Oι δασμοί θα τεθούν αυτόματα σε ισχύ από εκείνη την ημερομηνία, εκτός εάν η πλειοψηφία των κρατών-μελών ψηφίσει εκ νέου υπέρ της αναβολής τους…
Ανταποδοτικούς δασμούς συνολικής αξίας €93 δισ. προετοιμάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, σε περίπτωση που ο Πρόεδρος Donald Trump υλοποιήσει την απειλή του να επιβάλει δασμούς σε έξι κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς και στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νορβηγία, από την 1η Φεβρουαρίου, στο πλαίσιο των προσπαθειών του να αποκτήσει τη Γροιλανδία.
Ο κατάλογος αυτός είχε καταρτιστεί πέρυσι, αλλά η εφαρμογή του ανεστάλη έως τις 7 Φεβρουαρίου, μετά την υπογραφή εκεχειρίας στον εμπορικό πόλεμο μεταξύ των δύο πλευρών.
Οι δασμοί θα τεθούν αυτόματα σε ισχύ από εκείνη την ημερομηνία, εκτός εάν η πλειοψηφία των κρατών-μελών ψηφίσει εκ νέου υπέρ της αναβολής τους.
Ακολουθεί ένας οδηγός για το τι περιλαμβάνεται.
Τι καλύπτεται;
Στο πλαίσιο συμφωνίας που υπεγράφη πέρυσι στη Σκωτία μεταξύ του Trump και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, η ΕΕ αποδέχθηκε δασμούς 15% στις περισσότερες εξαγωγές της προς τις ΗΠΑ και πάγωσε την εφαρμογή των δικών της ανταποδοτικών μέτρων ύψους €93 δισ.
Οι Ευρωπαίοι εξαγωγείς χάλυβα και αλουμινίου εξακολουθούν να επιβαρύνονται με δασμούς 50%, ενώ η ΕΕ συμφώνησε να καταργήσει δασμούς σε βιομηχανικά αγαθά και ορισμένα αγροτικά προϊόντα.
Ωστόσο, οι ανασταλείσες κυρώσεις επανέρχονται στο τραπέζι μετά τις απειλές του Προέδρου των ΗΠΑ για την επιβολή τιμωρητικών δασμών στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία και άλλες χώρες που έστειλαν στρατεύματα στο πλαίσιο σχεδιαζόμενης στρατιωτικής άσκησης στη Γροιλανδία, η οποία αποτελεί έδαφος της Δανίας.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει δηλώσει ότι δεν θα εγκρίνει παράταση της αναστολής των δασμών έως ότου επιλυθεί το ζήτημα.
Ο μεγαλύτερος «χαμένος» ενός νέου εμπορικού πολέμου θα ήταν η αεροναυπηγική εταιρεία Boeing.
Το πακέτο της ΕΕ περιλαμβάνει δασμούς 25% στα αμερικανικά αεροσκάφη, με την εταιρεία να αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών αμερικανικών αεροσκαφών αξίας €11 δισ. το 2024.
Αυτοκίνητα, μπέρμπον και σόγια συγκαταλέγονται επίσης στα προϊόντα υψηλής αξίας της λίστας αντιποίνων, η οποία δεν έχει δημοσιευθεί αλλά έχει περιέλθει σε γνώση των Financial Times.
Στη λίστα περιλαμβάνονται ακόμη εμβληματικά αμερικανικά προϊόντα, όπως οι μοτοσικλέτες Harley-Davidson, τα τζιν Levi και τα τσιγάρα Lucky Strike.
Θα πληγούν επίσης μηχανήματα, ιατρικές συσκευές, χημικά και πλαστικά προϊόντα, καθώς και ηλεκτρικός εξοπλισμός.
Γιατί επιλέχθηκαν αυτά τα προϊόντα;
Αξιωματούχοι της ΕΕ στον τομέα του εμπορίου τονίζουν ότι οι στόχοι επιλέγονται προσεκτικά.
Πρόκειται για προϊόντα που μπορούν εύκολα να αντικατασταθούν από άλλες αγορές, ώστε να αποφευχθεί η δυσαρέσκεια των καταναλωτών.
Για παράδειγμα, οι καταναλωτές ουίσκι μπορούν να στραφούν σε σκωτσέζικες ή ιρλανδικές ετικέτες.
Παράλληλα, τα μέτρα στοχεύουν συγκεκριμένους Αμερικανούς πολιτικούς και ψηφοφόρους.
Ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Mike Johnson και ο επικεφαλής της πλειοψηφίας Steve Scalise εκπροσωπούν και οι δύο τη Λουιζιάνα, πολιτεία με σημαντική παραγωγή σόγιας.
«Το βασικό κριτήριο για την κατάρτιση μιας λίστας αντιποίνων είναι η επιλογή προϊόντων από τα οποία η ΕΕ δεν εξαρτάται, ώστε να περιοριστεί η οικονομική ζημιά για την Ένωση», δήλωσε ο Ignacio Garcia Bercero, πρώην ανώτατο στέλεχος της ΕΕ για το εμπόριο.
«Δευτερεύον κριτήριο είναι η επιλογή προϊόντων που μπορούν να έχουν άμεσο πολιτικό αντίκτυπο στις ΗΠΑ.
Δεδομένου ότι η λίστα των €93 δισ. είναι πολύ ευρεία, θεωρώ ότι το βασικό ζητούμενο ήταν ο περιορισμός των αρνητικών επιπτώσεων στην ΕΕ».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να εξασφαλίσει τη στήριξη των κρατών-μελών για την υιοθέτηση των δασμών, με ορισμένες πρωτεύουσες να έχουν ζητήσει την αφαίρεση συγκεκριμένων προϊόντων, φοβούμενες αντίποινα στις δικές τους εξαγωγές, όπως τα οινοπνευματώδη και το κρασί.
Ήδη έχουν αφαιρεθεί προϊόντα αξίας άνω των €20 δισ. από τον αρχικό κατάλογο.
Οι Βρυξέλλες συμφώνησαν επίσης σε ελέγχους εξαγωγών για τα απορρίμματα αλουμινίου, τα οποία εισάγονται από τις ΗΠΑ για επανατήξη και παραγωγή νέου μετάλλου.
Τι ισχύει για το «εμπορικό μπαζούκα»;
Το λεγόμενο anti-coercion instrument (ACI), που υιοθετήθηκε το 2023 αλλά δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ, θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση αμερικανικών κολοσσών της τεχνολογίας και άλλων εταιρειών στην ενιαία αγορά.
Έχει χαρακτηριστεί ως «εμπορικό μπαζούκα» της ΕΕ και θεωρείται το ισχυρότερο εργαλείο στο οπλοστάσιό της.
Το ACI θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανάκληση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, επιβολή δασμών σε υπηρεσίες όπως το Netflix ή οι ταινίες του Hollywood, αποκλεισμό αμερικανικών εταιρειών από δημόσιους διαγωνισμούς, ακόμη και περιορισμό της πρόσβασης αμερικανικών τραπεζών στις χρηματοπιστωτικές αγορές της ΕΕ.
Η Γαλλία πιέζει για την ενεργοποίηση του ACI, ωστόσο άλλες κυβερνήσεις εμφανίζονται επιφυλακτικές, καθώς τέτοια μέτρα θα μπορούσαν να πλήξουν την ευρωπαϊκή οικονομία και τους καταναλωτές.
Επιπλέον, υπάρχουν λίγες εναλλακτικές λύσεις σε τομείς όπως τα αμερικανικά funds επιχειρηματικού κεφαλαίου ή οι υπηρεσίες cloud.
Το εργαλείο θεωρείται επίσης αργό, καθώς η Επιτροπή πρέπει να διερευνήσει τις καταγγελίες περί εξαναγκασμού, να διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ και στη συνέχεια να λάβει έγκριση από ειδική πλειοψηφία κρατών-μελών — μια διαδικασία που διαρκεί τουλάχιστον αρκετές εβδομάδες.
www.bankingnews.gr
Ο κατάλογος αυτός είχε καταρτιστεί πέρυσι, αλλά η εφαρμογή του ανεστάλη έως τις 7 Φεβρουαρίου, μετά την υπογραφή εκεχειρίας στον εμπορικό πόλεμο μεταξύ των δύο πλευρών.
Οι δασμοί θα τεθούν αυτόματα σε ισχύ από εκείνη την ημερομηνία, εκτός εάν η πλειοψηφία των κρατών-μελών ψηφίσει εκ νέου υπέρ της αναβολής τους.
Ακολουθεί ένας οδηγός για το τι περιλαμβάνεται.
Τι καλύπτεται;
Στο πλαίσιο συμφωνίας που υπεγράφη πέρυσι στη Σκωτία μεταξύ του Trump και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, η ΕΕ αποδέχθηκε δασμούς 15% στις περισσότερες εξαγωγές της προς τις ΗΠΑ και πάγωσε την εφαρμογή των δικών της ανταποδοτικών μέτρων ύψους €93 δισ.
Οι Ευρωπαίοι εξαγωγείς χάλυβα και αλουμινίου εξακολουθούν να επιβαρύνονται με δασμούς 50%, ενώ η ΕΕ συμφώνησε να καταργήσει δασμούς σε βιομηχανικά αγαθά και ορισμένα αγροτικά προϊόντα.
Ωστόσο, οι ανασταλείσες κυρώσεις επανέρχονται στο τραπέζι μετά τις απειλές του Προέδρου των ΗΠΑ για την επιβολή τιμωρητικών δασμών στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία και άλλες χώρες που έστειλαν στρατεύματα στο πλαίσιο σχεδιαζόμενης στρατιωτικής άσκησης στη Γροιλανδία, η οποία αποτελεί έδαφος της Δανίας.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει δηλώσει ότι δεν θα εγκρίνει παράταση της αναστολής των δασμών έως ότου επιλυθεί το ζήτημα.
Ο μεγαλύτερος «χαμένος» ενός νέου εμπορικού πολέμου θα ήταν η αεροναυπηγική εταιρεία Boeing.
Το πακέτο της ΕΕ περιλαμβάνει δασμούς 25% στα αμερικανικά αεροσκάφη, με την εταιρεία να αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών αμερικανικών αεροσκαφών αξίας €11 δισ. το 2024.
Αυτοκίνητα, μπέρμπον και σόγια συγκαταλέγονται επίσης στα προϊόντα υψηλής αξίας της λίστας αντιποίνων, η οποία δεν έχει δημοσιευθεί αλλά έχει περιέλθει σε γνώση των Financial Times.
Στη λίστα περιλαμβάνονται ακόμη εμβληματικά αμερικανικά προϊόντα, όπως οι μοτοσικλέτες Harley-Davidson, τα τζιν Levi και τα τσιγάρα Lucky Strike.
Θα πληγούν επίσης μηχανήματα, ιατρικές συσκευές, χημικά και πλαστικά προϊόντα, καθώς και ηλεκτρικός εξοπλισμός.
Γιατί επιλέχθηκαν αυτά τα προϊόντα;
Αξιωματούχοι της ΕΕ στον τομέα του εμπορίου τονίζουν ότι οι στόχοι επιλέγονται προσεκτικά.
Πρόκειται για προϊόντα που μπορούν εύκολα να αντικατασταθούν από άλλες αγορές, ώστε να αποφευχθεί η δυσαρέσκεια των καταναλωτών.
Για παράδειγμα, οι καταναλωτές ουίσκι μπορούν να στραφούν σε σκωτσέζικες ή ιρλανδικές ετικέτες.
Παράλληλα, τα μέτρα στοχεύουν συγκεκριμένους Αμερικανούς πολιτικούς και ψηφοφόρους.
Ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Mike Johnson και ο επικεφαλής της πλειοψηφίας Steve Scalise εκπροσωπούν και οι δύο τη Λουιζιάνα, πολιτεία με σημαντική παραγωγή σόγιας.
«Το βασικό κριτήριο για την κατάρτιση μιας λίστας αντιποίνων είναι η επιλογή προϊόντων από τα οποία η ΕΕ δεν εξαρτάται, ώστε να περιοριστεί η οικονομική ζημιά για την Ένωση», δήλωσε ο Ignacio Garcia Bercero, πρώην ανώτατο στέλεχος της ΕΕ για το εμπόριο.
«Δευτερεύον κριτήριο είναι η επιλογή προϊόντων που μπορούν να έχουν άμεσο πολιτικό αντίκτυπο στις ΗΠΑ.
Δεδομένου ότι η λίστα των €93 δισ. είναι πολύ ευρεία, θεωρώ ότι το βασικό ζητούμενο ήταν ο περιορισμός των αρνητικών επιπτώσεων στην ΕΕ».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να εξασφαλίσει τη στήριξη των κρατών-μελών για την υιοθέτηση των δασμών, με ορισμένες πρωτεύουσες να έχουν ζητήσει την αφαίρεση συγκεκριμένων προϊόντων, φοβούμενες αντίποινα στις δικές τους εξαγωγές, όπως τα οινοπνευματώδη και το κρασί.
Ήδη έχουν αφαιρεθεί προϊόντα αξίας άνω των €20 δισ. από τον αρχικό κατάλογο.
Οι Βρυξέλλες συμφώνησαν επίσης σε ελέγχους εξαγωγών για τα απορρίμματα αλουμινίου, τα οποία εισάγονται από τις ΗΠΑ για επανατήξη και παραγωγή νέου μετάλλου.
Τι ισχύει για το «εμπορικό μπαζούκα»;
Το λεγόμενο anti-coercion instrument (ACI), που υιοθετήθηκε το 2023 αλλά δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ, θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση αμερικανικών κολοσσών της τεχνολογίας και άλλων εταιρειών στην ενιαία αγορά.
Έχει χαρακτηριστεί ως «εμπορικό μπαζούκα» της ΕΕ και θεωρείται το ισχυρότερο εργαλείο στο οπλοστάσιό της.
Το ACI θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανάκληση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, επιβολή δασμών σε υπηρεσίες όπως το Netflix ή οι ταινίες του Hollywood, αποκλεισμό αμερικανικών εταιρειών από δημόσιους διαγωνισμούς, ακόμη και περιορισμό της πρόσβασης αμερικανικών τραπεζών στις χρηματοπιστωτικές αγορές της ΕΕ.
Η Γαλλία πιέζει για την ενεργοποίηση του ACI, ωστόσο άλλες κυβερνήσεις εμφανίζονται επιφυλακτικές, καθώς τέτοια μέτρα θα μπορούσαν να πλήξουν την ευρωπαϊκή οικονομία και τους καταναλωτές.
Επιπλέον, υπάρχουν λίγες εναλλακτικές λύσεις σε τομείς όπως τα αμερικανικά funds επιχειρηματικού κεφαλαίου ή οι υπηρεσίες cloud.
Το εργαλείο θεωρείται επίσης αργό, καθώς η Επιτροπή πρέπει να διερευνήσει τις καταγγελίες περί εξαναγκασμού, να διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ και στη συνέχεια να λάβει έγκριση από ειδική πλειοψηφία κρατών-μελών — μια διαδικασία που διαρκεί τουλάχιστον αρκετές εβδομάδες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών