Συμμετέχοντας σε κρίσιμους κλάδους, η κυβέρνηση των ΗΠΑ γίνεται ο μέτοχος πρώτης καταφυγής και διασφαλίζει το έλεγχο σε κρίσιμα σημεία των αλυσίδων εφοδιασμού
O Donald Trump αλλάζει εμφανώς τον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ αντιλαμβάνονται τόσο το επιχειρείν όσο και το παγκόσμιο εμπόριο καθώς υλοποιεί το εγχείρημα της ανάκτησης της οικονομικής κυριαρχίας.
Με τη στροφή προς μία νέα μορφή οικονομικού προστατευτισμού — η κυβέρνηση Trump δηλώνει τώρα ότι σχεδιάζει να αποκτήσει ιδιοκτησία σε ακόμη περισσότερες αμερικανικές εταιρείες.
Ιδιοκτησία που χρηματοδοτείται από τους φορολογούμενους και το εθνικό χρέος, αλλά κυρίως πρόκειται για μια μέθοδο δίνει στον Λευκό Οίκο πολύ πιο άμεσο έλεγχο στις οικονομικές εξελίξεις εν όψει σημαντικών αναταράξεων.
Μετά την επιβολή ανταποδοτικών δασμών, ο Λευκός Οίκος επιχειρεί να αποκτήσει συμμετοχή σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε στρατηγικούς τομείς της οικονομίας όπως η παραγωγή ημιαγωγών (όλο τον τεχνολογικό κύκλο, από το λογισμικό για επεξεργαστές νέας γενιάς μέχρι τις πρώτες ύλες) και οι εφοδιαστικές αλυσίδες κρίσιμων για αμυντικά projects σπάνιων γαιών και εν γένει για την αλυσίδα εφοδιασμού πρώτων υλών.
Και αυτό για να αποφύγει οποιαδήποτε επώδυνη γεωπολιτικά εξάρτηση
Αγοράζοντας επιχειρήσεις, η κυβέρνηση των ΗΠΑ γίνεται ο μέτοχος πρώτης καταφυγής και διασφαλίζει την συμμετοχή της σε κρίσιμα σημεία των αλυσίδων εφοδιασμού.
Το κρατικό επενδυτικό fund
Την ίδια ώρα ο οικονομικός σύμβουλος του Trump, Kevin Hassett, αποκάλεσε τη συμφωνία του Trump να αποκτήσει μερίδιο σε εταιρείες ως «προκαταβολή για ένα κρατικό επενδυτικό fund» (αντίστοιχο με αυτό της Νορβηγίας) («downpayment on a sovereign wealth fund»), αποκαλύπτοντας πόσο σοβαρά αντιμετωπίζει ο Λευκός Οίκος την οικοδόμηση ενός αμερικανικού κρατικού fund με μετοχές σε επιχειρήσεις (αλλά και κρυπτονομίσματα).
Ο Howard Lutnik – Υπουργός Εμπορίου του Trump σε πρόσφατη συνέντευξη, περιγράφει ακριβώς τι σκοπεύει να κάνει με αυτό το SWF.
«Έχουμε προϋπολογισμό 6,5 τρισεκατομμυρίων δολ.. Έχουμε έσοδα 4,5 τρισεκατομμύρια δολ.… το συνολικό ΑΕΠ μας 29 τρισεκατομμύρια δολ.… και το χρέος μας, λίγο κάτω από 39 τρισεκατομμύρια.
Πάμε στην κόλαση.
Ποιο είναι το ισοζύγιο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής; Τι έχουμε στην κατοχή μας;
Νομίζω ότι αξίζει 500 τρισεκατομμύρια δολ.
Έχουμε γη. Και έχουμε ορυκτά.
Αν έχουμε 500 τρισεκατομμύρια δολ. και μπορούμε να βγάλουμε ένα τέταρτο του τοις εκατό… αυτό είναι 1 τρισεκατομμύριο και 250 δισ. δολ. το χρόνο.»
Ως CEO της Cantor Fitzgerald, ο Lutnik είναι ένας γνώστης εκ των έσω της Wall Street. Αν κάποιος ξέρει πώς να «νομισματοποιεί» περιουσιακά στοιχεία, αυτός και η ομάδα του ξέρουν.
Η Wall Street τα τελευταία 50 και χρόνια έχει κάνει ελάχιστα πράγματα εκτός από το να βρίσκει assets για χρηματοοικονομικοποίηση.
Έτσι, ο Scott Bessent και ο Lutnik έχουν αναλάβει από τον προϊστάμενό τους να «νομισματοποιήσουν την πλευρά των περιουσιακών στοιχείων του ισολογισμού των ΗΠΑ».
Η λύση τους;
Το SWF των ΗΠΑ – ή Κυβερνητικό Ταμείο Πλούτου.
Αυτό το SWF θα επανανομισματοποιήσει όχι μόνο τον χρυσό, αλλά κάθε περιουσιακό στοιχείο συνδεδεμένο με τις ΗΠΑ: γη, πετρέλαιο, δικαιώματα ορυκτών… τα πάντα.
Όλα αυτά θα προστεθούν στον ισολογισμό των ΗΠΑ στη στήλη του ενεργητικού, για όσους ξέρουν να διαβάζουν ισολογισμούς.
Το SWF μετασχηματίζει ολόκληρη την έννοια της προστασίας του εθνικού πλούτου των ΗΠΑ.
Το τρελό με αυτή την ιδέα είναι ότι ο Trump την πήρε από το playbook του κυριότερου αντιπάλου της Αμερικής – της Κίνας
Πώς θα λειτουργήσει
Το πεδίο πετρελαίου ANWAR είναι μια περιοχή κατά μήκος της ακτής της Αλάσκας. Έχει περισσότερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία.
Μπαίνει στο SWF – και αποδίδει δικαιώματα (royalty).
Να φανταστούμε εάν η κυβέρνηση των ΗΠΑ εισέπραττε δικαιώματα από αυτό το πετρέλαιο για πάντα.
Μεταξύ πολλών άλλων ανεκμετάλλευτων πόρων των ΗΠΑ είναι το ορυχείο Pebble στο Bristol Bay της Αλάσκα.
Υπάρχουν 80 δισεκατομμύρια λίβρες χαλκού, 107 εκατομμύρια ουγκιές χρυσού και πολλά άλλα σημαντικά ορυκτά έτοιμα να μπουν σε παραγωγή.
Για αυτόν τον τεράστιο αμερικανικό πόρο υπήρξε άρνηση στις άδειες εξόρυξης λόγω ανησυχιών ότι ένα ποτάμι 20 μίλια μακριά, που υποστηρίζει την αλιεία σολομού, μπορεί να επηρεαστεί από τις εξορυκτικές δραστηριότητες.
Τι θα γινόταν αν, αντί να δίνονταν άδειες εξόρυξης, οι ΗΠΑ απλώς έπαιρναν ένα ποσοστό των κερδών από τα εδάφη τους;
Είναι ένα μοντέλο που δεν έχει δοκιμαστεί ποτέ στην Αμερική – αλλά ήδη δουλεύει σε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, η Νορβηγία και η Κίνα.
Υπάρχει τεράστιος πλούτος διαθέσιμος στις ΗΠΑ, αν σκεφτεί κανείς ένα μοντέλο όπου η γραφειοκρατία εξαφανίζεται και τα περιουσιακά στοιχεία των ΗΠΑ τελικά αξιοποιούνται.
Τώρα, χρειάζονται δέκα ή περισσότερα χρόνια για να εκδοθούν οι άδειες και να επιτραπεί η εξόρυξη ή η γεώτρηση σε γη των ΗΠΑ.
Τι θα γινόταν αν αυτό γινόταν μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες;
Εκατομμύρια στρέμματα γης στις ΗΠΑ, με αφθονία σχεδόν κάθε πόρου που μπορείς να φανταστείς, θα μπει στο SWF και θα αξιοποιηθεί για τους Αμερικανούς.
Ο χρυσός που επαναπατρίζεται από το Λονδίνο είναι απόδειξη ότι αυτό το σχέδιο έχει ήδη ξεκινήσει.
Οικονομική σκέψη «έξω από το κουτί» και ρηξικέλευθες λύσεις
Αυτή η πρακτική αποτελεί αντιστροφή της πολιτικής των Ρεπουμπλικάνων που όμνυαν στην ελεύθερη αγορά και αναδεικνύει πώς η διοίκηση Trump 2.0 σκέφτεται σκέφτεται «έξω από το κουτί» - το μέγεθος της κρίσης απαιτεί αντισυμβατική σκέψη.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει ήδη αποκτήσει μερίδια σε ιδιωτικές εταιρείες και κατά το παρελθόν, αλλά μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις, όπως κατά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008/2009 στο πλαίσιο των προγραμμάτων διάσωσης.
Ο Hassett είπε: «Είμαι βέβαιος ότι κάποια στιγμή θα υπάρξουν περισσότερα deals, αν όχι σε αυτόν τον κλάδο, σε άλλους κλάδους…».
Έχει επίσης δηλώσει: «Απολύτως δεν ενδιαφερόμαστε να διαλέγουμε νικητές και ηττημένους».
Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πλέον ο μεγαλύτερος μεμονωμένος μέτοχος της Intel.
Η κυβέρνηση απέκτησε επίσης μια «χρυσή μετοχή» στην U.S. Steel ως μέρος της έγκρισης της συγχώνευσής της με την ιαπωνική Nippon Steel.
Ο Trump είπε επίσης ότι διαπραγματεύτηκε με τον CEO της Nvidia, Jensen Huang, ώστε οι ΗΠΑ να λαμβάνουν το 15% των εσόδων του κατασκευαστή ημιαγωγών από ορισμένους επεξεργαστές που πωλούνται στην Κίνα.
Έχει, επίσης, παρόμοια συμφωνία με την ανταγωνίστρια AMD.
Ο… απεχθής σοσιαλισμός και οι Ρεπουμπλικάνοι
Η νέα πολιτική του Trump ξεδιπλώνεται —το είδος της άμεσης κρατικής ανάμειξης στις επιχειρήσεις που οι συντηρητικοί κάποτε χαρακτήριζαν ως απεχθή σοσιαλισμό — και θα δώσει στην εκτελεστική εξουσία πιο άμεσο έλεγχο σε περισσότερες εταιρείες, καθιστώντας την κυβέρνηση των ΗΠΑ τον «μεγαλύτερο μέτοχο».
Ο ισχυρισμός του Hassett ότι η κυβέρνηση δεν διαλέγει νικητές και ηττημένους προσπαθεί να προλάβει τις αντιρρήσεις για τον έλεγχο του κράτους επί της οικονομίας: το λέει επειδή ξέρει ότι έτσι λειτουργεί και γνωρίζει ότι αυτό είναι το πρώτο πράγμα που περνά από το μυαλό πολλών συντηρητικών.
Δεν πρόκειται να αγοράσεις το 10% μιας μεγάλης επιχείρησης και να μην προσπαθήσεις να την κάνεις νικήτρια – ζήτημα είναι η αλλαγή οικονομικού παραδείγματος.
Είναι αδύνατο να πιστέψει κανείς ότι η κυβέρνηση θα αποκτήσει καθεστώς βασικού μετόχου σε πολλές εταιρείες και ο Trump δεν θα χρησιμοποιήσει αυτήν τη δύναμη για να ασκήσει έλεγχο, δεδομένου πόσες φορές έχει ήδη προσπαθήσει να ελέγξει τις επιχειρήσεις με απειλές άμεσων κυρώσεων, απώλειας αδειών ή με το απλό χτύπημα της φήμης τους από το βήμα του Λευκού Οίκου.
/Intel%20Corp_%20logo%20on%20mobile%20phone-by%20Piotr%20Swat%20via%20Shutterstock.jpg)
Αλλάζουν οι κανόνες του παιχνιδιού
Επιπλέον, όλοι ξέρουμε ότι ο Trump μισεί τους ηττημένους, οπότε σίγουρα δεν θα επιλέξει ηττημένους — μόνο νικητές.
Με το Υπουργείο Οικονομικών και την αυξανόμενη επιρροή του πάνω στη Fed, μπορεί τώρα να ρίχνει τεράστια ποσά για να πάρει τον έλεγχο των «νικητών» όπως αυτός τους ορίζει.
Αποκαλύπτοντας τη λαχτάρα του για περισσότερες τέτοιες «σπουδαίες νέες συμφωνίες», ο Trump είπε: «Ελπίζω να έχουμε πολλές ακόμα περιπτώσεις σαν το μερίδιο στην Intel».
Οι συντηρητικοί – όπως τους ξέραμε - είναι νεκροί
Ο προστατευτισμός, η βιομηχανική πολιτική και η κρατική ιδιοκτησία — όλα κάποτε φόβητρα για τους συντηρητικούς — έχουν γίνει επίσημο δόγμα στο ρεπουμπλικανικό κόμμα υπό τους MAGA.
Όλα αυτά ήταν το αντίθετο από τις συντηρητικές πεποιθήσεις για μια υγιή οικονομία και αντίθετα προς τις απόψεις τους για τη μεγάλη, παρεμβατική κυβέρνηση.
Είναι όμως διαφορετικό όταν αυτοί, και όχι οι Δημοκρατικοί, αποκτούν εξουσία μεγαλώνοντας το κράτος.
Η συντηρητική ορθοδοξία κάποτε υποστήριζε ότι η ελεύθερη αγορά ήταν το κλειδί για την οικονομική επιτυχία της Αμερικής.
Σε αυτήν την άποψη, ο Milton Friedman ήταν ο αμερικανικός προφήτης του laissez-faire και της υπερπαγκοσμιοποίησης μετά τη δεκαετία του 1990.
Η Σοβιετική Ένωση ήταν το σκληρό, παραλυτικό αντι-παράδειγμα.
Ο Ronald Reagan αποτύπωσε το συναίσθημα των Ρεπουμπλικανών όταν είπε: «Οι εννέα πιο τρομακτικές λέξεις στην αγγλική γλώσσα είναι: ‘Είμαι από την κυβέρνηση και ήρθα να βοηθήσω’».
Αυτό δεν αποτυπώνει το πώς αντιμετωπίζει την πραγματικότητα ο Πρόεδρος Trump — ούτε το κόμμα του – προχωρεί σε μια ρήξη με την παράδοση του Reagan.
Ο πρόεδρος χρησιμοποιεί δασμούς για να ενισχύσει τις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Oι Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο υποστηρίζουν κυβερνητικές επιδοτήσεις για να ενισχύσουν τη βιομηχανία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παίρνουν μερίδιο 10% στην Intel και 15% από τις πωλήσεις της Nvidia, και ο Trump θέλει να αντικαταστήσει τη διοίκηση της Federal Reserve.
Οι εξελίξεις με την US Steel και η απόκτηση χρυσής μετοχής
Η «χρυσή μετοχή» (golden share) δεν συνεπάγεται οικονομική ιδιοκτησία, αλλά παρέχει στο κράτος δικαιώματα βέτο σε κρίσιμες εταιρικές αποφάσεις. Οι υπόλοιπες περιπτώσεις αφορούν άμεσες μετοχικές συμμετοχές.
Οι επενδύσεις 4 τρισ. δολ. και η επιστροφή της παραγωγής
Το παράδειγμα οικονομικής πολιτικής στις ΗΠΑ έχει αλλάξει, μένει να δούμε εάν θα δουλέψει, τουλάχιστον με τον τρόπο που επιθυμεί το επιτελείο Trump – σε κάθε περίπτωση οι επιπτώσεις θα είναι παγκόσμιες.
Πέρα από τις αρχικές δυσκολίες βρίσκεται η υπόσχεση μιας αναζωογονημένης βιομηχανικής βάσης.
Επενδύσεις συνολικού ύψους 4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων από εταιρείες και κράτη ήδη κατευθύνονται προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, με έργα όπως η πρωτοβουλία εργοστασίων των 165 δισ. της Taiwan Semiconductor (TSM), η προσπάθεια διαφοροποίησης των 500 δισ. της Apple (AAPL) και το κέντρο δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης των 10 δισ. της Meta (META) στη Λουιζιάνα.
Στο Phoenix, τρεις μεγάλες εγκαταστάσεις της Taiwan Semiconductor, της Intel (INTC) και της Apple αναμένεται να ξεκινήσουν λειτουργία τον επόμενο χρόνο, δημιουργώντας χιλιάδες υψηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας — 6.000 άμεσες θέσεις μόνο από την Taiwan Semiconductor, μαζί με 10.000 έμμεσες.
Δεν πρόκειται για χαμηλόμισθες δουλειές αλλά για καριέρες εξαψήφιων αποδοχών, ενισχυμένες από τις εξελίξεις στην αυτοματοποίηση και τη ρομποτική.
Τα εργοστάσια του αύριο θα διαφέρουν ριζικά από εκείνα των προηγούμενων δεκαετιών, αξιοποιώντας την τεχνολογία προκειμένου να αυξηθεί η αποδοτικότητα.
Ο ευρύτερος οικονομικός αντίκτυπος θα μπορούσε να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά, στηρίζοντας μια σειρά από σημαντικούς κλάδους - από την εξόρυξη και την ενέργεια έως το λιανεμπόριο και τη μεταφορά.
Ιστορικά, η μεταφορά παραγωγής στο εξωτερικό διέβρωσε τους μισθούς καθώς οι θέσεις στη μεταποίηση αντικαταστάθηκαν από υπηρεσίες - αυτή η αναβίωση της μεταποίησης υπόσχεται επιστροφή σε ισχυρή, βιώσιμη απασχόληση και ανάταξη της καταστραφείσας μεσαίας τάξης.
Και το σχέδιο Trump είναι ήδη σε κίνηση.
Η Apple ανακοίνωσε επένδυση 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Αμερική στα τέλη Φεβρουαρίου 2025.
Δεν αφορά μόνο την τεχνολογία.
Δύο μέρες αργότερα, η Lilly ανακοίνωσε σχέδιο 27 δισεκατομμυρίων δολ. για να επαναφέρει την παραγωγή φαρμάκων στις ΗΠΑ.
Περιμένετε να δείτε πολλές παρόμοιες ανακοινώσεις καθώς οι εταιρείες θα συμμετάσχουν στο σχέδιο Trump.
Για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, οι εταιρείες έχουν κίνητρο να επενδύσουν ξανά στην παραγωγή πραγματικών προϊόντων – μέσα στις ΗΠΑ.
Η απόλυτη επιτυχία του σχεδίου Trump εξαρτάται από την ικανότητά του να υποτιμήσει το δολάριο δίχως να καταστρέψει την οικονομική ηγεμονία των ΗΠΑ – τουλάχιστον στο πλαίσιο ενός πολυπολικού κόσμου.
www.bankingnews.gr
Με τη στροφή προς μία νέα μορφή οικονομικού προστατευτισμού — η κυβέρνηση Trump δηλώνει τώρα ότι σχεδιάζει να αποκτήσει ιδιοκτησία σε ακόμη περισσότερες αμερικανικές εταιρείες.
Ιδιοκτησία που χρηματοδοτείται από τους φορολογούμενους και το εθνικό χρέος, αλλά κυρίως πρόκειται για μια μέθοδο δίνει στον Λευκό Οίκο πολύ πιο άμεσο έλεγχο στις οικονομικές εξελίξεις εν όψει σημαντικών αναταράξεων.
Μετά την επιβολή ανταποδοτικών δασμών, ο Λευκός Οίκος επιχειρεί να αποκτήσει συμμετοχή σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε στρατηγικούς τομείς της οικονομίας όπως η παραγωγή ημιαγωγών (όλο τον τεχνολογικό κύκλο, από το λογισμικό για επεξεργαστές νέας γενιάς μέχρι τις πρώτες ύλες) και οι εφοδιαστικές αλυσίδες κρίσιμων για αμυντικά projects σπάνιων γαιών και εν γένει για την αλυσίδα εφοδιασμού πρώτων υλών.
Και αυτό για να αποφύγει οποιαδήποτε επώδυνη γεωπολιτικά εξάρτηση
Αγοράζοντας επιχειρήσεις, η κυβέρνηση των ΗΠΑ γίνεται ο μέτοχος πρώτης καταφυγής και διασφαλίζει την συμμετοχή της σε κρίσιμα σημεία των αλυσίδων εφοδιασμού.
Το κρατικό επενδυτικό fund
Την ίδια ώρα ο οικονομικός σύμβουλος του Trump, Kevin Hassett, αποκάλεσε τη συμφωνία του Trump να αποκτήσει μερίδιο σε εταιρείες ως «προκαταβολή για ένα κρατικό επενδυτικό fund» (αντίστοιχο με αυτό της Νορβηγίας) («downpayment on a sovereign wealth fund»), αποκαλύπτοντας πόσο σοβαρά αντιμετωπίζει ο Λευκός Οίκος την οικοδόμηση ενός αμερικανικού κρατικού fund με μετοχές σε επιχειρήσεις (αλλά και κρυπτονομίσματα).
Ο Howard Lutnik – Υπουργός Εμπορίου του Trump σε πρόσφατη συνέντευξη, περιγράφει ακριβώς τι σκοπεύει να κάνει με αυτό το SWF.
«Έχουμε προϋπολογισμό 6,5 τρισεκατομμυρίων δολ.. Έχουμε έσοδα 4,5 τρισεκατομμύρια δολ.… το συνολικό ΑΕΠ μας 29 τρισεκατομμύρια δολ.… και το χρέος μας, λίγο κάτω από 39 τρισεκατομμύρια.
Πάμε στην κόλαση.
Ποιο είναι το ισοζύγιο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής; Τι έχουμε στην κατοχή μας;
Νομίζω ότι αξίζει 500 τρισεκατομμύρια δολ.
Έχουμε γη. Και έχουμε ορυκτά.
Αν έχουμε 500 τρισεκατομμύρια δολ. και μπορούμε να βγάλουμε ένα τέταρτο του τοις εκατό… αυτό είναι 1 τρισεκατομμύριο και 250 δισ. δολ. το χρόνο.»
Ως CEO της Cantor Fitzgerald, ο Lutnik είναι ένας γνώστης εκ των έσω της Wall Street. Αν κάποιος ξέρει πώς να «νομισματοποιεί» περιουσιακά στοιχεία, αυτός και η ομάδα του ξέρουν.
Η Wall Street τα τελευταία 50 και χρόνια έχει κάνει ελάχιστα πράγματα εκτός από το να βρίσκει assets για χρηματοοικονομικοποίηση.
Έτσι, ο Scott Bessent και ο Lutnik έχουν αναλάβει από τον προϊστάμενό τους να «νομισματοποιήσουν την πλευρά των περιουσιακών στοιχείων του ισολογισμού των ΗΠΑ».
Η λύση τους;
Το SWF των ΗΠΑ – ή Κυβερνητικό Ταμείο Πλούτου.
Αυτό το SWF θα επανανομισματοποιήσει όχι μόνο τον χρυσό, αλλά κάθε περιουσιακό στοιχείο συνδεδεμένο με τις ΗΠΑ: γη, πετρέλαιο, δικαιώματα ορυκτών… τα πάντα.
Όλα αυτά θα προστεθούν στον ισολογισμό των ΗΠΑ στη στήλη του ενεργητικού, για όσους ξέρουν να διαβάζουν ισολογισμούς.
Το SWF μετασχηματίζει ολόκληρη την έννοια της προστασίας του εθνικού πλούτου των ΗΠΑ.
Το τρελό με αυτή την ιδέα είναι ότι ο Trump την πήρε από το playbook του κυριότερου αντιπάλου της Αμερικής – της Κίνας
Πώς θα λειτουργήσει
Το πεδίο πετρελαίου ANWAR είναι μια περιοχή κατά μήκος της ακτής της Αλάσκας. Έχει περισσότερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία.
Μπαίνει στο SWF – και αποδίδει δικαιώματα (royalty).
Να φανταστούμε εάν η κυβέρνηση των ΗΠΑ εισέπραττε δικαιώματα από αυτό το πετρέλαιο για πάντα.
Μεταξύ πολλών άλλων ανεκμετάλλευτων πόρων των ΗΠΑ είναι το ορυχείο Pebble στο Bristol Bay της Αλάσκα.
Υπάρχουν 80 δισεκατομμύρια λίβρες χαλκού, 107 εκατομμύρια ουγκιές χρυσού και πολλά άλλα σημαντικά ορυκτά έτοιμα να μπουν σε παραγωγή.
Για αυτόν τον τεράστιο αμερικανικό πόρο υπήρξε άρνηση στις άδειες εξόρυξης λόγω ανησυχιών ότι ένα ποτάμι 20 μίλια μακριά, που υποστηρίζει την αλιεία σολομού, μπορεί να επηρεαστεί από τις εξορυκτικές δραστηριότητες.
Τι θα γινόταν αν, αντί να δίνονταν άδειες εξόρυξης, οι ΗΠΑ απλώς έπαιρναν ένα ποσοστό των κερδών από τα εδάφη τους;
Είναι ένα μοντέλο που δεν έχει δοκιμαστεί ποτέ στην Αμερική – αλλά ήδη δουλεύει σε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, η Νορβηγία και η Κίνα.
Υπάρχει τεράστιος πλούτος διαθέσιμος στις ΗΠΑ, αν σκεφτεί κανείς ένα μοντέλο όπου η γραφειοκρατία εξαφανίζεται και τα περιουσιακά στοιχεία των ΗΠΑ τελικά αξιοποιούνται.
Τώρα, χρειάζονται δέκα ή περισσότερα χρόνια για να εκδοθούν οι άδειες και να επιτραπεί η εξόρυξη ή η γεώτρηση σε γη των ΗΠΑ.
Τι θα γινόταν αν αυτό γινόταν μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες;
Εκατομμύρια στρέμματα γης στις ΗΠΑ, με αφθονία σχεδόν κάθε πόρου που μπορείς να φανταστείς, θα μπει στο SWF και θα αξιοποιηθεί για τους Αμερικανούς.
Ο χρυσός που επαναπατρίζεται από το Λονδίνο είναι απόδειξη ότι αυτό το σχέδιο έχει ήδη ξεκινήσει.
Οικονομική σκέψη «έξω από το κουτί» και ρηξικέλευθες λύσεις
Αυτή η πρακτική αποτελεί αντιστροφή της πολιτικής των Ρεπουμπλικάνων που όμνυαν στην ελεύθερη αγορά και αναδεικνύει πώς η διοίκηση Trump 2.0 σκέφτεται σκέφτεται «έξω από το κουτί» - το μέγεθος της κρίσης απαιτεί αντισυμβατική σκέψη.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει ήδη αποκτήσει μερίδια σε ιδιωτικές εταιρείες και κατά το παρελθόν, αλλά μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις, όπως κατά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008/2009 στο πλαίσιο των προγραμμάτων διάσωσης.
Ο Hassett είπε: «Είμαι βέβαιος ότι κάποια στιγμή θα υπάρξουν περισσότερα deals, αν όχι σε αυτόν τον κλάδο, σε άλλους κλάδους…».
Έχει επίσης δηλώσει: «Απολύτως δεν ενδιαφερόμαστε να διαλέγουμε νικητές και ηττημένους».
Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πλέον ο μεγαλύτερος μεμονωμένος μέτοχος της Intel.
Η κυβέρνηση απέκτησε επίσης μια «χρυσή μετοχή» στην U.S. Steel ως μέρος της έγκρισης της συγχώνευσής της με την ιαπωνική Nippon Steel.
Ο Trump είπε επίσης ότι διαπραγματεύτηκε με τον CEO της Nvidia, Jensen Huang, ώστε οι ΗΠΑ να λαμβάνουν το 15% των εσόδων του κατασκευαστή ημιαγωγών από ορισμένους επεξεργαστές που πωλούνται στην Κίνα.
Έχει, επίσης, παρόμοια συμφωνία με την ανταγωνίστρια AMD.
Ο… απεχθής σοσιαλισμός και οι Ρεπουμπλικάνοι
Η νέα πολιτική του Trump ξεδιπλώνεται —το είδος της άμεσης κρατικής ανάμειξης στις επιχειρήσεις που οι συντηρητικοί κάποτε χαρακτήριζαν ως απεχθή σοσιαλισμό — και θα δώσει στην εκτελεστική εξουσία πιο άμεσο έλεγχο σε περισσότερες εταιρείες, καθιστώντας την κυβέρνηση των ΗΠΑ τον «μεγαλύτερο μέτοχο».
Ο ισχυρισμός του Hassett ότι η κυβέρνηση δεν διαλέγει νικητές και ηττημένους προσπαθεί να προλάβει τις αντιρρήσεις για τον έλεγχο του κράτους επί της οικονομίας: το λέει επειδή ξέρει ότι έτσι λειτουργεί και γνωρίζει ότι αυτό είναι το πρώτο πράγμα που περνά από το μυαλό πολλών συντηρητικών.
Δεν πρόκειται να αγοράσεις το 10% μιας μεγάλης επιχείρησης και να μην προσπαθήσεις να την κάνεις νικήτρια – ζήτημα είναι η αλλαγή οικονομικού παραδείγματος.
Είναι αδύνατο να πιστέψει κανείς ότι η κυβέρνηση θα αποκτήσει καθεστώς βασικού μετόχου σε πολλές εταιρείες και ο Trump δεν θα χρησιμοποιήσει αυτήν τη δύναμη για να ασκήσει έλεγχο, δεδομένου πόσες φορές έχει ήδη προσπαθήσει να ελέγξει τις επιχειρήσεις με απειλές άμεσων κυρώσεων, απώλειας αδειών ή με το απλό χτύπημα της φήμης τους από το βήμα του Λευκού Οίκου.
Αλλάζουν οι κανόνες του παιχνιδιού
Επιπλέον, όλοι ξέρουμε ότι ο Trump μισεί τους ηττημένους, οπότε σίγουρα δεν θα επιλέξει ηττημένους — μόνο νικητές.
Με το Υπουργείο Οικονομικών και την αυξανόμενη επιρροή του πάνω στη Fed, μπορεί τώρα να ρίχνει τεράστια ποσά για να πάρει τον έλεγχο των «νικητών» όπως αυτός τους ορίζει.
Αποκαλύπτοντας τη λαχτάρα του για περισσότερες τέτοιες «σπουδαίες νέες συμφωνίες», ο Trump είπε: «Ελπίζω να έχουμε πολλές ακόμα περιπτώσεις σαν το μερίδιο στην Intel».
Οι συντηρητικοί – όπως τους ξέραμε - είναι νεκροί
Ο προστατευτισμός, η βιομηχανική πολιτική και η κρατική ιδιοκτησία — όλα κάποτε φόβητρα για τους συντηρητικούς — έχουν γίνει επίσημο δόγμα στο ρεπουμπλικανικό κόμμα υπό τους MAGA.
Όλα αυτά ήταν το αντίθετο από τις συντηρητικές πεποιθήσεις για μια υγιή οικονομία και αντίθετα προς τις απόψεις τους για τη μεγάλη, παρεμβατική κυβέρνηση.
Είναι όμως διαφορετικό όταν αυτοί, και όχι οι Δημοκρατικοί, αποκτούν εξουσία μεγαλώνοντας το κράτος.
Η συντηρητική ορθοδοξία κάποτε υποστήριζε ότι η ελεύθερη αγορά ήταν το κλειδί για την οικονομική επιτυχία της Αμερικής.
Σε αυτήν την άποψη, ο Milton Friedman ήταν ο αμερικανικός προφήτης του laissez-faire και της υπερπαγκοσμιοποίησης μετά τη δεκαετία του 1990.
Η Σοβιετική Ένωση ήταν το σκληρό, παραλυτικό αντι-παράδειγμα.
Ο Ronald Reagan αποτύπωσε το συναίσθημα των Ρεπουμπλικανών όταν είπε: «Οι εννέα πιο τρομακτικές λέξεις στην αγγλική γλώσσα είναι: ‘Είμαι από την κυβέρνηση και ήρθα να βοηθήσω’».
Αυτό δεν αποτυπώνει το πώς αντιμετωπίζει την πραγματικότητα ο Πρόεδρος Trump — ούτε το κόμμα του – προχωρεί σε μια ρήξη με την παράδοση του Reagan.
Ο πρόεδρος χρησιμοποιεί δασμούς για να ενισχύσει τις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Oι Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο υποστηρίζουν κυβερνητικές επιδοτήσεις για να ενισχύσουν τη βιομηχανία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παίρνουν μερίδιο 10% στην Intel και 15% από τις πωλήσεις της Nvidia, και ο Trump θέλει να αντικαταστήσει τη διοίκηση της Federal Reserve.
Οι εξελίξεις με την US Steel και η απόκτηση χρυσής μετοχής
Η «χρυσή μετοχή» (golden share) δεν συνεπάγεται οικονομική ιδιοκτησία, αλλά παρέχει στο κράτος δικαιώματα βέτο σε κρίσιμες εταιρικές αποφάσεις. Οι υπόλοιπες περιπτώσεις αφορούν άμεσες μετοχικές συμμετοχές.
Οι επενδύσεις 4 τρισ. δολ. και η επιστροφή της παραγωγής
Το παράδειγμα οικονομικής πολιτικής στις ΗΠΑ έχει αλλάξει, μένει να δούμε εάν θα δουλέψει, τουλάχιστον με τον τρόπο που επιθυμεί το επιτελείο Trump – σε κάθε περίπτωση οι επιπτώσεις θα είναι παγκόσμιες.
Πέρα από τις αρχικές δυσκολίες βρίσκεται η υπόσχεση μιας αναζωογονημένης βιομηχανικής βάσης.
Επενδύσεις συνολικού ύψους 4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων από εταιρείες και κράτη ήδη κατευθύνονται προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, με έργα όπως η πρωτοβουλία εργοστασίων των 165 δισ. της Taiwan Semiconductor (TSM), η προσπάθεια διαφοροποίησης των 500 δισ. της Apple (AAPL) και το κέντρο δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης των 10 δισ. της Meta (META) στη Λουιζιάνα.
Στο Phoenix, τρεις μεγάλες εγκαταστάσεις της Taiwan Semiconductor, της Intel (INTC) και της Apple αναμένεται να ξεκινήσουν λειτουργία τον επόμενο χρόνο, δημιουργώντας χιλιάδες υψηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας — 6.000 άμεσες θέσεις μόνο από την Taiwan Semiconductor, μαζί με 10.000 έμμεσες.
Δεν πρόκειται για χαμηλόμισθες δουλειές αλλά για καριέρες εξαψήφιων αποδοχών, ενισχυμένες από τις εξελίξεις στην αυτοματοποίηση και τη ρομποτική.
Τα εργοστάσια του αύριο θα διαφέρουν ριζικά από εκείνα των προηγούμενων δεκαετιών, αξιοποιώντας την τεχνολογία προκειμένου να αυξηθεί η αποδοτικότητα.
Ο ευρύτερος οικονομικός αντίκτυπος θα μπορούσε να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά, στηρίζοντας μια σειρά από σημαντικούς κλάδους - από την εξόρυξη και την ενέργεια έως το λιανεμπόριο και τη μεταφορά.
Ιστορικά, η μεταφορά παραγωγής στο εξωτερικό διέβρωσε τους μισθούς καθώς οι θέσεις στη μεταποίηση αντικαταστάθηκαν από υπηρεσίες - αυτή η αναβίωση της μεταποίησης υπόσχεται επιστροφή σε ισχυρή, βιώσιμη απασχόληση και ανάταξη της καταστραφείσας μεσαίας τάξης.
Και το σχέδιο Trump είναι ήδη σε κίνηση.
Η Apple ανακοίνωσε επένδυση 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Αμερική στα τέλη Φεβρουαρίου 2025.
Δεν αφορά μόνο την τεχνολογία.
Δύο μέρες αργότερα, η Lilly ανακοίνωσε σχέδιο 27 δισεκατομμυρίων δολ. για να επαναφέρει την παραγωγή φαρμάκων στις ΗΠΑ.
Περιμένετε να δείτε πολλές παρόμοιες ανακοινώσεις καθώς οι εταιρείες θα συμμετάσχουν στο σχέδιο Trump.
Για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, οι εταιρείες έχουν κίνητρο να επενδύσουν ξανά στην παραγωγή πραγματικών προϊόντων – μέσα στις ΗΠΑ.
Η απόλυτη επιτυχία του σχεδίου Trump εξαρτάται από την ικανότητά του να υποτιμήσει το δολάριο δίχως να καταστρέψει την οικονομική ηγεμονία των ΗΠΑ – τουλάχιστον στο πλαίσιο ενός πολυπολικού κόσμου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών