H αποσύνθεση του ΝΑΤΟ είναι το επόμενο ιστορικό ορόσημο - Σοβαρές οι επιδιώξεις Trump στη Γροιλανδία
Η απειλή του Donald Trump προς την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ δεν είναι μια ακόμη επικοινωνιακή υπερβολή.
Είναι ένα στρατηγικό τελεσίγραφο.
Η απαίτηση για τη Γροιλανδία –άμεση ή έμμεση– λειτουργεί ως σύμβολο μιας βαθύτερης ρήξης: της σταδιακής αποδέσμευσης των Ηνωμένων Πολιτειών από την ευρωπαϊκή ασφάλεια και της μετατροπής του ΝΑΤΟ από συμμαχία σε εργαλείο πίεσης.
Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Davos, ο Trump εμφανίστηκε ξανά στον ρόλο του αποσταθεροποιητικού παράγοντα.
Επιτέθηκε ρητορικά στο ΝΑΤΟ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στον Καναδά, στη Γροιλανδία, ακόμη και στις ανεμογεννήτριες.
Για πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες, η εικόνα ήταν αυτή ενός «ταύρου σε υαλοπωλείο».
Για ένα μεγάλο όμως κομμάτι της αμερικανικής κοινωνίας, ο Trump λέει απλώς αλήθειες που οι ελίτ αρνούνται να παραδεχτούν.
Η αμερικανική κοινή γνώμη και το τέλος των αυταπατών
Ο Trump διαθέτει ένα ευρύ κοινωνικό μπλοκ στήριξης: ηλικιωμένους, νέους, συντηρητικούς, αλλά και πολίτες που θεωρούν ότι οι ΗΠΑ πλήρωσαν δυσανάλογο τίμημα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Στην αμερικανική αντίληψη, οι Ευρωπαίοι υπήρξαν οι πραγματικοί αποικιοκράτες, οι υπαίτιοι δύο παγκόσμιων πολέμων που έσυραν ολόκληρο τον πλανήτη στην καταστροφή.
Και δύο φορές, οι ΗΠΑ κλήθηκαν να «σώσουν» την Ευρώπη.
Από αυτή τη σκοπιά, η αμερικανική απαίτηση για τη Γροιλανδία δεν μοιάζει παράλογη.
Στα μάτια πολλών Αμερικανών, πρόκειται για γεωστρατηγική αναγκαιότητα, όχι για ιμπεριαλισμό.
Το ΝΑΤΟ ως σύγχρονη «Γραμμή Μαζινό»
Η Ευρώπη, μετά το 1945, οικοδόμησε την ασφάλειά της πάνω σε μια δομική ψευδαίσθηση: ότι το ΝΑΤΟ είναι μια μόνιμη, αδιαμφισβήτητη εγγύηση.
Όπως ακριβώς η Γαλλία πίστευε ότι η Γραμμή Μαζινό θα την προστάτευε από τη ναζιστική Γερμανία, έτσι και η Ευρώπη πίστεψε ότι η αμερικανική ομπρέλα θα είναι αιώνια.
Το αποτέλεσμα;
Στρατιωτική αδράνεια, ελλιπείς επενδύσεις, κοινωνίες αποστρατικοποιημένες και πολιτικά απρόθυμες να αντιμετωπίσουν υπαρξιακές απειλές.
Το ΝΑΤΟ, υπό αμερικανική ηγεσία, αντικατέστησε τη στρατηγική σκέψη με τη συνήθεια.
Ένας αναξιόπιστος σύμμαχος από κατασκευής
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν υπήρξαν ποτέ αλτρουιστής σύμμαχος. Όπως έλεγε ο πρώτος Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, λόρδος Ismay, ο σκοπός της συμμαχίας ήταν: «Να κρατά τους Αμερικανούς μέσα, τους Σοβιετικούς έξω και τους Γερμανούς κάτω».
Όμως η ιστορία δείχνει ότι όταν τα αμερικανικά συμφέροντα εξυπηρετούνται αλλού, η Ουάσιγκτον αποχωρεί χωρίς τύψεις.
Από το Βιετνάμ μέχρι το Αφγανιστάν, οι σύμμαχοι εγκαταλείφθηκαν όταν το κόστος ξεπέρασε το όφελος.
Σήμερα, μόλις 16% των Ευρωπαίων θεωρούν τις ΗΠΑ σύμμαχο.
Ένα σημαντικό ποσοστό τις βλέπει πλέον ως αντίπαλο ή ανταγωνιστή.
Η Ουκρανία το σημείο καμπής
Ο πόλεμος στην Ουκρανία αποκάλυψε όλες τις ρωγμές του συστήματος.
Παρά τα πάνω από 360 δισ. δολάρια δυτικής βοήθειας, η Ουκρανία έχει χάσει πάνω από το 20% του εδάφους της, κρίσιμες υποδομές έχουν καταστραφεί και μια ολόκληρη γενιά έχει εξαντληθεί ή μεταναστεύσει.
Ο Trump είναι ξεκάθαρος:
• Η Ουκρανία δεν θα ανακτήσει τα χαμένα εδάφη
• Δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ
Για τον Trump οι ρωσικές ανησυχίες ασφαλείας ήταν νόμιμες, και η Κριμαία ζωτικής σημασίας για τη Ρωσία.
Δεν βλέπει τη Μόσχα ως υπαρξιακό εχθρό, αλλά ως πιθανό εταίρο σε έναν κόσμο φυσικών πόρων και σκληρών συμφωνιών.
Η Γροιλανδία ως «Κριμαία του Trump»
Η απαίτηση για τη Γροιλανδία δεν είναι τυχαία.
Πρόκειται για κόμβο Αρκτικής κυριαρχίας, ενεργειακό και ορυκτό θησαυρό και κρίσιμο στρατηγικό σημείο ελέγχου
Η ειρωνεία είναι ότι κανείς δεν μπορεί πραγματικά να αποτρέψει μια αμερικανική κίνηση εκεί.
Ούτε η Ευρώπη, ούτε η Ρωσία, ούτε η Κίνα.
Η «κατάληψη» μπορεί να γίνει όχι με τανκς, αλλά με θεσμικό και οικονομικό πλαίσιο.
Μπορεί να υπάρξει ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ;
Η απάντηση είναι: ναι, αλλά με τεράστιο κόστος και σε βάθος χρόνου.
Η Ευρώπη θα χρειαστεί επιπλέον 300.000 στρατιώτες και παραπάνω 260 δισ. δολάρια ετησίως
Χωρίς τις ΗΠΑ, η Ευρώπη θα χρειαστεί επιπλέον 300.000 στρατιώτες και παραπάνω 260 δισ. δολάρια ετησίως, αντικατάσταση κρίσιμων αμερικανικών δυνατοτήτων (δορυφόροι, ISR, διοίκηση, αεροπορική υπεροχή)
και επενδύσεις άνω του 1 τρισ. δολαρίων μακροπρόθεσμα
Και όλα αυτά σε κοινωνίες που δεν θέλουν να πολεμήσουν και νέους που δεν θέλουν να καταταγούν.
Η Ευρώπη μπροστά στο υπαρξιακό δίλημμα
Όπως είπε ο Βέλγος πρωθυπουργός: «Η Ευρώπη πρέπει να διαλέξει: ευτυχισμένος υποτελής ή δυστυχισμένος σκλάβος».
Ο Trump δεν θέλει απαραίτητα να διαλύσει το ΝΑΤΟ. Θέλει να κρατά την Ευρώπη σε κατάσταση ανασφάλειας, εξαρτημένης, υποταγμένης σε μια καθαρά συναλλακτική σχέση.
Η αρχή μιας νέας εποχής
Οι ΗΠΑ δεν θα εξαφανιστούν από την Ευρώπη, αλλά δεν θα την προστατεύουν δωρεάν.
Η προτεραιότητα είναι αλλού: Ινδο-Ειρηνικός, Κίνα, Αμερικανικές ήπειροι.
Το ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ δεν καταρρέει άμεσα. Παραμένει μια πυρηνικά εξοπλισμένη, βιομηχανικά ισχυρή συμμαχία. Αλλά χάνει τον άξονα συνοχής του.
Το ερώτημα δεν είναι αν το ΝΑΤΟ θα αλλάξει.
Το ερώτημα είναι αν η Ευρώπη θα προλάβει να ξυπνήσει πριν βρεθεί μόνη της.
Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 άλλαξε τον κόσμο.
H αποσύνθεση του ΝΑΤΟ είναι το επόμενο ιστορικό ορόσημο.
www.bankignews.gr
Είναι ένα στρατηγικό τελεσίγραφο.
Η απαίτηση για τη Γροιλανδία –άμεση ή έμμεση– λειτουργεί ως σύμβολο μιας βαθύτερης ρήξης: της σταδιακής αποδέσμευσης των Ηνωμένων Πολιτειών από την ευρωπαϊκή ασφάλεια και της μετατροπής του ΝΑΤΟ από συμμαχία σε εργαλείο πίεσης.
Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Davos, ο Trump εμφανίστηκε ξανά στον ρόλο του αποσταθεροποιητικού παράγοντα.
Επιτέθηκε ρητορικά στο ΝΑΤΟ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στον Καναδά, στη Γροιλανδία, ακόμη και στις ανεμογεννήτριες.
Για πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες, η εικόνα ήταν αυτή ενός «ταύρου σε υαλοπωλείο».
Για ένα μεγάλο όμως κομμάτι της αμερικανικής κοινωνίας, ο Trump λέει απλώς αλήθειες που οι ελίτ αρνούνται να παραδεχτούν.
Η αμερικανική κοινή γνώμη και το τέλος των αυταπατών
Ο Trump διαθέτει ένα ευρύ κοινωνικό μπλοκ στήριξης: ηλικιωμένους, νέους, συντηρητικούς, αλλά και πολίτες που θεωρούν ότι οι ΗΠΑ πλήρωσαν δυσανάλογο τίμημα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Στην αμερικανική αντίληψη, οι Ευρωπαίοι υπήρξαν οι πραγματικοί αποικιοκράτες, οι υπαίτιοι δύο παγκόσμιων πολέμων που έσυραν ολόκληρο τον πλανήτη στην καταστροφή.
Και δύο φορές, οι ΗΠΑ κλήθηκαν να «σώσουν» την Ευρώπη.
Από αυτή τη σκοπιά, η αμερικανική απαίτηση για τη Γροιλανδία δεν μοιάζει παράλογη.
Στα μάτια πολλών Αμερικανών, πρόκειται για γεωστρατηγική αναγκαιότητα, όχι για ιμπεριαλισμό.
Το ΝΑΤΟ ως σύγχρονη «Γραμμή Μαζινό»
Η Ευρώπη, μετά το 1945, οικοδόμησε την ασφάλειά της πάνω σε μια δομική ψευδαίσθηση: ότι το ΝΑΤΟ είναι μια μόνιμη, αδιαμφισβήτητη εγγύηση.
Όπως ακριβώς η Γαλλία πίστευε ότι η Γραμμή Μαζινό θα την προστάτευε από τη ναζιστική Γερμανία, έτσι και η Ευρώπη πίστεψε ότι η αμερικανική ομπρέλα θα είναι αιώνια.
Το αποτέλεσμα;
Στρατιωτική αδράνεια, ελλιπείς επενδύσεις, κοινωνίες αποστρατικοποιημένες και πολιτικά απρόθυμες να αντιμετωπίσουν υπαρξιακές απειλές.
Το ΝΑΤΟ, υπό αμερικανική ηγεσία, αντικατέστησε τη στρατηγική σκέψη με τη συνήθεια.
Ένας αναξιόπιστος σύμμαχος από κατασκευής
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν υπήρξαν ποτέ αλτρουιστής σύμμαχος. Όπως έλεγε ο πρώτος Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, λόρδος Ismay, ο σκοπός της συμμαχίας ήταν: «Να κρατά τους Αμερικανούς μέσα, τους Σοβιετικούς έξω και τους Γερμανούς κάτω».
Όμως η ιστορία δείχνει ότι όταν τα αμερικανικά συμφέροντα εξυπηρετούνται αλλού, η Ουάσιγκτον αποχωρεί χωρίς τύψεις.
Από το Βιετνάμ μέχρι το Αφγανιστάν, οι σύμμαχοι εγκαταλείφθηκαν όταν το κόστος ξεπέρασε το όφελος.
Σήμερα, μόλις 16% των Ευρωπαίων θεωρούν τις ΗΠΑ σύμμαχο.
Ένα σημαντικό ποσοστό τις βλέπει πλέον ως αντίπαλο ή ανταγωνιστή.
Η Ουκρανία το σημείο καμπής
Ο πόλεμος στην Ουκρανία αποκάλυψε όλες τις ρωγμές του συστήματος.
Παρά τα πάνω από 360 δισ. δολάρια δυτικής βοήθειας, η Ουκρανία έχει χάσει πάνω από το 20% του εδάφους της, κρίσιμες υποδομές έχουν καταστραφεί και μια ολόκληρη γενιά έχει εξαντληθεί ή μεταναστεύσει.
Ο Trump είναι ξεκάθαρος:
• Η Ουκρανία δεν θα ανακτήσει τα χαμένα εδάφη
• Δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ
Για τον Trump οι ρωσικές ανησυχίες ασφαλείας ήταν νόμιμες, και η Κριμαία ζωτικής σημασίας για τη Ρωσία.
Δεν βλέπει τη Μόσχα ως υπαρξιακό εχθρό, αλλά ως πιθανό εταίρο σε έναν κόσμο φυσικών πόρων και σκληρών συμφωνιών.
Η Γροιλανδία ως «Κριμαία του Trump»
Η απαίτηση για τη Γροιλανδία δεν είναι τυχαία.
Πρόκειται για κόμβο Αρκτικής κυριαρχίας, ενεργειακό και ορυκτό θησαυρό και κρίσιμο στρατηγικό σημείο ελέγχου
Η ειρωνεία είναι ότι κανείς δεν μπορεί πραγματικά να αποτρέψει μια αμερικανική κίνηση εκεί.
Ούτε η Ευρώπη, ούτε η Ρωσία, ούτε η Κίνα.
Η «κατάληψη» μπορεί να γίνει όχι με τανκς, αλλά με θεσμικό και οικονομικό πλαίσιο.
Μπορεί να υπάρξει ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ;
Η απάντηση είναι: ναι, αλλά με τεράστιο κόστος και σε βάθος χρόνου.
Η Ευρώπη θα χρειαστεί επιπλέον 300.000 στρατιώτες και παραπάνω 260 δισ. δολάρια ετησίως
Χωρίς τις ΗΠΑ, η Ευρώπη θα χρειαστεί επιπλέον 300.000 στρατιώτες και παραπάνω 260 δισ. δολάρια ετησίως, αντικατάσταση κρίσιμων αμερικανικών δυνατοτήτων (δορυφόροι, ISR, διοίκηση, αεροπορική υπεροχή)
και επενδύσεις άνω του 1 τρισ. δολαρίων μακροπρόθεσμα
Και όλα αυτά σε κοινωνίες που δεν θέλουν να πολεμήσουν και νέους που δεν θέλουν να καταταγούν.
Η Ευρώπη μπροστά στο υπαρξιακό δίλημμα
Όπως είπε ο Βέλγος πρωθυπουργός: «Η Ευρώπη πρέπει να διαλέξει: ευτυχισμένος υποτελής ή δυστυχισμένος σκλάβος».
Ο Trump δεν θέλει απαραίτητα να διαλύσει το ΝΑΤΟ. Θέλει να κρατά την Ευρώπη σε κατάσταση ανασφάλειας, εξαρτημένης, υποταγμένης σε μια καθαρά συναλλακτική σχέση.
Η αρχή μιας νέας εποχής
Οι ΗΠΑ δεν θα εξαφανιστούν από την Ευρώπη, αλλά δεν θα την προστατεύουν δωρεάν.
Η προτεραιότητα είναι αλλού: Ινδο-Ειρηνικός, Κίνα, Αμερικανικές ήπειροι.
Το ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ δεν καταρρέει άμεσα. Παραμένει μια πυρηνικά εξοπλισμένη, βιομηχανικά ισχυρή συμμαχία. Αλλά χάνει τον άξονα συνοχής του.
Το ερώτημα δεν είναι αν το ΝΑΤΟ θα αλλάξει.
Το ερώτημα είναι αν η Ευρώπη θα προλάβει να ξυπνήσει πριν βρεθεί μόνη της.
Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 άλλαξε τον κόσμο.
H αποσύνθεση του ΝΑΤΟ είναι το επόμενο ιστορικό ορόσημο.
www.bankignews.gr
Σχόλια αναγνωστών