O ίδιος ο Trump θα συγκεντρώσει το σύνολο των ουσιαστικών εξουσιών στα χέρια του
Μια νέα γεωπολιτική θύελλα ετοιμάζεται να σαρώσει τη διεθνή σκηνή, με επίκεντρο τον Λευκό Οίκο και πρωταγωνιστή τον Donald Trump.
Η πρόταση του Αμερικανού προέδρου για τη δημιουργία ενός λεγόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης» έχει προκαλέσει έντονες και αντικρουόμενες αντιδράσεις διεθνώς, με πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες να μιλούν ανοιχτά για απόπειρα αντικατάστασης του ΟΗΕ και υπονόμευσης του διεθνούς δικαίου.
Την ίδια ώρα, ο Trump δεν κρύβει την οργή του απέναντι στον Emmanuel Macron, ενώ έφτασε στο σημείο να δημοσιοποιήσει προσωπική αλληλογραφία του Γάλλου προέδρου, στην οποία γίνεται αναφορά και στη Γροιλανδία.
Το ερώτημα που πλανάται πλέον ανοιχτά είναι αν ο Trump επιχειρεί συνειδητά να «κατεδαφίσει» το υφιστάμενο σύστημα διεθνών θεσμών και αν η Ρωσία προορίζεται να διαδραματίσει ρόλο-κλειδί στη νέα αρχιτεκτονική ισχύος.
Την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός, ο Donald Trump αναμένεται να παρουσιάσει τον πλήρη «χάρτη» και τις εξουσίες του «Συμβουλίου Ειρήνης για τη Γάζα», ενός νέου διεθνούς οργάνου που φέρει ξεκάθαρα τη δική του σφραγίδα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ήδη απευθύνει προσκλήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και περισσότερες από 50 χώρες, μεταξύ των οποίων η Ρωσία, η Ουκρανία και η Κίνα, καλώντας τες να συμμετάσχουν στις εργασίες του νέου οργανισμού.
Θετική στάση έχουν εκφράσει οι στενοί σύμμαχοι του Trump, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Viktor Orban και ο πρόεδρος της Αργεντινής Javier Milei, ενώ τη συμμετοχή τους έχουν επιβεβαιώσει επίσης η Λευκορωσία, το Καζακστάν και αρκετές ακόμη χώρες.
Ευρωπαϊκή δυσφορία και ισραηλινές ενστάσεις
Το Ισραήλ, παραδοσιακός σύμμαχος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, αντέδρασε επικριτικά στον κατάλογο των προσκεκλημένων χωρών, ενώ έντονη δυσαρέσκεια επικρατεί και σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ιδίως μετά τη γνωστοποίηση ότι στο Συμβούλιο έχει προσκληθεί και η Ρωσία.
Την οργή των Ευρωπαίων εντείνει και η πληροφορία ότι τα κράτη-μέλη του «Συμβουλίου Ειρήνης» θα πρέπει να καταβάλουν 1 δισ. δολάρια, εφόσον επιθυμούν η ιδιότητά τους να διαρκέσει περισσότερο από τρία χρόνια.
Την ίδια στιγμή, εκφράζονται φόβοι ότι ο ίδιος ο Trump θα συγκεντρώσει το σύνολο των ουσιαστικών εξουσιών στα χέρια του.
Αν και αρχικά το εγχείρημα παρουσιαζόταν ως «Συμβούλιο Ειρήνης της Γάζας», σύντομα έγινε σαφές ότι οι φιλοδοξίες του Trump είναι πολύ ευρύτερες.
Όπως αποκάλυψε το Axios, επικαλούμενο ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, η εντολή του νέου οργάνου δεν θα περιορίζεται στη Λωρίδα της Γάζας.
«Το Συμβούλιο Ειρήνης δεν θα περιοριστεί στη Γάζα.
Πρόκειται για ένα Συμβούλιο Ειρήνης για ολόκληρο τον κόσμο», δήλωσε χαρακτηριστικά η πηγή.
Νέα σύγκρουση Ευρώπης – Trump
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αντιμετωπίζουν το σχέδιο με βαθύ σκεπτικισμό.
Σύμφωνα με το Bloomberg, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιχειρούν να αλλάξουν τους όρους του Συμβουλίου και να πείσουν αραβικές χώρες να ασκήσουν πίεση στον Trump ώστε να προχωρήσει σε αναθεωρήσεις.
Όπως σημειώνει το δημοσίευμα, η στάση αυτή αντανακλά συνολικά την ευρωπαϊκή προσέγγιση στη δεύτερη θητεία Trump: καθυστερήσεις, δηλωτική προθυμία συνεργασίας και προσπάθεια «εξημέρωσης» του Αμερικανού προέδρου.
Ωστόσο, η διαπραγματευτική θέση της Ευρώπης αποδυναμώνεται περαιτέρω από τις απειλές Trump για κατάσχεση της Γροιλανδίας.
Οι Financial Times μεταφέρουν έντονες ανησυχίες στο Βερολίνο, με Γερμανούς αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι το «Συμβούλιο Ειρήνης» θα μπορούσε να αποτελέσει «το τελευταίο καρφί στο φέρετρο του διεθνούς δικαίου, όπως το γνωρίζουμε».
Macron υπό πίεση – δασμοί και δημόσια ταπείνωση
Ο Emmanuel Macron έχει ήδη εκφράσει την απροθυμία του να συμμετάσχει στο νέο όργανο.
Η απάντηση Trump ήταν άμεση και επιθετική: απείλησε με επιβολή δασμών 200% στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια, εκτιμώντας ότι έτσι θα αναγκάσει το Παρίσι να αναδιπλωθεί.
Λίγο αργότερα, ο Trump δημοσίευσε προσωπικό μήνυμα του Macron στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στο οποίο ο Γάλλος πρόεδρος πρότεινε σύνοδο της G7 στο Παρίσι με τη συμμετοχή Ουκρανών, Δανών, Σύρων και Ρώσων ως παρατηρητών.
Σύμφωνα με τον Sergei Fedorov, κορυφαίο ερευνητή στο Ινστιτούτο Ευρώπης της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, η ένταση μεταξύ Trump και Macron κλιμακώνεται ραγδαία.
Όπως σημειώνει, ο Αμερικανός πρόεδρος θεώρησε προσβλητική τη στάση του Γάλλου ηγέτη και προχώρησε στη δημοσιοποίηση του μηνύματος για να τον ταπεινώσει πολιτικά.
Ο ίδιος εκτιμά ότι η Γαλλία –όπως και συνολικά η Ευρώπη– δεν έχει τη δυνατότητα να αντισταθεί στον Trump ούτε στρατιωτικά ούτε πολιτικά.
Νέα διεθνής τάξη ή χαοτική αποδόμηση;
Κατ’ ιδίαν, ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι ο Trump επιχειρεί να δημιουργήσει έναν πραγματικό αντικαταστάτη του ΟΗΕ, τον οποίο επικρίνει εδώ και χρόνια.
Όπως γράφει η Le Monde, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να βλέπει τον εαυτό του ως παγκόσμιο «αρχιτέκτονα ειρήνης», την ώρα που η Ευρώπη αμφισβητεί ανοιχτά τις προθέσεις του, ιδίως μετά τις απειλές για τη Γροιλανδία.
Ο πολιτικός επιστήμονας Konstantin Blokhin εκτιμά ότι ο Trump προσπαθεί να δημιουργήσει νέους διεθνείς θεσμούς για να ελέγξει τη μετάβαση προς έναν πολυπολικό κόσμο, σε μια προσπάθεια να περιορίσει την επιρροή οργανισμών όπως οι BRICS και ο SCO.
Ωστόσο, ο Sergei Fedorov τονίζει ότι είναι εξαιρετικά απίθανο ο Trump να μπορέσει να δημιουργήσει σε σύντομο χρόνο έναν οργανισμό συγκρίσιμο με τον ΟΗΕ. «Ο Trump φαίνεται να επιλέγει την κατεδάφιση αντί της μεταρρύθμισης», σημειώνει.
Η Ρωσία στο επίκεντρο
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Dmitry Peskov επιβεβαίωσε ότι ο Vladimir Putin έχει λάβει πρόσκληση συμμετοχής στο «Συμβούλιο Ειρήνης», ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Sergei Lavrov δήλωσε ότι η Μόσχα θα ζητήσει διευκρινίσεις για το εννοιολογικό και πρακτικό πλαίσιο της πρότασης.
Η Κρατική Δούμα χαρακτήρισε «αστρονομική» την οικονομική εισφορά που απαιτείται από τα μόνιμα μέλη, ενώ ο Dmitry Novikov έκανε λόγο για χαοτική κατάσταση στις διεθνείς σχέσεις και ασαφείς πρωτοβουλίες από τον Λευκό Οίκο.
Παράλληλα, η πρόσκληση προς τη Ρωσία θεωρείται από ορισμένους αναλυτές θετικό βήμα για τις ρωσοαμερικανικές σχέσεις, σε αντίθεση με την πολιτική της προηγούμενης κυβέρνησης Biden.
Η Δύση αντέδρασε έντονα στην πρόσκληση της Ρωσίας.
Η Le Monde έκανε λόγο για «πρόκληση του Trump εναντίον της Ευρώπης», τονίζοντας ότι ο Putin –για τον οποίο εκκρεμεί ένταλμα του Διεθνούς Δικαστηρίου– θεωρείται από πολλούς Ευρωπαίους η κύρια απειλή για την ειρήνη στην ήπειρο.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: το «Συμβούλιο Ειρήνης» δεν είναι απλώς μια νέα πρωτοβουλία. Είναι ένα ακόμη βήμα προς την αποδόμηση της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης – και ίσως το τελευταίο καρφί στο φέρετρο ενός κόσμου που η Ευρώπη πίστευε ότι γνώριζε.
www.bankingnews.gr
Η πρόταση του Αμερικανού προέδρου για τη δημιουργία ενός λεγόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης» έχει προκαλέσει έντονες και αντικρουόμενες αντιδράσεις διεθνώς, με πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες να μιλούν ανοιχτά για απόπειρα αντικατάστασης του ΟΗΕ και υπονόμευσης του διεθνούς δικαίου.
Την ίδια ώρα, ο Trump δεν κρύβει την οργή του απέναντι στον Emmanuel Macron, ενώ έφτασε στο σημείο να δημοσιοποιήσει προσωπική αλληλογραφία του Γάλλου προέδρου, στην οποία γίνεται αναφορά και στη Γροιλανδία.
Το ερώτημα που πλανάται πλέον ανοιχτά είναι αν ο Trump επιχειρεί συνειδητά να «κατεδαφίσει» το υφιστάμενο σύστημα διεθνών θεσμών και αν η Ρωσία προορίζεται να διαδραματίσει ρόλο-κλειδί στη νέα αρχιτεκτονική ισχύος.
Την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός, ο Donald Trump αναμένεται να παρουσιάσει τον πλήρη «χάρτη» και τις εξουσίες του «Συμβουλίου Ειρήνης για τη Γάζα», ενός νέου διεθνούς οργάνου που φέρει ξεκάθαρα τη δική του σφραγίδα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ήδη απευθύνει προσκλήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και περισσότερες από 50 χώρες, μεταξύ των οποίων η Ρωσία, η Ουκρανία και η Κίνα, καλώντας τες να συμμετάσχουν στις εργασίες του νέου οργανισμού.
Θετική στάση έχουν εκφράσει οι στενοί σύμμαχοι του Trump, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Viktor Orban και ο πρόεδρος της Αργεντινής Javier Milei, ενώ τη συμμετοχή τους έχουν επιβεβαιώσει επίσης η Λευκορωσία, το Καζακστάν και αρκετές ακόμη χώρες.
Ευρωπαϊκή δυσφορία και ισραηλινές ενστάσεις
Το Ισραήλ, παραδοσιακός σύμμαχος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, αντέδρασε επικριτικά στον κατάλογο των προσκεκλημένων χωρών, ενώ έντονη δυσαρέσκεια επικρατεί και σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ιδίως μετά τη γνωστοποίηση ότι στο Συμβούλιο έχει προσκληθεί και η Ρωσία.
Την οργή των Ευρωπαίων εντείνει και η πληροφορία ότι τα κράτη-μέλη του «Συμβουλίου Ειρήνης» θα πρέπει να καταβάλουν 1 δισ. δολάρια, εφόσον επιθυμούν η ιδιότητά τους να διαρκέσει περισσότερο από τρία χρόνια.
Την ίδια στιγμή, εκφράζονται φόβοι ότι ο ίδιος ο Trump θα συγκεντρώσει το σύνολο των ουσιαστικών εξουσιών στα χέρια του.
Αν και αρχικά το εγχείρημα παρουσιαζόταν ως «Συμβούλιο Ειρήνης της Γάζας», σύντομα έγινε σαφές ότι οι φιλοδοξίες του Trump είναι πολύ ευρύτερες.
Όπως αποκάλυψε το Axios, επικαλούμενο ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, η εντολή του νέου οργάνου δεν θα περιορίζεται στη Λωρίδα της Γάζας.
«Το Συμβούλιο Ειρήνης δεν θα περιοριστεί στη Γάζα.
Πρόκειται για ένα Συμβούλιο Ειρήνης για ολόκληρο τον κόσμο», δήλωσε χαρακτηριστικά η πηγή.
Νέα σύγκρουση Ευρώπης – Trump
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αντιμετωπίζουν το σχέδιο με βαθύ σκεπτικισμό.
Σύμφωνα με το Bloomberg, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιχειρούν να αλλάξουν τους όρους του Συμβουλίου και να πείσουν αραβικές χώρες να ασκήσουν πίεση στον Trump ώστε να προχωρήσει σε αναθεωρήσεις.
Όπως σημειώνει το δημοσίευμα, η στάση αυτή αντανακλά συνολικά την ευρωπαϊκή προσέγγιση στη δεύτερη θητεία Trump: καθυστερήσεις, δηλωτική προθυμία συνεργασίας και προσπάθεια «εξημέρωσης» του Αμερικανού προέδρου.
Ωστόσο, η διαπραγματευτική θέση της Ευρώπης αποδυναμώνεται περαιτέρω από τις απειλές Trump για κατάσχεση της Γροιλανδίας.
Οι Financial Times μεταφέρουν έντονες ανησυχίες στο Βερολίνο, με Γερμανούς αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι το «Συμβούλιο Ειρήνης» θα μπορούσε να αποτελέσει «το τελευταίο καρφί στο φέρετρο του διεθνούς δικαίου, όπως το γνωρίζουμε».
Macron υπό πίεση – δασμοί και δημόσια ταπείνωση
Ο Emmanuel Macron έχει ήδη εκφράσει την απροθυμία του να συμμετάσχει στο νέο όργανο.
Η απάντηση Trump ήταν άμεση και επιθετική: απείλησε με επιβολή δασμών 200% στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια, εκτιμώντας ότι έτσι θα αναγκάσει το Παρίσι να αναδιπλωθεί.
Λίγο αργότερα, ο Trump δημοσίευσε προσωπικό μήνυμα του Macron στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στο οποίο ο Γάλλος πρόεδρος πρότεινε σύνοδο της G7 στο Παρίσι με τη συμμετοχή Ουκρανών, Δανών, Σύρων και Ρώσων ως παρατηρητών.
Σύμφωνα με τον Sergei Fedorov, κορυφαίο ερευνητή στο Ινστιτούτο Ευρώπης της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, η ένταση μεταξύ Trump και Macron κλιμακώνεται ραγδαία.
Όπως σημειώνει, ο Αμερικανός πρόεδρος θεώρησε προσβλητική τη στάση του Γάλλου ηγέτη και προχώρησε στη δημοσιοποίηση του μηνύματος για να τον ταπεινώσει πολιτικά.
Ο ίδιος εκτιμά ότι η Γαλλία –όπως και συνολικά η Ευρώπη– δεν έχει τη δυνατότητα να αντισταθεί στον Trump ούτε στρατιωτικά ούτε πολιτικά.
Νέα διεθνής τάξη ή χαοτική αποδόμηση;
Κατ’ ιδίαν, ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι ο Trump επιχειρεί να δημιουργήσει έναν πραγματικό αντικαταστάτη του ΟΗΕ, τον οποίο επικρίνει εδώ και χρόνια.
Όπως γράφει η Le Monde, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να βλέπει τον εαυτό του ως παγκόσμιο «αρχιτέκτονα ειρήνης», την ώρα που η Ευρώπη αμφισβητεί ανοιχτά τις προθέσεις του, ιδίως μετά τις απειλές για τη Γροιλανδία.
Ο πολιτικός επιστήμονας Konstantin Blokhin εκτιμά ότι ο Trump προσπαθεί να δημιουργήσει νέους διεθνείς θεσμούς για να ελέγξει τη μετάβαση προς έναν πολυπολικό κόσμο, σε μια προσπάθεια να περιορίσει την επιρροή οργανισμών όπως οι BRICS και ο SCO.
Ωστόσο, ο Sergei Fedorov τονίζει ότι είναι εξαιρετικά απίθανο ο Trump να μπορέσει να δημιουργήσει σε σύντομο χρόνο έναν οργανισμό συγκρίσιμο με τον ΟΗΕ. «Ο Trump φαίνεται να επιλέγει την κατεδάφιση αντί της μεταρρύθμισης», σημειώνει.
Η Ρωσία στο επίκεντρο
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Dmitry Peskov επιβεβαίωσε ότι ο Vladimir Putin έχει λάβει πρόσκληση συμμετοχής στο «Συμβούλιο Ειρήνης», ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Sergei Lavrov δήλωσε ότι η Μόσχα θα ζητήσει διευκρινίσεις για το εννοιολογικό και πρακτικό πλαίσιο της πρότασης.
Η Κρατική Δούμα χαρακτήρισε «αστρονομική» την οικονομική εισφορά που απαιτείται από τα μόνιμα μέλη, ενώ ο Dmitry Novikov έκανε λόγο για χαοτική κατάσταση στις διεθνείς σχέσεις και ασαφείς πρωτοβουλίες από τον Λευκό Οίκο.
Παράλληλα, η πρόσκληση προς τη Ρωσία θεωρείται από ορισμένους αναλυτές θετικό βήμα για τις ρωσοαμερικανικές σχέσεις, σε αντίθεση με την πολιτική της προηγούμενης κυβέρνησης Biden.
Η Δύση αντέδρασε έντονα στην πρόσκληση της Ρωσίας.
Η Le Monde έκανε λόγο για «πρόκληση του Trump εναντίον της Ευρώπης», τονίζοντας ότι ο Putin –για τον οποίο εκκρεμεί ένταλμα του Διεθνούς Δικαστηρίου– θεωρείται από πολλούς Ευρωπαίους η κύρια απειλή για την ειρήνη στην ήπειρο.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: το «Συμβούλιο Ειρήνης» δεν είναι απλώς μια νέα πρωτοβουλία. Είναι ένα ακόμη βήμα προς την αποδόμηση της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης – και ίσως το τελευταίο καρφί στο φέρετρο ενός κόσμου που η Ευρώπη πίστευε ότι γνώριζε.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών