Ανεξήγητες δομές που εντοπίστηκαν κάτω από τον Ειρηνικό Ωκεανό προκαλούν σοκ στη γεωλογική κοινότητα και αμφισβητούν τα καθιερωμένα μοντέλα για τον μανδύα της Γης
Τα βάθη του Ειρηνικού Ωκεανού έφεραν τους γεωλόγους αντιμέτωπους με ένα μυστήριο για το οποίο η επιστήμη δεν ήταν προετοιμασμένη, καθώς δομές άγνωστης προέλευσης ανακαλύφθηκαν κάτω από τον πυθμένα του μεγαλύτερου ωκεανού της Γης.
Τα ευρήματα αυτά αναγκάζουν τους επιστήμονες να επανεξετάσουν καθιερωμένες αντιλήψεις για την εσωτερική δομή του πλανήτη, όπως αναφέρει το Sciencepost.
Ο μανδύας της Γης αποδεικνύεται πιο πολύπλοκος
Ο μανδύας είναι ένα γιγαντιαίο στρώμα πετρωμάτων ανάμεσα στον φλοιό και τον πυρήνα της Γης, που βρίσκεται σε συνεχή κίνηση. Εκεί διαμορφώνονται οι διεργασίες που καθορίζουν την τεκτονική των πλακών, τη δραστηριότητα των ηφαιστείων και τη μακροπρόθεσμη εξέλιξη της επιφάνειας του πλανήτη.
Για τη μελέτη αυτών των βάθων, οι επιστήμονες χρησιμοποιούν παραδοσιακά σεισμικά κύματα που παράγονται από σεισμούς.
Τα κύματα αυτά διαδίδονται με διαφορετικές ταχύτητες ανάλογα με την πυκνότητα, τη θερμοκρασία και τη χημική σύσταση των πετρωμάτων.
Έτσι, οι ερευνητές μπορούν να «δουν» στο εσωτερικό της Γης και να δημιουργήσουν χάρτες της εσωτερικής της δομής – μια μέθοδος που έχει ήδη επιτρέψει την ανασύσταση ακόμη και της αρχαίας ατμόσφαιρας της Γης μέσω έμμεσων γεωλογικών στοιχείων.
Απρόσμενα σήματα κάτω από τον Ειρηνικό
Ακριβώς αυτές οι παρατηρήσεις οδήγησαν σε μια απροσδόκητη ανακάλυψη. Κάτω από τον Ειρηνικό Ωκεανό εντοπίστηκαν τεράστιες ζώνες όπου τα σεισμικά κύματα επιβραδύνονται πολύ περισσότερο από το αναμενόμενο.
Αυτό υποδηλώνει την παρουσία ψυχρότερου υλικού ή πετρωμάτων με ασυνήθιστη σύσταση, διαφορετική από τον περιβάλλοντα θερμό μανδύα.
Οι ανωμαλίες αυτές είναι κατανεμημένες σε όλο τον κατώτερο μανδύα και δεν ταιριάζουν με τα συμβατικά μοντέλα. Η προέλευσή τους παραμένει άγνωστη, καθιστώντας το εύρημα ένα από τα πιο αινιγματικά στη σύγχρονη γεωλογία.
Γιατί οι κλασικές εξηγήσεις δεν επαρκούν
Τέτοιες δομές συνδέονται συνήθως με τη διαδικασία της καταβύθισης, όταν τεκτονικές πλάκες βυθίζονται βαθύτερα στον πλανήτη και κατεβαίνουν σταδιακά στον μανδύα.
Ωστόσο, η περιοχή του Ειρηνικού καλύπτεται σε μεγάλο βαθμό από μία ενιαία, τεράστια πλάκα, γεγονός που καθιστά αυτή την εξήγηση απίθανη.
Η αντίφαση αυτή θέτει υπό αμφισβήτηση τις κλασικές αντιλήψεις για τη δυναμική του μανδύα και υποδεικνύει την ύπαρξη εναλλακτικών μηχανισμών σχηματισμού τέτοιων δομών.
Πιθανά σενάρια
Οι ερευνητές εξετάζουν αρκετές υποθέσεις. Σύμφωνα με μία, οι δομές μπορεί να είναι εξαιρετικά αρχαία κατάλοιπα ύλης, διατηρημένα από τον σχηματισμό της Γης πριν από περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια.
Αν ισχύει αυτό, θα μπορούσαν να έχουν επιβιώσει από τις κολοσσιαίες εσωτερικές αναδιαρθρώσεις του πλανήτη.
Μια άλλη θεωρία υποστηρίζει ότι πρόκειται για συσσωρεύσεις πετρωμάτων πλούσιων σε σίδηρο. Υλικά μεγαλύτερης πυκνότητας θα μπορούσαν να έχουν συγκεντρωθεί σε συγκεκριμένες ζώνες του μανδύα επί δισεκατομμύρια χρόνια, μεταβάλλοντας τοπικά την ταχύτητα διάδοσης των σεισμικών κυμάτων.
«Πιστεύαμε ότι είχαμε μια γενική κατανόηση του τρόπου λειτουργίας του μανδύα της Γης, αλλά αυτές οι ανακαλύψεις δείχνουν πόσα πολλά παραμένουν άγνωστα», δήλωσε ο υποψήφιος διδάκτορας του ETH Zurich, Thomas Schauten, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Γιατί έχει σημασία για την επιστήμη;
Η παρουσία ανεξήγητων δομών στον μανδύα υποδηλώνει ότι η εσωτερική δυναμική της Γης μπορεί να είναι πολύ πιο περίπλοκη απ’ όσο πιστευόταν μέχρι σήμερα.
Αν οι ανωμαλίες είναι πράγματι αρχαίας προέλευσης, ενδέχεται να περιέχουν μοναδικά στοιχεία για τα πρώτα στάδια εξέλιξης του πλανήτη και την ανακατανομή των χημικών στοιχείων στο εσωτερικό του.
Ωστόσο, τα τρέχοντα δεδομένα παρέχουν μόνο έμμεση κατανόηση της σύστασης αυτών των σχηματισμών.
Οι μεταβολές στην ταχύτητα των σεισμικών κυμάτων επιτρέπουν εκτιμήσεις πυκνότητας, αλλά δεν δίνουν οριστική απάντηση για τη φύση του υλικού.
www.bankingnews.gr
Τα ευρήματα αυτά αναγκάζουν τους επιστήμονες να επανεξετάσουν καθιερωμένες αντιλήψεις για την εσωτερική δομή του πλανήτη, όπως αναφέρει το Sciencepost.
Ο μανδύας της Γης αποδεικνύεται πιο πολύπλοκος
Ο μανδύας είναι ένα γιγαντιαίο στρώμα πετρωμάτων ανάμεσα στον φλοιό και τον πυρήνα της Γης, που βρίσκεται σε συνεχή κίνηση. Εκεί διαμορφώνονται οι διεργασίες που καθορίζουν την τεκτονική των πλακών, τη δραστηριότητα των ηφαιστείων και τη μακροπρόθεσμη εξέλιξη της επιφάνειας του πλανήτη.
Για τη μελέτη αυτών των βάθων, οι επιστήμονες χρησιμοποιούν παραδοσιακά σεισμικά κύματα που παράγονται από σεισμούς.
Τα κύματα αυτά διαδίδονται με διαφορετικές ταχύτητες ανάλογα με την πυκνότητα, τη θερμοκρασία και τη χημική σύσταση των πετρωμάτων.
Έτσι, οι ερευνητές μπορούν να «δουν» στο εσωτερικό της Γης και να δημιουργήσουν χάρτες της εσωτερικής της δομής – μια μέθοδος που έχει ήδη επιτρέψει την ανασύσταση ακόμη και της αρχαίας ατμόσφαιρας της Γης μέσω έμμεσων γεωλογικών στοιχείων.
Απρόσμενα σήματα κάτω από τον Ειρηνικό
Ακριβώς αυτές οι παρατηρήσεις οδήγησαν σε μια απροσδόκητη ανακάλυψη. Κάτω από τον Ειρηνικό Ωκεανό εντοπίστηκαν τεράστιες ζώνες όπου τα σεισμικά κύματα επιβραδύνονται πολύ περισσότερο από το αναμενόμενο.
Αυτό υποδηλώνει την παρουσία ψυχρότερου υλικού ή πετρωμάτων με ασυνήθιστη σύσταση, διαφορετική από τον περιβάλλοντα θερμό μανδύα.
Οι ανωμαλίες αυτές είναι κατανεμημένες σε όλο τον κατώτερο μανδύα και δεν ταιριάζουν με τα συμβατικά μοντέλα. Η προέλευσή τους παραμένει άγνωστη, καθιστώντας το εύρημα ένα από τα πιο αινιγματικά στη σύγχρονη γεωλογία.
Γιατί οι κλασικές εξηγήσεις δεν επαρκούν
Τέτοιες δομές συνδέονται συνήθως με τη διαδικασία της καταβύθισης, όταν τεκτονικές πλάκες βυθίζονται βαθύτερα στον πλανήτη και κατεβαίνουν σταδιακά στον μανδύα.
Ωστόσο, η περιοχή του Ειρηνικού καλύπτεται σε μεγάλο βαθμό από μία ενιαία, τεράστια πλάκα, γεγονός που καθιστά αυτή την εξήγηση απίθανη.
Η αντίφαση αυτή θέτει υπό αμφισβήτηση τις κλασικές αντιλήψεις για τη δυναμική του μανδύα και υποδεικνύει την ύπαρξη εναλλακτικών μηχανισμών σχηματισμού τέτοιων δομών.
Πιθανά σενάρια
Οι ερευνητές εξετάζουν αρκετές υποθέσεις. Σύμφωνα με μία, οι δομές μπορεί να είναι εξαιρετικά αρχαία κατάλοιπα ύλης, διατηρημένα από τον σχηματισμό της Γης πριν από περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια.
Αν ισχύει αυτό, θα μπορούσαν να έχουν επιβιώσει από τις κολοσσιαίες εσωτερικές αναδιαρθρώσεις του πλανήτη.
Μια άλλη θεωρία υποστηρίζει ότι πρόκειται για συσσωρεύσεις πετρωμάτων πλούσιων σε σίδηρο. Υλικά μεγαλύτερης πυκνότητας θα μπορούσαν να έχουν συγκεντρωθεί σε συγκεκριμένες ζώνες του μανδύα επί δισεκατομμύρια χρόνια, μεταβάλλοντας τοπικά την ταχύτητα διάδοσης των σεισμικών κυμάτων.
«Πιστεύαμε ότι είχαμε μια γενική κατανόηση του τρόπου λειτουργίας του μανδύα της Γης, αλλά αυτές οι ανακαλύψεις δείχνουν πόσα πολλά παραμένουν άγνωστα», δήλωσε ο υποψήφιος διδάκτορας του ETH Zurich, Thomas Schauten, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Γιατί έχει σημασία για την επιστήμη;
Η παρουσία ανεξήγητων δομών στον μανδύα υποδηλώνει ότι η εσωτερική δυναμική της Γης μπορεί να είναι πολύ πιο περίπλοκη απ’ όσο πιστευόταν μέχρι σήμερα.
Αν οι ανωμαλίες είναι πράγματι αρχαίας προέλευσης, ενδέχεται να περιέχουν μοναδικά στοιχεία για τα πρώτα στάδια εξέλιξης του πλανήτη και την ανακατανομή των χημικών στοιχείων στο εσωτερικό του.
Ωστόσο, τα τρέχοντα δεδομένα παρέχουν μόνο έμμεση κατανόηση της σύστασης αυτών των σχηματισμών.
Οι μεταβολές στην ταχύτητα των σεισμικών κυμάτων επιτρέπουν εκτιμήσεις πυκνότητας, αλλά δεν δίνουν οριστική απάντηση για τη φύση του υλικού.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών