Η πρόταση ενός σημαντικού Γερμανού πολιτικού για ενδεχόμενο μποϊκοτάζ του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2026 δεν είναι μια γραφική δήλωση αγανάκτησης.
Είναι ένα σήμα κινδύνου που αποκαλύπτει πόσο βαθιά έχει ραγίσει η σχέση Ευρώπης – Ηνωμένων Πολιτειών και πόσο επικίνδυνα έχει μετατοπιστεί η δυτική πολιτική συζήτηση σε όρους ωμής ισχύος και εκβιασμού.
Ο Jürgen Hardt, κορυφαίο στέλεχος της γερμανικής πολιτικής σκηνής, έθεσε δημόσια το ενδεχόμενο η Γερμανία –και δυνητικά άλλες ευρωπαϊκές χώρες– να μποϊκοτάρουν το Μουντιάλ του 2026, εάν η κρίση που έχει πυροδοτήσει ο Donald Trump με τις απειλές προσάρτησης της Γροιλανδίας κλιμακωθεί περαιτέρω.
Η δήλωση δεν είναι τυχαία.
Ο Hardt εξήγησε ευθέως ότι το Παγκόσμιο Κύπελλο αποτελεί προσωπικό πολιτικό τρόπαιο για τον Trump και ότι η απειλή υπονόμευσής του θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης.
Με άλλα λόγια: η Ευρώπη εξετάζει να χτυπήσει τον Trump εκεί που πονά περισσότερο – στο κύρος, το θέαμα, την οικονομική επιτυχία και τη διεθνή προβολή ισχύος.
Από τη Γροιλανδία στα γήπεδα
Μέχρι πριν λίγα χρόνια, η ιδέα ότι μια χώρα του ΝΑΤΟ θα απειλούσε έμμεσα τις ΗΠΑ με μποϊκοτάζ ενός Παγκοσμίου Κυπέλλου θα φάνταζε αδιανόητη. Σήμερα, όμως, η συζήτηση γίνεται απολύτως σοβαρά.
Αιτία είναι η πρωτοφανής κρίση που προκάλεσαν οι δηλώσεις και οι ενέργειες του Donald Trump σχετικά με τη Γροιλανδία.
Οι ανοιχτές απειλές περί προσάρτησης, η περιφρόνηση της κυριαρχίας της Δανίας στη Γροιλανδία και η αντιμετώπιση του ζητήματος ως «γεωπολιτικής αγοραπωλησίας» προκάλεσαν σοκ στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Για την Ευρώπη, το ζήτημα δεν είναι η ίδια η Γροιλανδία. Είναι το δεδικασμένο:
• Αν οι ΗΠΑ μπορούν να απειλούν την εδαφική ακεραιότητα ενός συμμάχου,
• αν η κυριαρχία αντιμετωπίζεται ως διαπραγματεύσιμη,
• αν το ΝΑΤΟ μετατρέπεται από συμμαχία ασφάλειας σε χώρο εσωτερικού εκβιασμού,
τότε ολόκληρη η μεταπολεμική τάξη πραγμάτων καταρρέει.
Το Μουντιάλ ως γεωπολιτικό όπλο
Το Παγκόσμιο Κύπελλο δεν είναι απλώς αθλητικό γεγονός. Είναι εργαλείο ήπιας ισχύος (soft power), τεράστια οικονομική μηχανή, παγκόσμια σκηνή πολιτικής προβολής.
Το Μουντιάλ του 2026 είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις ΗΠΑ: πρώτη φορά με 48 ομάδες, συνδιοργάνωση με Καναδά και Μεξικό, εκατοντάδες δισεκατομμύρια σε προβολή, τουρισμό και επενδύσεις, προσωπικό στοίχημα του Τrump για την εικόνα της «ισχυρής Αμερικής».
Ένα ευρωπαϊκό μποϊκοτάζ –ακόμη και μερικό– θα είχε τεράστιο συμβολικό και πρακτικό αντίκτυπο: απώλεια κορυφαίων εθνικών ομάδων, υποβάθμιση του θεάματος, πλήγμα στο κύρος της διοργάνωσης, πολιτική ήττα για τον Λευκό Οίκο.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Hardt μίλησε για «έσχατο μέσο». Το μήνυμα είναι σαφές: η Ευρώπη εξετάζει να μεταφέρει τη σύγκρουση από τη διπλωματία στο παγκόσμιο θέαμα.
Πόσο ρεαλιστικό είναι ένα ευρωπαϊκό μποϊκοτάζ;
Τυπικά, η απόφαση για συμμετοχή σε Μουντιάλ ανήκει στις ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες.
Πολιτικά όμως, όλοι γνωρίζουν ότι: κυβερνήσεις μπορούν να ασκήσουν πίεση, προηγούμενα υπάρχουν (Ολυμπιακοί Αγώνες 1980 και 1984), το «αθλητισμός και πολιτική δεν αναμειγνύονται» είναι μύθος.
Ακόμη κι αν δεν υπάρξει πλήρες μποϊκοτάζ, η απειλή και μόνο αρκεί για να δημιουργήσει αβεβαιότητα, ανησυχήσει χορηγούς και FIFA, καθώς και να μετατρέψει το Μουντιάλ σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Και αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο.
Όταν οι σύμμαχοι μιλούν με όρους τιμωρίας
Η δήλωση του Γερμανού πολιτικού αποκαλύπτει κάτι πολύ πιο ανησυχητικό από ένα πιθανό μποϊκοτάζ: οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι μιλούν πλέον για τις ΗΠΑ όχι ως εταίρο, αλλά ως δύναμη που πρέπει να πιεστεί και να περιοριστεί.
Αυτό σημαίνει απώλεια εμπιστοσύνης, αποδυνάμωση του ΝΑΤΟ, επιτάχυνση της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας και, τελικά γεωπολιτική απομάκρυνση.
Για τη Ρωσία και την Κίνα, μια τέτοια εξέλιξη είναι δώρο.
Η εικόνα μιας Δύσης που αλληλοαπειλείται μέσω αθλητικών διοργανώσεων υπονομεύει το ηθικό της πλεονέκτημα πολύ πιο αποτελεσματικά από οποιαδήποτε προπαγάνδα.
Εφιάλτης για τον Λευκό Οίκο οι χορηγοί
Αν υπάρχει ένας παράγοντας που θα ανησυχούσε πραγματικά τον Λευκό Οίκο περισσότερο ακόμη και από την ευρωπαϊκή πολιτική αντίδραση, αυτός δεν είναι άλλος από τη FIFA και το παγκόσμιο πλέγμα των χορηγών της.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο δεν είναι απλώς ένα αθλητικό γεγονός• είναι μια κολοσσιαία εμπορική πλατφόρμα, στην οποία εμπλέκονται πολυεθνικές εταιρείες, τηλεοπτικά δίκτυα, επενδυτικά κεφάλαια και κρατικά συμφέροντα.
Η FIFA έχει αποδείξει ιστορικά ότι μπορεί να ανεχθεί σχεδόν τα πάντα – από κατηγορίες διαφθοράς μέχρι αυταρχικά καθεστώτα – αλλά όχι την αβεβαιότητα που απειλεί το προϊόν της.
Ένα ευρωπαϊκό μποϊκοτάζ, ακόμη και μερικό, θα προκαλούσε σεισμό.
Κατάρρευση του αγωνιστικού και τηλεοπτικού προϊόντος
Οι ευρωπαϊκές εθνικές ομάδες αποτελούν τον πυρήνα της ανταγωνιστικότητας του Μουντιάλ, τους βασικούς πόλους τηλεθέασης και τον κύριο λόγο που τα τηλεοπτικά δικαιώματα πωλούνται σε αστρονομικά ποσά.
Η απουσία Γερμανίας, Γαλλίας, Ισπανίας ή Ιταλίας – ή ακόμη και η αμφιβολία για τη συμμετοχή τους – θα οδηγούσε σε επαναδιαπραγμάτευση συμβολαίων, ρήτρες αποζημίωσης, νομικές διαμάχες με broadcasters.
Οι χορηγοί δεν χρηματοδοτούν κρίσεις
Οι μεγάλοι χορηγοί (εταιρείες τεχνολογίας, αυτοκινητοβιομηχανίες, αθλητικές φίρμες, αεροπορικές) δεν αγοράζουν πολιτικό χάος.
Αγοράζουν σταθερότητα, θετική εικόνα και παγκόσμια συναίνεση.
Ένα Μουντιάλ που θα παρουσιαζόταν διεθνώς ως εργαλείο αμερικανικής γεωπολιτικής πίεσης, σύμβολο εσωτερικής ρήξης του ΝΑΤΟ ή «διοργάνωση υπό απειλή μποϊκοτάζ» θα γινόταν τοξικό για τα brands. Οι εταιρείες αυτές έχουν αποσύρει χορηγίες για πολύ λιγότερα.
Κάτι έχει σπάσει
Το ενδεχόμενο μποϊκοτάζ του Μουντιάλ του 2026 δεν αφορά το ποδόσφαιρο.
Αφορά την κυριαρχία, τα όρια της αμερικανικής ισχύος και το αν η Δύση εξακολουθεί να λειτουργεί ως συμμαχία ή μετατρέπεται σε αρένα εσωτερικών συγκρούσεων.
Όταν ένας Γερμανός πολιτικός προτείνει να χρησιμοποιηθεί το μεγαλύτερο αθλητικό γεγονός του πλανήτη ως μοχλός πίεσης κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, αυτό σημαίνει ότι κάτι έχει σπάσει σε βάθος.
κείμενο σε εξέλιξη...
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών