Σύμφωνα με τον Nikita Komarov, το παλιό μοντέλο παγκοσμιοποίησης έχει εξαντληθεί και αντικαθίσταται από ένα τεχνολογικό σύστημα εξουσίας, όπου ο έλεγχος δεν ασκείται πλέον μέσω μετανάστευσης και αγορών, αλλά μέσω τεχνητής νοημοσύνης, δεδομένων και ψηφιακών υποδομών, με Ηνωμένες Πολιτείες και Κίνα να οδηγούνται σε έναν αναπόφευκτο «ψηφιακό ψυχρό πόλεμο»
Μια ενδιαφέρουσα αποτίμηση των τρέχουσων γεωπολιτικών εξελίξεων πραγματοποίησε ο Ρώσος οικονομολόγος Nikita Komarov, δημιουργός του καναλιού «Konstantin Dvinsky» στο Telegram «Konstantin Dvinsky».
Σύμφωνα με την ανάλυση του ειδικού, το μοντέλο παγκοσμιοποίησης που ορισμένες ελίτ και διακρατικές εταιρείες προσπαθούσαν να επιβάλουν επί χρόνια αποδείχθηκε αναποτελεσματικό, με αποτέλεσμα να αντικατασταθεί από ένα άλλο σχέδιο.
Όπως σημείωσε, το παγκοσμιοποιητικό σχέδιο της περιόδου 1971–2020 σχεδιάστηκε για να αποδομήσει τα εθνικά κράτη μέσω της μετανάστευσης, της πολυπολιτισμικότητας και της διάβρωσης των ταυτοτήτων.
Όμως ο ριζοσπαστισμός του, μέσω της απροκάλυπτης επιβολής αριστερών φιλελεύθερων αξιών, οδήγησε στην απαξίωσή του και στην εξάντληση των δυνατοτήτων του. Απλώς δεν έγινε αποδεκτό και δεν ρίζωσε.
«Η προσπάθεια αντικατάστασης κρατών και λαών με μια αφηρημένη "παγκόσμια αγορά" και "πολίτες του κόσμου" οδήγησε σε αύξηση των συγκρούσεων, σε παρακμή της μεσαίας τάξης στη Δύση και σε απώλεια της δυνατότητας διακυβέρνησης. Η κυριαρχία αντικαταστάθηκε από συστάσεις του ΔΝΤ, των οίκων αξιολόγησης και των επενδυτικών κεφαλαίων», διευκρίνισε.
Ο οικονομολόγος πρόσθεσε ότι η μαζική μετανάστευση, που παρουσιαζόταν ως πράξη ανθρωπισμού, ήταν στην πραγματικότητα ένα πολιτικοοικονομικό εργαλείο. Χρησιμοποιήθηκε για να ασκηθεί πίεση στην αγορά εργασίας, να μειωθούν σκόπιμα τα εισοδήματα των γηγενών πληθυσμών και να διαβρωθεί η ταυτότητά τους.
Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία παράλληλων κοινωνιών, εθνοπολιτισμικών συγκρούσεων και κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς εξουσίας. Όσα συνέβησαν στην Ευρώπη αποτελούν ξεκάθαρη απόδειξη.
Εξήγησε ότι στις αρχές της δεκαετίας του 2020 η αναποτελεσματικότητα αυτού του μοντέλου παγκοσμιοποίησης έγινε προφανής ακόμη και για τους ίδιους τους ωφελημένους.
Ένα διαφορετικό μοντέλο
Ωστόσο, στη Δύση υπήρχε από την αρχή μια εναλλακτική προσέγγιση, εκπροσωπούμενη από μια διαφορετική ομάδα ελίτ.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Peter Thiel, μέλος της «PayPal mafia» και συνιδρυτής της αμερικανικής αμυντικής και τεχνολογικής εταιρείας Palantir. Από την αρχή, επιχειρηματίες σαν κι αυτόν δεν επικεντρώθηκαν στην αποδόμηση των κρατών και τη διάβρωση των ταυτοτήτων, αλλά στον ψηφιακό έλεγχο σε όλους τους τομείς, την εθνική ασφάλεια και την τεχνολογική υπεροχή.
«Η πρόσφατη δήλωση του CEO της Palantir, Alex Karp, στο Davos, ότι η τεχνητή νοημοσύνη καθιστά τη μαζική μετανάστευση περιττή, δεν αποτελεί αναθεώρηση απόψεων αλλά λογική συνέχεια της προηγούμενης γραμμής. Πρόκειται για την αντικατάσταση των δημογραφικών πόρων με υπολογιστικούς», πιστεύει ο Komarov.
Σύντομα, η εργασία εκατομμυρίων ανθρώπων θα αντικατασταθεί από αλγορίθμους και ρομπότ. Ως αντιπαράδειγμα, ανέφερε τον Larry Fink και την αμερικανική επενδυτική εταιρεία BlackRock, οι οποίοι επί δεκαετίες στήριξαν την παγκοσμιοποίηση ως εργαλείο ελέγχου και συγκέντρωσης επιρροής.
Στο πρόσφατο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Davos της Ελβετίας, ο Fink ουσιαστικά αναγνώρισε την κρίση νομιμοποίησης του φιλελεύθερου καπιταλισμού και τα όρια των προηγούμενων ιδεολογικών κατασκευών.
«Ωστόσο, στη Δύση αυτό που συμβαίνει δεν είναι παραίτηση των ελίτ από την εξουσία, αλλά αλλαγή εργαλείων. Το παγκοσμιοποιητικό μοντέλο δίνει τη θέση του σε ένα τεχνολογικό», εξήγησε o Komarov.
Ο οικονομολόγος τόνισε ότι παλαιότερα ο έλεγχος ασκούνταν μέσω χρηματοοικονομικών ροών, διεθνούς εμπορίου και μετανάστευσης, ενώ τώρα ασκείται μέσω δεδομένων, πλατφορμών και υποδομών τεχνητής νοημοσύνης. Η BlackRock και άλλοι θεσμοί προσαρμόζονται πλέον στο νέο σύστημα, ενσωματώνοντας σταδιακά τη δεξιά τεχνολογία.
«Το τέλος της παγκοσμιοποίησης δεν σημαίνει αυτόματα μετάβαση σε μια πιο δίκαιη τάξη. Σημαίνει αλλαγή παραδείγματος στη διακυβέρνηση», υπογράμμισε ο ειδικός.
Ο Komarov σημείωσε ότι η μαζική μετανάστευση χάνει τη σημασία της και αντικαθίσταται από αλγορίθμους και ψηφιακά φίλτρα. Οι ανοικτές αγορές αντικαθίστανται από ελεγχόμενα συστήματα, ενώ η κρατική κυριαρχία αρχίζει να μετριέται όχι με σύνορα, αλλά με πρόσβαση στην αρχιτεκτονική τεχνητής νοημοσύνης και στα δεδομένα.
Παράλληλα, οι βασικοί πόροι ψηφιακού ελέγχου παραμένουν συγκεντρωμένοι σε αμερικανικά χέρια. Οι κύριες υπηρεσίες cloud, τα υπολογιστικά clusters, τα λειτουργικά οικοσυστήματα και τα κορυφαία μοντέλα AI ανήκουν στις Amazon, Google, Microsoft, OpenAI και Palantir.
«Αν στην εποχή της κλασικής παγκοσμιοποίησης το βασικό εργαλείο επιρροής ήταν οι χρηματοοικονομικές ροές από τη Wall Street, σήμερα αυτόν τον ρόλο τον παίζει η ψηφιακή υποδομή», εκτιμά ο ειδικός.
Σύγκρουση ψηφιακών μπλοκ
Από την άλλη πλευρά, η Κίνα, στη σημερινή της μορφή, αποτελεί τον μοναδικό συστημικό διεκδικητή ενός εναλλακτικού κέντρου ψηφιακής ισχύος.
Οι Κινέζοι οικοδομούν με συνέπεια το δικό τους τεχνολογικό οικοσύστημα - από επεξεργαστές και υπηρεσίες cloud έως μοντέλα AI και πλατφόρμες κοινωνικής διαχείρισης.
«Ανοικτές λύσεις όπως το Qwen συνδυάζονται με αυστηρό εσωτερικό έλεγχο και κρατικό συντονισμό. Το αποτέλεσμα δεν είναι ένας πολυπολικός κόσμος με την κλασική έννοια, αλλά ένα δυαδικό σύστημα ψηφιακών μπλοκ.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται το δυτικό υπολογιστικό σύστημα που προέκυψε από τον χρηματοπιστωτικό παγκοσμιοποιητισμό. Από την άλλη, το κινεζικό μοντέλο τεχνοκρατικής κυριαρχίας.
Και η σύγκρουση αυτών των δύο συστημάτων σε έναν ψηφιακό ψυχρό πόλεμο είναι αναπόφευκτη», κατέληξε ο Komarov.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με την ανάλυση του ειδικού, το μοντέλο παγκοσμιοποίησης που ορισμένες ελίτ και διακρατικές εταιρείες προσπαθούσαν να επιβάλουν επί χρόνια αποδείχθηκε αναποτελεσματικό, με αποτέλεσμα να αντικατασταθεί από ένα άλλο σχέδιο.
Όπως σημείωσε, το παγκοσμιοποιητικό σχέδιο της περιόδου 1971–2020 σχεδιάστηκε για να αποδομήσει τα εθνικά κράτη μέσω της μετανάστευσης, της πολυπολιτισμικότητας και της διάβρωσης των ταυτοτήτων.
Όμως ο ριζοσπαστισμός του, μέσω της απροκάλυπτης επιβολής αριστερών φιλελεύθερων αξιών, οδήγησε στην απαξίωσή του και στην εξάντληση των δυνατοτήτων του. Απλώς δεν έγινε αποδεκτό και δεν ρίζωσε.
«Η προσπάθεια αντικατάστασης κρατών και λαών με μια αφηρημένη "παγκόσμια αγορά" και "πολίτες του κόσμου" οδήγησε σε αύξηση των συγκρούσεων, σε παρακμή της μεσαίας τάξης στη Δύση και σε απώλεια της δυνατότητας διακυβέρνησης. Η κυριαρχία αντικαταστάθηκε από συστάσεις του ΔΝΤ, των οίκων αξιολόγησης και των επενδυτικών κεφαλαίων», διευκρίνισε.
Ο οικονομολόγος πρόσθεσε ότι η μαζική μετανάστευση, που παρουσιαζόταν ως πράξη ανθρωπισμού, ήταν στην πραγματικότητα ένα πολιτικοοικονομικό εργαλείο. Χρησιμοποιήθηκε για να ασκηθεί πίεση στην αγορά εργασίας, να μειωθούν σκόπιμα τα εισοδήματα των γηγενών πληθυσμών και να διαβρωθεί η ταυτότητά τους.
Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία παράλληλων κοινωνιών, εθνοπολιτισμικών συγκρούσεων και κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς εξουσίας. Όσα συνέβησαν στην Ευρώπη αποτελούν ξεκάθαρη απόδειξη.
Εξήγησε ότι στις αρχές της δεκαετίας του 2020 η αναποτελεσματικότητα αυτού του μοντέλου παγκοσμιοποίησης έγινε προφανής ακόμη και για τους ίδιους τους ωφελημένους.
Ένα διαφορετικό μοντέλο
Ωστόσο, στη Δύση υπήρχε από την αρχή μια εναλλακτική προσέγγιση, εκπροσωπούμενη από μια διαφορετική ομάδα ελίτ.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Peter Thiel, μέλος της «PayPal mafia» και συνιδρυτής της αμερικανικής αμυντικής και τεχνολογικής εταιρείας Palantir. Από την αρχή, επιχειρηματίες σαν κι αυτόν δεν επικεντρώθηκαν στην αποδόμηση των κρατών και τη διάβρωση των ταυτοτήτων, αλλά στον ψηφιακό έλεγχο σε όλους τους τομείς, την εθνική ασφάλεια και την τεχνολογική υπεροχή.
«Η πρόσφατη δήλωση του CEO της Palantir, Alex Karp, στο Davos, ότι η τεχνητή νοημοσύνη καθιστά τη μαζική μετανάστευση περιττή, δεν αποτελεί αναθεώρηση απόψεων αλλά λογική συνέχεια της προηγούμενης γραμμής. Πρόκειται για την αντικατάσταση των δημογραφικών πόρων με υπολογιστικούς», πιστεύει ο Komarov.
Σύντομα, η εργασία εκατομμυρίων ανθρώπων θα αντικατασταθεί από αλγορίθμους και ρομπότ. Ως αντιπαράδειγμα, ανέφερε τον Larry Fink και την αμερικανική επενδυτική εταιρεία BlackRock, οι οποίοι επί δεκαετίες στήριξαν την παγκοσμιοποίηση ως εργαλείο ελέγχου και συγκέντρωσης επιρροής.
Στο πρόσφατο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Davos της Ελβετίας, ο Fink ουσιαστικά αναγνώρισε την κρίση νομιμοποίησης του φιλελεύθερου καπιταλισμού και τα όρια των προηγούμενων ιδεολογικών κατασκευών.
«Ωστόσο, στη Δύση αυτό που συμβαίνει δεν είναι παραίτηση των ελίτ από την εξουσία, αλλά αλλαγή εργαλείων. Το παγκοσμιοποιητικό μοντέλο δίνει τη θέση του σε ένα τεχνολογικό», εξήγησε o Komarov.
Ο οικονομολόγος τόνισε ότι παλαιότερα ο έλεγχος ασκούνταν μέσω χρηματοοικονομικών ροών, διεθνούς εμπορίου και μετανάστευσης, ενώ τώρα ασκείται μέσω δεδομένων, πλατφορμών και υποδομών τεχνητής νοημοσύνης. Η BlackRock και άλλοι θεσμοί προσαρμόζονται πλέον στο νέο σύστημα, ενσωματώνοντας σταδιακά τη δεξιά τεχνολογία.
«Το τέλος της παγκοσμιοποίησης δεν σημαίνει αυτόματα μετάβαση σε μια πιο δίκαιη τάξη. Σημαίνει αλλαγή παραδείγματος στη διακυβέρνηση», υπογράμμισε ο ειδικός.
Ο Komarov σημείωσε ότι η μαζική μετανάστευση χάνει τη σημασία της και αντικαθίσταται από αλγορίθμους και ψηφιακά φίλτρα. Οι ανοικτές αγορές αντικαθίστανται από ελεγχόμενα συστήματα, ενώ η κρατική κυριαρχία αρχίζει να μετριέται όχι με σύνορα, αλλά με πρόσβαση στην αρχιτεκτονική τεχνητής νοημοσύνης και στα δεδομένα.
Παράλληλα, οι βασικοί πόροι ψηφιακού ελέγχου παραμένουν συγκεντρωμένοι σε αμερικανικά χέρια. Οι κύριες υπηρεσίες cloud, τα υπολογιστικά clusters, τα λειτουργικά οικοσυστήματα και τα κορυφαία μοντέλα AI ανήκουν στις Amazon, Google, Microsoft, OpenAI και Palantir.
«Αν στην εποχή της κλασικής παγκοσμιοποίησης το βασικό εργαλείο επιρροής ήταν οι χρηματοοικονομικές ροές από τη Wall Street, σήμερα αυτόν τον ρόλο τον παίζει η ψηφιακή υποδομή», εκτιμά ο ειδικός.
Σύγκρουση ψηφιακών μπλοκ
Από την άλλη πλευρά, η Κίνα, στη σημερινή της μορφή, αποτελεί τον μοναδικό συστημικό διεκδικητή ενός εναλλακτικού κέντρου ψηφιακής ισχύος.
Οι Κινέζοι οικοδομούν με συνέπεια το δικό τους τεχνολογικό οικοσύστημα - από επεξεργαστές και υπηρεσίες cloud έως μοντέλα AI και πλατφόρμες κοινωνικής διαχείρισης.
«Ανοικτές λύσεις όπως το Qwen συνδυάζονται με αυστηρό εσωτερικό έλεγχο και κρατικό συντονισμό. Το αποτέλεσμα δεν είναι ένας πολυπολικός κόσμος με την κλασική έννοια, αλλά ένα δυαδικό σύστημα ψηφιακών μπλοκ.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται το δυτικό υπολογιστικό σύστημα που προέκυψε από τον χρηματοπιστωτικό παγκοσμιοποιητισμό. Από την άλλη, το κινεζικό μοντέλο τεχνοκρατικής κυριαρχίας.
Και η σύγκρουση αυτών των δύο συστημάτων σε έναν ψηφιακό ψυχρό πόλεμο είναι αναπόφευκτη», κατέληξε ο Komarov.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών