Η κορυφαία ηγεσία του Ιράν κατάφερε να καταστείλει τις διαμαρτυρίες και, υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας, να αποκαταστήσει την εικόνα της τάξης και της «ηρεμίας».
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο ειδικός στην αγορά ενέργειας του Bloomberg, Javier Blas, αυτή η εικόνα είναι παραπλανητική.
Η καταστολή μίας από τις πιο βίαιες εξεγέρσεις των τελευταίων ετών δεν έλυσε τις βαθιές αντιφάσεις που έχουν συσσωρευτεί επί δεκαετίες στη δομή του κράτους και της κοινωνίας.
Αντίθετα, απλώς τις κάλυψε προσωρινά.
Το Ιράν βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας, όχι τυχαία.
Πρόκειται για έναν από τους βασικότερους γεωπολιτικούς κόμβους κινδύνου παγκοσμίως, με τη δυνατότητα να προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στη ροή του πετρελαίου.
Το Στενό του Hormuz παραμένει χαραγμένο στη συνείδηση των αγορών ως ο απόλυτος εφιάλτης, ένα σημείο συμφόρησης που μπορεί να τινάξει στον αέρα την παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία.
Παρά τον θόρυβο γύρω από ένα ενδεχόμενο στρατιωτικό σενάριο, ο πραγματικός κίνδυνος είναι πολύ πιο πεζός – και γι’ αυτό πιο επικίνδυνος.
Μια μαζική απεργία των εργαζομένων στη βιομηχανία πετρελαίου θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρότερο σοκ από οποιαδήποτε στρατιωτική κλιμάκωση.
Ενώ ο κίνδυνος μιας άμεσης αμερικανικής επίθεσης έχει προσωρινά υποχωρήσει, η πιθανότητα κοινωνικής και εργατικής αναταραχής αυξάνεται.
Το πρώτο σενάριο τρομάζει τις αγορές αλλά σπάνια διακόπτει την παραγωγή· το δεύτερο συχνά αγνοείται, παρότι ιστορικά έχει αποδειχθεί καταστροφικό.
Οι κυρώσεις των ΗΠΑ και της Ευρώπης, σε συνδυασμό με τις πιεσμένες τιμές του πετρελαίου, πλήττουν σοβαρά την ιρανική οικονομία.
Όμως, σύμφωνα με τον Javier Blas, το βαθύτερο πρόβλημα βρίσκεται αλλού: στη θολή και αντιφατική θρησκευτική ηγεσία και στον έντονα στρατιωτικοποιημένο χαρακτήρα της οικονομίας.
Ο στενός κύκλος του Ανώτατου Ηγέτη Ali Khamenei και το Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) ελέγχουν ένα τεράστιο δίκτυο εταιρειών και δραστηριοτήτων, μπλοκάροντας ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις.
Χωρίς βαθιές οικονομικές αλλαγές, που θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για πολιτική εκτόνωση, η χώρα βαδίζει αναπόφευκτα προς νέες αναταραχές – με συνέπειες που θα ξεπεράσουν τα σύνορά της.
Παρά το τέλος των διαδηλώσεων στους δρόμους, η υποκείμενη οικονομική κρίση παραμένει άλυτη.
Το αυξημένο κόστος ζωής και η κοινωνική πίεση τροφοδοτούν δυσαρέσκεια, ιδιαίτερα στους εργαζόμενους του πετρελαϊκού τομέα. Όπως προειδοποιεί ο Blas, αυτό το μέτωπο είναι πολύ πιο δύσκολο να ελεγχθεί από μια διαδήλωση.
Αν η κυβέρνηση δεν δώσει ουσιαστικές απαντήσεις, η αστάθεια θα συνεχιστεί και ο κίνδυνος διακοπών στην παραγωγή θα μεγαλώσει, προκαλώντας άμεσο σοκ στις διεθνείς αγορές – πριν καν ακουστεί ο ήχος βομβών ή στρατιωτικών επεμβάσεων.
Η ιστορία λειτουργεί ως σκοτεινή προειδοποίηση.
Στα μέσα του 1978, μια εργατική εξέγερση προκάλεσε μείωση της παραγωγής πετρελαίου κατά περίπου 80% μέσα σε λίγες εβδομάδες, ανοίγοντας τον δρόμο για την επανάσταση που έφερε τον Ayatollah Khomeini στην εξουσία.
Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες περικοπές παραγωγής στην ιστορία και υπενθυμίζει ότι, στο Ιράν, ο πραγματικός κίνδυνος δεν έρχεται πάντα από τα όπλα, αλλά από την κοινωνία που βράζει κάτω από την επιφάνεια.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών