Η Κίνα παρέμεινε ο μεγαλύτερος εισαγωγέας με 308 εκατομμύρια τόνους, ακολουθούμενη από την Ινδία με 157 εκατομμύρια τόνους και την Ιαπωνία με 100 εκατομμύρια τόνους
Οι εξαγωγείς άνθρακα παγκοσμίως αναζητούν νέες ευκαιρίες για να διατηρήσουν και να επεκτείνουν τις αγορές τους, σε μια περίοδο όπου οι παγκόσμιοι όγκοι πωλήσεων αναμένεται να μειωθούν το 2025.
Πρόκειται για την πρώτη τέτοια πτώση μετά την κατάρρευση της ζήτησης στερεών καυσίμων το «έτος COVID» του 2020.
Αν και κυριάρχησε για χρόνια η αντίληψη ότι ο άνθρακας ανήκει στο παρελθόν με την είσοδο στον 21ο αιώνα, τα δεδομένα δείχνουν μια διπλή τάση: υποχώρηση στις ανεπτυγμένες οικονομίες, αλλά αναζωπύρωση της ζήτησης σε αναδυόμενες αγορές.
Σύμφωνα με την Kpler, υπηρεσία που παρακολουθεί τις διεθνείς ροές εμπορευμάτων, οι πέντε από τους δέκα μεγαλύτερους εισαγωγείς άνθρακα για ηλεκτροπαραγωγή κατέγραψαν μειώσεις στις αποστολές. Οι τρεις μεγαλύτεροι αγοραστές μείωσαν τις εισαγωγές τους κατά σχεδόν 50 εκατομμύρια τόνους, οδηγώντας σε συνολική πτώση των εμπορικών εξαγωγών κατά 33 εκατομμύρια τόνους ή 3%, στους 936 εκατομμύρια τόνους. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο από το 2022.
Η τάση αυτή θεωρείται συστημική και ενισχύει την εκτίμηση ότι η παγκόσμια κατανάλωση άνθρακα έχει φτάσει στο ανώτατο σημείο της. Στο εξής, η μείωση αναμένεται να είναι σταδιακή, καθώς περισσότερες χώρες στρέφονται σε ανανεώσιμες και καθαρότερες πηγές ενέργειας.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη, καθώς σε αρκετές χώρες του λεγόμενου τρίτου κόσμου η χρήση άνθρακα αυξάνεται, δημιουργώντας νέες εστίες ανταγωνισμού για τους εξαγωγείς, κυρίως στην Ασία.
Την τελευταία δεκαετία, η Κίνα, η Ινδία και η Ιαπωνία συγκρότησαν την κυρίαρχη τριάδα αγοραστών θερμικού άνθρακα, καλύπτοντας περίπου το 60% των παγκόσμιων εισαγωγών. Το 2025, οι συνολικές αγορές τους ανήλθαν σε 565 εκατομμύρια τόνους, ποσοστό 8% χαμηλότερο σε σύγκριση με το 2024.
Η Κίνα παρέμεινε ο μεγαλύτερος εισαγωγέας με 308 εκατομμύρια τόνους, ακολουθούμενη από την Ινδία με 157 εκατομμύρια τόνους και την Ιαπωνία με 100 εκατομμύρια τόνους. Παρά το τεράστιο αυτό μέγεθος, η κατεύθυνση είναι σαφής: ο άνθρακας εκτοπίζεται σταδιακά από την ηλεκτροπαραγωγή και τη χημική βιομηχανία, αντικαθιστώμενος από άλλες μορφές ενέργειας και πρώτες ύλες.
Το Πεκίνο επενδύει δυναμικά στις καθαρές πηγές ενέργειας, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την εγχώρια εξόρυξη άνθρακα, περιορίζοντας περαιτέρω τις εισαγωγές. Η Ινδία ακολουθεί παρόμοια στρατηγική, με κρατικά επιδοτούμενη εξορυκτική δραστηριότητα, που διασφαλίζει θέσεις εργασίας και μειώνει την εξάρτηση από το εξωτερικό. Στην Ιαπωνία, η σταδιακή επανεκκίνηση των πυρηνικών σταθμών που είχαν κλείσει μετά τη Φουκουσίμα το 2011 μειώνει την ανάγκη για εισαγόμενο άνθρακα. Παρόμοιες τάσεις παρατηρούνται στις Φιλιππίνες και την Ταϊβάν.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ρωσία κατέγραψε μια αξιοσημείωτη εξαίρεση. Οι εξαγωγές άνθρακα αυξήθηκαν κατά 4%, φτάνοντας τους 203 εκατομμύρια τόνους το 2025 – η πρώτη αύξηση μετά από τέσσερα χρόνια. Ιδιαίτερα έντονη ήταν η άνοδος των παραδόσεων προς την Τουρκία, το Βιετνάμ και τη Νότια Κορέα, χώρες που σχεδιάζουν περαιτέρω ενίσχυση των εισαγωγών τους.
Η αύξηση οφείλεται κυρίως στις εξαγωγές ενεργειακών τύπων άνθρακα, ενώ οι παραδόσεις άνθρακα οπτανθρακοποίησης μειώθηκαν αισθητά. Παράλληλα, οι ρωσικές εξαγωγές προς την Κίνα υποχώρησαν ελαφρώς, γεγονός που υπογραμμίζει τη σταδιακή αλλαγή ισορροπιών στη μεγαλύτερη αγορά του κόσμου.
Εντυπωσιακή άνοδος σημειώθηκε σε χώρες όπως το Μπαγκλαντές, η Τουρκία, η Νότια Κορέα και το Βιετνάμ, όπου ο άνθρακας παραμένει κρίσιμος για την ασφάλεια εφοδιασμού και τη βιομηχανική ανάπτυξη. Στο Μπαγκλαντές, το μερίδιο του άνθρακα στην ηλεκτροπαραγωγή ξεπέρασε για πρώτη φορά το 40%, ενώ στη Νότια Κορέα η εξάρτηση από τον άνθρακα αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια λόγω περιορισμού της πυρηνικής ισχύος.
Παρότι σε ορισμένες χώρες, όπως η Τουρκία, το ποσοστό του άνθρακα στην παραγωγή ενέργειας αναμένεται να μειωθεί ελαφρώς, παραμένει η κυρίαρχη πηγή ηλεκτρισμού. Όπως έχει δηλώσει και ο ίδιος ο Πρόεδρος
Erdogan δεν υπάρχει ακόμη βιώσιμη εναλλακτική που να μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως τα στερεά καύσιμα.
Πρόκειται για την πρώτη τέτοια πτώση μετά την κατάρρευση της ζήτησης στερεών καυσίμων το «έτος COVID» του 2020.
Αν και κυριάρχησε για χρόνια η αντίληψη ότι ο άνθρακας ανήκει στο παρελθόν με την είσοδο στον 21ο αιώνα, τα δεδομένα δείχνουν μια διπλή τάση: υποχώρηση στις ανεπτυγμένες οικονομίες, αλλά αναζωπύρωση της ζήτησης σε αναδυόμενες αγορές.
Σύμφωνα με την Kpler, υπηρεσία που παρακολουθεί τις διεθνείς ροές εμπορευμάτων, οι πέντε από τους δέκα μεγαλύτερους εισαγωγείς άνθρακα για ηλεκτροπαραγωγή κατέγραψαν μειώσεις στις αποστολές. Οι τρεις μεγαλύτεροι αγοραστές μείωσαν τις εισαγωγές τους κατά σχεδόν 50 εκατομμύρια τόνους, οδηγώντας σε συνολική πτώση των εμπορικών εξαγωγών κατά 33 εκατομμύρια τόνους ή 3%, στους 936 εκατομμύρια τόνους. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο από το 2022.
Η τάση αυτή θεωρείται συστημική και ενισχύει την εκτίμηση ότι η παγκόσμια κατανάλωση άνθρακα έχει φτάσει στο ανώτατο σημείο της. Στο εξής, η μείωση αναμένεται να είναι σταδιακή, καθώς περισσότερες χώρες στρέφονται σε ανανεώσιμες και καθαρότερες πηγές ενέργειας.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη, καθώς σε αρκετές χώρες του λεγόμενου τρίτου κόσμου η χρήση άνθρακα αυξάνεται, δημιουργώντας νέες εστίες ανταγωνισμού για τους εξαγωγείς, κυρίως στην Ασία.
Την τελευταία δεκαετία, η Κίνα, η Ινδία και η Ιαπωνία συγκρότησαν την κυρίαρχη τριάδα αγοραστών θερμικού άνθρακα, καλύπτοντας περίπου το 60% των παγκόσμιων εισαγωγών. Το 2025, οι συνολικές αγορές τους ανήλθαν σε 565 εκατομμύρια τόνους, ποσοστό 8% χαμηλότερο σε σύγκριση με το 2024.
Η Κίνα παρέμεινε ο μεγαλύτερος εισαγωγέας με 308 εκατομμύρια τόνους, ακολουθούμενη από την Ινδία με 157 εκατομμύρια τόνους και την Ιαπωνία με 100 εκατομμύρια τόνους. Παρά το τεράστιο αυτό μέγεθος, η κατεύθυνση είναι σαφής: ο άνθρακας εκτοπίζεται σταδιακά από την ηλεκτροπαραγωγή και τη χημική βιομηχανία, αντικαθιστώμενος από άλλες μορφές ενέργειας και πρώτες ύλες.
Το Πεκίνο επενδύει δυναμικά στις καθαρές πηγές ενέργειας, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την εγχώρια εξόρυξη άνθρακα, περιορίζοντας περαιτέρω τις εισαγωγές. Η Ινδία ακολουθεί παρόμοια στρατηγική, με κρατικά επιδοτούμενη εξορυκτική δραστηριότητα, που διασφαλίζει θέσεις εργασίας και μειώνει την εξάρτηση από το εξωτερικό. Στην Ιαπωνία, η σταδιακή επανεκκίνηση των πυρηνικών σταθμών που είχαν κλείσει μετά τη Φουκουσίμα το 2011 μειώνει την ανάγκη για εισαγόμενο άνθρακα. Παρόμοιες τάσεις παρατηρούνται στις Φιλιππίνες και την Ταϊβάν.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ρωσία κατέγραψε μια αξιοσημείωτη εξαίρεση. Οι εξαγωγές άνθρακα αυξήθηκαν κατά 4%, φτάνοντας τους 203 εκατομμύρια τόνους το 2025 – η πρώτη αύξηση μετά από τέσσερα χρόνια. Ιδιαίτερα έντονη ήταν η άνοδος των παραδόσεων προς την Τουρκία, το Βιετνάμ και τη Νότια Κορέα, χώρες που σχεδιάζουν περαιτέρω ενίσχυση των εισαγωγών τους.
Η αύξηση οφείλεται κυρίως στις εξαγωγές ενεργειακών τύπων άνθρακα, ενώ οι παραδόσεις άνθρακα οπτανθρακοποίησης μειώθηκαν αισθητά. Παράλληλα, οι ρωσικές εξαγωγές προς την Κίνα υποχώρησαν ελαφρώς, γεγονός που υπογραμμίζει τη σταδιακή αλλαγή ισορροπιών στη μεγαλύτερη αγορά του κόσμου.
Εντυπωσιακή άνοδος σημειώθηκε σε χώρες όπως το Μπαγκλαντές, η Τουρκία, η Νότια Κορέα και το Βιετνάμ, όπου ο άνθρακας παραμένει κρίσιμος για την ασφάλεια εφοδιασμού και τη βιομηχανική ανάπτυξη. Στο Μπαγκλαντές, το μερίδιο του άνθρακα στην ηλεκτροπαραγωγή ξεπέρασε για πρώτη φορά το 40%, ενώ στη Νότια Κορέα η εξάρτηση από τον άνθρακα αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια λόγω περιορισμού της πυρηνικής ισχύος.
Παρότι σε ορισμένες χώρες, όπως η Τουρκία, το ποσοστό του άνθρακα στην παραγωγή ενέργειας αναμένεται να μειωθεί ελαφρώς, παραμένει η κυρίαρχη πηγή ηλεκτρισμού. Όπως έχει δηλώσει και ο ίδιος ο Πρόεδρος
Erdogan δεν υπάρχει ακόμη βιώσιμη εναλλακτική που να μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως τα στερεά καύσιμα.
Σχόλια αναγνωστών