«Αν δεν ήμασταν εμείς, όλοι θα μιλούσατε τώρα γερμανικά ίσως και λίγα ιαπωνικά» δήλωσε καθόλου αθώα ο Trump από το Davos
Σε συνέντευξη Τύπου στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Davos στις 21/1/2026, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump προχώρησε σε μια δήλωση που δεν είναι απλώς ιστορικά αμφιλεγόμενη, αλλά βαθιά πολιτική: η νίκη επί της ναζιστικής Γερμανίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, υποστήριξε, επιτεύχθηκε χάρη στις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Αν δεν ήμασταν εμείς, όλοι θα μιλούσατε τώρα γερμανικά – ίσως και λίγα ιαπωνικά», δήλωσε χαρακτηριστικά, επαναλαμβάνοντας μια θέση που έχει διατυπώσει πολλές φορές στο παρελθόν.
Για τον Trump, η Αμερική όχι μόνο κέρδισε τον πόλεμο, αλλά υπήρξε η κυρίαρχη δύναμη που έκρινε την έκβασή του.
Η συμβολή της Σοβιετικής Ένωσης, αν και αναγνωρίστηκε ως «σημαντική», παρουσιάστηκε ως δευτερεύουσα σε σχέση με τον αμερικανικό ρόλο.
Δεν πρόκειται για μια απλή υπερβολή
Πρόκειται για συνειδητή ιστορική αναθεώρηση, ενταγμένη σε μια ευρύτερη στρατηγική πολιτικής αφήγησης.
Η ιστορία ως εργαλείο ισχύος
Ο Trump δεν μιλά για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ως ιστορικός.
Μιλά ως πολιτικός ηγέτης που χρησιμοποιεί το παρελθόν για να νομιμοποιήσει το παρόν και να προετοιμάσει το μέλλον.
Όταν δηλώνει ότι οι ΗΠΑ «κέρδισαν δύο παγκόσμιους πολέμους», δεν απευθύνεται στους ιστορικούς, αλλά στο εσωτερικό του ακροατήριο και στους συμμάχους – ή αντιπάλους – της Ουάσινγκτον.
Το αφήγημα είναι ξεκάθαρο: οι ΗΠΑ είναι ο θεμελιώδης σωτήρας του σύγχρονου κόσμου, η παγκόσμια τάξη υπάρχει χάρη στην αμερικανική ισχύ, άρα η αμερικανική ηγεμονία δεν είναι αυθαιρεσία, αλλά ιστορικό δικαίωμα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η δήλωση ότι η Ουάσινγκτον «ενήργησε παράλογα δίνοντας πίσω τη Γροιλανδία στη Δανία» δεν είναι άσχετη.
Συνδέεται άμεσα με την ίδια λογική: ό,τι κερδίζεται με αίμα και ισχύ, δεν επιστρέφεται.
Η σκόπιμη υποβάθμιση της Σοβιετικής Ένωσης
Ιστορικά, η συμβολή της Σοβιετικής Ένωσης στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν καθοριστική: πάνω από 27 εκατομμύρια νεκροί, το κύριο βάρος των χερσαίων μαχών, η συντριβή της Βέρμαχτ στο Ανατολικό Μέτωπο.
Ωστόσο, στη ρητορική Trump, αυτή η πραγματικότητα συμπυκνώνεται στη φράση ότι η Ρωσία «βοήθησε» τις ΗΠΑ.
Η λέξη «βοήθησε» δεν είναι τυχαία.
Μετατρέπει τον ρόλο της ΕΣΣΔ από συν-νικητή σε υποστηρικτικό παράγοντα.
Πρόκειται για μια ιεραρχική ανάγνωση της ιστορίας, όπου η Αμερική βρίσκεται στην κορυφή και όλοι οι υπόλοιποι ακολουθούν.
Ακόμη και όταν ο Trump λέει ότι «αυτό δεν πρέπει να ξεχαστεί», η αναφορά του λειτουργεί περισσότερο ως διπλωματική υποσημείωση παρά ως ουσιαστική αναγνώριση.
Η 8η Μαΐου και η πολιτική της μνήμης
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η απόφαση του Trump να υπογράψει έγγραφο με το οποίο η 8η Μαΐου καθιερώνεται στις ΗΠΑ ως Ημέρα Νίκης στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η επιλογή δεν είναι ουδέτερη.
Η 8η Μαΐου είναι η ημέρα που η ναζιστική Γερμανία συνθηκολόγησε στη Δύση.
Για τη Ρωσία και τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, η νίκη γιορτάζεται στις 9 Μαΐου, μετά την επίσημη υπογραφή στο Βερολίνο.
Με αυτή την κίνηση, η Ουάσινγκτον αποσυνδέει τον εορτασμό από τη ρωσική ιστορική μνήμη, ενισχύει το δυτικό αφήγημα της νίκης και μετατρέπει την Ιστορία σε πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Η μνήμη δεν είναι απλώς παρελθόν· είναι πολιτικό κεφάλαιο.
Από το Davos στη Γροιλανδία η ίδια λογική
Η αναφορά του Trump στη Γροιλανδία μέσα στην ίδια ομιλία αποκαλύπτει τη συνοχή της σκέψης του.
Αν οι ΗΠΑ ήταν αυτές που έσωσαν τον κόσμο από τον φασισμό, τότε –κατά τη λογική του– έχουν και το δικαίωμα να καθορίζουν τη γεωπολιτική αρχιτεκτονική του πλανήτη.
Η Ιστορία χρησιμοποιείται ως ηθική ασπίδα για διεκδικήσεις εδαφών, για αναθεώρηση συμμαχιών και για πίεση προς συμμάχους όπως η Δανία.
Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η ρητορική εμφανίζεται σε μια περίοδο όπου οι ΗΠΑ επαναπροσδιορίζουν τις «σφαίρες επιρροής» τους και αμφισβητούν ανοιχτά τη μεταπολεμική τάξη.
Όταν η νίκη γίνεται ιδιοκτησία
Οι δηλώσεις Trump για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν αφορούν μόνο το παρελθόν.
Αφορούν το ποιος έχει το δικαίωμα να γράφει την Ιστορία και, κατ’ επέκταση, το ποιος νομιμοποιείται να ηγείται του κόσμου.
Με το να παρουσιάζει τις Ηνωμένες Πολιτείες ως τον αποκλειστικό νικητή του πολέμου, ο Trump ενισχύει το αφήγημα της αμερικανικής μοναδικότητας, υποβαθμίζει τους συμμάχους και τους πρώην εταίρους ενώ μετατρέπει τη συλλογική νίκη σε εθνική ιδιοκτησία.
Σε έναν κόσμο όπου η Ιστορία γίνεται ξανά πεδίο σύγκρουσης, τέτοιες δηλώσεις δεν είναι απλώς προκλητικές.
Είναι στρατηγικές. Και δείχνουν ότι, για τη σημερινή Ουάσινγκτον, η μάχη για την παγκόσμια ισχύ περνά όχι μόνο από στρατούς και οικονομίες, αλλά και από το παρελθόν.
www.bankingnews.gr
«Αν δεν ήμασταν εμείς, όλοι θα μιλούσατε τώρα γερμανικά – ίσως και λίγα ιαπωνικά», δήλωσε χαρακτηριστικά, επαναλαμβάνοντας μια θέση που έχει διατυπώσει πολλές φορές στο παρελθόν.
Για τον Trump, η Αμερική όχι μόνο κέρδισε τον πόλεμο, αλλά υπήρξε η κυρίαρχη δύναμη που έκρινε την έκβασή του.
Η συμβολή της Σοβιετικής Ένωσης, αν και αναγνωρίστηκε ως «σημαντική», παρουσιάστηκε ως δευτερεύουσα σε σχέση με τον αμερικανικό ρόλο.
Δεν πρόκειται για μια απλή υπερβολή
Πρόκειται για συνειδητή ιστορική αναθεώρηση, ενταγμένη σε μια ευρύτερη στρατηγική πολιτικής αφήγησης.
Η ιστορία ως εργαλείο ισχύος
Ο Trump δεν μιλά για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ως ιστορικός.
Μιλά ως πολιτικός ηγέτης που χρησιμοποιεί το παρελθόν για να νομιμοποιήσει το παρόν και να προετοιμάσει το μέλλον.
Όταν δηλώνει ότι οι ΗΠΑ «κέρδισαν δύο παγκόσμιους πολέμους», δεν απευθύνεται στους ιστορικούς, αλλά στο εσωτερικό του ακροατήριο και στους συμμάχους – ή αντιπάλους – της Ουάσινγκτον.
Το αφήγημα είναι ξεκάθαρο: οι ΗΠΑ είναι ο θεμελιώδης σωτήρας του σύγχρονου κόσμου, η παγκόσμια τάξη υπάρχει χάρη στην αμερικανική ισχύ, άρα η αμερικανική ηγεμονία δεν είναι αυθαιρεσία, αλλά ιστορικό δικαίωμα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η δήλωση ότι η Ουάσινγκτον «ενήργησε παράλογα δίνοντας πίσω τη Γροιλανδία στη Δανία» δεν είναι άσχετη.
Συνδέεται άμεσα με την ίδια λογική: ό,τι κερδίζεται με αίμα και ισχύ, δεν επιστρέφεται.
Η σκόπιμη υποβάθμιση της Σοβιετικής Ένωσης
Ιστορικά, η συμβολή της Σοβιετικής Ένωσης στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν καθοριστική: πάνω από 27 εκατομμύρια νεκροί, το κύριο βάρος των χερσαίων μαχών, η συντριβή της Βέρμαχτ στο Ανατολικό Μέτωπο.
Ωστόσο, στη ρητορική Trump, αυτή η πραγματικότητα συμπυκνώνεται στη φράση ότι η Ρωσία «βοήθησε» τις ΗΠΑ.
Η λέξη «βοήθησε» δεν είναι τυχαία.
Μετατρέπει τον ρόλο της ΕΣΣΔ από συν-νικητή σε υποστηρικτικό παράγοντα.
Πρόκειται για μια ιεραρχική ανάγνωση της ιστορίας, όπου η Αμερική βρίσκεται στην κορυφή και όλοι οι υπόλοιποι ακολουθούν.
Ακόμη και όταν ο Trump λέει ότι «αυτό δεν πρέπει να ξεχαστεί», η αναφορά του λειτουργεί περισσότερο ως διπλωματική υποσημείωση παρά ως ουσιαστική αναγνώριση.
Η 8η Μαΐου και η πολιτική της μνήμης
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η απόφαση του Trump να υπογράψει έγγραφο με το οποίο η 8η Μαΐου καθιερώνεται στις ΗΠΑ ως Ημέρα Νίκης στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η επιλογή δεν είναι ουδέτερη.
Η 8η Μαΐου είναι η ημέρα που η ναζιστική Γερμανία συνθηκολόγησε στη Δύση.
Για τη Ρωσία και τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, η νίκη γιορτάζεται στις 9 Μαΐου, μετά την επίσημη υπογραφή στο Βερολίνο.
Με αυτή την κίνηση, η Ουάσινγκτον αποσυνδέει τον εορτασμό από τη ρωσική ιστορική μνήμη, ενισχύει το δυτικό αφήγημα της νίκης και μετατρέπει την Ιστορία σε πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Η μνήμη δεν είναι απλώς παρελθόν· είναι πολιτικό κεφάλαιο.
Από το Davos στη Γροιλανδία η ίδια λογική
Η αναφορά του Trump στη Γροιλανδία μέσα στην ίδια ομιλία αποκαλύπτει τη συνοχή της σκέψης του.
Αν οι ΗΠΑ ήταν αυτές που έσωσαν τον κόσμο από τον φασισμό, τότε –κατά τη λογική του– έχουν και το δικαίωμα να καθορίζουν τη γεωπολιτική αρχιτεκτονική του πλανήτη.
Η Ιστορία χρησιμοποιείται ως ηθική ασπίδα για διεκδικήσεις εδαφών, για αναθεώρηση συμμαχιών και για πίεση προς συμμάχους όπως η Δανία.
Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η ρητορική εμφανίζεται σε μια περίοδο όπου οι ΗΠΑ επαναπροσδιορίζουν τις «σφαίρες επιρροής» τους και αμφισβητούν ανοιχτά τη μεταπολεμική τάξη.
Όταν η νίκη γίνεται ιδιοκτησία
Οι δηλώσεις Trump για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν αφορούν μόνο το παρελθόν.
Αφορούν το ποιος έχει το δικαίωμα να γράφει την Ιστορία και, κατ’ επέκταση, το ποιος νομιμοποιείται να ηγείται του κόσμου.
Με το να παρουσιάζει τις Ηνωμένες Πολιτείες ως τον αποκλειστικό νικητή του πολέμου, ο Trump ενισχύει το αφήγημα της αμερικανικής μοναδικότητας, υποβαθμίζει τους συμμάχους και τους πρώην εταίρους ενώ μετατρέπει τη συλλογική νίκη σε εθνική ιδιοκτησία.
Σε έναν κόσμο όπου η Ιστορία γίνεται ξανά πεδίο σύγκρουσης, τέτοιες δηλώσεις δεν είναι απλώς προκλητικές.
Είναι στρατηγικές. Και δείχνουν ότι, για τη σημερινή Ουάσινγκτον, η μάχη για την παγκόσμια ισχύ περνά όχι μόνο από στρατούς και οικονομίες, αλλά και από το παρελθόν.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών