Παρά το αστρονομικό νούμερο, οι ΗΠΑ και η Lockheed Martin συνεχίζουν να παρουσιάζουν το πρόγραμμα ως «βιώσιμο» με μία απάτη
Το πρόγραμμα του F-35 παρουσιάζεται εδώ και χρόνια ως η αιχμή του δόρατος της αμερικανικής –και νατοϊκής– αεροπορικής υπεροχής.
Ένα «μαχητικό πέμπτης γενιάς» που υποτίθεται ότι συνδυάζει stealth, αισθητήρες, δικτυοκεντρικό πόλεμο και πολλαπλούς ρόλους.
Πίσω όμως από τα φυλλάδια, τις δηλώσεις αξιωματούχων και την επιθετική διαφημιστική καμπάνια, κρύβεται μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα: ένα πρόγραμμα που έχει ξεφύγει πλήρως από κάθε έλεγχο κόστους, αξιοπιστίας και επιχειρησιακής λογικής.
Από την πρώτη ημέρα, το F-35 ήταν ένα πρόγραμμα βουτηγμένο σε υπερβάσεις δαπανών, καθυστερήσεις και τεχνικά αδιέξοδα.
Σήμερα, το συνολικό του κόστος –λαμβάνοντας υπόψη την αγορά, τη συντήρηση και τη λειτουργία του σε βάθος δεκαετιών– ξεπερνά τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή περίπου 400% περισσότερο (σε σταθερές τιμές) από την αρχική εκτίμηση του Government Accountability Office το 2007, εξηγεί σε ανάλυσή του το Responsible Statecraft.
Και όμως, παρά αυτό το αστρονομικό νούμερο, οι ΗΠΑ και η Lockheed Martin συνεχίζουν να παρουσιάζουν το πρόγραμμα ως «βιώσιμο», «απαραίτητο» και «επιτυχημένο».
Πώς; Με ένα απλό τέχνασμα: αποκρύπτοντας ή μεταθέτοντας το πραγματικό κόστος στο μέλλον.
Η μεγάλη απάτη
Ένα από τα πιο αποκαλυπτικά στοιχεία για την πραγματική κατάσταση του F-35 είναι οι δείκτες επιχειρησιακής διαθεσιμότητας.
Τα ποσοστά Full Mission Capable (FMC) –δηλαδή τα αεροσκάφη που μπορούν να εκτελέσουν πλήρως πολεμικές αποστολές– είναι απλώς καταστροφικά:
• F-35A: 36,4%
• F-35B: 14,9%
• F-35C: 19,2%
Ακόμη πιο ανησυχητικό: για τις εκδόσεις B και C, μόνο τα απολύτως νεότερα αεροσκάφη εμφανίζουν ποσοστά FMC πάνω από 10%.
Πρόκειται για νούμερα που σε οποιαδήποτε άλλη εποχή θα οδηγούσαν σε πάγωμα ή ακύρωση προγράμματος.
Αντί γι’ αυτό, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις και η Lockheed Martin αποφεύγουν συστηματικά να μιλούν για FMC και προβάλλουν έναν πολύ πιο «βολικό» δείκτη: το Mission Capable (MC), που κυμαίνεται γύρω στο 50%.
Το πρόβλημα; Ένα αεροσκάφος θεωρείται «mission capable» ακόμη κι αν μπορεί να εκτελέσει μόνο μη πολεμικές αποστολές: εκπαίδευση, μεταφορά, πτήσεις επίδειξης ή δημόσιες σχέσεις.
Με απλά λόγια, μπορεί να πετάει – αλλά όχι να πολεμά.
Αυτό δεν είναι απλώς παραπλανητικό. Είναι συνειδητή εξαπάτηση.
«Κακομαθαίνοντας» το F-35 για να κρυφτεί το κόστος
Όλο και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις και ο κύριος ανάδοχος, η Lockheed Martin, χειρίζονται το F-35 με εξαιρετικά ήπιους ρυθμούς ώστε να μειώνουν τεχνητά τη φθορά, να συγκρατούν το κόστος στο παρόν και να μεταθέτουν τις μεγάλες δαπάνες στο μέλλον.
Αυτό το «κανάκεμα» ή αλλιώς babying του αεροσκάφους έχει τριπλό αποτέλεσμα:
1. Κρατά χαμηλότερα τα σημερινά έξοδα συντήρησης.
2. Κάνει το πρόγραμμα να φαίνεται πιο αποδοτικό απ’ ό,τι είναι.
3. Διευκολύνει την πώληση περισσότερων F-35 σε συμμάχους και την αποτροπή ακύρωσης του προγράμματος.
Γιατί οι έξοδοι (sorties) είναι το πραγματικό κλειδί
Η φθορά ενός μαχητικού δεν εξαρτάται μόνο από τις ώρες πτήσης, αλλά κυρίως από τον αριθμό των εξόδων (sorties).
Κάθε απογείωση και προσγείωση προκαλεί θερμικούς και μηχανικούς κύκλους στον κινητήρα – τον βασικό παράγοντα φθοράς.
Έτσι: 100 πτήσεις των 2 ωρών προκαλούν λιγότερη φθορά από 200 πτήσεις της 1 ώρας.
Το F-35 πετάει λιγότερες εξόδους και λιγότερες ώρες από ό,τι είχε αρχικά σχεδιαστεί.
Ενώ μαχητικά όπως τα F-16 πετούσαν 250–350 ώρες ετησίως στο απόγειό τους, τα F-35 περιορίζονται κατά μέσο όρο στις 195 ώρες.
Σύμφωνα με το Congressional Budget Office (Ιούνιος 2025), τα F-35 πετούν λιγότερες ώρες από άλλα μαχητικά ίδιας ηλικίας, έχουν χαμηλότερη διαθεσιμότητα, υστερούν ακόμη και έναντι γερασμένων F-16 και F-15.
Λιγότερες ώρες = λιγότερο κόστος σήμερα, περισσότερα προβλήματα αύριο
Η μείωση ωρών και εξόδων έχει έναν ξεκάθαρο στόχο: να καθυστερήσει την ανάγκη για πανάκριβες επισκευές κινητήρων και εργασίες επιπέδου εργοστασίου.
Όταν ένα αεροσκάφος πετά λιγότερο, ο κινητήρας του «αντέχει» περισσότερο στα χαρτιά.
Όμως αυτό το κόστος δεν εξαφανίζεται. Απλώς μεταφέρεται στο μέλλον.
Την ίδια στιγμή, οι πιλότοι χάνουν πολύτιμο χρόνο εκπαίδευσης στον αέρα. Οι προσομοιωτές βοηθούν, αλλά δεν αντικαθιστούν ποτέ την πραγματική πτήση.
Το αποτέλεσμα είναι πιλότοι λιγότερο έμπειροι σε ένα αεροσκάφος που υποτίθεται ότι προορίζεται για σύγκρουση με ισοδύναμους αντιπάλους.
Περιορισμοί που δεν λέγονται δημόσια
Λόγω «επιχειρησιακής ασφάλειας», δεν δημοσιοποιείται πώς ακριβώς πετά το F-35 στις καθημερινές αποστολές.
Ωστόσο, είναι πλέον γνωστό ότι τα F-35B και F-35C έχουν αυστηρούς περιορισμούς υπερηχητικής πτήσης, η stealth επικάλυψη υφίσταται σοβαρές φθορές, ενδέχεται να επηρεάζεται ακόμη και η δομική ακεραιότητα.
Με απλά λόγια, το αεροσκάφος δεν χρησιμοποιείται στα όρια για τα οποία υποτίθεται ότι σχεδιάστηκε.
Το έγκλημα που πληρώνουν οι φορολογούμενοι
Το F-35 κατασκευάστηκε και παραδόθηκε πριν ολοκληρωθεί ο τελικός σχεδιασμός του – ένα πείραμα χωρίς προηγούμενο.
Το αποτέλεσμα; Χιλιάδες αεροσκάφη χρειάζονται αναβαθμίσεις, ανακατασκευές και πολυετή παραμονή εκτός υπηρεσίας.
Όσο βρίσκονται στο υπόστεγο, δεν πετούν – άρα ούτε φθείρονται.
Άλλη μία τεχνητή μείωση κόστους στο παρόν, με εκρηκτικό λογαριασμό στο μέλλον.
Το ίδιο το CBO επιβεβαιώνει το πρόβλημα
Το 2024, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου Congressional Budget Office αύξησε την εκτίμηση κόστους υποστήριξης του F-35 από 1,1 τρισ. σε 1,58 τρισ. δολάρια, ενώ ταυτόχρονα παραδέχθηκε ότι το αεροσκάφος θα πετάει 21% λιγότερες ώρες λόγω προβλημάτων αξιοπιστίας.
Αυτό ακριβώς επιβεβαιώνει το μοτίβο απόκρυψης κόστους.
Ένα μαχητικό ακατάλληλο για πόλεμο υψηλής έντασης
Οι Κίνα και Ρωσία δεν είναι Βενεζουέλα ή Ιράν.
Σε μια σύγκρουση με ισοδύναμο αντίπαλο ο ρυθμός επιχειρήσεων θα είναι υψηλός, ο χρόνος δεν θα ελέγχεται από τις ΗΠΑ τα αεροσκάφη θα πρέπει να πετούν πολύ και σκληρά.
Το F-35 δεν αντέχει τέτοιες συνθήκες.
Βιομηχανική απάτη
Με το να «κακομαθαίνουν» το F-35, οι ΗΠΑ αποκρύπτουν τις πραγματικές του αδυναμίες, συντηρούν πολιτική και οικονομική στήριξη απορροφούν τεράστιους πόρους από πιο αξιόπιστες λύσεις.
Ήρθε η ώρα να σταματήσει η λογική του «βυθισμένου κόστους» τονίζει το Responsible Statecraft.
Το F-35 δεν είναι απλώς ακριβό.
Είναι ένα στρατηγικό βάρος που παρουσιάζεται ως πλεονέκτημα.
Και αυτό το τίμημα, αργά ή γρήγορα, θα το πληρώσουν όχι μόνο οι φορολογούμενοι σε κάθε χώρα όπως και η Ελλάδα, αλλά και η ίδια η ασφάλεια όσων το εμπιστεύονται.
Η Ελλάδα και το F-35: Στρατηγική αναβάθμιση ή οικονομική παγίδα;
Η συζήτηση για την προμήθεια του F-35 από την Ελλάδα παρουσιάζεται σχεδόν μονοδιάστατα στον δημόσιο λόγο: ως ένα αναπόφευκτο βήμα «τεχνολογικής αναβάθμισης» και ως εγγύηση αποτροπής έναντι της Τουρκίας. Όμως αυτή η αφήγηση παραλείπει συστηματικά το πιο κρίσιμο ερώτημα: μπορεί η Ελλάδα να αντέξει –σε βάθος δεκαετιών– το πραγματικό κόστος του F-35;
Διότι το πρόβλημα δεν είναι η τιμή αγοράς.
Είναι το κόστος κύκλου ζωής, αυτό ακριβώς που οι Ηνωμένες Πολιτείες δυσκολεύονται ή αποφεύγουν να αποκαλύψουν πλήρως ακόμη και στους ίδιους τους συμμάχους τους.
Από το «κόστος μονάδας» στο κόστος εξάρτησης
Στην ελληνική δημόσια συζήτηση γίνεται συχνά λόγος για ένα «ανταγωνιστικό» κόστος ανά αεροσκάφος.
Όμως αυτή η τιμή αφορά μόνο το λεγόμενο flyaway cost και δεν περιλαμβάνει υποστήριξη, ανταλλακτικά, λογισμικό, αναβαθμίσεις, κινητήρες, εκπαίδευση, υποδομές, κόστος ανά ώρα πτήσης, και –το σημαντικότερο– εξάρτηση από αμερικανικά συστήματα υποστήριξης.
Το F-35 δεν είναι ένα συμβατικό μαχητικό.
Είναι μια κλειστή ψηφιακή πλατφόρμα, όπου η συντήρηση, η ανάλυση δεδομένων, οι ενημερώσεις λογισμικού, ακόμη και η πλήρης επιχειρησιακή διαθεσιμότητα εξαρτώνται από αμερικανικά δίκτυα και εγκρίσεις.
Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε διαρκές, μη ελεγχόμενο κόστος και περιορισμένη αυτονομία στη χρήση του οπλικού συστήματος.
Λιγότερες ώρες πτήσης, λιγότερη αποτροπή
Όπως δείχνουν τα στοιχεία από τις ίδιες τις ΗΠΑ, το F-35 πετά σημαντικά λιγότερες ώρες από παλαιότερα μαχητικά, λόγω κόστους και αξιοπιστίας.
Αυτό έχει άμεση σημασία για την Πολεμική Αεροπορία.
Η ελληνική αποτροπή βασίζεται στην υψηλή διαθεσιμότητα, στον μεγάλο αριθμό εξόδων και στην εξαιρετική εκπαίδευση των πιλότων.
Ένα αεροσκάφος που πετά λιγότερο, κοστίζει πολύ περισσότερο ανά ώρα και απαιτεί «ήπια» χρήση για να μη φθαρεί, δεν ταιριάζει εύκολα στο ελληνικό επιχειρησιακό δόγμα, ειδικά σε ένα περιβάλλον όπως το Αιγαίο, όπου η ένταση είναι καθημερινή και όχι περιστασιακή.
Υπενθυμίζεται πως η Ελλάδα προχωρά στην προμήθεια μαχητικών αεροσκαφών 5ης γενιάς F-35 Lightning II, με την παράδοση των πρώτων αεροσκαφών να αναμένεται γύρω στο 2028-2030, μετά την επίσημη συμφωνία για αρχικά 20 και προαιρέσεις για άλλα 20.
www.bankingnews.gr
Ένα «μαχητικό πέμπτης γενιάς» που υποτίθεται ότι συνδυάζει stealth, αισθητήρες, δικτυοκεντρικό πόλεμο και πολλαπλούς ρόλους.
Πίσω όμως από τα φυλλάδια, τις δηλώσεις αξιωματούχων και την επιθετική διαφημιστική καμπάνια, κρύβεται μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα: ένα πρόγραμμα που έχει ξεφύγει πλήρως από κάθε έλεγχο κόστους, αξιοπιστίας και επιχειρησιακής λογικής.
Από την πρώτη ημέρα, το F-35 ήταν ένα πρόγραμμα βουτηγμένο σε υπερβάσεις δαπανών, καθυστερήσεις και τεχνικά αδιέξοδα.
Σήμερα, το συνολικό του κόστος –λαμβάνοντας υπόψη την αγορά, τη συντήρηση και τη λειτουργία του σε βάθος δεκαετιών– ξεπερνά τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή περίπου 400% περισσότερο (σε σταθερές τιμές) από την αρχική εκτίμηση του Government Accountability Office το 2007, εξηγεί σε ανάλυσή του το Responsible Statecraft.
Και όμως, παρά αυτό το αστρονομικό νούμερο, οι ΗΠΑ και η Lockheed Martin συνεχίζουν να παρουσιάζουν το πρόγραμμα ως «βιώσιμο», «απαραίτητο» και «επιτυχημένο».
Πώς; Με ένα απλό τέχνασμα: αποκρύπτοντας ή μεταθέτοντας το πραγματικό κόστος στο μέλλον.
Η μεγάλη απάτη
Ένα από τα πιο αποκαλυπτικά στοιχεία για την πραγματική κατάσταση του F-35 είναι οι δείκτες επιχειρησιακής διαθεσιμότητας.
Τα ποσοστά Full Mission Capable (FMC) –δηλαδή τα αεροσκάφη που μπορούν να εκτελέσουν πλήρως πολεμικές αποστολές– είναι απλώς καταστροφικά:
• F-35A: 36,4%
• F-35B: 14,9%
• F-35C: 19,2%
Ακόμη πιο ανησυχητικό: για τις εκδόσεις B και C, μόνο τα απολύτως νεότερα αεροσκάφη εμφανίζουν ποσοστά FMC πάνω από 10%.
Πρόκειται για νούμερα που σε οποιαδήποτε άλλη εποχή θα οδηγούσαν σε πάγωμα ή ακύρωση προγράμματος.
Αντί γι’ αυτό, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις και η Lockheed Martin αποφεύγουν συστηματικά να μιλούν για FMC και προβάλλουν έναν πολύ πιο «βολικό» δείκτη: το Mission Capable (MC), που κυμαίνεται γύρω στο 50%.
Το πρόβλημα; Ένα αεροσκάφος θεωρείται «mission capable» ακόμη κι αν μπορεί να εκτελέσει μόνο μη πολεμικές αποστολές: εκπαίδευση, μεταφορά, πτήσεις επίδειξης ή δημόσιες σχέσεις.
Με απλά λόγια, μπορεί να πετάει – αλλά όχι να πολεμά.
Αυτό δεν είναι απλώς παραπλανητικό. Είναι συνειδητή εξαπάτηση.
«Κακομαθαίνοντας» το F-35 για να κρυφτεί το κόστος
Όλο και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις και ο κύριος ανάδοχος, η Lockheed Martin, χειρίζονται το F-35 με εξαιρετικά ήπιους ρυθμούς ώστε να μειώνουν τεχνητά τη φθορά, να συγκρατούν το κόστος στο παρόν και να μεταθέτουν τις μεγάλες δαπάνες στο μέλλον.
Αυτό το «κανάκεμα» ή αλλιώς babying του αεροσκάφους έχει τριπλό αποτέλεσμα:
1. Κρατά χαμηλότερα τα σημερινά έξοδα συντήρησης.
2. Κάνει το πρόγραμμα να φαίνεται πιο αποδοτικό απ’ ό,τι είναι.
3. Διευκολύνει την πώληση περισσότερων F-35 σε συμμάχους και την αποτροπή ακύρωσης του προγράμματος.
Γιατί οι έξοδοι (sorties) είναι το πραγματικό κλειδί
Η φθορά ενός μαχητικού δεν εξαρτάται μόνο από τις ώρες πτήσης, αλλά κυρίως από τον αριθμό των εξόδων (sorties).
Κάθε απογείωση και προσγείωση προκαλεί θερμικούς και μηχανικούς κύκλους στον κινητήρα – τον βασικό παράγοντα φθοράς.
Έτσι: 100 πτήσεις των 2 ωρών προκαλούν λιγότερη φθορά από 200 πτήσεις της 1 ώρας.
Το F-35 πετάει λιγότερες εξόδους και λιγότερες ώρες από ό,τι είχε αρχικά σχεδιαστεί.
Ενώ μαχητικά όπως τα F-16 πετούσαν 250–350 ώρες ετησίως στο απόγειό τους, τα F-35 περιορίζονται κατά μέσο όρο στις 195 ώρες.
Σύμφωνα με το Congressional Budget Office (Ιούνιος 2025), τα F-35 πετούν λιγότερες ώρες από άλλα μαχητικά ίδιας ηλικίας, έχουν χαμηλότερη διαθεσιμότητα, υστερούν ακόμη και έναντι γερασμένων F-16 και F-15.
Λιγότερες ώρες = λιγότερο κόστος σήμερα, περισσότερα προβλήματα αύριο
Η μείωση ωρών και εξόδων έχει έναν ξεκάθαρο στόχο: να καθυστερήσει την ανάγκη για πανάκριβες επισκευές κινητήρων και εργασίες επιπέδου εργοστασίου.
Όταν ένα αεροσκάφος πετά λιγότερο, ο κινητήρας του «αντέχει» περισσότερο στα χαρτιά.
Όμως αυτό το κόστος δεν εξαφανίζεται. Απλώς μεταφέρεται στο μέλλον.
Την ίδια στιγμή, οι πιλότοι χάνουν πολύτιμο χρόνο εκπαίδευσης στον αέρα. Οι προσομοιωτές βοηθούν, αλλά δεν αντικαθιστούν ποτέ την πραγματική πτήση.
Το αποτέλεσμα είναι πιλότοι λιγότερο έμπειροι σε ένα αεροσκάφος που υποτίθεται ότι προορίζεται για σύγκρουση με ισοδύναμους αντιπάλους.
Περιορισμοί που δεν λέγονται δημόσια
Λόγω «επιχειρησιακής ασφάλειας», δεν δημοσιοποιείται πώς ακριβώς πετά το F-35 στις καθημερινές αποστολές.
Ωστόσο, είναι πλέον γνωστό ότι τα F-35B και F-35C έχουν αυστηρούς περιορισμούς υπερηχητικής πτήσης, η stealth επικάλυψη υφίσταται σοβαρές φθορές, ενδέχεται να επηρεάζεται ακόμη και η δομική ακεραιότητα.
Με απλά λόγια, το αεροσκάφος δεν χρησιμοποιείται στα όρια για τα οποία υποτίθεται ότι σχεδιάστηκε.
Το έγκλημα που πληρώνουν οι φορολογούμενοι
Το F-35 κατασκευάστηκε και παραδόθηκε πριν ολοκληρωθεί ο τελικός σχεδιασμός του – ένα πείραμα χωρίς προηγούμενο.
Το αποτέλεσμα; Χιλιάδες αεροσκάφη χρειάζονται αναβαθμίσεις, ανακατασκευές και πολυετή παραμονή εκτός υπηρεσίας.
Όσο βρίσκονται στο υπόστεγο, δεν πετούν – άρα ούτε φθείρονται.
Άλλη μία τεχνητή μείωση κόστους στο παρόν, με εκρηκτικό λογαριασμό στο μέλλον.
Το ίδιο το CBO επιβεβαιώνει το πρόβλημα
Το 2024, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου Congressional Budget Office αύξησε την εκτίμηση κόστους υποστήριξης του F-35 από 1,1 τρισ. σε 1,58 τρισ. δολάρια, ενώ ταυτόχρονα παραδέχθηκε ότι το αεροσκάφος θα πετάει 21% λιγότερες ώρες λόγω προβλημάτων αξιοπιστίας.
Αυτό ακριβώς επιβεβαιώνει το μοτίβο απόκρυψης κόστους.
Ένα μαχητικό ακατάλληλο για πόλεμο υψηλής έντασης
Οι Κίνα και Ρωσία δεν είναι Βενεζουέλα ή Ιράν.
Σε μια σύγκρουση με ισοδύναμο αντίπαλο ο ρυθμός επιχειρήσεων θα είναι υψηλός, ο χρόνος δεν θα ελέγχεται από τις ΗΠΑ τα αεροσκάφη θα πρέπει να πετούν πολύ και σκληρά.
Το F-35 δεν αντέχει τέτοιες συνθήκες.
Βιομηχανική απάτη
Με το να «κακομαθαίνουν» το F-35, οι ΗΠΑ αποκρύπτουν τις πραγματικές του αδυναμίες, συντηρούν πολιτική και οικονομική στήριξη απορροφούν τεράστιους πόρους από πιο αξιόπιστες λύσεις.
Ήρθε η ώρα να σταματήσει η λογική του «βυθισμένου κόστους» τονίζει το Responsible Statecraft.
Το F-35 δεν είναι απλώς ακριβό.
Είναι ένα στρατηγικό βάρος που παρουσιάζεται ως πλεονέκτημα.
Και αυτό το τίμημα, αργά ή γρήγορα, θα το πληρώσουν όχι μόνο οι φορολογούμενοι σε κάθε χώρα όπως και η Ελλάδα, αλλά και η ίδια η ασφάλεια όσων το εμπιστεύονται.
Η Ελλάδα και το F-35: Στρατηγική αναβάθμιση ή οικονομική παγίδα;
Η συζήτηση για την προμήθεια του F-35 από την Ελλάδα παρουσιάζεται σχεδόν μονοδιάστατα στον δημόσιο λόγο: ως ένα αναπόφευκτο βήμα «τεχνολογικής αναβάθμισης» και ως εγγύηση αποτροπής έναντι της Τουρκίας. Όμως αυτή η αφήγηση παραλείπει συστηματικά το πιο κρίσιμο ερώτημα: μπορεί η Ελλάδα να αντέξει –σε βάθος δεκαετιών– το πραγματικό κόστος του F-35;
Διότι το πρόβλημα δεν είναι η τιμή αγοράς.
Είναι το κόστος κύκλου ζωής, αυτό ακριβώς που οι Ηνωμένες Πολιτείες δυσκολεύονται ή αποφεύγουν να αποκαλύψουν πλήρως ακόμη και στους ίδιους τους συμμάχους τους.
Από το «κόστος μονάδας» στο κόστος εξάρτησης
Στην ελληνική δημόσια συζήτηση γίνεται συχνά λόγος για ένα «ανταγωνιστικό» κόστος ανά αεροσκάφος.
Όμως αυτή η τιμή αφορά μόνο το λεγόμενο flyaway cost και δεν περιλαμβάνει υποστήριξη, ανταλλακτικά, λογισμικό, αναβαθμίσεις, κινητήρες, εκπαίδευση, υποδομές, κόστος ανά ώρα πτήσης, και –το σημαντικότερο– εξάρτηση από αμερικανικά συστήματα υποστήριξης.
Το F-35 δεν είναι ένα συμβατικό μαχητικό.
Είναι μια κλειστή ψηφιακή πλατφόρμα, όπου η συντήρηση, η ανάλυση δεδομένων, οι ενημερώσεις λογισμικού, ακόμη και η πλήρης επιχειρησιακή διαθεσιμότητα εξαρτώνται από αμερικανικά δίκτυα και εγκρίσεις.
Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε διαρκές, μη ελεγχόμενο κόστος και περιορισμένη αυτονομία στη χρήση του οπλικού συστήματος.
Λιγότερες ώρες πτήσης, λιγότερη αποτροπή
Όπως δείχνουν τα στοιχεία από τις ίδιες τις ΗΠΑ, το F-35 πετά σημαντικά λιγότερες ώρες από παλαιότερα μαχητικά, λόγω κόστους και αξιοπιστίας.
Αυτό έχει άμεση σημασία για την Πολεμική Αεροπορία.
Η ελληνική αποτροπή βασίζεται στην υψηλή διαθεσιμότητα, στον μεγάλο αριθμό εξόδων και στην εξαιρετική εκπαίδευση των πιλότων.
Ένα αεροσκάφος που πετά λιγότερο, κοστίζει πολύ περισσότερο ανά ώρα και απαιτεί «ήπια» χρήση για να μη φθαρεί, δεν ταιριάζει εύκολα στο ελληνικό επιχειρησιακό δόγμα, ειδικά σε ένα περιβάλλον όπως το Αιγαίο, όπου η ένταση είναι καθημερινή και όχι περιστασιακή.
Υπενθυμίζεται πως η Ελλάδα προχωρά στην προμήθεια μαχητικών αεροσκαφών 5ης γενιάς F-35 Lightning II, με την παράδοση των πρώτων αεροσκαφών να αναμένεται γύρω στο 2028-2030, μετά την επίσημη συμφωνία για αρχικά 20 και προαιρέσεις για άλλα 20.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών