύρος.
Ήταν λευκός άνδρας από το Warwickshire.
Το να υποστηρίζει κανείς το αντίθετο είναι σαν να λέει ότι ο ήλιος είναι… κρύος».
Η υπόθεση Bassano δεν είναι απλώς μια ακαδημαϊκή διαφωνία.
Είναι ακόμη ένα σύμπτωμα μιας εποχής όπου η Ιστορία ξαναγράφεται με ιδεολογικά κριτήρια, όπου τα γεγονότα υποχωρούν μπροστά στην πολιτική αφήγηση και όπου ακόμη και οι πιο εδραιωμένες μορφές του δυτικού πολιτισμού μετατρέπονται σε πεδία πολιτισμικού πολέμου.
Όπως θα έλεγε και ο ίδιος ο Shakespeare –ή όποιος τέλος πάντων ήταν–
«What rubbish and what offal, when it serves for the base matter to illuminate»
(Julius Caesar, I.3)
Και ίσως αυτή η φράση να περιγράφει καλύτερα από οτιδήποτε άλλο το χάος που μόλις άνοιξε.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών