Επιστήμονες ανακάλυψαν σε σπηλιά της Ινδονησίας ένα αποτύπωμα ανθρώπινου χεριού ηλικίας τουλάχιστον 67.800 ετών, το οποίο ενδέχεται να αποτελεί το αρχαιότερο δείγμα βραχογραφίας παγκοσμίως. Το εύρημα ανατρέπει τις καθιερωμένες αντιλήψεις για την απαρχή της τέχνης και συνδέεται με επικίνδυνες μεταναστεύσεις αρχαίων πληθυσμών στη Νοτιοανατολική Ασία
Επιστήμονες ανακάλυψαν ένα αποτύπωμα ανθρώπινου χεριού σε τοίχο σπηλαίου στην Ινδονησία, το οποίο εκτιμάται ότι είναι ηλικίας τουλάχιστον 67.800 ετών.
Η ανακάλυψη αυτή ενδέχεται να αποτελεί το αρχαιότερο δείγμα βραχογραφικής τέχνης που γνωρίζει η επιστήμη και αλλάζει ριζικά την κατανόησή μας για τις πολιτισμικές πρακτικές των πρώιμων ανθρώπων.
Η μελέτη συνδέει το συγκεκριμένο σχέδιο με μεγάλης κλίμακας μεταναστεύσεις αρχαίων πληθυσμών στη Νοτιοανατολική Ασία.
Το αρχαιότερο ίχνος τέχνης
Ένα ξεθωριασμένο αποτύπωμα παλάμης εντοπίστηκε στο σπήλαιο Metanduno στο νησί Muna, το οποίο ανήκει στο αρχιπέλαγος Sulawesi. Η εικόνα δημιουργήθηκε με κόκκινη ώχρα, χρησιμοποιώντας τεχνική στένσιλ: η παλάμη τοποθετήθηκε στον βράχο και η χρωστική ψεκάστηκε γύρω της.
Παρόμοιες εικόνες έχουν βρεθεί και σε άλλα σπήλαια της περιοχής, όπως συμβαίνει και με άλλες μοναδικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις - για παράδειγμα, ο τάφος ενός φαραώ στην Αίγυπτο - που μπορούν να ανατρέψουν καθιερωμένες χρονολογήσεις.
«Είναι φτιαγμένα με ώχρα. Ακούμπησαν το χέρι τους και στη συνέχεια ψέκασαν τη χρωστική. Δεν μπορούμε να πούμε ποια τεχνική χρησιμοποίησαν. Θα μπορούσαν να είχαν τη χρωστική στο στόμα και να την ψεκάσουν ή να χρησιμοποίησαν κάποιο εργαλείο», δήλωσε ο αρχαιολόγος και γεωχημικός του Griffith University Maxime Aubert.
Γιατί είναι τόσο σημαντικό;
Οι επιστήμονες μελέτησαν 44 σπηλαιολογικές τοποθεσίες στο νοτιοανατολικό Sulawesi και χρονολόγησαν με ακρίβεια 11 εικόνες, ανάμεσά τους επτά αποτυπώματα χεριών.
Η ελάχιστη ηλικία προσδιορίστηκε με βάση τις ορυκτές κρούστες που σχηματίστηκαν πάνω από τα σχέδια - μια μέθοδο που επιτρέπει να καθοριστεί πόσο αρχαία ή πρόσφατη είναι μια απεικόνιση.
«Αυτό που βλέπουμε στην Ινδονησία πιθανότατα δεν είναι μια σειρά μεμονωμένων εκπλήξεων, αλλά η σταδιακή αποκάλυψη μιας πολύ βαθύτερης και αρχαιότερης πολιτισμικής παράδοσης, η οποία μέχρι πρόσφατα μας ήταν αόρατη», δήλωσε ο Ober.
Ποιοι άφησαν αυτά τα ίχνη;
Οι περισσότεροι ερευνητές πιστεύουν ότι οι δημιουργοί των σχεδίων ήταν Homo sapiens και ζούσαν στην περιοχή κατά την Εποχή των Παγετώνων, όταν η στάθμη της θάλασσας ήταν χαμηλότερη και τα νησιά βρίσκονταν πιο κοντά μεταξύ τους.
Ωστόσο, ορισμένοι επιστήμονες προτρέπουν σε προσεκτικότερες ερμηνείες, παραπέμποντας στις συνεχιζόμενες συζητήσεις για την τύχη άλλων αρχαίων ανθρώπινων ειδών, όπως οι Neanderthals.
«Πριν γράψουμε μεγάλες αφηγήσεις για την πολυπλοκότητα και την επιτυχία του Homo sapiens, θα έπρεπε να εξετάσουμε και άλλες, ενδεχομένως πιο ενδιαφέρουσες, εξηγήσεις για αυτό το εντυπωσιακό φαινόμενο», δήλωσε ο καθηγητής Paul Pettitt.
Μεταναστεύσεις και επικίνδυνες διαδρομές
Η ηλικία της βραχογραφίας προσφέρει νέα στοιχεία για τον εποικισμό της χαμένης ηπείρου Sahul, η οποία κάποτε περιλάμβανε την Αυστραλία και τη Νέα Γουινέα.
Αν άνθρωποι βρίσκονταν ήδη στο Sulawesi πριν από σχεδόν 70.000 χρόνια, αυτό ενισχύει την υπόθεση μιας πρώιμης «βόρειας διαδρομής» μετανάστευσης, η οποία περιλάμβανε θαλάσσια ταξίδια που απαιτούσαν σχεδιασμό και συλλογικές δεξιότητες.
«Ο αριθμός και η ηλικία της βραχογραφικής τέχνης που βρέθηκε εδώ δείχνουν ότι δεν επρόκειτο για μια περιφερειακή περιοχή, αλλά για έναν κεντρικό πολιτισμικό κόμβο, όπου οι αρχαίοι άνθρωποι ζούσαν, ταξίδευαν και εξέφραζαν ιδέες μέσω της τέχνης για δεκάδες χιλιάδες χρόνια», σημείωσε ο Maxim Ober.
www.bankingnews.gr
Η ανακάλυψη αυτή ενδέχεται να αποτελεί το αρχαιότερο δείγμα βραχογραφικής τέχνης που γνωρίζει η επιστήμη και αλλάζει ριζικά την κατανόησή μας για τις πολιτισμικές πρακτικές των πρώιμων ανθρώπων.
Η μελέτη συνδέει το συγκεκριμένο σχέδιο με μεγάλης κλίμακας μεταναστεύσεις αρχαίων πληθυσμών στη Νοτιοανατολική Ασία.
Το αρχαιότερο ίχνος τέχνης
Ένα ξεθωριασμένο αποτύπωμα παλάμης εντοπίστηκε στο σπήλαιο Metanduno στο νησί Muna, το οποίο ανήκει στο αρχιπέλαγος Sulawesi. Η εικόνα δημιουργήθηκε με κόκκινη ώχρα, χρησιμοποιώντας τεχνική στένσιλ: η παλάμη τοποθετήθηκε στον βράχο και η χρωστική ψεκάστηκε γύρω της.
Παρόμοιες εικόνες έχουν βρεθεί και σε άλλα σπήλαια της περιοχής, όπως συμβαίνει και με άλλες μοναδικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις - για παράδειγμα, ο τάφος ενός φαραώ στην Αίγυπτο - που μπορούν να ανατρέψουν καθιερωμένες χρονολογήσεις.
«Είναι φτιαγμένα με ώχρα. Ακούμπησαν το χέρι τους και στη συνέχεια ψέκασαν τη χρωστική. Δεν μπορούμε να πούμε ποια τεχνική χρησιμοποίησαν. Θα μπορούσαν να είχαν τη χρωστική στο στόμα και να την ψεκάσουν ή να χρησιμοποίησαν κάποιο εργαλείο», δήλωσε ο αρχαιολόγος και γεωχημικός του Griffith University Maxime Aubert.
Γιατί είναι τόσο σημαντικό;
Οι επιστήμονες μελέτησαν 44 σπηλαιολογικές τοποθεσίες στο νοτιοανατολικό Sulawesi και χρονολόγησαν με ακρίβεια 11 εικόνες, ανάμεσά τους επτά αποτυπώματα χεριών.
Η ελάχιστη ηλικία προσδιορίστηκε με βάση τις ορυκτές κρούστες που σχηματίστηκαν πάνω από τα σχέδια - μια μέθοδο που επιτρέπει να καθοριστεί πόσο αρχαία ή πρόσφατη είναι μια απεικόνιση.
«Αυτό που βλέπουμε στην Ινδονησία πιθανότατα δεν είναι μια σειρά μεμονωμένων εκπλήξεων, αλλά η σταδιακή αποκάλυψη μιας πολύ βαθύτερης και αρχαιότερης πολιτισμικής παράδοσης, η οποία μέχρι πρόσφατα μας ήταν αόρατη», δήλωσε ο Ober.
Ποιοι άφησαν αυτά τα ίχνη;
Οι περισσότεροι ερευνητές πιστεύουν ότι οι δημιουργοί των σχεδίων ήταν Homo sapiens και ζούσαν στην περιοχή κατά την Εποχή των Παγετώνων, όταν η στάθμη της θάλασσας ήταν χαμηλότερη και τα νησιά βρίσκονταν πιο κοντά μεταξύ τους.
Ωστόσο, ορισμένοι επιστήμονες προτρέπουν σε προσεκτικότερες ερμηνείες, παραπέμποντας στις συνεχιζόμενες συζητήσεις για την τύχη άλλων αρχαίων ανθρώπινων ειδών, όπως οι Neanderthals.
«Πριν γράψουμε μεγάλες αφηγήσεις για την πολυπλοκότητα και την επιτυχία του Homo sapiens, θα έπρεπε να εξετάσουμε και άλλες, ενδεχομένως πιο ενδιαφέρουσες, εξηγήσεις για αυτό το εντυπωσιακό φαινόμενο», δήλωσε ο καθηγητής Paul Pettitt.
Μεταναστεύσεις και επικίνδυνες διαδρομές
Η ηλικία της βραχογραφίας προσφέρει νέα στοιχεία για τον εποικισμό της χαμένης ηπείρου Sahul, η οποία κάποτε περιλάμβανε την Αυστραλία και τη Νέα Γουινέα.
Αν άνθρωποι βρίσκονταν ήδη στο Sulawesi πριν από σχεδόν 70.000 χρόνια, αυτό ενισχύει την υπόθεση μιας πρώιμης «βόρειας διαδρομής» μετανάστευσης, η οποία περιλάμβανε θαλάσσια ταξίδια που απαιτούσαν σχεδιασμό και συλλογικές δεξιότητες.
«Ο αριθμός και η ηλικία της βραχογραφικής τέχνης που βρέθηκε εδώ δείχνουν ότι δεν επρόκειτο για μια περιφερειακή περιοχή, αλλά για έναν κεντρικό πολιτισμικό κόμβο, όπου οι αρχαίοι άνθρωποι ζούσαν, ταξίδευαν και εξέφραζαν ιδέες μέσω της τέχνης για δεκάδες χιλιάδες χρόνια», σημείωσε ο Maxim Ober.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών